Danıştay 6. Daire 2025/692 E. 2025/6701 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2025/692 Karar No : 2025/6701

TEMYİZ EDENLER: I- (DAVACI)... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLLERİ : Av. ...

II- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı/... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF: I- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı/... II- (DAVACI)... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İzmir ili, Aliağa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız imalatlar yapıldığından bahisle davacı şirkete 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) ve (c) bendi uyarınca 652.491,04-TL, aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca (bir ay içerisinde aykırılığın giderilmemesi halinde) 13.868.961,04-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Aliağa Belediye Encümeninin ...tarih ve ... sayılı kararı ile bu işlemin dayanağını teşkil eden 21/07/2022 tarihli yapı tatil tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, dava konusu işlemin dayanağı olan 01.07.2022 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imalatlardan; güvenlik kulübesi, sosyal tesis alanı, kantar, kantar binası, tek katlı idari bina, otopark alanı, yangın suyu depolama alanı, tehlikeli katı atık geçici depolama alanı (atölye), ana depo, LPG tankı, saha betonu imalatları için aykırılıktan etkilenen alanın, güvenlik kulübesi, kantar ve 3 adet revir ve spor odası olarak kullanılan konteynerin yapı sınıfı ve grubunun farklı belirlendiğinin görüldüğü, davalı idarece yapılan ölçüm ve tespitler ile bilirkişi heyeti tarafından ruhsatsız imalatların yapı sınıf grubu ile aykırılıktan etkilenen alan hesaplanmasına ilişkin farklılıkların bulunduğu, bu kapsamda usulüne uygun olarak düzenlenmiş bir yapı tatil tutanağı olarak kabulüne hukuken olanak bulunmadığı, Aliağa Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının dayanağını oluşturan 01.07.2022 tarihli yapı tatil tutanağının hukuka aykırı bulunması karşısında, bu yapı tatil tutanağına dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu encümen kararının ve yapı tatil tutanağının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; bilirkişi raporunda belirtildiği üzere tespite konu yapıların tamamı ruhsata tabi olup, konuyla doğrudan ilgili fen elemanlarının da içinde bulunduğu, denetim yetkisine sahip personel tarafından yerinde yapılan kontrol sonucunda düzenlenen, ruhsatsız yapıları somut olarak ortaya koyan ve herhangi bir usulî eksiklik taşımayan yapı tatil tutanağında hukuka aykırılık bulunmadığı, I. sınıf A grubu olarak tespit edilen yapılar ile ilgili olarak hem saha betonuna ilişkin cezanın hesaplama yöntemi hem de yapı alanlarındaki hataya bağlı olarak, temel ceza hukuka aykırı hale geldiğinden, I. sınıf A grubu yapılar için hesaplanan 13.103.187,34-TL para cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı, II.Sınıf B Grubu yapılar ile ilgili olarak idarece yapı sınıfı ve grubunun hatalı belirlenmesine bağlı olarak, temel ceza yüksek hesaplandığından, uygulanan ceza artırımlarıyla birlikte bu kısma isabet eden 141.333,89-TL'nin tamamının hukuka aykırı hale geldiği, III. Sınıf A Grubu kapsamında bulunan yapılar nedeniyle uygulanan toplam 547.317,76-TL idari para cezasında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 77.122,05-TL kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesince verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, toplam 13.868.961,04-TL para cezası verilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı Aliağa Belediye Encümeni kararının 13.321.643,28-TL kısmının iptaline, 01/07/2022 tarihli yapı tatil tutanağı ile davacıya 547.317,76-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

SAVUNMALARIN ÖZETİ : Davalı idare tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması, kısmen değişik gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Aliağa Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen 21/07/2022 tarihli yapı tatil tutanağı ile 10m² güvenlik kulübesi, 317 m² tuğla örülerek çatı ile üzeri kapatılmış sosyal tesis alanı, 50m² kantar, 3,40x4,30m ölçülerinde kantar binası, 3mx7m ölçülerinde 3 adet revir ve spor odası olarak kullanılan konteyner, 185m² tek katlı idari bina, 3,60mx9,00m ölçülerinde demir direkler üzerine saç koyularak sundurma ile iki adet otopark alanı, 37 m² dört cephesi ve üzeri kapatılmış (saç malzeme) yangın suyu depolama alanı, 196 m² tehlikeli atık geçici depolama alanı (atölye), 395 m² etrafı ve üzeri saç malzeme ile kapatılmış ana depo, 23 m² yakıt tankı (2 adet), çapı 2 m ölçüsünde oksijen tankı, 6,70mx1,50m ölçüsünde LPG tankı, 7,90mx3,40m alan beton ile yükseltilerek mazot tankı konulduğu, tapulanma alanı 19.086,00m²'lik alandan yukarıda belirtilen yapıların tabanları ve 1669 m² yeşil alan ve 200 m² parke taşı alanının çıkarılması ile oluşan yerde saha betonu tespit edilmiştir. Davalı idare tarafından tespit edilen bu ruhsatsız yapılar, III.sınıf A grubu, II. sınıf B Grubu ve I.sınıf A Grubuna dahil olanlar olmak üzere 3 ayrı hesaplama raporunda tespit edilerek aykırılıktan etkilenen toplam inşaat alanları belirlenmiştir. Aliağa Belediye Encümeninin... tarih ve ... sayılı kararıyla, III.Sınıf A grubu yapılar için toplam 502 m2, II. sınıf B Grubu yapılar için 123 m2, I.sınıf A Grubu yapılar için toplam 12591,47 m2 üzerinden 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) fıkrası uyarınca hesaplanan temel para cezasına aynı maddenin (c) bendinin 5.,8.,12. alt bentleri uyarınca arttırım uygulanarak 652.491,04-TL, aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca hesaplama yapılarak 13.868.961,04-TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinde, " 1) Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır. 2) Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan ya da 27 nci madde kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan aynı maddede belirtilen koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır: a) Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için; (...) b) Mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verilir. c) (a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı; 1) Hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın yapılmış ise cezanın % 30’u, 2) Kamuya veya başkasına ait bir parselde yapılmış ise cezanın % 40’ı, 3) Uygulama imar planında veya parselasyon planında “Kamu Tesisi Alanı veya Umumî Hizmet Alanı” olarak belirlenmiş bir alanda yapılmış ise cezanın % 60’ı, 4) Mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ediyor ise cezanın % 100’ü, 5) Uygulama imar planı bulunan bir alanda yapılmış ise cezanın % 20’si, 6) Yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılmış ise cezanın % 80’i, 7) Özel kanunlar ile belirlenmiş özel imar rejimine tabi bir alanda yapılmış ise cezanın % 50’si, 8) Ruhsatsız ise cezanın % 180’i, 9) Ruhsatı hükümsüz hale gelmesine rağmen inşaatı sürdürülüyor ise cezanın % 50’si, 10) Yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla birlikte, ruhsat alınmaksızın yeni inşaî faaliyete konu ise cezanın % 100’ü, 11) İnşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılmıyor ise cezanın % 10’u, 12) İnşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılıyor ise cezanın % 20’si, 13) Çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet veriyor ise cezanın % 20’si, (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunur. Para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alan dikkate alınır. ç) (Ek:25/3/2020-7226/39 md.) Bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine verilen para cezalarına ayrıca ilave edilir. Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının; yapı tatil tutanağına,... tarih ve ... sayılı Aliağa Belediye Encümeni kararının II. sınıf B grubu olarak tespit edilen yapılar nedeniyle verilen idari para cezasına yönelik kısımlarında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır. Temyize konu kararın;... tarih ve ... sayılı Aliağa Belediye Encümeni kararının, I. sınıf A grubu olarak tespit edilen yapılar nedeniyle 13.103.187,34-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, (b) bendinde; mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; para cezasının yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün ise, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca yapının inşaat alanı üzerinden; mekansal olarak alan oluşturmayan bahçe duvarı, kapı, pencere, dış cephe kaplaması gibi imalatlarda ise, metrekare bazında hesaplanamayacağı için para cezasının (b) bendine göre yapının maliyet bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır. 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca, yapı inşaat alanı ve yapı sınıfı ve grubu temel kriterler olarak öngörüldüğünden ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak yapılan yapıların ölçüm yapılmak suretiyle metrekarelerinin somut bir şekilde tespit edilmek suretiyle aykırılıktan etkilenen alanın belirlenmesi ve bu şekilde belirlenen aykırılıktan etkilenen alana göre temel para cezasının hesaplanması gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden; Aliağa Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen 21/07/2022 tarihli yapı tatil tutanağı ile ruhsatsız olarak yapıldığı tespit edilen ve içerisinde 11798 m2 saha betonu da olmak üzere toplam 12.591,47 m2 aykırılıktan etkilenen alan üzerinden 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca I. Sınıf A Grubu yapılar için öngörülen birim ceza miktarı esas alınarak hesaplanan temel para cezasının, anılan fıkranın (c) bendinin 5.,8. ve 12. alt bentleri uyarınca artırılması ve (ç) bendi uyarınca hesaplanan para cezasının da ilave edilmek suretiyle I. sınıf A grubu olarak tespit edilen yapılar için toplam ceza miktarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar İdari Dava Dairesince, I. Sınıf A Grubu yapılar içinde hesaplanan saha betonunun mekansal alan oluşturmadığı, metrekare bazında hesaplanamayacağı, bu nedenle 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca yapının maliyet bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği ve saha betonuna ilişkin para cezasının maliyet bedeli üzerinden değil aykırılıktan etkilenen alan üzerinden hesaplanmasının, söz konusu para cezası hesaplama cetvelinde yer alan para cezasının tamamını sakatlayacağından bahisle I. sınıf A grubu olarak tespit edilen yapılar için hesaplanan 13.103.187,34-TL para cezasının iptaline karar verilmişse de, saha betonu olarak tespit edilen yapının mekansal olarak bir alan oluşturduğu, ölçüm yapılarak metrekaresinin somut bir şekilde tespit edilmesi suretiyle aykırılıktan etkilenen alanın belirlenebildiği, bu nedenle davalı idarece verilen para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanmasının hukuka uygun olduğu açıktır. Ancak İdare Mahkemesince dosya kapsamında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 24.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda; saha betonu yapısının I. Sınıf A Grubu (kalıcı kullanımı olan yardımcı yapılar) yapısına dahil alana sahip yapı alanı olduğunun belirtildiği, bununla birlikte I. sınıf A grubu yapıların aykırılıktan etkilenen alan miktarının davalı idarece 12.591,47 m2, bilirkişi raporunda ise 11.712,00 m2 olarak tespit edildiği, (davalı idare tarafından ruhsat gerektiren I.Sınıf A grubuna giren imalatların toplam alanı 879,47 m2 daha fazla hesaplanmıştır.) aykırılıktan etkilenen alan farklılığının temel cezayı etkileyen nitelikte olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemin bu kısmının iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmış; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısım yönünden işlemin iptaline ilişkin kısmı açısından sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir. Temyize konu kararın; 21/07/2022 tarih ve 519 sayılı Aliağa Belediye Encümeni kararının, III. sınıf A grubu olarak tespit edilen yapılar nedeniyle 624.439,81-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmına gelince, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş; (a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için idari para cezası verileceği, bu miktarların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılaracağı; aynı fıkranın (c) bendinde; (a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapının niteliğine göre para cezasında uygulanacak artırım nedenleri (13) alt bent olarak sayılmış, (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezası miktarına belirtilen alt bentlerdeki uygulanacak artırım nedenlerine göre ayrı ayrı hesap edilecek cezaların ilave olunacağı, para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı, (ç) bendinde ise, bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezasının yukarıdaki bentlere göre aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine verilen para cezalarına ayrıca ilave edileceği, bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği kurala bağlanmıştır. 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi hükmünün değerlendirilmesinden; ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapılar nedeniyle verilecek para cezası miktarının belirlenmesinde dikkate alınacak temel ölçütün; yapı sınıfı ve grubu ile ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalat alanının varsa aykırılıktan etkilenen alanın katılması suretiyle bulunacak alan olduğu, yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı, temel ceza miktarı belirlendikten sonra maddede öngörülen arttırım sebeplerinin varlığı halinde arttırım sebeplerinin ayrı ayrı hesaplanacağı, bunların toplamlarının alınması suretiyle toplam ceza miktarının bulunacağı ve bulunan bu miktarın belediye encümeni tarafından imar para cezası olarak verileceği anlaşılmaktadır. İdare Mahkemesince, öncelikle 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca hesaplanan temel para cezasına ilişkin kısmın hukuki değerlendirmesinin yapılması, temel para cezasının hesaplanmasında, yapı inşaat alanı ve yapı sınıfı ve grubu temel kriterler olarak öngörüldüğünden, temel para cezasının bu kriterlere aykırı olarak hesaplandığının tespit edilmesi halinde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi uyarınca, yargı kararı ile idarelerin işlem tesisine zorlanamayacağı gibi idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceğinden, aykırılığı tespit edilen para cezası miktarına (c) bendinde öngörülen artırım oranları uygulanarak belirlenen toplam para cezasının tamamının iptal edilmesi gerektiği, temel para cezasında hukuka aykırılık bulunmaması halinde ise 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde öngörülen artırım sebeplerinin uygulanması koşulları yönünden inceleme yapılarak, hukuka uygun olmayan artırım nedenlerine ilişkin kısımlar var ise, sadece hukuka aykırılığı tespit edilen artırım sebeplerine isabet eden kısımları yönünden dava konusu para cezasının kısmen iptaline karar verilmesi gerektiği açıktır. Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesince dosya kapsamında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 24.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda, Aliağa Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen 21/07/2022 tarihli yapı tatil tutanağı ile ruhsatsız olarak yapıldığı tespit edilen 185 m2 idari bina ve 317 m2 sosyal tesis alanı olarak tespit edilen yapıların alanlarının 440 m2 olarak ölçüldüğü anlaşılmaktadır. Her ne kadar temyize konu İdari Dava Dairesi kararıyla; Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2022/2 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğe göre tespite konu idari bina ve sosyal tesis alanı (toplam 440 m²) yapıları III. Sınıf A Grubu kapsamında yer aldığından, aykırılıktan etkilenen alan ile 2022 yılı m² ceza miktarının çarpımı suretiyle bulunan temel cezanın 33.536,80-TL'lik kısmında ve 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının c/5, c/8, c/12 ve (ç) bendi gereğince artırım uygulanması ile bulunan toplam 547.317,76-TL idari para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek encümen kararının III. Sınıf A Grubu kapsamında bulunan yapılar nedeniyle uygulanan toplam 547.317,76-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, bu tutarı aşan 77.122,05-TL'lik kısmının ise iptaline karar verilmişse de, uyuşmazlıkta III. Sınıf A Grubu kapsamında bulunan yapılar için aykırılıktan etkilenen alan miktarının davalı idarece 502 m², yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 24/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda ise 440 m² olarak tespit edildiği, aykırılıktan etkilenen alan farklılığının temel cezayı etkileyen nitelikte olduğu dikkate alındığında, hatalı olarak hesaplanan alan üzerinden verilen para cezasında hukuka uyarlık bulunmamakta olup, para cezasının tamamen iptaline karar verilmesi gerektiğinden, aksi yöndeki temyize konu İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında da hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının ve davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile ...İdare Mahkemesince verilen... gün ve E:..., K... sayılı kararının kaldırılmasına, davacıya toplam ...-TL para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının ...-TL kısmının iptaline, 01/07/2022 tarihli yapı tatil tutanağı ile encümen kararının davacıya...-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, I. sınıf A grubu olarak tespit edilen yapılar nedeniyle ...-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, III. sınıf A grubu olarak tespit edilen yapılar nedeniyle ...-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının (...TL'lik kısmı yönünden davanın reddi,...TL'lik kısmın iptaline ilişkin) BOZULMASINA, diğer kısımlar yönünden ONANMASINA, 3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/12/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.