Danıştay 13. Daire 2025/461 E. 2025/930 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/461 Karar No:2025/930

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Enerji Üretim Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirketin Trabzon ilinde kurmayı planladığı "... Regülatörü ve Hidro Elektrik Santrali (HES)" projesi için verilen ... tarih ve ... sayılı önlisansa ilişkin 07/03/2017 tarihli süre uzatım talebinde ileri sürülen gerekçelerin mücbir sebep olarak kabul edilmemesine, süre uzatım talebinin reddine, anılan önlisansın 10/03/2017 tarihinde sona erdiğinin tespitine, 61.400,00-TL tutarındaki teminat mektubunun irat kaydedilmesine dair Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin 07/03/2017 tarihli önlisans süresinin uzatım talebi sonuçlanmadan önce 27/05/2017 tarih ve 30078 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 21. maddesi kapsamında yaptığı 31/05/2017 tarihli başvuruyla önlisansının iptali ile yatırdığı teminatın iadesini talep ettiği, davalı idarece bu başvuru dikkate alınmadan davaya konu işlem ile davacı şirketin önlisansı iptal edilerek teminatın gelir kaydedildiği, söz konusu Kanun maddesinde, yasanın yürürlüğe girdiği 27/05/2017 tarihinden itibaren 2 (iki) ay içerisinde başvurulması halinde lisans sahibi kişilere hiçbir gerekçe ve şart koşulmaksızın lisanslarının iptali ile teminatlarının iade edilmesi hakkı tanındığının anlaşıldığı, bu durumda, davacı şirketin Geçici 21. madde kapsamında 31/05/2017 tarihinde (yasada öngörülen iki aylık süre içerisinde) yaptığı başvuru üzerine önlisansı iptal edilerek teminatının iade edilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin 27/03/2024 tarih ve E:2019/2759, K:2024/1513 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; uyuşmazlık konusu olayda, davacının 6446 sayılı Kanun'un Geçici 21. maddesi kapsamında mevcut lisans sahibi olup olmadığı hususunun ortaya konulabilmesi için öncelikle mevzuatta bertilen yükümlülüklerini tamamlamasına engel bir mücbir sebep hali bulunup bulunmadığı ve önlisans süresinin uzatılıp uzatılmayacağı değerlendirilerek bir sonuca varılmasının gerektiği, davacının mücbir sebep olarak ileri sürdüğü ve ön lisans süresi içerisinde ilgili mevzuat hükümleri uyarınca tamamlanıp bitirilmesi gereken iş ve işlemlerin, yöre halkının karşı çıkması, engellemesi ve fiili zorluklar çıkarılması nedeniyle bitirilemediğini öne sürmesi nedeniyle, bu durumun tespitine yönelik olmak üzere Dairenin 23/10/2024 tarih ve E:2024/1166 sayılı ara kararı ile Trabzon Valiliği ile davalı idareden buna ilişkin bilgi ve belgeler istenildiği, gelen cevabi yazı ekinde yer alan belgelerde (Şalpazarı İlçe Jandarma Komutanlığının 21/06/2017 tarihli tutanağı); "... Enerji Üretim Ltd. Şti. tarafından sorumluluk alanı içerisinde 10/09/2014 ile 10/03/2017 tarihleri arasında söz konusu ... Regülatörü ve HES Projesi kapsamında herhangi bir inşaat çalışmasının başlamadığı, yöre halkı tarafından şirket çalışanlarına yönelik fiziki müdahalenin vuku bulmadığı, fakat böyle bir çalışmanın başlayacağına dair duyum alındığı takdirde, yöre halkı tarafından çok büyük tepkilerin verileceği, çalışmanın başlaması halinde ise yöre halkı tarafından şirket çalışanlarına yönelik fiziki müdahalelerin yapılacağının değerlendirildiği" yönünde bilgilere yer verildiği, buna göre, davacının söz konusu önlisansına konu ettiği projenin yürütülmesi ve gerekli iş ve işlemlerin bitirilmesine yönelik yöre halkı tarafından fiilen gerçekleştirilmiş bir engelleme ve/veya zorlaştırmanın söz konusu olmadığı, bu yöndeki tespitlerin tamamen ihtimale dayalı olduğu, gelinen bu süreçte ise davacının mevzuatta belirlenen yükümlülüklerini tamamlamasına engel bir mücbir sebep halinin hukuken var olmadığının anlaşıldığı; Bu durumda, tüm anlatım ve açıklamalar bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davacının öne sürdüğü sebeplerin hukuken kabul edilebilir nitelikte haklı gerekçeler olmadığı, başka bir ifadeyle davacının öne sürdüğü iddiaların mücbir sebep olarak kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığı, davacının durumunun 6446 sayılı Kanun'un Geçici 21. maddesinde yer alan düzenleme kapsamında kabul edilemeyeceği ve buna göre de mevcut lisans sahibi olduğundan söz etmek mümkün olmadığından, söz konusu süre uzatım talebinin yasal dayanağının bulunmadığı, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, mücbir sebebe rağmen süre uzatım talebinin uygun görülmediği, projeye yönelik gerekli özen ve dikkatin gösterilmesine rağmen kendisine yüklenemeyecek ve öngörülemeyecek nedenlerle inşaat öncesi dönem yükümlülüklerinin tamamlanamadığı, yöre halkının projeyi engelleyici faaliyetlerde bulunduğu, kamu idarelerinden kaynaklı gecikmelerin dikkate alınmadığı, sondaj çalışmalarının yapılacağı taşınmazlara yönelik kamulaştırma işlemlerinin Maliyece yürütüleceği, bu husustaki gecikmenin mücbir sebep kapsamında araştırılmadığı, bozma kararının yanlış uygunladığı, kamulaştırma işlemlerini tamamlama sorumluğunun olmadığı, mücbir sebep için illa ki fiziki müdahale aranmasının hukuka aykırı olduğu, bu konudaki Jandarma tutanağının yetersiz olduğu, sahada ciddi müdahaleye maruz kaldığı ve çalışmaları devam ettiremediği, ÇED sürecinde halkın katılım toplantısı tutanağında projenin engelleneceğinin açıkça belirtildiği, idari yaptırım mahiyetindeki işleme yönelik lehe kanun maddesi olan 6446 sayılı Kanun'un Geçici 21. maddesi uygulanması ve teminatının irat kaydedilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.