Danıştay 9. Daire 2023/2291 E. 2025/3567 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/2291 Karar No : 2025/3567

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Ambulansların Kasko Sigortalarının Yaptırılması” işini üstlenen davacı tarafından, sözleşme ve ihale kararı üzerinden ödenen damga vergilerinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve ödenen vergilerin hesaplanacak yasal faizle birlikte iadesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (2) sayılı Tablo uyarınca sigorta sözleşmelerinin damga vergisinden istisna tutulduğu, davacı tarafından imzalanan ihalenin konusunun "Ambulans Kasko Sigortalarının Yaptırılması" işi olduğu dikkate alındığında, söz konusu sigorta sözleşmesinin damga vergisinden istisna olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, hukuka aykırı tahsil edilen verginin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren bu karara göre iadesi tarihine kadar geçen süre içinde 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’da öngörülen oranda faiz uygulanmak yoluyla iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, tahsil edilen verginin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren başka bir neden de bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Sigorta yaptırılmasına yönelik aracılık hizmetinin tedarik edilmesi amacıyla imzalanan hizmet alım sözleşmesinin istisna kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, mahkemece iadesine hükmedilen vergilere mükellef lehine faiz uygulanacağına dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Ambulansların Kasko Sigortalarının Yaptırılması” işini üstlenen davacı tarafından, sözleşme ve ihale kararı üzerinden ödenen damga vergilerinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve ödenen vergilerin hesaplanacak yasal faizle birlikte iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun "Konu" başlıklı 1. maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların Damga vergisine tabi olduğu, "Kağıtların mahiyetlerinin tayini" başlıklı 4. maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı ifade edilmiş, "İstisnalar" başlıklı 9. maddesinde, bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların Damga Vergisinden müstesna olduğu, Damga Vergisine Tâbi Kâğıtların yer aldığı (1) sayılı tabloda, belli parayı ihtiva eden taahhütnamelere, belli parayı ihtiva eden resmî dairelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin yaptıkları ihalelerde, ihaleyi yapan idare ile düzenlenen sözleşmelere, İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarına; Damga vergisinden istisna edilen kağıtların yer aldığı (2) sayılı tablonun "IV. Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar" kısmının 5. fıkrasında ise sigorta, reasürans ve koasürans sözleşmelerine, bireysel emeklilik, gruba bağlı bireysel emeklilik, işveren grup emeklilik sözleşmelerine, diğer kağıtlarda yer alan sigorta yaptırma taahhütleri ile sigorta primlerine ve bireysel emeklilik katkı paylarının ödenmesine ilişkin kâğıtlara ve sigortanın tecdit ve temdidi ile temin olunan meblağın tezyidi halinde verilen beyannameye ve avönanlara yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401. maddesinde, sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşme olarak tanımlanmış, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun "Sigorta sözleşmeleri" başlıklı 11. maddesinde, sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenleneceği, ancak, sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartların tesis edilebileceği, bu hususların, sigorta sözleşmesi üzerinde ve özel şartlar başlığı altında herhangi bir yanılgıya neden olmayacak şekilde açık olarak belirtileceği ifade edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, hizmet; bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri olarak tanımlanmış, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirlemek olduğu, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun, Kamu İhale Kanununa tabi kurum ve kuruluşlar tarafından söz konusu Kanun hükümlerine göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmeleri kapsayacağı, "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, bu Kanunun uygulanmasında Kamu İhale Kanununda yer alan tanımların geçerli olduğu, "Tip sözleşmeler" başlıklı 5. maddesinde, bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmelerin Resmi Gazetede yayımlanacağı, idarelerce yapılacak sözleşmelerin Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenleneceği, "Sözleşme türleri" başlıklı 6. maddesinde, Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihaleler sonucunda; mal veya hizmet alımı işlerinde, ayrıntılı özellikleri ve miktarı idarece belirlenen işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşmenin düzenleneceği ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden; Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Ambulansların Kasko Sigortalarının Yaptırılması” işini üstlenen davacı tarafından, bu işe ilişkin alınan ihale kararının ve imzalanan sözleşmenin, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (2) sayılı Tablonun "IV. Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün 5. fıkrasında yer alan kağıtlardan olması nedeniyle damga vergisinden müstesna olduğu ileri sürülerek bu kağıtlar üzerinden tahakkuk ettirilerek ödenen damga vergilerinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve ödenen vergilerin hesaplanacak yasal faizle birlikte iadesi istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, “Ambulansların Kasko Sigortalarının Yaptırılması” işine ilişkin imzalanan 14/03/2022 tarihli sözleşmenin incelenmesinden; anılan sözleşmenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na göre tanzim edilen tip sözleşmelerden olduğu, sigorta hizmeti alımına yönelik imzalandığı ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre tanımlanan sigorta sözleşmesine ilişkin unsurları barındırmadığı, bunun yanı sıra, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli Damga Vergisine Tâbi Kâğıtların yer aldığı (1) sayılı tabloda, beli parayı ihtiva eden taahhütnamelerle birlikte İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarına yer verildiği, ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren kağıt niteliğindeki ihale kararının 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun I "IV. Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün 5. fıkrasında yer alan diğer kağıtlarda yer alan sigorta yaptırma taahhütü olarak değerlendirilmesine de olanak bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, söz konusu kağıtların 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli Damga Vergisine Tâbi Kâğıtların yer aldığı (1) sayılı tabloda yer alması nedeniyle damga vergisine tabi olması gerektiğinden, bu kağıtlara ilişkin damga vergisi tahakkuk ettirilerek ödenmesinde ve davacı tarafından yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık; yukarıda yazılı gerekçeyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; Davalının temyiz isteminin kabulüne, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 18/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.