Danıştay 12. Daire 2021/5829 E. 2025/2660 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/5829 Karar No : 2025/2660

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İzmir ili, Foça Amfibi Deniz Piyade Tugay Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, son bir yıl içerisinde üç aydan fazla hava değişimi ve istirahat raporu aldığından bahisle, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 6. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca sözleşmesinin 02/06/2019 tarihi itibarıyla feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, her ne kadar davacı tarafından, alınan raporların tümünün askerlik görev ve hizmetinden kaynaklandığı, bu nedenle 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nda belirtilen 90 güne dahil edilen rahatsızlıklar içinde sayılmamasının gerektiği, bu raporların 30 gün ve üzeri olarak heyet raporları kapsamında verildiği, dolayısıyla tedavi amacıyla verildiği ileri sürülmekte ise de; dava konusu işleme esas alınan raporlara konu hastalıkların askerlik görev ve hizmetinden kaynaklandığına ilişkin herhangi bir tutanak veya bilgi ve belgenin dava dosyasına sunulamadığı, dolayısıyla davacının geriye doğru son bir yıl içerisinde üç aydan fazla istirahat raporu aldığı ve raporlara sebep hastalıkların görev sırasında vuku bulmadığının anlaşıldığı, bu durumda, mevzuat uyarınca istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içinde alınan hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı üç aydan fazla olan sözleşmeli erlerin sözleşmelerinin feshedileceği hükmü karşısında, davalı idarenin sözleşmenin feshi konusunda bağlı yetkiye sahip olduğu hususu gözetildiğinde; görev sırasında vuku bulmayan ve istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içinde alınan hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı üç aydan fazla olan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işleme dayanak alınan sağlık raporlarındaki hastalıkların askerlik görev ve hizmetinden kaynaklandığı, ancak; buna ilişkin durumun üstleri tarafından tutanak altına alınması ve belirtilmesi gerekirken bunun yapılmadığı, raporların 30 gün ve üzeri olarak heyet raporları kapsamında olduğu, tedavi amacıyla verildiğinin kabul edilmesi gerektiği, sözleşmesinin kanunsuz bir şekilde, amirlerinin keyfi tutumlarından dolayı feshedildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma sebeplerinin bulunmadığı, kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 22/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava, İzmir ili, Foça Amfibi Deniz Piyade Tugay Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, son bir yıl içerisinde üç aydan fazla hava değişimi ve istirahat raporu aldığından bahisle, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 6. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca sözleşmesinin 02/06/2019 tarihi itibarıyla feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 6191 sayılı Sözleşmeli Er ve Erbaş Kanunu'nun "Sözleşmenin idarece feshi" başlıklı 6. maddesinde;"... (8) Sözleşmenin yapılmasını müteakip; a) Barışta ve savaşta, görevini icra ederken veya görevi dolayısıyla bir saldırıya, kazaya uğrayan ya da bir meslek hastalığına yakalananlar, b) Kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi sağlık kurulları raporlarında uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösterdiği belirtilen bir hastalığa yakalananlardan, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulanlar hariç olmak üzere, sözleşmeli erbaş ve erlerin hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde (yatarak tedavi olma süreci hariç) üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir. Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin sözleşmeleri feshedilerek Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; sözleşmeli er ve erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamının tedavi süresi hariç olmak üzere son bir yılda üç ayı geçemeyeceğinin düzenlendiği, ilgili Kanun ve Yönetmelik hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere, tedavi amacıyla verilecek olan hava değişimi ve istirahat sürelerinin üç aylık sürenin hesabına dahil edilmeyeceği; aksi yöndeki bir kabulün, meslekleri gereği her an yaralanma, hastalanma riski altında görev yapan er ve erbaşların, tedavi amacıyla verilen raporlar neticesinde sözleşmelerinin feshedilmesi durumuyla karşı karşıya bırakacağı açıktır. Uyuşmazlıkta, davacının, Düzce Atatürk Devlet Hastanesinin 02/05/2018 tarihli iş göremezlik raporuna istinaden 30 gün, Menemen Devlet Hastanesinin 25/02/2019 tarihli iş göremezlik raporuna istinaden 45 gün ve Menemen Devlet Hastanesinin 10/05/2019 tarihli iş göremezlik raporuna istinaden 30 gün olmak üzere toplamda 105 gün istirahat raporu kullandığı görülmekle birlikte, davacının, İzmir Menemen Devlet Hastanesinde 21/02/2019 tarihinde İnguinal Herni (kasık fıtığı) teşhisiyle operasyon geçirdiği, ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulunca verilen 45 günlük istirahat raporunun ameliyat sonrası tedavi amacıyla verildiği açık olup; kasık fıtığı ameliyatı olan bir askerin, ameliyatın ertesi günü birliğine katılıp görev yapmasının beklenmesinin, hayatın olağan akışına aykırı olacağı tartışmasızdır. Bu durumda, davacının 25/02/2019 tarihinden başlamak üzere almış olduğu 45 günlük raporun ameliyat sonrası tedavi süresinden sayılması gerektiği ve 6191 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen üç aylık süreye dahil edilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.