Danıştay 12. Daire 2022/590 E. 2024/2710 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/590 Karar No : 2024/2710

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İzmir ili, Menemen Belediye Başkanlığının büyük çoğunluğuna sahip olduğu ... İnş. Taş. Unlu Mam. Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şirketinde sürekli işçi olarak görev yapan davacının, arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48.maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin "Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak" şeklindeki (8) numaralı alt bendinin iptaline hükmedildiği ve Anayasa Mahkemesi'nin bu kararının 29/11/2019 tarih ve 30963 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, söz konusu Anayasa Mahkemesi kararı ile belirtildiği üzere, güvenlik soruşturmasına ve arşiv araştırmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturma ve araştırmayı yapacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı, diğer bir ifadeyle güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilen kullanılmasına ilişkin temel ilkelerin belirlenmediği gözetildiğinde, Kanunla düzenlenmeyen ve Anayasa Mahkemesi kararında hukuki güvencelerden yoksun olduğu belirtilen usulle yapılan dava konusu güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gibi; yine bu şekilde hukuki olmayan araştırma ve soruşturmanın, Devlet memurluğuna alınma şartı olarak gösterilmesine ilişkin 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendinin, Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiği, dolayısıyla, dava konusu arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması işlemi ile kadroya almama işleminin hukuki dayanaktan yoksun hale geldiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bendi ile 4045 sayılı Kanun'un 1. maddesinin ikinci fıkrası hakkında Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararları ilgililer hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılamayacağı yönünde olmayıp, aksine, kararlarda; kamu görevinde çalıştırılacak kişiler hakkında, Anayasanın 129. maddesi uyarınca kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini teminen güvenlik soruşturması yapılması yönünde düzenlemeler getirilmesinin kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu hususunun açıkça belirtildiği, nitekim Anayasa Mahkemesinin söz konusu iptal kararlarının akabinde, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kabul edilerek, 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği, bu Kanun'un 13. maddesinin sekizinci fıkrası ile 4045 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı ve 14. maddesi ile 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı düzenlemesine yer verilmiş olduğu ve 3. maddesinin birinci fıkrasında da statüsü veya çalıştırılma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete veyahut kamu görevine atanacaklar hakkında arşiv araştırması yapılacağının hükme bağlandığı hususları gözetildiğinde; davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, iptal kararının uygulanması aşamasında ya da göreve başlatıldıktan sonra davalı idarece davacının durumunun yeniden değerlendirileceğinde kuşkuya yer bulunmadığı, bu itibarla, istinaf incelemesine konu ilk derece Mahkemesi kararının tek başına davacının hiçbir işleme gerek olmadan doğrudan kamu görevine atanması sonucunu doğurmayacağı, yeni yapılan yasal düzenleme olan 7315 sayılı Kanun hükümlerinde öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara göre davacının durumu hakkında davalı idarece yeniden bir değerlendirme yapılacağı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçe eklenmek suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı ... Ltd. Şti.'nde çalışmakta ise de sürekli işçi kadrosuna geçişi yapılmış personel olmadığından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunmadığı, uyuşmazlığın hukuki niteliği itibarıyla özel hukuk sözleşmesi olan davacı ile ... Ltd. Şti. arasındaki İş Kanunu'na tabi hizmet sözleşmesinden kaynaklandığı, hizmet sözleşmesinin feshine ilişkin bildirim ve dayanağı arşiv araştırmasının iptali istemiyle açılan davanın reddi gerektiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından kamu gücü kullanılarak ve tek taraflı olarak tesis edilen uyuşmazlık konusu işlemlerde özel hukuk normlarının uygulanma imkanı bulunmadığı, bu nedenle davanın görüm ve çözümünün idari yargının görevinde olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçe eklenmek suretiyle reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 28/05/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.