Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2024/2234 E. 2025/7999 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2024/2234
Karar No
2025/7999
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2234 Karar No : 2025/7999

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Soma-Balıkesir taşıma hat ve güzergahında taşımacılık yapan davacı hakkında, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi UKOME kararı olmadığından bahisle iptal edilen taşıma hat ve güzergahının D-4 yeki belgesine işlenmesine dair yapılan ... tarihli başvurunun reddine ilişkin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 3. Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yüz kilometreye kadar şehirlerarası taşımalarda; D4 yetki belgesi düzenlenmesinde, o illerdeki mevcut arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından bir sakıncası olmadığına dair ilgili İl Trafik Komisyonu veya UKOME kararlarının alınmasının Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 7. maddesi gereğince zorunlu olduğu, anılan bu gerekliliği yerine getirmeyen davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan; davacı tarafından 2012 yılında alınan Balıkesir İl Trafik Komisyonu kararına istinaden taşımacılık faaliyetinde bulunulduğu dolayısıyla kazanılmış haklarının olduğu ileri sürülmekte ise de; söz konusu taşımacılık faaliyetinin kamu düzenini ilgilendirdiği, günün gelişen koşullarına trafik düzeninin arz/telep dengesi de dikkate alınarak yeniden düzenlenmesinin ve gerektiğinde ek gereklilikler öngörülmesinin kamu yararı bakımından uygun olduğundan davacının bu iddiasına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 7. maddesinde istenilen UKOME uygunluk kararının, ilk kez D4 yetki belgesi talep eden yeni müracaatçılar için geçerli olduğu, mevcut D4 yetki belgesi olan mevcut taşımacıları kapsamadığı, davacı kooperatifin zaten Soma-Balıkesir taşıma hattına ait daha önce arz/talep dengesi bakımından sakınca olmadığına dair karar verilen ve yönetmeliğe uygun olarak daha önceden düzenlenmiş olan D4 yetki belgesi bulunmakta iken 5 yıllık süresi dolduğundan, davalı idareden yetki belgesinin yenilenmesinin talep edildiği, yetki belgesinin yenilenmesinin mevzuattaki yeri ve maddesinin farklı olduğu, 5 yıl geçerlilik süresi biten D4 yetki belgeleri konusunda yeniden ilçe/il trafik komisyonu/UKOME kararı istenmediği, sadece 60 gün öncesinden yazılı müracaat edilmesi, yenileme için yeterli olarak mevzuatta düzenlendiği, süresi biten yetki belgesinin yenilenmesi konusunda Bakanlığa takdir hakkı da verilmediği, yenilenir ibaresi ile yazılı müracaat halinde, yetki belgesinin yenileneceğinin açıkça düzenlendiği, kooperatifin, Soma-Balıkesir taşıma hattında arz/talep dengesi bakımından sakınca olmadığına dair Manisa ve Balıkesir İl Trafik Komisyonunun süre içermeyen kararları bulunduğu gibi Balıkesir UKOME'ce de muhtelif tarihlerde alınan kararlarda da davacı kooperatifin Soma-Balıkesir taşıma hattında çalıştıklarına dair kararlar da bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, D4 yetki belgesi yenileme taleplerinde UKOME kararı istenmeden yenilemenin yapılması gerektiği yönündeki iddiaların Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin (KTY) açık hükümleri karşısında gerçerliliğinin bulunmadığı, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi UKOME kararlarının, davacı kooperatif lehine verilen kararlar olmadığı gibi işbu dava dosyası kapsamında görülen davacı tarafın Soma-Balıkesir taşıma hattı ile ilgili olmadığı, D4 yetki belgesinin ticari olarak, taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz olarak yapacaklara verilen belge şeklinde tanımlandığı, D4 yetki belgelerine ilişkin olarak davalı idare talimatı ile KTY'nin, Bakanlık Makam Olur'una ve diğer talimatlara kıyasla üst düzenleyici bir işlem olduğu da göz önünde bulundurulurak, Valilik, Kaymakamlık, Belediye, Ticaret/Sanayi Odaları ve Esnaf Odalarından alınan uygunluk yazılarına istinaden adlarına D4 yetki belgesi düzenlenmiş kişilerin, durumlarını yetki belgelerinin ilk yenileme tarihine kadar KTY'ye uygun hale getirmelerinin, Yönetmelik hükümleri uyarınca zorunlu olduğunun belirtildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 23/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2024/2234, K. 2025/7999, T. 23.10.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2024-2234-e-2025-7999-k-67b901f059cb