Danıştay 9. Daire 2023/1608 E. 2025/3445 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/1608 Karar No : 2025/3445

TEMYİZ EDEN(DAVALI) : ... Defterdarlığı-... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnovasyon San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı şirket adına, belgesiz ürün satışından kaynaklanan kayıt dışı hasılatı bulunduğu ve “ortaklardan alacaklar” hesabında izlenen parasal kıymetlerin bedelsiz olarak ortakların kullanımına sunularak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunulduğundan bahisle düzenlenen vergi tekniği raporuna istinaden tanzim edilen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Ekim,Kasım dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla;Mahkemelerince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda kapsamlı teknik ve mali analizler yapılarak sonuç kısmında, envanter dengesi ve randıman incelemesi sonucu imalat ve satışla ilgili katma değer vergisi yönünden matrah farkı doğmadığı,davacı şirketin “ortaklardan alacaklar” hesabında izlenen parasal kıymetleri ortaklarına bedelsiz kullandırması karşılığında katma değer vergisi hariç hesaplanan faiz gelirinin vergi tekniği raporuyla uyumlu olduğu, söz konusu tutarın matrah farkı olarak dikkate alınması gerektiği tespitlerine yer verildiği, bilirkişi raporunda yer alan tespitlerin Mahkemelerince de uygun ve yeterli bulunduğu; ancak, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımının, hesap döneminin son günü itibariyle dağıtılmış kâr payı olarak kabul edildiği, bu itibarla, kazanç vergileri için bir vergi güvenlik sistemi olarak getirilen düzenlemeler itibariyle ortaya çıkan sonucun, muamele vergileri için de vergiyi doğuran bir olaya sebebiyet vermeyeceği, bir başka ifade ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nda açıkça belirtilen "kâr payı dağıtımının", Katma Değer Vergisi Kanunu'nda sayılan türde bir teslim veya hizmet olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna varıldığı,bu durumda, ortaklara kullandırıldığı kabul edilen kaynaklar nedeniyle elde edildiği kabul edilen faiz gelirinin katma değer vergisinin konusuna girmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu,kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İlgili mevzuat kapsamında idarelerince yapılan işlemlerde ve dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davacı şirket adına, belgesiz ürün satışından kaynaklanan kayıt dışı hasılatı bulunduğu ve “ortaklardan alacaklar” hesabında izlenen parasal kıymetlerin bedelsiz olarak ortakların kullanımına sunularak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunulduğundan bahisle düzenlenen vergi tekniği raporuna istinaden tanzim edilen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Ekim, Kasım dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir. İLGİLİ MEVZUAT: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde; Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu belirtilmiş, 4. maddesinde; hizmet, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olarak tanımlanmış, 5. maddesinde; vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme personelinin veya diğer şahısların karşılıksız yararlandırılması hizmet sayılır, kuralına yer verilmiş, 10. maddesinde de; mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması vergiyi doğuran olay olarak nitelendirilmiştir. 5520 sayılı Kurumlar Vergi Kanunu'nun "transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı" başlıklı 13/1. maddesinde, " (...) Kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Alım, satım, imalat ve inşaat işlemleri, kiralama ve kiraya verme işlemleri, ödünç para alınması ve verilmesi, ikramiye, ücret ve benzeri ödemeleri gerektiren işlemler her hal ve şartta mal veya hizmet alım ya da satımı olarak değerlendirilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Bölge İdare Mahkemesi kararının; dava konusu tarhiyatın belgesiz ürün satışına ilişkin kayıt dışı hasılattan kaynaklanan kısmına yönelik davalı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu tarhiyatın "ortaklardan alacaklar” hesabında izlenen parasal kıymetlerin bedelsiz olarak ortakların kullanımına sunularak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yapıldığı tespitinden kaynaklanan kısmına yönelik temyiz istemi yönünden; Yukarıdaki yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, kurumların, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden, mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılacağı, bu kapsamda yapılan ödünç para alınması ve verilmesi işleminin her hal ve şartta hizmet alım ya da satımı sayılacağı, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan hizmetlerin ise katma değer vergisine tabi olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar; Vergi Mahkemesince, karara dayanak alınan bilirkişi raporunda yer alan davacı şirketin “ortaklardan alacaklar” hesabında izlenen parasal kıymetleri ortaklarına bedelsiz kullandırması karşılığında katma değer vergisi hariç hesaplanan faiz gelirinin vergi tekniği raporuyla uyumlu olduğu, söz konusu tutarın matrah farkı olarak dikkate alınması gerektiği tespitinin Mahkemelerince de uygun ve yeterli bulunduğu belirtildikten sonra ortaklara kullandırıldığı kabul edilen kaynaklar nedeniyle elde edildiği kabul edilen faiz gelirinin katma değer vergisinin konusuna girmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın bu kısmının da kabulüne karar verilmiş ve Bölge İdare Mahkemesince de davalının istinaf başvurusu reddedilmiş ise de, kurumların, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden, ödünç para alması ve vermesi durumunda, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış olacağından, örtülü olarak dağıtılan kazancın işlem temelinin ödünç para verilmesi işlemi olduğu dikkate alındığında verilen bu hizmetin bir finansman hizmeti olduğu, dolayısıyla verilen finansman hizmetinin de katma değer vergisine tabi olduğu sonucuna ulaşıldığından temyize konu kararın bu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K... sayılı kararının transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımına ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA, 3.Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 16/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.