Danıştay 5. Daire 2023/11806 E. 2025/15444 K.

T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2023/11806 Karar No : 2025/15444

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi Rektörlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacının Bank Asya'daki hesabına 01/09/2014, 04/12/2014, 03/02/2015 tarihlerinde para yatırdığı, ayrıca 29/04/2014 katılım hesabı açtığının tespit edildiği, davacının, örgüt liderinin talimatından sonraki süreçte Bank Asya'daki hesabına Bank Asya'daki hesabına 01/09/2014, 04/12/2014, 03/02/2015 tarihlerinde para yatırdığı, 29/04/2014 katılım hesabı açtığı, dolayısıyla örgüt liderinin talimatı doğrultusunda hareket ettiği anlaşıldığından davacının anılan örgütle iltisak ve irtibatının olduğu sonucuna ulaşıldığı, davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütü kapsamında iki rektör yardımcısı ve bir profesör akademisyenden teşekkül ettirilen değerlendirme komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda düzenlendiği anlaşılan 08/09/2016 tarihli Değerlendirme Komisyon Raporunda davacının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisaklı olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği, örgüte aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçesiyle TMSF'ye devredilen Cihan Medya Dağıtım A.Ş.'ye ödeme bilgisinin bulunduğu görüldüğünden, davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından öne sürülen iddiaların araştırılması kapsamında yapılan ara kararı uyarınca MASAK'tan ve TMSF'den istenilen hesap hareketlerine ilişkin bilgi ve belgeler ile dava dosyasında yer alan hesap ekstrelerinin incelenmesinden; davacının uzun süreden beri "kira" ödemesi altında "..." adlı bir kişiye düzenli ödeme yaptığı; UYAP kayıtları ve Örgütlü Suçlar Bilgi Bankasında yapılan incelemede, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan sanık E.Ş. hakkında yürütülen soruşturma neticesinde Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Sor.No:..., İd.No:... sayılı iddianamenin düzenlendiği; anılan iddianamede şüphelinin 5 nolu fotoğrafta teşhis ettiği "..." adlı kişinin "Kurmaylarla ilgilenen Bankasya çalışanı mahrem imam" olduğunun anlaşıldığı, öte yandan; ... Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığı'nın ... esas sayılı dava dosyasına sunulan 2. duruşmaya ait DVD çözümlenmesinde; Sanık A.K'nın ifadesinde özetle; "...'nı tanıdığını, Bankasyada birlikte çalıştıklarını kendisine yolladığı paranın burs olduğunu" beyan ettiği, ayrıca davacının, Örgütlü Suçlar Bilgi Bankasındaki verilere göre, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı kararı ile hakkında hapis cezasına hükmedildiği görülen ...'a, 19/02/2014 tarihinde "..., ..." açıklamalı 2.000,00-TL ve 20/03/2014 tarihinde 3.000,00-TL "thanks-..." açıklamalı para transferleri yaptığı görüldüğü, bu tespitler karşısında; davacının, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma iddiasıyla haklarında soruşturma ve kovuşturma yürütülen kişilerle ilgili, iddianameye ve bilirkişi raporuna yansıyan delil ve gerekçelere göre; mahrem imam olduğu anlaşılan kişilere yaptığı para transferlerinin rutin bankacılık işlemleri kapsamında olmadığı değerlendirilmekte olup; söz konusu hususun irtibat ve iltisak düzeyinde ilişkiyi ortaya koyduğu, öte yandan; davalı idarece savunma eki olarak dosyaya sunulan belgelerden; iltisaklı öğretim kurumlarındaki kayıtlara dair tespitte; davacının çocuklarının FETÖ/PDY'ye aidiyeti iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçesiyle kapatılan özel öğretim kurumları arasında yer alan Özel Çamlıca İlkokulunda 2014-2015 eğitim öğretim, Özel İstanbul Anafen Fen Lisesinde 2015-2016 eğitim öğretim dönemlerine ilişkin kayıtlarının olduğu, Müzahir kuruluşlara yapılan mali destek/para gönderme bilgilerine dair tespitte; davacının FETÖ/PDY'ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçesiyle kapatılan Manolya Eğitim Hizmetleri Ticaret A.Ş.ye, 20.01.2014-29.01.2017 tarihleri arasında toplam 16.075,00-TL ödeme bilgisinin bulunduğu" anlaşıldığından, söz konusu hususların da irtibat ve iltisak yönünden delil niteliğinin bulunduğu sonucuna varılmış olup, sonuç olarak istinafa konu edilen mahkeme kararında hukuki isabetsizlik görülmediği, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve dilekçede ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, gerekçesiz ve savunması alınmadan Kanun Hükmünde Kararname ile ihraç edildiğinden bahisle adil yargılanma ve savunma hakkının ihlal edildiği, masumiyet karinesinin ihlal edildiği, Bank Asya'da hesap hareketinin olmasının, örgüte destek olarak değerlendirilemeyeceği, özel okulda çocuk okutmanın FETÖ ile irtibat veya iltisak sonucu doğurmayacağı, para transferlerinin ters yorumlandığı, kiracısı ...'nın gönderdiği kira ödemelerini sanki kendisinin ...'na gönderdiği şeklinde yorumlandığı, kuzeni ...'dan gelen havale ve eft ödemelerinin sanki kendisi tarafından ...'a gönderilmiş gibi yorumlandığı, ayrıca bu kişinin zaten akrabası olduğu, Bank Asya hesabına talimat ile para yatırmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY ve İLGİLİ MEVZUAT: Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve Anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır. Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir. MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ''Kamu Personellerine İlişkin Tedbirler'' başlıklı 1. maddesinde: ''(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti (Anayasa Mahkemesi'nin 24/06/2021 tarih ve E:2018/81, K:2021/45 sayılı kararıyla 7086 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "...üyeliği, mensubiyeti veya..." ibaresinin iptaline karar verilmiştir.) veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir." hükmüne yer verilmiştir. Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, kamu görevine iade edilmesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvuru, anılan Komisyonun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedilmiştir. Bunun üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. Diğer yandan, davacı hakkında, davacının İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarihli, Soruşturma No:..., K:... sayılı kararıyla “FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma” iddiasıyla yapılan soruşturma sonucunda "Kovuşturmaya Yer Olmadığı'na" dair karar verildiği anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin, “meslekten veya kamu görevinden çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir. AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından Anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28). Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara iltisak veya bunlarla irtibat, kamu görevlilerinin devlete sadakat yükümlülüğünü yitirildiğini ortaya koyan ve bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır. Temyize konu kararda yer alan davacı hakkındaki tespit ve değerlendirmeler incelendiğinde; a) Davacının Bank Asya hesabı ile ilgili olarak; Davacının, Müflis Asya Katılım Bankası A.Ş. İflas İdaresi tarafından verilen bilgi ve belgeler incelenmesinden; davacıya ait Bank Asya hesabının ... tarihinde ... müşteri numarası ile açıldığı, 31/12/2013 tarihinde 201.734,01 TL bakiye bulunduğu, davacının Bank Asya hesabını 2014 yılı öncesinde de aktif olarak kullandığı, 31/12/2013 tarihi öncesi ve sonrasındaki bankacılık işlemlerinin benzer nitelikte olduğu, söz konusu bankacılık işlemlerinin rutin bankacılık işlemleri olduğu, davacının, anılan Banka'nın TMSF'ye devredildiği 29/05/2015 tarihinden sonra da hesaptaki parasını çekmediği ve bankacılık işlemlerini yapmaya devam ettiği ve hesabını kapatmadığı anlaşılmıştır. FETÖ lideri tarafından talimatın verildiği 25/12/2013 tarihinden, Bank Asya'nın TMSF'ye devredildiği 29/05/2015 tarihine kadar, örgüt liderinin emri doğrultusunda mali olarak zor duruma düşen Banka'nın parasal yönden iyi durumda olduğunu göstermek amacıyla örgüt mensuplarınca, gerek birkısım malvarlıkları elden çıkarılarak, gerekse başka finans kuruluşlarından kredi çekilerek tasarruf ve kar amacı gözetilmeksizin, kendileri, eşleri, reşit olmayan çocukları ve bazen de anne-babaları adına para yatırılmış, katılım hesapları açılmış, döviz ve altın alım-satımı gibi işlemler yapılmıştır. Bu kapsamda, FETÖ lideri tarafından talimatın verildiği 25/12/2013 tarihinden, Banka'nın TMSF'ye devredildiği 29/05/2015 tarihine kadar olan dönemdeki hesap hareketlerinin örgüt liderinin talimatıyla uyumluluk arz edip etmediğine yönelik bir inceleme yapılması gerekmektedir. Bu itibarla, davacı adına açılmış olan Bank Asya hesabında gerçekleştirilen işlemlerin olağan bankacılık işlemleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatını veya iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. b) Dava dosyasına sunulan diğer tespitler ile ilgili olarak; Davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütü kapsamında iki rektör yardımcısı ve bir profesör akademisyenden teşekkül ettirilen değerlendirme komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda düzenlendiği anlaşılan 08/09/2016 tarihli Değerlendirme Komisyon Raporunda davacının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisaklı olduğu kanaatine varıldığı, örgüte aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçesiyle TMSF'ye devredilen Cihan Medya Dağıtım A.Ş.'ye ödeme bilgisinin bulunduğu yönündeki tespitlerin, başkaca delillerle desteklenmediği sürece davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisaklı olarak değerlendirilmesi için yeterli bulunmamıştır. Öte yandan davacının Ö.M. ve C.B. ile aralarında yapılan havale/eft işlemlerinin bulunduğu ancak bu işlemlerin Ö.M. ile akrabalık ilişkisinden ve C.B. ile ise kira ilişkisinden kaynaklandığı, işlemlerin olağan bankacılık işlemleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatını veya iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, yukarıdaki tüm tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.