Danıştay 2. Daire 2023/5370 E. 2025/6163 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5370 Karar No : 2025/6163

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF(DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı

2- ... Genel Komutanlığı VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında sözleşmeli subay adayı olan davacı tarafından, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; yeterlilik sınavının bir bölümü olan sözlü sınav sırasında davacıya önceden hazırlanmış ve davacı tarafından kura ile belirlenen (sırasıyla) 118, 59, 174 ve 34 numaralı soruların sorulduğu, mülakat tutağında, davacının genel olarak soruları doğru cevaplayamadığı yönünde bilgiler yer almakla birlikte, mesleki bilgi ve uygulama düzeyi kriteri için 40 puan üzerinden başkan ve 2 üye tarafından 10'ar puan, konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü kriteri için 20 puan üzerinden, başkan ve 2 üye tarafından 5'er puan, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı kriteri için 20 puan üzerinden başkan ve 2 üye tarafından 10'ar puan, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu kriteri için 20 puan üzerinden başkan ve 2 üye tarafından 5'er puan verildiği, netice olarak; sözlü sınavda herbir kriter yönünden başkan ve üyelerin aynı notu takdir ettiği, her bir kriter yönünden bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen tüm komisyon üyelerinin bütün kriterler yönünden aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı, dolayısıyla sözlü sınav sonunda verilen not sebebiyle davacının yeterlilik sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı; öte yandan, Mahkeme kararının, davacının yeterlilik sınavda başarılı olduğuna ilişkin bir sonuç doğurmaya yönelik olmadığı, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden yapılacak sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve yeterlilik puanına göre davacı hakkında işlem tesis edilmesine yönelik olduğu; bu nedenle, davacının dava konusu işlem sebebiyle yoksun kalındığı belirtilen parasal hakların ödenmesi talebine ilişkin bu aşmada karar verilmesine olanak bulunmadığının açık olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ve işlem sebebiyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Senatosu kararının uygulanması suretiyle Yönetmelik'te yer alan usuller uygulanarak yapılan yeterlilik sınavının sözlü sınav kısmında akademik konularda; davacıya, öğrenci soru torbası içerisinden soru kartı çektirildiği, davacı tarafından çekilen sorulara davacının verdiği cevaplar dikkate alınarak, davacıya komisyon başkanı tarafından 10, 5,10, 5 olmak üzere toplam 30 puan verildiği, birinci üye tarafından 10,5,10,5 olmak üzere toplam 30 puan verildiği, ikinci üye tarafından 10,5,10,5 olmak üzere toplam 30 verildiği ve ortalama notunun 30 puan olduğu, ayrıca bu hususlar yönünden el yazısıyla tanzim edilen komisyon başkan ve üyelerince de ayrıntılı tutanak düzenlenerek imzalandığı, öte yandan atış notunun 100, spor notunun ise 100 olduğu, bu şekilde Komisyon üyelerinin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalamasının alınması neticesinde davacının yeterlilik sınav notu ortalamasının 51 puan olduğu, davacıya verilen notların tutanak altına alındığı, tutanağın komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalandığı, her ne kadar idare mahkemesince, sözlü sınavda komisyon üyeleri tarafından davacıya birbirine yakın puanlar takdir edilmesinin anılan yetkinin objektif olarak kullanılmadığı şeklinde değerlendirilmiş ise de, bu hususun tek başına idareye tanınan takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı yönünde kabulüne hukuken olanak bulunmadığı, zira benzer uyuşmazlıkta Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 25/02/2021 tarih ve Y.D İtiraz No:2021/58 sayılı kararının da bu yönde olduğu, bu haliyle söz konusu sınavlara ilişkin tespit ve değerlendirmelerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığının görüldüğü, bu itibarla, subay adayı (öğrenci) olan davacının, Senato kararının uygulanması suretiyle ve Yönetmelikte yer alan usuller uygulanarak yapılan yeterlilik sınavında başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden alması gereken en az altmış (60) puanın altında kalarak başarısız olduğundan bahisle eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde değerlendirme ile işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin takdir hakkını objektif olarak kullanmadığı, dava konusu işlemin dayanağı olan Yönetmelik'in ilgili maddesinin iptal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idareler tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Davacının, astsubay temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olarak eğitime katılmaya hak kazandığı, gerçekleştirilen eğitim sonunda yapılan yeterlilik sınavına katıldığı, anılan sınavda başarısız olması nedeniyle 19/08/2021 günlü Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işlemi ile ilişiğinin kesildiği, bunun üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT : 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde; "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir... ... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir. 30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde; "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde; "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında astsubay adayı olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 23/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.