Danıştay 12. Daire 2022/4135 E. 2025/2347 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4135 Karar No : 2025/2347

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Deniz Kuvvetleri Komutanlığında görev yapan ve 30/08/2017 tarihinde muvazzaf subaylığa nasbedilen davacının; Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesi kapsamında, bir yıllık deneme süresi içerisinde alınan sağlık raporlarına istinaden hakkında düzenlenen "Silahlı Kuvvetlerde kalması uygun değildir" şeklindeki nitelik belgesi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden re'sen ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesi'nin 2. kısmının 10. maddesinde, deneme süresi içerisinde hava değişimi, istirahat ve benzeri sıhhi izin süresi toplamı doksan günü geçen sürelerde rapor alanların rapor almayı alışkanlık haline getirdiğinin kabul edileceği; bu şekilde rapor almayı alışkanlık haline getirenler ile "TSK'da görev yapamaz, sınıfı görevini yapamaz, kuvvet komutanlıkları (1) ve (2) numaralı sınıflandırma çizelgesinde (+) işaretli sınıflarda yeniden sınıflandırılması uygundur, sınıfının kıta komutanlığı olmayan uygun görev yerlerinde görev yapar, denizin kıyı teşkillerinde görev yapması uygundur" şeklinde rapor alanlar hakkında Silahlı Kuvvetlerden ayırma işleminin yapılması maksadıyla nitelik belgesi düzenlenmesinin öngörüldüğü; bakılan uyuşmazlıkta, dış kaynaktan 30/08/2017 tarihinde muvazzaf subay olarak nasbedilen davacının 1 yıllık deneme süresi içerisinde Marmaris Güney Grup komutanlığında görevlendirildiği, Marmaris Devlet Hastanesinin 26/03/2019 tarihli sağlık kurulu raporuyla davacı hakkında "periferik vertigolar, diğer" tanısıyla "1 yıl süreyle denizin kara teşkillerinde görevlendirilmesi uygundur" kararı, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 13/05/2019 tarihli sağlık kurulu raporuyla "KBB açısından sağlam" tanısıyla "Sınıfı görevini yapar" kararı ve son olarak Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporuyla "hareket hastalığı" tanısıyla "1 yıl süreyle denizin kara teşkillerinde görevlendirilmesi uygundur" kararı verildiği; söz konusu raporlara istinaden anılan Yönerge hükümleri uyarınca davacı hakkında 19/11/2019 tarihli nitelik belgesi düzenlenerek "bedeni, ruhi ve zihni sağlamlığı" yönünden zayıf olarak değerlendirildiği ve "Türk Silahlı Kuvvetlerinde kalması uygun değildir" kanaatine varıldığı, bunun üzerine Deniz Kuvvetleri Komutanının uygun görüşü Milli Savunma Bakanının onayı ile davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesildiği; bu durumda, deneme süresi içerisinde, Yönerge'de belirtildiği şekilde düzenlenen sağlık kurulu raporlarına istinaden usulüne uygun olarak nitelik belgesiyle bedeni, ruhi ve zihni sağlamlığı bakımından olumsuz olarak değerlendirilen ve bu haliyle subaylığa engel hâli görülen davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 14. maddesinde, subaylığa nasbedilenlerin bir yıllık deneme süresine tabi tutulacağı; deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya subaylığa engel hali görülenlerin, deneme süresinin sona ermesinden önce temin şartlarını taşımadığı anlaşılanların veya bu şartları kaybedenlerın ilişiklerinin kesilmesinin öngörüldüğü; bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesi uyarınca tesis edildiği görülmekle birlikte, deneme süresi içerisinde olanların Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin hangi durumlarda kesileceğinin 926 sayılı Kanun'un 14. maddesinde düzenlendiği; anılan düzenlemede ise, ilgili Yönerge'de olduğu gibi "....yeniden sınıflandırılması uygundur, sınıfının kıta komutanlığı olmayan uygun görev yerlerinde görev yapar, denizin kıyı teşkillerinde görev yapması uygundur..." şeklinde rapor alanların nitelik belgelerinin doğrudan olumsuz düzenlenmesi gerektiği yönünde bir hüküm bulunmadığı; aksine anılan Kanun'un "Yeniden sınıflandırma" başlıklı 24. maddesinde, sıhhi sebepler nedeniyle subayların yeniden sınıflandırılacağı belirtildiği gibi, aynı Kanun'un 7. maddesinde, kanunlarda ve kanunlara dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerde yazılı haller dışında, subaylığa ve astsubaylığa atananların görevlerine son verilemeyeceğinin açık şekilde düzenlendiği; buna göre, normlar hiyerarşisine de aykırı olacak şekilde, davacının durumunun 926 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında değerlendirilmeden ''Silahlı Kuvvetlerde kalması uygun değildir'' kanaati ile düzenlenen nitelik belgesi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 926 sayılı Kanun'un 14. maddesinin dördüncü fıkrası ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesi kapsamında, bir yıllık deneme süresi içerisinde birinci, ikinci ve üçüncü sicil amirlerince davacı hakkında düzenlenen nitelik belgesi uyarınca Bakan onayıyla davacının ilişiğinin kesildiği; dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 08/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava; Deniz Kuvvetleri Komutanlığında görev yapan ve 30/08/2017 tarihinde muvazzaf subaylığa nasbedilen davacının, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesi kapsamında, bir yıllık deneme süresi içerisinde alınan sağlık raporlarına istinaden hakkında düzenlenen "Silahlı Kuvvetlerde kalması uygun değildir" şeklindeki nitelik belgesi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden re'sen ilişiğinin kesilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "Fakülte veya yüksek okul mezunlarının muvazzaf subay nasbedilmesi" başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrasında, "(Değişik birinci fıkra: 26/6/2012-6336/ 12 md.) En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitiren kadın veya erkeklerden muvazzaf subay olmak için başvuranlar; .... uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak ve diğer nitelikleri de haiz bulunmak şartıyla harp okullarında yetiştirilemeyen veya yeterince yetiştirilemeyen sınıflarda muvazzaf subaylığa naspedilebilirler." kuralına; üçüncü fıkrasında, "Bu madde hükümlerine göre subay nasbedilenler, 15 inci maddede öngörülen askeri eğitimi müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tabi tutulurlar..." kuralına ve dördüncü fıkrasında da, "Temel askerlik eğitiminde veya askeri eğitimde başarı gösteremeyenler, eğitimi başarı ile bitirdikten sonra atandıkları görevde bir yıllık. ... deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya subaylığa engel hali görülenler, deneme süresinin sona ermesinden önce temin şartlarını taşımadığı anlaşılanlar veya bu şartları kaybedenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir...." kuralına yer verilmiştir. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesi'nin 2. kısmının 10. maddesinde ise, "TSK'ne uyum sağlayamayan veya subaylığa engel hali görülenlerin işlemlerine; deneme süresinin başlangıç tarihinden itibaren dokuzuncu ay içerisinde başlanır. Hiçbir zaman deneme süresi olan bir yıllık süre geçirilmez. Deneme süresi içerisinde hava değişimi, istirahat ve benzeri sıhhi izin süresi toplamı doksan günü geçen sürelerde rapor alanların rapor almayı alışkanlık haline getirdiği kabul edilir. Bu şekilde rapor almayı alışkanlık haline getirenler ile TSK'da görev yapamaz, Sınıfı Görevini yapamaz, Kuvvet Komutanlıkları (1) ve (2) Numaralı sınıflandırma çizelgesinde (+) işaretli sınıflarda Yeniden Sınıflandırılması uygundur, sınıfının Kıta Komutanlığı olmayan Uygun Görev Yerlerinde Görev yapar, Denizin Kıyı Teşkillerinde Görev Yapması Uygundur şeklinde rapor alanlar hakkında dokuzuncu ay beklenmeksizin TSK'dan Ayırma İşlemi yapılması maksadıyla EK-A'da örneği bulunun Nitelik Belgesi ivediklikle tanzim edilerek Dz.K.K.lığına gönderilir. Bu durumda olanlar için Nitelik Belgesinin 2'nci maddesi 'Bedeni, ruhi ve zihni sağlamlığı' olumsuz olarak değerlendirilir ve bahse konu sağlık raporu belge olarak eklenir." kuralı yer almıştır. Dosyanın incelenmesinden; 06/07/2015 tarihinde lisans mezun olan davacının, dış kaynaktan muvazzaf subay temini kapsamında aldığı temel askerlik eğitimi sonrasında 30/08/2017 tarihinde muvazzaf subay olarak nasbedildiği ve 1 yıllık deneme süresi içerisinde Marmaris Güney Grup komutanlığında görevlendirildiği; Marmaris Devlet Hastanesinin 26/03/2019 tarihli sağlık kurulu raporuyla davacı hakkında "periferik vertigolar, diğer" tanısıyla "1 yıl süreyle denizin kara teşkillerinde görevlendirilmesi uygundur" kararı, sonrasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 13/05/2019 tarihli sağlık kurulu raporuyla "KBB açısından sağlam" tanısıyla "Sınıfı görevini yapar" kararı ve son olarak da Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesinin... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporuyla "hareket hastalığı" tanısıyla "1 yıl süreyle denizin kara teşkillerinde görevlendirilmesi uygundur" kararı verildiği; söz konusu raporlara istinaden anılan Yönerge hükmü uyarınca davacı hakkında 19/11/2019 tarihli nitelik belgesi düzenlenerek birinci, ikinci ve üçüncü sicil amirlerince "bedeni, ruhi ve zihni sağlamlığı" yönünden zayıf olarak değerlendirildiği ve "Türk Silahlı Kuvvetlerinde kalması uygun değildir" kanaatine varıldığı, Deniz Kuvvetleri Komutanı'nın uygun görüşü ve Milli Savunma Bakanının 31/12/2019 tarihli onayı ile davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre, 926 sayılı Kanun'un 14. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, eğitimi başarı ile bitirdikten sonra atandıkları görevde bir yıllık deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya subaylığa engel hali görülenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesilmesinin öngörüldüğü; bakılan uyuşmazlıkta, Deniz Kuvvetleri Komutanlığında subay olarak görev yapan davacının, bir yıllık deneme süresi içinde aldığı sağlık raporlarının mahiyeti ve sicil amirlerince "bedeni, ruhi ve zihni sağlamlığı" yönünden zayıf olarak değerlendirildiği dikkate alındığında; davacının bir yıllık deneme süresi sonunda, Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamadığı veya subaylığa engel halinin bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durumda; subay olarak görev yapan davacının, 926 sayılı Kanun'un 14. maddesinin dördüncü fıkrası ve anılan Yönerge hükümleri kapsamında, bir yıllık deneme süresi içerisinde alınan sağlık raporlarına istinaden hakkında düzenlenen "Silahlı Kuvvetlerde kalması uygun değildir" şeklindeki nitelik belgesi uyarınca Bakan onayıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinden re'sen ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan "istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali" yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyoruz.