Danıştay 10. Daire 2025/4254 E. 2025/3632 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2025/4254 Karar No : 2025/3632

YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI Davacı ... vekili Av. ... tarafından, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu ... İl Koordinatörlüğü'nde uzman olarak görev yapan müvekkilinin hususi damgalı pasaport verilmesi talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Ağrı Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle Ağrı Valiliğine karşı açılan davada, Ağrı İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 26/06/2025 tarih ve E:2025/244, K:2025/1151 sayılı karar ile Ankara 9. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ağrı İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 11/08/2025 tarih ve E:2025/1086, K:2025/1196 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır. Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından hususi damgalı pasaport verilmesi talebiyle Ağrı Valiliğine yapılan başvurunun reddine ilişkin Ağrı Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda uyuşmazlığın, Ağrı Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklandığı, yukarıda anılan yetki kuralı uyarınca davanın görüm ve çözümünde iptali istenen işlemi tesis eden Ağrı Valiliğinin bağlı bulunduğu yer mahkemesi olan Ağrı İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Ağrı İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Ağrı İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 9. İdare Mahkemesi ve taraflara bildirilmesine, 10/09/2025 tarihinde gerekçe yönünden oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY : Davacı ... vekili Av. ... tarafından, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu ... İl Koordinatörlüğü'nde uzman olarak görev yapan müvekkilinin hususi damgalı pasaport verilmesi talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Ağrı Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle Ağrı Valiliğine karşı açılan davada, Ağrı İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 26/06/2025 tarih ve E:2025/244, K:2025/1151 sayılı karar ile Ankara 9. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ağrı İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 11/08/2025 tarih ve E:2025/1086, K:2025/1196 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari mercinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin olduğu hükmüne yer verilmiş, Kanun'un "Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki" başlığı taşıyan 33. maddesinin 3. fıkrasında ise; kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal haklarıyla ilgili davalarda yetkili mahkemenin ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesinin yetkili olduğu kural altına alınmıştır. Metnine yer verilen yasa kuralları, Kanun bütünlüğü içerisindeki yeri ve bulundukları bölüm bağlamındaki düzenleme sistematiği çerçevesinde değerlendirildiğinde, Kanun'un 32 nci maddesinin idari davalardaki genel yetkiye ilişkin ana kuralı belirlediği, Kanun'un 33 üncü ve sonraki maddelerinin ise özel durumlara ilişkin yetkili idari yargı yerlerini belirlemeye yönelik kurallar içerdiği, bu kapsamda Kanun'un 33 üncü maddesinin kamu görevlileri ile ilgili davalara ilişkin özel yetki kurallarını içerdiği, bölümün devamındaki 34, 35, 36 ve 37 inci maddelerde taşınmaz mallara, taşınır mallara, tam yargı davalarına ve vergi davalarına ilişkin özel yetki kurallarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Değinilen yasa hükümlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesinden, yetkili mahkemeyi belirlemeye ilişkin belirtilen kuralların uygulanmasında ve bu konuda mahkemeler arasında çıkan yetki uyuşmazlıklarının çözümünde, öncelikle olayla ilgili özel yetki kuralı bulunup bulunmadığına bakılarak yetkili mahkemenin belirlenmesi, özel yetki kuralı sevk edilmeyen bir uyuşmazlık söz konusu ise genel yetki kuralını içeren 32 nci maddesinin 1 inci fıkrasına göre hareket edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Bakılmakta olan yetki uyuşmazlığına konu olayda, davacının Tarımsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu'nda uzman olarak görev yapmakta olduğu, hususi damgalı pasaport verilmesi talebinin bu görevden kaynaklandığı, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14 üncü maddesinin (A) fıkrasında bu türde pasaport verilecek kişiler arasında Devlet memurları ile "diğer kamu görevlileri" nin de sayıldığı, bu kapsamdaki kişilerin hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilmeleri için birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunmalarının yanında bu kişilerin Emekli Sandığı ile ilişkilendirilmiş olmaları şartının da arandığı, dava konusu edilen işlemin dayanağı olarak gösterilen İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün yazısında, davacının durumunda olanların kamu görevlisi olmadıkları yönünde bir ifadeye yer verilmeyip, Emekli Sandığı ile ilişiklerinin bulunmaması durumunun hususi damgalı pasaport alabilmelerine engel teşkil ettiği belirtilmektedir. Öte yandan; kamu görevlisi olma durumuna binaen müstehak olunan pasaport hakkının, bu kişiler için özlük hakkı kapsamında olduğunu da kabul etmek gerekir. Bu durumda, kamu görevlisi sıfatına istinaden yapılan hususi damgalı pasaport verilmesi talebinin reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada, dava dilekçesinin hem "Konu" hem de "Sonuç ve İstem" kısımlarında Ağrı Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlüğü işleminin dava konusu edildiği, bu işleme dayanak olarak gösterilen İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü işlemiyle ilgili bir iptal isteminde bulunulmadığı da dikkate alındığında, yetkili mahkemenin 2577 sayılı Kanun'un kamu görevlilerine ilişkin özel yetki kurallarını düzenleyen 33 üncü maddesinin,3 üncü fıkrası uyarınca Ağrı İdare Mahkemesi olarak belirlenmesi gerekirken, yetkili Mahkemenin genel yetki kuralı uyarınca belirlenmesi yolundaki çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.