Danıştay 8. Daire 2024/4956 E. 2025/6611 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/4956 Karar No : 2025/6611

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Turizm Organizasyon Tic. ve San. Ltd. Şti'ne 30.000.000,00-TL sermaye transferine ilişkin Bolu Belediyesi Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; belediyeler ve diğer mahalli idareler ile bunların kurdukları birlikler tarafından ticari amaçla faaliyette bulunmak üzere şirket kurulması ve mevcut veya kurulacak şirketlere sermaye katılımında bulunulması olanaklı bulunmakla birlikte, bu durumun merkezi yönetimin yerel yönetimler üzerinde sahip olduğu idari vesayet yetkisi çerçevesinde Cumhurbaşkanının iznine tabi kılındığı, vesayet yetkisi çerçevesinde herhangi bir iznin alınmadığı, dolayısıyla ... tarih ve ... sayılı dava konusu belediye meclisi kararıyla Belediye bütçesinden ... Turizm Organizasyon Tic. ve San. Ltd. Şti'ne 30.000.000,00-TL sermaye transferine ilişkin işlemin merkezi idarenin vesayet denetiminden kaçınmaya yönelik bir işlem niteliğinde olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemin 4046 sayılı Kanun'un 26. maddesi yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 26 ncı maddesinde görüleceği üzere, belediye şirketlerinin kurulmasında veya mevcut veya kurulacak şirketlere ortak olunmasında Cumhurbaşkanı'ndan izin alınması zorunlu olduğu, kurulmuş veya ortak olunmuş bir şirketin sermayesinin artırılmasında Cumhurbaşkanı'ndan izin alınmasına ilişkin herhangi bir hükmün bulunmadığı, buna göre belediye şirketlerinin sermâyesinin artırılmadan önce Cumhurbaşkanı'ndan izin alınması gerekmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 09/09/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Davacı tarafından, ... Turizm Organizasyon Tic. ve San. Ltd. Şti'ne 30.000.000,00-TL sermaye transferine ilişkin Bolu Belediyesi Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinde, "Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır: d) Borçlanmaya karar vermek. g) Şartlı bağışları kabul etmek. i) Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek." kuralı yer almaktadır. 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 26. maddesinde, "Belediye ve il özel idarelerine ait ticari amaçlı kuruluşlar ile pay oranlarına bakılmaksızın her türlü iştiraklerindeki paylarının özelleştirilmesine ilişkin işlemler bu Kanundaki esaslara göre yetkili organlarınca belirlenir ve yürütülür. Bu şekilde sağlanan gelirler ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından özel bir hesapta toplanır. Bu özel hesapta toplanan gelirler ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından öncelikle;özelleştirme uygulamaları sonucu doğabilecek iş kaybı nedeniyle yapılacak tazminat ödemeleri ve gerektiğinde bu madde gereğince ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından özelleştirilecek diğer kuruluşlarda yapılacak idari, mali ve hukuki düzenlemelerin gerektirdiği harcamalarda kullanılır. Bu madde gereğince elde edilecek özelleştirme gelirlerinden yukarıda belirtilen öncelikli harcamalar düşüldükten sonra kalan miktar ilgili belediye ve il özel idaresi tarafından bütçelerine gelir kaydedilir. Belediye veya il özel idarelerinin yapacakları özelleştirme uygulamaları çerçevesinde özel ihtisas gerektiren konulara ilişkin müşavirlik, araştırma, pazarlama ve teknik hizmetler; ilgili belediye veya il özel idaresinin talebi üzerine idarece sağlanabilir. Belediyeler ve diğer mahalli idareler ile bunların kurdukları birlikler tarafından ticari amaçla faaliyette bulunmak üzere ticari kuruluşlar kurulması, mevcut veya kurulacak şirketlere sermaye katılımında bulunması, Cumhurbaşkanının iznine tabidir." düzenlemesi yer almaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden; Bolu Belediyesi Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile "1-%100 hissesi belediyelerine ait olan iştiraki olduğu ... Turizm Organizasyon Tic, ve San. Ltd. ŞTi'nin Türk Ticaret Kanununun 180-190 maddeleri hükümleri doğrultusunda hukuki şeklinin değiştirilerek anonim şirkete dönüştürülmesine, 2- %100 hissesi belediyelerine ait olan ... Turizm Organizasyon Tic. ve San. Ltd. Şti.'ne yapacağı işlerde kullanılmak Üzere Belediye bütçesinin ilgili bölümünden 30.000.000,00 (Otuzmilyon)TL sermaye transfer edilmesine, 3-... Turizm Organizasyon Ticaret ve San. Ltd. A.Ş.'nin nev'i değişikliğini müteakiben, %100 hissesi Bolu Belediyesine ait olan iştiraki ... Tarım Ürünleri ve Tekn. Gıda İth. İhr. Paz. San. Tic, Ltd. Şti.'nin hisselerinin tamamının yine %100 hissesi Bolu Belediyesine ait olan İştiraki ... Turizm Organizasyon Tic. ve San, Ltd, Şti. (... Turizm Organizayon Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi)'ne devredilmesine" yönünde karar alındığı, anılan meclis kararının davacı idare tarafından öğrenilmesi üzerine ise bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 4046 sayılı Kanun'un 26. maddesi incelendiğinde, Belediyeler tarafından ticari amaçla faaliyette bulunmak üzere ticari kuruluşlar kurulması, mevcut veya kurulacak şirketlere sermaye katılımında bulunulması, bir başka deyişle mevcut veya kurulacak şirketlere ortak olunmasının Cumhurbaşkanının iznine tabi kılındığı anlaşılmaktadır. Kurulmuş veya ortak olunmuş bir şirketin sermayesinin artırılmasında ise Cumhurbaşkanı'ndan izin alınması gerekmemektedir. Bu durumda, davalı belediyenin %100 hissesi kendisine ait olan şirketinde sermaye artırımında bulunmasının Cumhurbaşkanı'nın iznine tabi olmadığından, haksız davanın reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.