Danıştay 8. Daire 2023/5479 E. 2026/656 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5479 Karar No : 2026/656

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Dış Ticaret Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Artvin ili, Borçka ilçesi sınırları dahilinde bulunan ... sicil numaralı II-(a) grubu (bazalt) işletme ruhsat sahasında davalı idarece yapılan denetimler neticesinde, işletme ocağında mevcut basamakların projesine uygun olmadığı ve projeye aykırı faaliyetler yapıldığı tespit edildiğinden bahisle davacı adına 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca 95.161,00-TL idari para cezası verilmesi ile aynı madde kapsamında aykırılıklar giderilinceye kadar davacının faaliyetinin durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait Artvin ili, Borçka ilçesi sınırları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan ... sicil numaralı II(a) grubu (bazalt) işletme ruhsat sahasında ilk olarak 18-21/01/2019 tarihinde denetim yapıldığı, proje uygun olmayan hususların tespiti üzerine bu durumların düzeltilerek projeye aykırı faaliyetlerin 6 ay içerisinde düzeltilmesi gerektiği hususunda ... tarih ve E... sayılı yazının davacı şirkete tebliğ edildiği, akabinde 14-16/09/2021 tarihinde aynı yerde yapılan denetimler neticesinde projeye aykırı hususların düzeltilmediği, bu durumun tutanak altına alındığı ve mahallinde tetkik raporunun düzenlendiği, davalı idarece usulüne uygun olarak işlemlerin tesis edildiği ve ilgili ruhsat sahasında ocak şev yüksekliğinin projesine uygun olmadığı, açık işletme ocağındaki basamakların projesine uygun yürütülmediğinin tespit edildiği, bu hususların sabit olduğu, hükmedilen idari para cezası miktarının maktu olduğu, davacı tarafından ileri sürülen mücbir sebep halinin mevcut olduğu iddiasının ise soyut nitelikte olduğu değerlendirildiğinden dava konusu 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca 95.161,00-TL idari para cezası uygulanmasına ve aynı madde kapsamında kapsamında aykırılıklar giderilinceye kadar faaliyetin durdurulmasına ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın, Maden Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca aykırılıklar giderilinceye kadar faaliyetin durdurulmasına ilişkin kısmı hukuk ve usule uygun olup, bu kısma yönelik olarak istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususlar kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, anılan kısma ilişkin olarak istinaf başvurusunun reddine; kararın 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca 95.161,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin kısmına yönelik olarak ise, olayda,... tarih ve ... sayılı işlemde, projeye uygun faaliyette bulunulmadığı belirtilmekle birlikte projeye uygun olmayan faaliyetin, 6 aylık süre içerisinde giderilmesi istenilen aykırılıkların neler olduğu yönünde somut bir belirleme bulunmadığı, işlemde açık işletme ocağında basamakların, şev yüksekliğinin projeye uygun hale getirilmesi gerektiğinin belirtilmediği, işletme projesine uygun gerekli tedbirlerin alınması gerektiği yönünde genel bir ifadeye yer verildiği, açık işletme ocağında basamakların, şev yüksekliğinin 6 aylık bir süre içerisinde projeye uygun hale getirilmesi yönünde bildirimde bulunulmamış olması, başka bir ifadeyle verilen süre içerisinde giderilmesi istenilen aykırılığın net bir şekilde belirtilmemiş olması karşısında dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine yönelik kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın anılan kısmının kaldırılmasına, idari para cezasının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 03/07/2019 tarihli ihtar yazısında mevcut ocaklarda işletme projesine uygun olarak gerekli tedbirlerin alınması gerektiğinin belirtildiği, ruhsat sahibi tarafından sunulan işletme projesinde şev yükseklikleri ve şev açılarının ne olması gerektiği gibi teknik hususların yer aldığı, dava ve istinaf dilekçelerinde davacının eksikliklerin neler olduğunun kendisine bildirilmediğini iddia etmediği, eksiklikleri çeşitli sebeplerle tamamlayamadığını iddia ettiği, davacının dahi dayanmadığı bir hususun işlemin iptaline gerekçe yapıldığı, temyize konu kararda, faaliyet durdurmaya yönelik istinaf başvurusunun reddedildiği ancak idari para cezasına yönelik talebin kabulü ile para cezasının iptal edildiği, faaliyet durdurmanın gerekçelerinden birinin de projeye aykırı faaliyetlerin süresinde giderilmemesi olduğundan, kararın kendi içinde çeliştiği, ocaktaki şev yüksekliğinin projeye uygun hale getirilmesi bildirilmesine rağmen basamakların projesine uygun yürütülmediğinden dava konusu işlem ile idari para cezası verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı Artvin ili, Borçka ilçesi sınırları dahilinde bulunan ... sicil numaralı II(a) grubu (bazalt) işletme ruhsatının sahibidir. Ruhsat sahasında davalı idarece 18-21/01/2019 tarihleri arasında mahallinde denetim yapılmıştır. Anılan denetim sonucunda ruhsat sahasında açılmış bir açık ocak olduğu, ocağın bazı alanlarında ters şev oluştuğu, askıda malzeme olduğu, şevlerin düzensiz olduğu ve bazı kısımlarda şev yüksekliğinin yaklaşık on dört metre olduğu, mevcut ocak geometrisinin projesine uygun hale getirilmesi gerektiği tespit edilmiş ve tespiti yapılan mevcut ocaklarda işletme projesine uygun olarak gerekli tedbirlerin alınması için davalı idarenin... tarih ve E... sayılı yazısının tebliğinden itibaren başlamak üzere altı ay süre verilmiştir. Davacının ruhsat sahasında 14-16/09/2021 tarihleri arasında ikinci bir mahallinde denetim yapılmıştır. Söz konusu tetkik sonucu tesis edilen 08/12/2021 tarihli dava konusu işlem ile, ocağın tek kademe şeklinde otuz metre olup projesine uygun hale getirilmediği, söz konusu ocak alanı ile ilgili gerekli tedbirlerin alınması için altı ay süre verilmesi konusunda yazılan ... tarih ve E... sayılı yazının 08/07/2019 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren altı aylık süre içinde ruhsat sahası dahilindeki açık işletme ocağında basamakların projesine uygun yürütülmediği tespit edildiğinden Maden Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca 95.161,00-TL idari para cezası verilmiştir. Aynı işlemde ruhsat sahasında Y:...- X:... temsili koordinatlarında bulunan bazalt açık işletme ocağında üretime yönelik faaliyetlerin durdurularak üretim amaçlı faaliyetlerde bulunulmaması, Y:... X:... temsili koordinatlarda bulunan köy yolu, enerji nakil hattı ve iletim hattı için ilgili kurumlardan izin alınmasına müteakip patlayıcı madde kullanılarak ruhsat sahasındaki faaliyetlerin daimi nezaretçi kontrolünde sadece projesine aykırı tehlikeli durumların giderilmesine yönelik faaliyetlerin (basamaklandırma, kademe yapılması vb.) sürdürülmesi gerektiği bildirilmiştir. Bunun üzerine davacı adına 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca 95.161,00-TL idari para cezası verilmesi ile aynı madde kapsamında aykırılıklar giderilinceye kadar davacının faaliyetinin durdurulmasına ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesinde; "İşletme faaliyeti, projesine ve bu Kanunun ilgili hükümlerine göre yürütülür. İşletme projesine aykırı faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, projeye uygun faaliyette bulunulması için ruhsat sahibine altı aya kadar süre verilir. Bu süre sonunda projeye uygun faaliyette bulunulmaması hâlinde 50.000 TL idari para cezası verilerek üretim faaliyeti durdurulur. Ancak, projeye aykırı faaliyetlerin işletme açısından tehlikeli olduğunun tespit edilmesi hâlinde tehlikeli durum giderilinceye kadar üretim faaliyetleri doğrudan durdurulur." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta temyize konu karar ile idari para cezasının iptaline karar verilmiş olup, söz konusu karar davalı idarece temyiz edilmiştir. Davacı adına uygulanan faaliyet durdurma yaptırımına yönelik davanın reddine ilişkin kısım ise davacı tarafından temyiz isteminde bulunulmaması nedeniyle kesinleşmiş olup temyiz incelemesi idari para cezası yaptırımı yönünden yapılmıştır. Bölge İdare Mahkemesince, davacıya altı ay süre tanıyan... tarih ... sayılı ihtar yazısında, projeye uygun olmayan faaliyetlerin neler olduğu yönünde somut bir belirleme olmadığı, işletme ocağındaki basamakların, şev yüksekliğinin projeye uygun hale getirilmesi gerektiğinin belirtilmediği, başka bir ifadeyle projeye uygun hale getirilmesi istenen aykırılığın net bir şekilde belirtilmediği gerekçesi ile dava konusu idari para cezasının iptaline karar verildiği görülmektedir. İdarenin ... tarih ... sayılı ihtar yazısının ikinci paragrafında (maddi olay kısmında ayrıntısına yer verilen) şevlerin düzensiz olduğu, bazı kısımlarda şev yüksekliğinin yaklaşık on dört metre olduğu, mevcut ocak geometrisinin projesine uygun hale getirilmesi gerektiğinin tespit edildiği ve davacı tarafından giderilmesi istenen eksikliklerin neler olduğunun açıkça yazıldığı, verilen süre içinde de söz konusu eksikliklerin giderilmediği tespit edilmektedir. Kaldı ki, davacı tarafından da, tamamlanması istenen eksikliklerin ne olduğu konusunda tereddüt bulunduğuna ilişkin bir iddiadan söz edilmemiş; pandemi nedeniyle ocakta yapılan çalışma ve faaliyetlerin sekteye uğradığı, çoğu zaman sahada çalışma yapılamadığı beyan edilerek, kendisi dışında gelişen olaylar sebebiyle aykırılığın giderilmediği ve bu durumda hakkında idari para cezası uygulanmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür. İdarenin, davacıya eksikliklerin tamamlanması için yazdığı ... tarih ... sayılı yazının, davacıya 08/07/2019 tarihinde tebliğ edildiği ve tanınan altı aylık sürenin 08/01/2020 tarihinde sona erdiği görülmektedir. Dolayısıyla somut olayda, mücbir sebebin ortaya çıkmasından önce davacıya tanınan süre dolduğundan davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir. Bu durumda davacı adına Maden Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, aksi yöndeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 09/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.