Danıştay 5. Daire 2024/9211 E. 2025/15260 K.

T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2024/9211 Karar No : 2025/15260

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Eğitim ve Sağlık Hizmetleri Turizm İnşaat Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Kocaeli ili, İzmit ilçesi, ... (...) mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde spor kompleksi yapılmak ve işletilmek üzere ... tarih ve ... sayılı Belediye Encümeni kararı ile mülkiyetin gayri ayni hak tesisi taahhütnamesi ile kullanımına verilen taşınmazla ilgili sözleşmelerin iptal edildiğine ve tesisin kapatılarak idarelerine teslimi yönünde alınan Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin ... tarih ve ... sayılı işleminin ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmesine ilişkin kararının uygulanması istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile 30 günlük yasal süre içerisinde uygulanmaması sebebiyle şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı tarafından tesisin kendisine teslim edilmediğinden bahisle tazminat talebinde bulunmuş ise de; tesisin davalı uhdesinde bulunmadığı, davalı idarece yerin teslim alınabilmesi ve davacıya teslim edilebilmesi amacıyla gerekli iş ve işlemlere makul süre içerisinde başlandığı, davalının tesisi teslim edememesinin taşınmazın dava dışı İzmit Tenis Akademisinin uhdesinde bulunmasından kaynaklandığı, bu haliyle iptal edilen işlem ile anılan işlem nedeniyle uğranıldığı iddia olunan zarar arasındaki illiyet bağının 3. kişinin kusuru nedeniyle kesildiği anlaşıldığından, maddi tazminat talebinin reddi gerektiği, öte yandan, manevi zarar doğurduğu belirtilen işlemin tesisi sırasında idarenin eylem ve işlemlerinden dolayı tazminatla sorumlu tutulmasının ön şartı niteliğinde olan ağır hizmet kusurunun gerçekleştiğine ilişkin dava dosyasında herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmadığı, manevi tazminata hükmedilebilmesi için idarenin hukuka aykırı işlem veya eylemi sonucunda ağır bir elem ve üzüntünün duyulmuş olması veya şeref ve haysiyetinin rencide edilmiş olması gerektiği, somut olayda böyle bir durum bulunmadığı gibi idareyi manevi tazminat ödemekle yükümlü kılacak ağırlıkta bir kusurun varlığından söz etmeye de olanak bulunmadığı dikkate alındığında, davacının manevi tazminat isteminin de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yargı kararının uygulanması istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden hüküm kurulmadığı, şirket temsilcisi ve hissedarı B.K. hakkında ceza yargılaması sonucunda silahlı terör örgütüne üyelik suçundan beraat kararı verildiği, Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih E:..., K:... sayılı kararının 30 günlük yasal süre içerisinde uygulanmadığı, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde güvence altına alınan temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının eksik inceleme nedeniyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Kocaeli ili, İzmit ilçesi, ... (...) mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde spor kompleksi yapılmak ve işletilmek üzere ... tarih ve ... sayılı Belediye Encümeni kararı ile mülkiyetin gayri ayni hak tesisi taahhütnamesi ile davacının kullanımına verilen taşınmazla ilgili sözleşmelerin iptal edilmesine ve tesisin kapatılarak idareye teslimine yönelik Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin ... tarih ve ... sayılı işleminin ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine anılan yargı kararının uygulanması istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile 30 günlük yasal süre içerisinde uygulanmaması sebebiyle şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa'nın "Mahkemelerin bağımsızlığı" başlıklı 138. maddesinin son fıkrasında yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği kuralına yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin 1. fıkrasında ise; "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, Kocaeli ili, İzmit ilçesi, ... (...) mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın, üzerinde spor kompleksi yapılmak ve işletilmek üzere ... tarih ve ... sayılı Belediye Encümeni kararı ile mülkiyetin gayri ayni hak tesisi taahhütnamesi ile davacının kullanımına verildiği, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8. maddesi uyarınca anılan taşınmazla ilgili sözleşmelerin iptal edilmesine ve tesisin kapatılarak idareye teslimine yönelik Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih E:..., K:... sayılı kararıyla söz konusu işlemin iptaline karar verildiği, davacı tarafından anılan yargı kararının uygulanması istemiyle yapılan 29/06/2022 tarihli başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile anılan yargı kararının 30 günlük yasal süre içerisinde uygulanmaması sebebiyle şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. ... İdare Mahkemesi'nin iptal kararının uygulanmadığından bahisle bakılan dava açılmış ise de, söz konusu karara yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kabulüne, İdare Mahkemesi kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği, anılan kararın Dairemizin 23/12/2025 tarih ve E:2024/8247, K:2025/15256 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür. Öte yandan, öncelikle ... İdare Mahkemesi kararının uygulanması istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden karar verilmesi ve buna göre tazminat talepleri değerlendirilmesi gerekmekte iken, gerek İdare Mahkemesince gerekse Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince bu yönden değerlendirmede bulunulmadığı, ayrıca davacı 5.000,00 TL maddi tazminat talebinde bulunulmakta iken 50.000,00 TL maddi tazminat istemi yönünden karar verildiği görülmüştür. Bu itibarla, eksik incelemeyle davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 23/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.