Danıştay 7. Daire 2024/1420 E. 2025/4475 K.

T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1420 Karar No : 2025/4475

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Teknoloji İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına tescilli...-..., ...-..., ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetinin doğruluğundan şüphe edilmesi nedeniyle başlatılan kıymet araştırması kapsamında eşya kıymetinin aynı eşyanın satış bedeli yöntemine göre belirlenmesi suretiyle eşyaların ithaline izin verilmesi amacıyla alınan teminatların iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davalı idarece kıymet araştırması sırasında istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edildiği, eşyanın fatura kıymetinin gerçeği yansıtmadığı yönünde tespit yapılmadığı gibi, beyan edilen kıymetin gerçek satış bedeline göre düşük olduğu hususunun ihracatçı ülke yetkili makamları nezdinde yapılan yurt dışı araştırmaları ile ortaya konulamadığı anlaşıldığından, Karar Destek Sisteminde gümrükçe kabul edilmiş verilere nazaran beyan edilen kıymetin düşük olduğundan hareketle, eşyanın gümrük vergisine esas kıymetinin belirlenmesinde satış bedeli yönteminin terk edilmesi suretiyle aynı eşyanın satış bedeli yöntemine geçilerek, belirlenen kıymet üzerinden davacıdan haksız şekilde tahsil edilen teminatların davacıya iade edilmesinin gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve teminatların iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Eşyanın fiziki muayenesinde kıymeti yönünden tereddüt oluşması nedeniyle kıymet araştırmasına gidildiği, aynı ve benzer eşyaların kıymeti dikkate alındığında kıymetin düşük beyan edildiği anlaşıldığından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

NCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli ...-..., ...-...,...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetinin doğruluğundan şüphe edilmesi nedeniyle başlatılan kıymet araştırması kapsamında eşya kıymetinin aynı eşyanın satış bedeli yöntemine göre belirlenmesi suretiyle eşyaların ithaline izin verilmesi amacıyla alınan teminatların iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 11. maddesinde, gümrük işlemleriyle doğrudan veya dolaylı olarak ilgili bulunan kişilerin, Gümrük Müsteşarlığının veya gümrük idarelerinin talebi üzerine gümrük işlemleri ile sınırlı olmak kaydıyla belirlenen süreler içinde gerekli bütün belge ve bilgileri vermek ve her türlü yardımı sağlamakla yükümlü oldukları, kendilerinden bu konularda bilgi istenilen kişilerin, özel kanunlarda yazılı gizlilik hükümlerini ileri sürerek bilgi vermekten kaçınamayacakları; 65. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, gümrük idarelerinin, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere, beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebileceği ve beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri de vermesini isteyebileceği; 69. maddesinin 1. fıkrasında, eşyanın ilgili rejime tabi tutulma şartlarının yerine getirilmesi ve eşyanın yasaklayıcı veya kısıtlayıcı önlemlere tabi olmaması kaydıyla, gümrük idarelerinin, tescilden sonra beyannamedeki bilgileri kontrol ederek veya belli hallerde kontrol etmeksizin, eşyayı teslim edecekleri; ancak, beyannamenin incelenmesinin makul bir süre içerisinde tamamlanamadığı ve bu inceleme sırasında eşyanın hazır bulundurulmasına gerek olmadığı hallerde de eşyanın teslim edileceği, yasaklama veya kısıtlamaya tabi olması nedeniyle teslimine imkan bulunmayan eşyanın tabi olacağı işlemlere ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği; 4. fıkrasında, beyan edilen gümrük rejimi hükümlerine göre teminat istenmesi halinde, söz konusu teminat alınmadan eşyanın teslim edilemeyeceği; 74. maddesinde ise, Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişinin, ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olduğu hükme bağlanmıştır.

Gümrük Yönetmeliği'nin "İtirazların karara bağlanmasından önce eşyanın çekilebilmesi" başlıklı 587. maddesinin 1. fıkrasında, yükümlülerin, mercilerince verilecek kararlardan önce, ihtilaf konusu eşyayı çekmek istemeleri durumunda, söz konusu maddede yazılı şartlarla isteklerinin kabul edileceği ve eşyanın çekilmesine izin verileceği, bunların içerisinde, düşük kıymet beyanı şüphesiyle kıymet araştırması yapılan hallerde yükümlünün beyanına göre yapılan vergi tahakkukları ile gümrük idaresince tahakkuk ettirilen bütün vergiler arasındaki farkın teminata bağlanmasının gerektiği; 3. fıkrasında, düşük kıymet beyanı şüphesiyle kıymet araştırması yapılan hallerde, araştırmanın bu maddenin uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren bir yılda sonuçlanmaması halinde, gümrük idaresinde mevcut verilere göre işlemin sonuçlandırılacağı, bu süreden sonra alınan cevaplar çerçevesinde vergi farkı ortaya çıkan hallerde gerekli işlemlerin yerine getirileceği belirtilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu beyannameler muhteviyatı eşyaların kıymetinde tereddüte düşülmesi üzerine başlatılan kıymet araştırması sonuçlanıncaya kadar ithalat işlemlerinin tamamlanabilmesi amacıyla davacıdan, Gümrük Yönetmeliği'nin 587. maddesi uyarınca teminat istenildiği, 05/05/2023 tarihinde verilen teminatın kıymet araştırma sürecinin halen devam ettiğinden bahisle iade edilmediği, iadesi istemiyle yapılan başvurunun da cevap verilmemesi suretiyle reddedildiği anlaşılmıştır. Yukarıda değinilen Gümrük Yönetmeliği'nin 587. maddesinde düşük kıymet beyanı şüphesiyle araştırma yapıldığı durumlarda, araştırmanın tamamlanması için idarelere azami bir yıllık sürenin öngörülmesine ve araştırmanın bu sürede sonuçlanmaması durumunda mevcut verilere göre işlemlerin sonuçlandırılması gerektiğine dair düzenleme dikkate alındığında, olayda davalı idarece söz konusu süre içerisinde kıymet araştırmasının sonuçlandığına dair herhangi bir bilgi veya belgenin dosyaya ibraz edilmediğinin dolayısıyla gerekli tespitlerin halen yapılamadığının anlaşılması karşısında, işlemin iptali yolundaki temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamıştır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin reddine, 2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 26/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.