Danıştay 2. Daire 2023/4175 E. 2025/1617 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4175 Karar No : 2025/1617

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : Dava; Niğde Polis Meslek Eğitim Merkezine geçici kaydı yapılan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-8-A maddesinde yer alan şartları taşımadığından bahisle hakkında "polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olamaz" kararı verilerek Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 12/06/2019 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesi'nin ... günlü, E:..., K... sayılı kararıyla; davacının dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 03/01/2018 tarihli, 30290 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-8-A maddesindeki sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığı ve Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi olup olamayacağının tespiti için Mahkemenin 01/08/2019 tarihli ara kararı ile hakem hastane olarak belirlenen Ankara (Bilkent) Şehir Hastanesi'ne sevk edildiği, davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda, "POMEM öğrencisi olamaz" denildiği, bu defa 17/10/2019 tarihli ara kararı ile aynı hastaneden " ..dava devam ederken 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca da değerlendirilmesinin gerekli olduğu kanaatine varıldığından, davacının sağlık durumunun değerlendirilerek, Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olmasını etkileyip etkilemediğinin ve sağlık diliminin tespit edilmesi suretiyle düzenlenecek sağlık kurulu raporunun gönderilmesinin" istenildiği, söz konusu ara kararı üzerine düzenlenen... günlü,... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda, "...böbrek normal boyuttadır... sol böbrekte rotasyon anomalisi izlenmiştir... Yönetmeliğin 3 maddesi ç fıkrasına göre sağlam kabul edilir... KARAR: ETŞY EK-3, 8-A-3-ç'ye göre POMEM öğrencisi olur" şeklinde tespitlere yer verildiği, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde bir veya iki böbreğin yerleşim veya şekil bozukluğu (atnalı böbrek, ektopik böbrek, atrofik böbrek, hipoplazik böbrek, soliter böbrek ve benzeri) öğrenciliğe engel iken 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle pelvik ektopik böbrek harici böbreğin rotasyon, füzyon ve pozisyon anomileri, ürolojik-nefrolojik sistemde fonksiyonel bozukluk oluşturmamak, komplikasyon yapmamak, tekrarlayan enfeksiyonlara neden olmamak, diğer organlarda ve sistemlerde mevcut ürolojik-nefrolojik durumla bağlantılı olarak yapısal veya fonksiyonel bozukluk bulunmamak şartıyla sağlam kabul edileceği ve bu şekilde öğrenciliğe engel olmadığı şeklinde bir düzenleme yapılmış bulunmakta olup, lehe olan yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu durumda dava devam ederken 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Ek-3/8-A maddesinde aranılan sağlık şartlarını taşıdığı anlaşılan davacının, Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; daha önce hakkında “böbrekte rotasyon anomalisi” tanısından dolayı “öğrenci olamaz” kararı verilen kişinin 29/09/2019 tarihli Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde yapılan düzenleme ve... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporunda sağlam olması” nedeniyle şuan için sağlam olmasının, daha önce kişi hakkında verilen kararı usule aykırı hale getirmeyeceği, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:... K:... sayılı kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek.3-8-A- "Üroloji/Kadın Hastalıkları ve Doğum" başlıklı maddesinde "...B-C-D dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir... 3) "b) Bir veya iki böbreğin yerleşim veya şekil bozukluğu (atnalı böbrek, ektopik böbrek, atrofik böbrek, hipoplazik böbrek, soliter böbrek ve benzeri)." hükmü yer almaktadır. Bakılan uyuşmazlıkta, gerek davalı idarece, gerek Mahkemece sevkedildiği Hastaneler tarafından düzenlenen Sağlık Kurulu raporlarında, davacının sol böbreğinde rotasyon anomalisi bulunduğunun tespit edildiği ve belirtilen durum nedeniyle yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümlerine göre davacının, sağlık şartlarını taşımadığı tartışmasızdır. Bu itibarla, sağlık şartlarını taşımadığı açık olan davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan, dava konusu işlem tarihinden sonra yapılan Yönetmelik değişikliğiyle, ürolojik-nefrolojik sistemde fonksiyonel bozukluk oluşturmamak, komplikasyon yapmamak, tekrarlayan enfeksiyonlara neden olmamak, diğer organlarda ve sistemlerde mevcut ürolojik-nefrolojik durumla bağlantılı olarak yapısal veya fonksiyonel bozukluk bulunmamak koşuluyla, pelvik ektopik böbrek harici böbreğin rotasyon, füzyon ve pozisyon anomalilerinin sağlam kabul edileceğine ilişkin düzenleme yapılmış ise de, anılan düzenlemenin Mahkemece dikkate alınıp alınamayacağının ve davacıya uygulanıp uygulanamayacağının irdelenmesi gerekmektedir. Statü hukuku olarak da adlandırılan İdare Hukukunda, yargısal denetimi yapılacak idari işlemlerin tesis edildikleri tarihte yürürlükte olan kurallarla denetlenmesi esastır. Belirtilen kuralın en yaygın istisnaları; bireysel işlemin dayanağı olan üst normun, yetkili yargı merciilerince hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi ve yaptırım niteliğindeki idari işlemler bakımından da, lehe bir düzenleme getirilmesidir. Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idarece sağlık şartları bakımından yeni düzenleme yapılmış olmakla birlikte; önceki düzenlemenin hukuka aykırı olduğuna ilişkin herhangi bir yargı kararı mevcut değildir. Dolayısıyla, değiştirilene kadar hukuken geçerli olan ve ilgililere uygulanma zorunluluğu bulunan düzenleyici işlemlere dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemlerin hukuka uygunluğunun kabulü zorunludur. Aksi düşüncenin kabulü halinde; idarece yapılan her düzenleyici işlem değişikliği, önceki düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen tüm bireysel işlemlerin geçersizliği-iptal edilebilirliği sonucunu doğurur ki, belirtilen kaotik durumun hukuken izahı olamaz. Öte yandan, öğrenciliğe kabul şartları, ceza hukuku anlamında herhangi bir suçu ya da kabahati içermemektedir. Dolayısıyla, kabul şartlarında yapılacak bir değişikliğin, sadece idari yaptırımlar bakımından Mahkemelerce dikkate alınasını öngören "lehe düzenleme" yöntemiyle, idari yaptırım olmayan işlemlere uygulanması hukuken mümkün değildir. Bu itibarla, işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca davacının POMEM öğrencisi olamayacağı tartışmasız olup, öğrenciliğe kabul şartlarında yapılan değişikliğin davacıya uygulanamayacağı, bu nedenle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.