Danıştay 2. Daire 2021/10153 E. 2026/237 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/10153 Karar No : 2026/237

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Dava; davacının Van İl Jandarma Komutanlığında ... olarak görev yapmakta iken, "Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya da siyasal eylemlerde bulunmak, görevli olmaksızın siyasal amaçla yapılacak açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-(s) maddesi uyarınca "meslekten çıkarma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin .. günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının sosyal medya paylaşımlarının siyasi içerikli olduğu, ülkemizde yaşananan olaylarla ilgili siyasi tavrı ortaya koyduğu ve bu tavrı doğrular nitelikte üçüncü kişilerin açıkça anlayabileceği şekilde paylaşımlar yaptığı, siyasi makamlarca yürütülen politikaları bu paylaşımlarda açıkça eleştirdiği, davacının eşi tarafından soruşturmaya konu paylaşımların kendisi tarafından yapıldığı, davacının bu paylaşımlardan haberi olmadığı belirtilmekte ise de, paylaşımların yapıldığı sosyal medya platformuna giriş için davacının kullanıcı adı ve şifresinin gerektiği, bu husustaki sorumluluğun davacıda olduğu; bu itibarla, davacının sübuta eren eylemi nedeniyle "meslekten çıkarma cezası" ile tecziyesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu edilen Mahkeme kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunarak, 2577 sayılı Kanun'un 45/3 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğu, savunma hakkının kısıtlandığı, güncel politik gelişmelere yönelik değerlendirmelerin disiplin suçu olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : İstemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görülerek yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacının, Van İl Jandarma Komutanlığında üsteğmen olarak görev yapmakta iken, "Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya da siyasal eylemlerde bulunmak, görevli olmaksızın siyasal amaçla yapılacak açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-(s) maddesi uyarınca "meslekten çıkarma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT : Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ve 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Jandarma teşkilatı disiplin kurulları" başlıklı 19/1-(ç) maddesinde, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun, personel işlerinden sorumlu jandarma genel komutan yardımcısının başkanlığında, Personel Başkanı, Hukuk Hizmetleri Başkanlığı disiplin işleri şube müdürü, Jandarma Genel Komutanının seçeceği üç daire başkanı ve Tayin Daire Başkanından oluşacağı; anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin 19/1-(d) maddesinde ise Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun, Jandarma Genel Komutanının veya görevlendireceği jandarma genel komutan yardımcısının başkanlığında, personel işlerinden sorumlu genel komutan yardımcısı, Personel Başkanı, İstihbarat Başkanı, Asayiş Başkanı, Personel Plan ve Yönetim Dairesi Başkanı, Tayin Daire Başkanı, Kıdem Sicil Şube Müdürü ve Hukuk Hizmetleri Başkanından oluşacağı düzenlenmiştir. Anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin "Jandarma teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 20/1-(ç)-3 maddesinde, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun, asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarında bulunan yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma ve diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma cezasını vereceği; "Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 21/1-(b) maddesinde, Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları disiplin kurulu, Genel Komutanlık Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki disiplin kurullarının meslekten çıkarma cezası dışındaki kararlarının Jandarma Genel Komutanının onayıyla, meslekten çıkarma cezası kararlarının Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği; "Disiplin amirlerinin ve kurullarının belirlenmesi ve çalışmasına dair esaslar" başlıklı 26/6 maddesinde, disiplin kurulu üyelerinin, boşanmış olsalar dahi eşleri, birinci ve ikinci derece kan ve kayın hısımları olan veya disiplin cezası verdikleri ya da disiplin soruşturmasını yaptıkları personelin durumlarının görüşüleceği toplantılara katılamayacakları, bu durumda geri kalan üyeleri ile toplanan kurulun eksiksiz toplanmış kabul edileceği hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, bu yaptırımların memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından da objektif ve kamusal önemleri bulunmaktadır. Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatta belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır. Disiplin kurulları ve disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarının sağlıklı ve objektif olması, disiplin amirleri ve disiplin kurulları üyelerinin olayı objektif değerlendirmesiyle mümkün olduğundan, hakkında soruşturma yürütülen kişilerle arasında husumet bulunan, soruşturmada taraf pozisyonunda olan, soruşturmada tanık olarak ifade veren ve soruşturmayı yürüten kişilerin disiplin amiri sıfatıyla ya da disiplin kurulu üyesi olarak tesis edilecek disiplin cezası işlemine katılamayacakları kabul edilmektedir. Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 19/1-ç ve 19/1-d maddelerinde, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ve Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun kimlerin katılımıyla oluşacağı belirlenmiş olmakla birlikte, 26. maddesinin 6. fıkrasında disiplin kurulu üyelerinin disiplin cezası verdikleri ya da disiplin soruşturmasını yaptıkları personelin durumlarının görüşüleceği toplantılara katılamayacakları açıkça düzenlenmiş, geri kalan üyeleri ile toplanan kurulun ise eksiksiz toplanmış kabul edileceği hükme bağlanmıştır. Dava konusu olayda, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu üyeleri ile Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri incelendiğinde, Merkez Disiplin Kurulunda yer alan Jandarma Genel Komutan Yardımcısı Korg. A.K., Personel Başkanı Tuğg. V.T. ve Tyn. D. Bşk. Vek. Ö.Ö'nün Yüksek Disiplin Kurulunda da yer aldıkları anlaşılmıştır. Buna göre; davacıya disiplin cezasının verildiği Merkez Disiplin Kuruluna katılan üyelerin, bu cezanın görüşüldüğü Yüksek Disiplin Kurulunda da yer almalarının, objektif ve tarafsız değerlendirmeyi olumsuz yönde etkileyeceği, bu durumun hem disiplin hukuku ilkelerine hem de 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 26/6 maddesine aykırı olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü; E:..., K:... sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.