Danıştay 8. Daire 2025/5928 E. 2026/525 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/5928 Karar No : 2026/525

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI):... VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığının ...gün ve ... sayılı işlemi ile bu işleme esas olan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 2. bölüm 6. maddesinin 5. bendinin c, d fıkraları, 8. maddesinin 1, 2, 3. bentlerinin, 4. bölüm 14. maddesinin 4. bendinin, 5. bölüm 20. maddesinin 1, 2, 5, 10. bentlerinin, 6. bölüm 24. maddesinin 1 ve ek-4. fıkralarının, 25. maddesinin (1) a, b, c, d, e fıkralarının, 8. bölüm geçici 1. maddesinin 1, 2, 3, 4, 5, 6. bentlerinin, geçici 2. maddesinin 1. ve 2. bentlerinin, devir için istenen belgeler başlıklı ek-1'in 2, 4, 5-a ve 5-b bentlerinin, ek-2 taşıma talimatnamesi 7. bentlerinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 2. bölüm 6. maddesinin 5. bendinin c fıkrasının (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-c bendi) iptali yönünden yapılan incelemede; dava konusu Yönetmeliğinin 6. maddesinin 5. bendinin c fıkrasında (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-c bendi); "Bu hat ve güzergahlarda çalışacak toplu taşıma araçlarının cinsini (teknik özellikleri ile), sayısını(hat kontenjanlarını), bilet ve ücret tarifelerini tespite, gerektiğinde değiştirmeye UKOME yetkilidir." düzenlemesi bulunduğu, 26/01/2021 tarih ve 099 sayılı Belediye Meclisinin kararı ile kabul edilen Toplu Taşıma Yönetmeliği değişikliği ile davaya konu 6/5-c fıkrası aynen korunarak, Yönetmeliğin 5. maddesinin 5. bendinin c fıkrası olarak düzenlendiği, söz konusu madde metninin, Ulaşım Koordinasyon Merkezlerinin görev alanındaki toplu taşıma araçlarının cinsi, sayısı, bilet ve ücretlerinin belirlenmesi hususunda UKOME'nin görev ve yetkisi bulunduğu görüldüğünden, bu kapsamda getirilen düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin 28/07/2016 tarih ve 971 sayılı kararı ile onaylanan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 2. bölüm 6. maddesinin 5. bendinin d fıkrasının (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-d bendi) iptali yönünden yapılan incelemede; dava konusu Yönetmeliğinin 6. maddesinin 5. bendinin d fıkrasında (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-d bendi); "Kamu yararı, kamu hizmetlerinin gerekliliği ve kamu düzeni açısından sakıncalı olması halinde, verdiği hakları değiştirmeye, iptal etmeye ve geri almaya UKOME yetkilidir." düzenlemesinin bulunduğu,...... tarih ve ... sayılı Belediye Meclisinin kararı ile kabul edilen Toplu Taşıma Yönetmeliği değişikliği ile davaya konu 6/5-d fıkrası aynen korunarak, Yönetmeliğin 5. maddesinin 5. bendinin d fıkrası olarak düzenlendiği, her ne kadar bir idari işlemi tesis etmeye yetkisi bulunan kurumun bu işlemi geri almaya, değiştirmeye veya iptal etmeye yetkisi bulunsa da, bunun belli başlı şartlar dahilinde yapılabileceği, dava konusu Yönetmeliğinin 6. maddesinin 5. bendinin d fıkrasında yer alan "Kamu yararı, kamu hizmetlerinin gerekliliği ve kamu düzeni açısından sakıncalı olması halinde, verdiği hakları değiştirmeye, iptal etmeye ve geri almaya UKOME yetkilidir." hükmü incelendiğinde, ucu açık, soyut ifadeler ve belirsizlik içerdiği, hangi durumların kamu yararı, kamu hizmetlerinin gerekliliği ve kamu düzeni açısından sakıncalı olduğu somutlaştırılmadığından belirli ve net olmadığı, idareye bu hususta sınırsız takdir yetkisi tanınması sonucunu doğurduğu dikkate alındığında, söz konusu düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 8. maddesinin 1,2,3. Bentlerinin, 4. bölüm 14. maddesinin 4. bendinin, 5. bölüm 20. maddesinin 1,2,5,10. bentlerinin, 6. bölüm 24. maddesinin 1 ve ek-4. fıkralarının, 25. maddesinin (1) a,b,c,d,e fıkralarının, 8. bölüm geçici 1. maddesinin 1,2,3,4,5,6. bentlerinin, geçici 2. maddesinin 1. ve 2. bentlerinin, devir için istenen belgeler başlıklı ek-1'in 2,4,5-a ve 5-b bentlerinin, ek-2 taşıma talimatnamesi 7. bentlerinin iptali yönünden yapılan incelemede; Mahkemenin 09/11/2022 tarihli ara kararına davalı idarece verilen 02/12/2022 tarihli ara karar cevabında,... tarih ve ... sayılı Meclis Kararı ile alınan Toplu Taşıma Yönetmeliğinden sonra ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararı ile onaylanan Toplu Taşıma Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği, son olarak... tarih ve ... sayılı Belediye Meclisinin kararı ile kabul edilen Toplu Taşıma Yönetmeliği değişikliğinin yürürlüğe girdiği, ... sayılı Meclis Kararının ... sayılı Meclis Kararı ile ...-... sayılı Meclis Kararının ise ...-... sayılı Meclis Kararı ile yürürlükten kaldırıldığı, hali hazırda yürürlükte bulunan ...-... sayılı Meclis Kararı ile onaylanan Toplu Taşıma Yönetmeliğinde dava konusu maddelerin bir kısmının değiştirildiği, bir kısmına ekleme yapıldığı ve bir kısmının ise Yönetmelikten çıkarıldığı, dolayısıyla dava konusu Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 8. maddesinin 1,2,3. bentlerinin, 4. bölüm 14. maddesinin 4. bendinin, 5. bölüm 20. maddesinin 1,2,5,10. bentlerinin, 6. bölüm 24. maddesinin 1 ve ek-4. fıkralarının, 25. maddesinin (1) a,b,c,d,e fıkralarının, 8. bölüm geçici 1. maddesinin 1,2,3,4,5,6. bentlerinin, geçici 2. maddesinin 1. ve 2. bentlerinin, devir için istenen belgeler başlıklı ek-1'in 2,4,5-a ve 5-b bentlerinin, ek-2 taşıma talimatnamesi 7. bentlerinin yapılan yönetmelik değişiklikleri ile dava tarihindeki durumunu korumadığı, ekleme çıkarma ve değişikliğe uğradığı anlaşıldığından konusu kalmayan maddeler hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığının... gün ve ...5 sayılı işleminin iptali yönünden yapılan incelemede; dava konusu edilen işlemin, Balıkesir ili genelinde toplu taşıma faaliyetinde bulunanların davalı idareye çalışma izni belgesi/ruhsatı düzenlenmesi için başvuruda bulunması gerektiğine ilişkin olduğu, bu başvuruda bulunulmadığı takdirde yapılacak denetimlerde mağduriyet yaşanacağının belirtildiği, mevzuat hükümlerine göre belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapacak olanların ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınması gerektiğinin belirtildiği, 5393 ve 5216 sayılı Kanunların yürürlüğe girmesinden önce il ve ilçe trafik komisyonunda bulunan ruhsatlandırma yetkisinin belirtilen kanunların yürürlüğü ile büyükşehir belediyesi bulunan yerlerde büyükşehir belediyesi bünyesindeki ulaşım koornidasyon merkezine, büyükşehir belediyesi bulunmayan yerlerde ise ilçe belediyesine geçtiği, dolayısıyla dava konusu işlemin kazanılmış haklara bir etkisinin bulunmadığı ve dava konusu işlemin de mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davaya konu Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. bendinin c fıkrasının (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-c bendi) ve Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığının... gün ve... sayılı işleminin iptali istemi yönünden davanın reddine, davaya konu Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. bendinin d fıkrasının (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-d bendi) iptaline, davaya konu Yönetmeliğin 8. maddesinin 1,2,3. bentlerinin, 4. bölüm 14. maddesinin 4.bendinin, 5. bölüm 20. maddesinin 1,2,5,10. bentlerinin, 6. bölüm 24. maddesinin 1 ve ek-4. fıkralarının, 25. maddesinin (1) a,b,c,d,e fıkralarının, 8. bölüm geçici 1. maddesinin 1,2,3,4,5,6. bentlerinin, geçici 2. maddesinin 1. ve 2. bentlerinin, devir için istenen belgeler başlıklı ek-1'in 2,4,5-a ve 5-b bentlerinin, ek-2 taşıma talimatnamesi 7. bentlerinin iptali istemi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Anayasaya aykırılık iddiası ile esnaf ve sanatkarların korunması maddesinin dikkate alınmadığı, üyesi bulundukları kooperatif ve oda temsilcilerinin UKOME toplantısına davet edilmedikleri, görüşlerinin alınmadığı, kazanılmış haklarının korunması gerektiği, kararın iptale ilişkin kısmının davalı idare tarafından; 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7. maddesinin (f) fıkrası uyarınca, toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek, Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında yer aldığından bu görevin ifası için yapılan işlemde kanuna aykırılığın bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ve karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısımları yönünden hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen bozulması, kısmen de onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dosyanın incelenmesinden, davalı Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde toplu taşımacılık faaliyeti yapan davacı tarafından, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığının ... gün ve 5... sayılı işlemi ile bu işleme esas olan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 2. bölüm 6. maddesinin 5. bendinin c, d fıkraları, 8. maddesinin 1, 2, 3. bentlerinin, 4. bölüm 14. maddesinin 4. bendinin, 5. bölüm 20. maddesinin 1, 2, 5, 10. bentlerinin, 6. bölüm 24. maddesinin 1 ve ek-4. fıkralarının, 25. maddesinin (1) a, b, c, d, e fıkralarının, 8. bölüm geçici 1. maddesinin 1, 2, 3, 4, 5, 6. bentlerinin, geçici 2. maddesinin 1. ve 2. bentlerinin, devir için istenen belgeler başlıklı ek-1'in 2, 4, 5-a ve 5-b bentlerinin, ek-2 taşıma talimatnamesi 7. bentlerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayılmış; anılan Kanun'un 9. maddesinde, “Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerindeki her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır. Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır. Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer. Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır. Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz. (Ek fıkra:24/12/2020-7261/30 md.) Ulaşımdan kaynaklanan emisyonların azaltılması amacıyla bisikletli ulaşımın yaygınlaştırılmasına yönelik; bu Kanun kapsamında hazırlanacak ulaşım ana planlarında bisikletli ulaşıma yer verilmesi ya da bisikletli ulaşım ana planının hazırlanması esastır. Bakanlıkça, talep hâlinde mahalli idarelere teknik destek verilebilir. Bu fıkraya ilişkin idari ve teknik usul ve esaslar Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” kuralına yer verilmiştir. 15/06/2006 gün ve 26199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin "Ulaşım Koordinasyon Merkezi" başlıklı üçüncü kısmının “Görev ve Yetkileri” kenar başlıklı 18. maddesinde “(1)UKOME, büyükşehir içindeki kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesini sağlamak üzere; ulaşım, trafik ve toplu taşıma konularında üst düzeyde yönlendirici karar alma, uygulama, uygulatma ve ilgili mevzuattaki usulüne göre gereken tesisleri kurma, kurdurma ve işletme hak ve yetkilerine haizdir. Bu amaçla; a) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, mevzuatla yetkili kılındığı durumlarda mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla, … ç) Kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, (Danıştay Sekizinci Dairesinin 23/06/2025 tarihli ve E.:2023/5615; K.:2025/6030 sayılı kararı ile iptal ibare:bilet ücret ve tarifelerini), zaman ve güzergâhlarını belirlemek; otobüs, taksi, dolmuş ve servis durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek, gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek ve bunların sahiplerine veya üçüncü şahıslara işletilmesi için izin vermek, izin verilen otoparklar ile karayolu üzerindeki diğer park yerlerinde (Değişik ibare:RG-25/4/2014-28982) engelliler için işaretlerle belirlenmiş bölümler ayrılmasını sağlamakla,… d) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle, e) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmakla,...” görevli ve yetkili olduğu düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin...tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 2. bölüm 6. maddesinin 5. bendinin c fıkrasının (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-c bendi) iptali yönünden yapılan incelemede; dava konusu Yönetmeliğinin 6. maddesinin 5. bendinin c fıkrasında (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-c bendi); "Bu hat ve güzergahlarda çalışacak toplu taşıma araçlarının cinsini (teknik özellikleri ile), sayısını (hat kontenjanlarını), bilet ve ücret tarifelerini tespite, gerektiğinde değiştirmeye UKOME yetkilidir." düzenlemesi bulunduğu, Dairemizin 23/6/2025 tarihli ve E:2023/5615; K:2025/6030 sayılı kararı ile, 5216 sayılı Kanun'un 8. ve 9. maddelerine dayanılarak İçişleri Bakanlığınca yürürlüğe konulan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin UKOME'nin görev ve yetkilerini belirleyen 18. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde; kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; otobüs, taksi, dolmuş ve servis durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek, gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek ve bunların sahiplerine veya üçüncü şahıslara işletilmesi için izin vermek, izin verilen otoparklar ile karayolu üzerindeki diğer park yerlerinde özürlüler için işaretlerle belirlenmiş bölümler ayrılmasını sağlamakla, UKOME'nin görevli ve yetkili olduğuna ilişkin Yönetmeliğin, 18. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan "bilet ücret ve tarifelerini" ibaresi yönünden; UKOME'nin yetkilerinin sayma usulü ile belirlendiği 5216 sayılı Kanunun 9. maddesi incelendiğinde, UKOME'ye, kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi bilet ücret ve tarifelerinin belirlenmesi hususunda herhangi bir yetki verilmediği, 5216 sayılı Kanun'un 8. ve 9. maddesine dayanılarak yürürlüğe konulan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin 18. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde ise; dayanak Kanun hükmüne aykırı ve onu genişletecek biçimde, kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi bilet ücret ve tarifelerinin belirlenmesi yetkisinin UKOME'ye ait olduğunun kurala bağlandığı, bu durumda, dayanağı Kanun hükmünü aşarak ve Kanun ile belirlenen yetkileri genişleterek, bilet ücret ve tarifelerinin belirlenmesi hususunda UKOME'nin yetkili kılındığı dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, dava konusu düzenlemede de aynı yönde "bilet ve ücret tarifelerini tespite, gerektiğinde değiştirmeye UKOME yetkilidir." düzenlemesinin bulunduğu dikkate alındığında, dayanağı Kanun hükmünü aşarak ve Kanun ile belirlenen yetkileri genişleterek, bilet ücret ve tarifelerinin belirlenmesi hususunda UKOME'nin yetkili kılındığı dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık, anılan düzenleme yönünden davanın reddi yönündeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. bendinin d fıkrasının (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-d bendi) iptali ile davaya konu Yönetmeliğinin 8. maddesinin 1,2,3. bentlerinin, 4. bölüm 14. maddesinin 4. bendinin, 5. bölüm 20. maddesinin 1,2,5,10. bentlerinin, 6. bölüm 24. maddesinin 1 ve ek-4. fıkralarının, 25. maddesinin (1) a,b,c,d,e fıkralarının, 8. bölüm geçici 1. maddesinin 1,2,3,4,5,6. bentlerinin, geçici 2. maddesinin 1. ve 2. bentlerinin, devir için istenen belgeler başlıklı ek-1'in 2,4,5-a ve 5-b bentlerinin, ek-2 taşıma talimatnamesi 7. bentlerinin iptali istemi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının a) Dava konusu Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 2. bölüm 6. maddesinin 5. bendinin c fıkrası (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-c bendi) yönünden davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, b) Dava konusu Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. bendinin d fıkrasının (26/01/2021 tarih ve 099 sayılı yönetmelik değişikliği ile 5/5-d bendi) iptali ile davaya konu Yönetmeliğinin 8. maddesinin 1,2,3. bentlerinin, 4. bölüm 14. maddesinin 4. bendinin, 5. bölüm 20. maddesinin 1,2,5,10. bentlerinin, 6. bölüm 24. maddesinin 1 ve ek-4. fıkralarının, 25. maddesinin (1) a,b,c,d,e fıkralarının, 8. bölüm geçici 1. maddesinin 1,2,3,4,5,6. bentlerinin, geçici 2. maddesinin 1. ve 2. bentlerinin, devir için istenen belgeler başlıklı ek-1'in 2,4,5-a ve 5-b bentlerinin, ek-2 taşıma talimatnamesi 7. bentlerinin iptali istemi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısımlarının ONANMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, 5. Kesin olarak, 04/02/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Dava, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığının... gün ve ... sayılı işlemi ile bu işleme esas olan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 2. bölüm 6. maddesinin 5. bendinin c, d fıkraları, 8. maddesinin 1, 2, 3. bentlerinin, 4. bölüm 14. maddesinin 4. bendinin, 5. bölüm 20. maddesinin 1, 2, 5, 10. bentlerinin, 6. bölüm 24. maddesinin 1 ve ek-4. fıkralarının, 25. maddesinin (1) a, b, c, d, e fıkralarının, 8. bölüm geçici 1. maddesinin 1, 2, 3, 4, 5, 6. bentlerinin, geçici 2. maddesinin 1. ve 2. bentlerinin, devir için istenen belgeler başlıklı ek-1'in 2, 4, 5-a ve 5-b bentlerinin, ek-2 taşıma talimatnamesi 7. bentlerinin iptali istemiyle açılmıştır. Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 8. maddesinin 1,2,3. Bentlerinin, 4. bölüm 14. maddesinin 4. bendinin, 5. bölüm 20. maddesinin 1,2,5,10. bentlerinin, 6. bölüm 24. maddesinin 1 ve ek-4. fıkralarının, 25. maddesinin (1) a,b,c,d,e fıkralarının, 8. bölüm geçici 1. maddesinin 1,2,3,4,5,6. bentlerinin, geçici 2. maddesinin 1. ve 2. bentlerinin, devir için istenen belgeler başlıklı ek-1'in 2,4,5-a ve 5-b bentlerinin, ek-2 taşıma talimatnamesi 7. bentlerinin iptali yönünden yapılan incelemede; Mahkemenin 09/11/2022 tarihli ara kararına davalı idarece verilen 02/12/2022 tarihli ara karar cevabında, ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararı ile alınan Toplu Taşıma Yönetmeliğinden sonra...tarih ve ... sayılı Meclis Kararı ile onaylanan Toplu Taşıma Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği, son olarak ... tarih ve ... sayılı Belediye Meclisinin kararı ile kabul edilen Toplu Taşıma Yönetmeliği değişikliğinin yürürlüğe girdiği, ...-... sayılı meclis kararının... sayılı Meclis Kararı ile... sayılı Meclis Kararının ise... sayılı Meclis Kararı ile yürürlükten kaldırıldığı, hali hazırda yürürlükte bulunan ... sayılı Meclis Kararı ile onaylanan Toplu Taşıma Yönetmeliğinde dava konusu maddelerin bir kısmının değiştirildiği, bir kısmına ekleme yapıldığı ve bir kısmının ise Yönetmelikten çıkarıldığı, dolayısıyla dava konusu Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 8. maddesinin 1,2,3. bentlerinin, 4. bölüm 14. maddesinin 4.bendinin, 5. bölüm 20. maddesinin 1,2,5,10. bentlerinin, 6. bölüm 24. maddesinin 1 ve ek-4. fıkralarının, 25. maddesinin (1) a,b,c,d,e fıkralarının, 8. bölüm geçici 1. maddesinin 1,2,3,4,5,6. bentlerinin, geçici 2. maddesinin 1. ve 2. bentlerinin, devir için istenen belgeler başlıklı ek-1'in 2,4,5-a ve 5-b bentlerinin, ek-2 taşıma talimatnamesi 7. bentlerinin yapılan yönetmelik değişiklikleri ile dava tarihindeki durumunu korumadığı, ekleme çıkarma ve değişikliğe uğradığı anlaşıldığından konusu kalmayan maddeler hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Mahkemenin gerekçeli kararında, her bir dava konusu madde yönünden yapılan değişikliklere ilişkin ayrı ayrı bir değerlendirme yapılmaksızın, doğrudan yönetmelik değişiklikleri ile dava tarihindeki durumunu korumadığı, ekleme çıkarma ve değişikliğe uğradığı gerekçesiyle anılan maddeler hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesine ilişkin kararın onanması yönündeki karara, davalı idarece değişikliğe uğradığı ileri sürülen maddelerin hangi yönde değişikliğe uğradığı, yapılan değişikliğin dava konusu düzenleme ile aynı olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve değerlendirme neticesinde verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile Mahkeme kararının anılan kısmının onanmasına dair çoğunluk kararına katılmıyorum.