Danıştay 12. Daire 2023/632 E. 2025/5969 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/632 Karar No : 2025/5969

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Van ili, Özalp İlçe Jandarma Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, 2020 yılı sicil dönemi içerisinde almış olduğu disiplin cezaları nedeniyle sicil not ortalamasının %60'ın altında kaldığından bahisle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi ile Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesi uyarınca sözleşmesinin feshine ilişkin 12/05/2020 tarihli işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkındaki "sözleşme feshi" işleminin hukuki nedeninin, davacının sözleşmesinin son yılı içinde 02/05/2020 tarihi itibariyle almış olduğu sicilin, sicil tam notunun %60'ının altında teşekkül etmesine (olumsuz sicil almasına) dayalı olduğu, davacının 2020 yılı sicil notunun 58,5 olarak düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada ise, Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddi yönünde karar verildiği, davalı idarenin tesis ettiği işlem kapsamında sebep ve konu unsurları açısından bağlı yetki içerisinde olduğu, başka bir anlatımla davalı idarenin, kademe ilerlemesi yapamayacak şekilde ilgili yıl içinde olumlu sicil alamayan uzman erbaş statüsündeki davacı hakkında sözleşme feshi işlemini tesis etmek konusunda bağlı yetkisi içerisinde olduğu, bu durumda, davacıya 02/05/2020 tarihinde ve %60'ın altında kalacak şekilde 3 sicil amirince olumsuz not takdir edilmesinde sicil döneminde aldığı disiplin cezalarının etken olduğu, başka bir anlatımla davacının uyuşmazlık konusu sicil yılı içerisindeki sicil formunda yer alan ilgili kriterler üzerinden hareketle yapılacak değerlendirmeyi olumsuz etkileyebilecek nitelikte ve ağırlıkta bulunan disiplin cezalarına konu eylemlerinin kapsamı göz önünde bulundurularak tanzim edilen sicil notu dikkate alındığında, bağlı yetki kapsamında, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Sözleşmesinin feshedilmesi için üst üste disiplin cezaları verildiği, kendisine mobbing uygulandığı ileri sürülerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı hakkında düzenlenen sicil notlarının hukuka uygun olduğu, sicil notlarının düzenlenmesinde takdir hakkının bulunduğu, sicil notlarına dayalı olarak sözleşmenin feshedildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Van ili, Özalp İlçe Jandarma Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının; sicil dönemi içinde 05/11/2019 tarihinde gerçekleşen eylemi sebebi ile "Nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde mevzuatta ve/veya talimatlarda belirlenen kurallara uymamak" fiilini işlediğinden bahisle Özalp Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile üç gün aylıktan kesme, 05/11/2019 tarihinde gerçekleşen eylemi sebebi ile "Selamlama ile ilgili olarak belirlenmiş kurallara riayet etmemek" fiilini işlediğinden bahisle Özalp Kaymakamlığı Merkez Jandarma Karakol Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile üç gün aylıktan kesme; 05/11/2019 tarihinde gerçekleşen eylemi sebebi ile "özürsüz olarak mesaiye geç gelmek veya erken ayrılmak ya da mesai saatlerine riayet etmemek" fiilini işlediğinden bahisle Özalp Kaymakamlığı Merkez Jandarma Karakol Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile uyarma, 05/11/2019 tarihinde gerçekleşen eylemi sebebi ile "Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak" fiilini işlediğinden bahisle Van Valiliği İl Jandarma Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile aylıktan kesme cezası ile cezalandırıldığı, 05/01/2020 tarihinde gerçekleşen eylemi sebebi ile "Nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde mevzuatla ve/veya talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek" fiilini işlediğinden bahisle Özalp Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile üç gün aylıktan kesme; 16/01/2020 tarihinde gerçekleşen eylemi sebebi ile "Nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde mevzuatla ve/veya talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek" fiilini işlediğinden bahisle Özalp Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile üç gün aylıktan kesme; 15/12/2019 tarihinde gerçekleşen eylemi sebebi ile "Amir ve üstlerinin, görev ve mesleki konulara veya tutum ve davranışlarına ilişkin uyarılarına uymamak ya da bu uyarılara kayıtsız kalmak, amir ve üstleri tarafından sorulan soruları gereken süre içinde yanıtlamamak" fiilini işlediğinden bahisle Özalp Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile üç gün aylıktan kesme disiplin cezası ile cezalandırıldığı görülmektedir. 2020 yılı sicil dönemi içerisinde almış olduğu disiplin cezaları nedeniyle sicil not ortalamasının %60'ın altında kaldığından bahisle, sözleşmesinin feshine ilişkin 12/05/2020 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan, ''Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar'' başlıklı 12. maddesinde; ''Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır. Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar. Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir. Ayrıca; a) Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların, ...... Sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Her ne sebeple olursa olsun, sözleşmesi feshedilerek Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişiği kesilen uzman erbaşlar, tekrar Türk Silâhlı Kuvvetlerine alınmazlar.'' kuralı öngörülmüştür. 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinde; ''Sicil yılı: Bir sicil yılını, o yılın 2 Mayıs tarihinden başlayıp bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihine kadar olan süreyi, ... ifade eder.'' şeklinde belirtilmiş; ''Sicil işlemleri, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi'' başlıklı 10. maddesinde; ''Uzman erbaşlar, aşağıda belirtilen esaslara göre kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi yaparlar. a) Kademe ilerlemesi yapılabilmesi için; 1) Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması, 2) O yıl içinde olumlu sicil almış olması, 3) Bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması, şarttır. b) Derece yükselmesi yapılabilmesi için; 1) Derecesi içinde en az üç yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde bir yıl çalışmış olması, 2) Bulunduğu derecenin her kademesinde olumlu sicil alması, 3) Yükselebileceği bir üst derecenin bulunması, şarttır. Uzman erbaş hakkında sözleşmenin imzalanıp göreve alınmalarını takip eden ilk "2 Mayıs" tarihi itibarıyla, (EK-C) de örneğine yer verilen sicil belgesi tanzim edilir. Eğer göreve alınma tarihi ile takip eden "2 Mayıs" tarihi arasında geçen süre üç aydan kısa ise, ilk sicil belgeleri üç ayın doldurulduğu tarihte, müteakip sicil belgeleri her yılın "2 Mayıs" tarihi itibarıyla düzenlenir. Sicil belgesinde her niteliğe on üzerinden not verilir. Notlar tam sayı veya 1/2 kesirli olarak verilir. Sicil tam notu 100 dür. Sicil üstleri bütün niteliklere ayrı ayrı not vermek zorundadır. Sicil üstlerinin verdikleri notların toplamının ortalaması, o yılın sicil notunu teşkil eder. Bölüm sonucu tam sayı çıkmazsa iki hane yürütülür... Sicilin olumlu olabilmesi için sicil notunun, sicil tam notunun yüzde altmış (%60) ve daha yukarısı olması gerekir. Kademe ilerlemesi işlemleri asgarî üçüncü sicil amirliği seviyesinde, derece yükselmesi işlemleri sözleşme yapmaya yetkili komutanlık veya kurum amirleri tarafından yapılır ve ilgili komutanlıklara bildirilir...'' kuralına; ''Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri'' başlıklı 13. maddesinde; ''Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır. Görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar yedekte er kaynağına alınır. Ayrıca; a) Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların, ... Tugay, bağımsız tugay, tümen, bölge (ve eşidi) komutanlarınca veya eşidi kurum amirlerince; ordu, kolorduya (ve eşidi) doğrudan bağlı birlikleri ile eşidi kurum amirleri için kurmay başkanlarınca; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığına doğrudan bağlı birlikler için personel başkanlarınca veya yetki verilen komutanlıklarca; Sahil Güvenlik Komutanlığında ise Sahil Güvenlik Komutanlığınca sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir.'' kuralına yer verilmiştir. Jandarma Genel Komutanlığı Uzman Erbaş Yönergesi'nin (JGY:51-3 C) "Özlük İşleri" başlıklı üçüncü kısım " Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi" başlıklı 3. maddesinde de aynı husus açıklanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12. maddesinde "Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların" sözleşmelerinin feshedileceğinin düzenlendiği, aynı Kanun'un 9. maddesine göre kademe ilerlemesi yapılabilmesi için "o yıl içinde olumlu sicil almış olmak" şartının arandığı, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin ''Sicil işlemleri, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi'' başlıklı 10. maddesinde de, uzman erbaşların, kademe ilerlemesi yapılabilmesi için, o yıl içinde olumlu sicil almış olmalarının gerektiği belirlenmiş, Uzman Erbaş Yönergesi'nde de aynı düzenlemeye yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; davacının 2016 yılı sicil notunun 100 puan, 2017 yılı sicil notunun 83 puan, 2018 yılı sicil notunun 92 puan, 2019 yılı sicil notunun 75 puan, 2020 yılı sicil notunun ise 58,5 puan olduğu ve 02/05/2019-02/05/2020 dönemini kapsayan ve 02/05/2020 tarihinde tanzim edilen sicil notunun iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline kesin olarak karar verilmiştir. Bu durumda, davacının uyuşmazlık konusu sicil yılı içerisindeki sicil formunda düzenlenen sicil notunun yargı kararıyla iptal edildiği dikkate alındığında; bağlı yetki kapsamında, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 25/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.