Danıştay · 10. Daire
Danıştay 10. Daire 2022/5228 E. 2025/5658 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 10. Daire
- Esas No
- 2022/5228
- Karar No
- 2025/5658
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/5228 Karar No : 2025/5658
DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ... 2- ... İdaresi Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN_KONUSU : Sosyal medya hesabında bulunan takipçileri arasında değeri 68,95 TL olan "... 13x18 Moda Haftalık Ajanda" isimli ikramiye için çekiliş düzenlemek isteyen davacı tarafından; 1- Bahse konu karşılığı nakit olmayan çekilişin idareden izin alınmaksızın gerçekleştirilmesi istemli başvurusunun, 6.800 TL + KDV ödemesi ve gerekli belgeleri sunması gerektiğinden bahisle reddine ilişkin Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü'nün ... tarihli ve E-... sayılı işleminin, 2- Karşılığı nakit olmayan piyangoların düzenlenmesi başvurularında alınacak başvuru ve izin bedelinin belirlenmesine yönelik Milli Piyango İdaresi Yönetim Kurulu kararının, (Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu'nun 25/04/2018 tarihli ve 20 sayılı kararına dayanılarak alınan Genel Müdürlük makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur'unun) 3- Uygulama işlemi ile Yönetim Kurulu kararının (Genel Müdürlük makamı Olur'unun) dayanağı olan, 04/10/2006 tarih ve 26309 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik"in, 16/06/2022 tarih ve 31868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik/ek; a) 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “12 nci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen başvuru ve izin bedeli karşılığında” ibaresinin, b) 9. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendinin, c) 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "... buna ilişkin başvuru ve izin bedelini İdare hesaplarına yatırmaları zorunludur.” ibaresinin, ç) 12. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedelleri; her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40’ından fazla olmamak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.” cümlesinin, d) 12. maddesinin 12. fıkrasının, e) 12. maddesinin 13. fıkrasının (c) bendinin, f ) 13. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinin, iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI :Davacı tarafından, idarenin kanunla düzenlenmesi gereken bir hususu yönetmelikle düzenlediği, vergi benzeri mali yükümlülük getirildiği, daha önce Yönetim Kurulu kararıyla Yönetmelik kapsamı dışındaki çekilişler için izin alma zorunluluğu ve izin bedeli getirilmesine karşı da dava açtığı, yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, Yönetmelik değişikliğinden sonra yapmak istediği bir çekilişle ilgili başvurduğu, idarenin 6.800 TL + KDV başvuru bedeli istediği, izin bedeli alınmasının kanuni dayanağının bulunmadığı, 68,95 TL değerindeki bir ürüne yönelik yapılacak çekiliş için 6.800 TL izin bedeli istenmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, izin bedelini bu şekilde belirleyen Yönetim Kurulu kararının da aynı gerekçelerle hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Davalı Bakanlık tarafından, ilgili mevzuatın piyango düzenlenmesi ve denetlenmesi hususunda verdiği yetkiye dayanılarak getirilen düzenlemelerin hukuka uygun olduğu ve davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALI ... İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından süresinde savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasına eklenen "12 nci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen başvuru ve izin bedeli karşılığında" ibaresinin, 12. maddesinin 2. fıkrasına eklenen "Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedelleri; her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40’ından fazla olmamak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir." cümlesinin ve Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük Makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında” konulu Olur'u ile Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü'nün ... tarihli ve E-... sayılı işleminin iptaline, Yönetmeliğin dava konusu edilen diğer kısımları yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Sosyal medya hesabında bulunan takipçileri arasında değeri 68,95 TL olan "... 13x18 Moda Haftalık Ajanda" isimli ikramiye için çekiliş düzenlemek isteyen davacı tarafından; karşılığı nakit olmayan çekilişin idareden izin alınmaksızın gerçekleştirilmesi istemli başvurusunun, 6.800 TL + KDV ödemesi ve gerekli belgeleri sunması gerektiğinden bahisle reddine ilişkin Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü'nün ... tarihli ve E-... sayılı işleminin, karşılığı nakit olmayan piyangoların düzenlenmesi başvurularında alınacak başvuru ve izin bedelinin belirlenmesine yönelik Milli Piyango İdaresi Yönetim Kurulu kararının, (Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu'nun 25/04/2018 tarihli ve 20 sayılı kararına dayanılarak alınan Genel Müdürlük makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur'unun), uygulama işlemi ile Yönetim Kurulu kararının (Genel Müdürlük makamı Olur'unun) dayanağı olan, 04/10/2006 tarih ve 26309 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik"in, 16/06/2022 tarih ve 31868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik/ek; a) 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “12 nci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen başvuru ve izin bedeli karşılığında” ibaresinin, b) 9. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendinin, c) 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "... buna ilişkin başvuru ve izin bedelini İdare hesaplarına yatırmaları zorunludur.” ibaresinin, ç) 12. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedelleri; her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40’ından fazla olmamak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.” cümlesinin, d) 12. maddesinin 12. fıkrasının, e) 12. maddesinin 13. fıkrasının (c) bendinin, f ) 13. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinin iptali istenilmektedir. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendine eklenen "Başvuru ve izin bedelinin ödendiğine dair makbuz." İbaresi, 12. maddesinin 1. fıkrasına eklenen "... buna ilişkin başvuru ve izin bedelini İdare hesaplarına yatırmaları zorunludur." ibaresi, 12. maddesinin 12. fıkrası, 12. maddesinin 13. fıkrasının (c) bendi, 13. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendi itibariyle incelendiğinde, 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 41. maddesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 283. ve 285. maddeleri uyarınca, karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve piyangonun düzenlemesine izin vermek, bunlara dair esasları belirlemek ve izin kapsamı dışında tutulacakları tespit etmek konularında davalı idarenin görevli ve yetkili olduğu görülmektedir. Diğer yandan, 09/11/2022 tarih ve 32008 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7420 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 39. maddesiyle 320 sayılı Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 41. maddesine eklenen hükümler gereği, davalı idarece, karşılığı nakit olmayan piyango düzenlemek için izin alınması amacıyla müracaatta bulunan gerçek ve tüzel kişilerden 2.000 Türk lirası başvuru bedeli ile izin verilmesi kararlaştırılan piyangolarda buna ek olarak taahhüt edilen ikramiye, ödül veya benzeri menfaatlerin toplam rayiç bedelinin %15’i oranında izin bedeli alınacağı ve yurt dışından ithal edilen mal ve hizmetlerin ikramiye olarak konulması halinde ise bu oranın iki katı olarak uygulanacağı yolunda açık hükümlere yer verildiği anlaşıldığından; Yönetmeliğe eklenen dava konusu hükümlerde, dayanağı üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamaktadır. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasına eklenen "12 nci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen başvuru ve izin bedeli karşılığında" ibaresinin ve Yönetmeliğin 12. maddesinin 2. fıkrasına eklenen "Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedelleri; her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40’ından fazla olmamak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir." düzenlemelerine gelince; Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği kuralı yer almıştır. Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak yönetmelik, yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapabilirler. Bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre, hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen yönetmelik, yönerge, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün, 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 41. maddesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 283. ve 285. maddeleri uyarınca, karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve piyangonun düzenlemesine izin vermek, bunlara dair esasları belirlemek, bu kapsamda yapılan başvurular sırasında başvuru bedeli ile izin verilmesi uygun görülenlerden ayrıca izin bedeli tahsil etmek konularında görevli ve yetkili olduğu anlaşılmakla birlikte davalı idarenin en üst düzeyde yetkili ve sorumlu karar organının, Yönetim Kurulu olduğu ve idarenin gelirlerini ve bu arada başvuru ve izin bedelini içeren yıllık bütçeyi değiştirerek onaylama hususlarında yetkili bulunduğu dikkate alındığında, davalı Kurum, başvuru ile izin bedelini belirleme ve bu konuda düzenleme yapma yetkisini, Yönetim Kurulu aracılığıyla kullanabilecektir. 7420 sayılı Kanunla davalı idareye, karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş başvurularında, maktu olarak belirlenen ve her sene yeniden değerleme oranında artacak olan tutarda (2022 yılı için 2.000,00 TL) başvuru bedeli; söz konusu başvurulara izin verilmesi halinde ise, bu bedele ek olarak, taahhüt edilen menfaatlerin toplam rayiç bedelinin %15’i (yurt dışından ithal edilen veya başka gerçek ve tüzel kişiler tarafından üretilen, temin edilen ya da ticarete konu edilen mal ve hizmetlerin ikramiye olarak konulması halinde % 30'u) oranında izin bedeli tahsil etme yetkisi verilmiştir. Bu itibarla, davalı Genel Müdürlüğün başvuru bedelini belirleme yetkisinin, 2022 yılı için Kanunda öngörülen maktu tutarı tekrarlamaktan, 2022 yılı sonrası için ise Kanundaki bu tutara her yıl Vergi Usul Kanununca belirlenen yeniden değerleme oranının uygulanması suretiyle hesaplanacak tutarı tespit etmekle, izin bedelini belirleme yetkisinin ise, Kanunda belirlenen % 15 ve % 30 oranlarının uygulanacağı piyangoların, yine Kanunda belirtilen kriterlere uygun olarak tespiti ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 12. maddesinin 2. fıkrasında yer alan dava konusu düzenlemede ise, "Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedelleri; her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40’ından fazla olmamak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir." kuralına yer verilmek suretiyle, 7420 sayılı Kanunla, karşılığı nakit olmayan piyango ve çekilişlere yönelik olarak, başvuru bedeli için belirlenen maktu tutar (2022 yılı için 2.000,00 TL) ve izin bedeli için belirlenen azami oranlar (% 15 veya % 30), dışında dayanağı yasal düzenlemenin verdiği yetki aşılarak her iki bedel için de ikramiye rayiç bedelinin %40’ına kadar artırılabilecek nitelikte Milli Piyango İdaresi Yönetim Kuruluna yetki tanındığı görüldüğünden, dava konusu düzenlemelerin, dayanağı 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 41. maddesine aykırı hükümler içerdiği için normlar hiyerarşisi ilkesini ihlal ettiği sonucuna varılmıştır. Karşılığı nakit olmayan piyangoların düzenlenmesi başvurularında alınacak başvuru ve izin bedelinin belirlenmesine yönelik Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük Makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur’una gelince; Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün, 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 41. Maddesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 283. ve 285. maddeleri uyarınca, karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve piyangonun düzenlemesine izin vermek, bunlara dair esasları belirlemek, bu kapsamda yapılan başvurular sırasında başvuru bedeli ile izin verilmesi uygun görülenlerden ayrıca izin bedeli tahsil etmek konularında görevli ve yetkili olduğu görülmektedir. 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 287. maddesi gereğince Yönetim Kurulunun, idarenin en üst düzeyde yetkili ve sorumlu karar organı olduğu, Genel Müdürün ise idare hizmetlerini mevzuata, Yönetim Kurulu kararlarına, plan ve programlara uygun olarak yürütmek ve idareyi üçüncü kişi ve kurumlar nezdinde temsil etmekle görevli olmak üzere idarenin en üst amiri, icra ve temsil merci olduğu; mevzuatla idareye verilen konularda karar alma, bu arada karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve piyangonun düzenlemesine izin verme, bu kapsamda yapılan başvurular sırasında tahsil edilecek başvuru bedeli ile izin verilmesi uygun görülenlerden ayrıca alınacak izin bedelini belirleme yetkisinin de Yönetim Kuruluna ait olduğu açıktır. Olayda, dava konusu Genel Müdürlük Makamı Oluru, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun 25/04/2018 tarih ve 20 sayılı yetki devri kararına dayandırılmış ve bu kararda, Yönetim Kurulu'nun toplantı ve karar yeter sayısı sağlanamadığı takdirde, Yönetim Kurulunun görev ve yetkisinde bulunup süreklilik arz eden iş ve işlemler ile ivedi durumlarda Genel Müdürün yetkili kılınması uygun görülmüştür. Bu nedenle, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük Makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur'unun yetki yönünden hukuka uygun olup olmadığının tespiti için, dayanağı olan yetki devri kararının da hukuka uygun olup olmadığının tespitini gerektirmektedir. İdare Hukukunda, idari işlemin en temel unsurunu oluşturan "yetki", yasayla hangi makama verilmiş ise ancak onun tarafından kullanılabilir. Buna bağlı olarak, yetki devrinin ancak kanunun açıkça izin vermesi halinde ve yine açıkça izin verdiği konular hakkında yapılabilmesi mümkün olup, yetki devreden makamın da devrettiği yetkinin kapsam ile sınırlarını açıkça belirtmesi ve bunu yazılı bir şekilde yerine getirmesi gerekmektedir. Gerek 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve gerekse 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde Yönetim Kurulunun yetkilerini devredebileceğine dair açık bir hüküm bulunmadığı ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 288. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendiyle Yönetim Kuruluna verilen, idarenin yönetimiyle ilgili idari yetkilerin, Yönetim Kuruluna ait karar alma yetkilerini Genel Müdüre devretmeyi içermediği için Yönetim Kurulunun 25/04/2018 tarih ve 20 sayılı yetki devri kararının yasal dayanağının bulunmadığı, ayrıca devredilen yetkinin kapsam ve sınırlarının da belirsiz olduğu anlaşıldığından, Genel Müdüre sınırsız bir karar alma/takdir yetkisi tanıyan dava konusu karar, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırılık taşımaktadır. Öte yandan, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün yukarıda aktarılan teşkilat yapısına göre, Yönetim Kurulunun karar organı olduğu, Genel Müdürün ise bu Kurulun kararlarını icrayla görevli olduğu dikkate alındığında, karar alma ve icra yetkilerinin aynı kişide birleşmesinin de gerek kanun koyucunun amacı gerekse teşkilat yapısının varlık sebebine de uymamaktadır. Bu itibarla, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük Makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Oluru'nun yetki yönünden hukuka aykırı olduğu ve davacıdan Genel Müdürlük Olur'u ile belirlenen başvuru bedelinin istenilmesine yönelik 29/07/2022 tarihli bireysel işlemin de üst hukuk normlarına aykırılık taşıdığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasına eklenen "12 nci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen başvuru ve izin bedeli karşılığında" ibaresinin, 12. maddesinin 2. fıkrasına eklenen "Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedelleri; her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40’ından fazla olmamak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir." hükmünün ve Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük Makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında” konulu Olur'u ile Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü'nün ... tarihli ve E-... sayılı işleminin hukuka aykırılığı nedeniyle iptaline, Yönetmeliğin dava konusu edilen diğer kısımları yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik, 04/10/2006 tarih ve 26309 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Daha sonra 16/06/2022 tarih ve 31868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik ile anılan Yönetmelikte değişiklikler yapılmıştır. Söz konusu değişiklikler temel olarak, Yönetmelik kapsamında yer alan karşılığı nakit olmayan piyangoların düzenlenmesi başvurularında "başvuru bedeli", ayrıca düzenlenmesine izin verilenlerden "izin bedeli" adı altında ücret alınacağına yönelik düzenlemeler içermektedir. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu'nun 25/04/2018 tarihli ve 20 sayılı kararı ile Yönetim Kurulu toplantı ve karar yeter sayısı sağlanamadığı takdirde süreklilik arz eden iş ve işlemler ile ivedi durumlarda Genel Müdürlüğün yetkili kılınmasına karar verildiğinden, bu yetkiye dayanılarak Genel Müdürlük makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur'u ile Karşılığı Nakit Olmayan Piyango ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik kapsamı dışındaki uygulama başvurularında da her bir uygulama için 6.800 TL + KDV başvuru ve izin bedeli alınmasına karar verilmiştir. Davacı, 22/07/2022 tarihinde Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü'ne yaptığı başvuru ile 22/08/2022-28/08/2022 tarihleri arasında değeri 68,95 TL olan eşyaya yönelik karşılığı nakit olmayan piyango düzenlemek için idareden izin alınması ve izin bedeli ödenmesi gerekip gerekmediğini sormuş, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün ... tarihli ve E-... sayılı işlemi ile başvuru bedeli olarak 6.800 TL + KDV ödemesi ve ticari faaliyetine ilişkin gerekli belgeleri sunması gerektiği davacıya bildirilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından, 22/08/2022-28/08/2022 tarihleri arasında düzenlenmek istenen karşılığı nakit olmayan piyango kampanyasına izin verilmesi için başvuru bedeli olarak 6.800 TL + KDV ödemesi ve ticari faaliyetine ilişkin gerekli belgeleri sunması gerektiğine yönelik idari işlem ile karşılığı nakit olmayan piyangoların düzenlenmesi başvurularında alınacak başvuru ve izin bedelinin belirlenmesine yönelik Milli Piyango İdaresi Yönetim Kurulu kararının (Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu'nun 25/04/2018 tarihli ve 20 sayılı kararına dayanılarak alınan Genel Müdürlük makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur'unun) ve uygulama işlemi ile Yönetim Kurulu kararının (Genel Müdürlük makamı Olur'unun) dayanağı olan, 04/10/2006 tarih ve 26309 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik"in, 16/06/2022 tarih ve 31868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik/ek yukarıda yer verilen düzenlemelerinin iptali ile yürütmesinin durdurulması istemiyle bakılan dava açılmıştır. Her ne kadar davacı tarafından, karşılığı nakit olmayan piyangoların düzenlenmesi başvurularında alınacak izin ve başvuru bedelinin belirlenmesine yönelik Milli Piyango İdaresi Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmiş ise de; Dairemizin 11/04/2023 tarih ve E:2022/5228 sayılı ara kararına verilen cevaptan, esasen söz konusu belirlemenin Genel Müdürlük makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur'u ile yapıldığı, ancak bu durumun davacı tarafından bilinemediği anlaşıldığından, anılan kısma ilişkin iptal isteminin Genel Müdürlük makamı Olur'una yönelik olarak incelenmesi uygun görülmüştür.
ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü" başlıklı Yirmibirinci bölümünde yer alan 283. maddesinde, "Bu Bölümün amacı; kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle belirlenen faaliyetlere kaynak sağlamak, karşılığı nakit olmak üzere şans oyunları tertip etmek ve çekiliş düzenlemek, şans oyunlarına ilişkin lisans haklarının ayrı ayrı ya da tamamını belirlenen sürelerle vermek ve denetlemek, karşılığı nakit olmayan her türlü piyangonun tertip ve çekilişine izin vermek ve denetlemek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün kurulmasına, teşkilât ve görevlerine dair usul ve esasları düzenlemektir." hükmüne; 285. maddesinde, "İdarenin görevleri şunlardır: a) Piyango planlarını hazırlamak, piyango biletlerinin basımını ve satışını sağlamak, piyango çekilişlerini gerçekleştirmek ve ikramiyelerini ödemek. b) Sayısal loto sistem ve planlarını hazırlamak ve uygulamak, tertip ve çekilişlerini gerçekleştirmek, ikramiyelerini ödemek. c) Hemen-kazan oyunu planlarını hazırlamak ve bu oyunun tertip ve uygulanmasını gerçekleştirmek, ikramiyelerini ödemek. ç) Her türlü eşya piyangosu, şans oyunları ve müşterek bahis veya benzeri oyunları tertip etmek. d) Talih oyunlarını ve işletmelerini denetlemek, bu amaçla gerekli esasları belirlemek. e) Karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve benzeri piyangoların tertiplenmesine izin vermek, bunları izlemek ve denetlemek, bu hususlara ait esasları belirlemek. f) Gerektiğinde faaliyet konusuna giren oyunlarla ilgili bilet, kupon ve benzerlerini karşılığı Türk parası veya döviz olarak ödenmek üzere yurtdışında pazarlamak. g) Gerek görülen durumlarda faaliyet konuları ile ilgili yerli ve yabancı kuruluşlarla işbirliği yapmak veya bu kuruluşlarla ortaklık kurmak. ğ) Faaliyet konuları ile ilgili uluslararası kuruluşlarda Türkiye'yi temsil etmek ve gerekli işbirliğini sağlamak. h) Kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak." hükmüne; 287. maddesinde, Yönetim Kurulunun, idarenin en üst düzeyde yetkili ve sorumlu karar organı olduğu kuralına; 288. maddesinde, "Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır: a) Mevzuat çerçevesinde İdarenin yönetim ve gelişmesi için gerekli kararları almak. b) İdarenin yıllık bütçesini, bilanço ve netice hesaplarını, kadrolarını ve faaliyet raporlarını incelemek, gerektiğinde değiştirmek, Genel Müdürün teklifi ile yönetim giderleri bütçesinin bölümleri içinde aktarmaları yapmak, bölümler arasında aktarma, ek ve olağanüstü ödenek tekliflerinden uygun gördüklerini Bakanlığın tasvibine sunmak için karar almak. c) İdarenin yönetimi ile ilgili idari, teknik, personel, alım satım ve ihale yönetmeliklerini incelemek, onaylamak ve yetki sınırlarını tayin etmek. ç) İdarenin yetki alanına giren piyango, şans oyunları ve müşterek bahis ihdası ile bunların planlarını tanzim, çekilişleri tertip ve icabında bunları tadil ve ilan etmek. d) Talih oyunları ve işletmeleriyle, bunların denetimi için gerekli usul ve esasları belirlemek. e) İdare gelirlerinin etkin bir şekilde ve gerektiğinde yerinde tahsilini sağlayıcı tedbirleri almak, buna ilişkin şekil ve şartları tespit etmek. f) Yurtdışında benzeri kuruluşlarla müştereken yapılacak çekilişlere katılma kararı almak. g) İlgili mevzuata göre; yurt içinde ve dışında konusu ile ilgili faaliyetlerini yürütmek için ortaklıklar kurulmasına, bölge, şube müdürlükleri ile büro açmaya ve kapamaya karar vermek, bunların yetki ve çalışma esaslarını tespit etmek. ğ) Yurtiçi ve yurtdışında özel çekilişler tertip edilmesine karar vermek, çekiliş organizasyonunun kamu kurum kuruluşları, kamu tüzel kişileri, vakıflar veya kamu yararına çalışan dernekler tarafından üstlenilmesi halinde bu kuruluşlara yapılacak katkı miktarını tespit etmek. h) İdare mallarının korunması hakkında lüzumlu kararları almak. ı) Bağış kabul etmek, bağışta bulunmak. i) Başbayiler ve bayilere verilecek komisyon miktar ve oranını belirlemek. j) Mevzuatla verilen sair görevleri yapmak." hükmüne; 290. maddesinde de, Genel Müdürün idarenin en üst amiri olduğu düzenlemesine yer verilmiştir. 320 sayılı Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmeliğin ilk yayımı tarihinde yürürlükte bulunan 29. maddesinde, "Yönetim Kurulu veya Genel Müdürlük, kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetlerin tüzük, yönetmelik, Yönetim Kurulu Kararları, tebliğ, genelge ve diğer emirlerle düzenlemekle görevli ve yetkilidir." hükmü yer almış iken, anılan hüküm, 703 sayılı KHK ile 09/07/2018 tarihi itibarıyla ilga edilmiş; yine dava konusu Yönetmeliğin ilk yayımı tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 41. maddesinde, "(1) Türkiye'de karşılığı nakit olmak üzere, şans oyunlarını plânlama, tertip etme ve çekiliş düzenleme hakkı İdareye aittir. Özel kanunların hükümleri saklıdır. (2) Doğrudan veya bir mal ve hizmetin satışı nedeniyle, bedelli ya da bedelsiz, bilet, kupon, iştirak numarası veya her ne şekilde olursa olsun katılım hakkı verilerek karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve benzeri piyango ve çekiliş tertip edilebilmesi için İdareden izin alınması zorunludur. (3) Bu maddenin uygulanması yönünden nakit ve nakit hükmünde sayılanlar ile izin kapsamı dışında tutulacak düzenlemeler ve ikramiye, ödül, promosyon gibi adlar altında katılımcılara yapılacak teslimatlar İdare tarafından hazırlanacak ve Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak yönetmeliklerle düzenlenir. ..." hükmüne yer verilmiş iken, 09/11/2022 tarih ve 32008 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7420 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un, 09/11/2022 tarihinde yürürlüğe giren 39. maddesiyle, 320 sayılı Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 41. maddesine ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere "Karşılığı nakit olmayan piyango düzenlemek için izin alınması amacıyla müracaatta bulunan gerçek ve tüzel kişilerden; İdarece 2.000 Türk lirası başvuru bedeli alınır. Yapılan inceleme sonucunda izin verilmesi kararlaştırılan piyangolarda taahhüt edilen ikramiye, ödül veya benzeri menfaatlerin toplam rayiç bedelinin %15’i oranında ayrıca izin bedeli alınır. Yurt dışından ithal edilen veya başka gerçek ve tüzel kişiler tarafından üretilen, temin edilen ya da ticaretine konu edilen mal ve hizmetlerin ikramiye olarak konulması halinde bu oran iki katı olarak uygulanır. Kamu kurum ve kuruluşları ile vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından düzenlenecek piyangolardan ise başvuru veya izin bedeli alınmaz. Bu maddede geçen başvuru bedeli; her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılarak uygulanır, bir Türk lirasına kadar olan kesirler dikkate alınmaz." fıkraları eklenmiştir. Anılan Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak çıkarılan, 16/06/2022 tarih ve 31868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik dava konusu Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmeliğin; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; karşılığı nakit olmayan piyango ile çekilişlerin tertibine izin verilmesi, bunların izlenmesi, denetlenmesi suretiyle katılımcıların hak ve menfaatlerinin korunmasına dair usul ve esasları düzenlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik karşılığı nakit olmayan piyangoları, tertip edenleri ve katılanları kapsar. Ancak ; ... f) Bir kişinin kazanabileceği ikramiyenin rayiç bedelinin 8/6/1959 tarihli ve 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (e) fıkrasında belirtilen istisna tutarının %2 sinin altında kaldığı düzenlemeler, bu Yönetmelik kapsamına girmez."; "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönetmelik, 4/4/1988 tarihli ve 320 sayılı Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 29 ve 41 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır."; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Bu Yönetmelikte yer alan; c) Düzenleyici: Bir mal veya hizmetin tanıtımı ve/veya satışı ya da yardım amacıyla piyango tertip etmek üzere İdarece kendisine izin verilen gerçek veya tüzel kişileri, e) İzin: Piyango düzenlenmesine ve çekiliş yapılmasına imkân sağlayan ve İdareden alınması zorunlu olan izni, f) Kampanya: Piyangolara katılma hakkı sağlayan bilet, kupon, katılım numarası ve benzerlerinin verilmeye başlandığı tarihten, katılımın sona erdiği tarihe kadar geçen süreyi, g) Karşılığı nakit olmayan piyango: Doğrudan veya bir mal ya da hizmetin satışı nedeniyle bilet, kupon, katılım numarası veya benzerlerinin satılması veya bedelsiz verilmesi suretiyle katılım hakkının verildiği ve düzenleyici tarafından taahhüt edilen karşılığı nakit olmayan her türlü eşya, hak ve benzeri ikramiyeleri kazanacak olanların, yapılacak çekilişle belirlendiği ve bundan sonra bu Yönetmelikte kısaca piyango olarak anılacak ticari, sosyal, yardım ve benzeri amaçlı düzenlemeleri, ... ifade eder."; "İdarenin piyangolarla ilgili yetkisi" başlıklı 5. maddesinde, "İdare; 12 nci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen başvuru ve izin bedeli karşılığında izin taleplerini değerlendirmeye, düzenlemenin izin kapsamı içinde olup olmadığına karar vermeye, uygun görülenlere izin vermeye, aynı kişi veya kuruluş tarafından veya ürün bazında bir takvim yılı içinde düzenlenebilecek piyangoların sayısı ile katılım şekil ve şartlarını belirlemeye, taahhüt edilen ikramiyelerin tutar, adet ve niteliklerine sınırlama getirmeye, kampanya ve çekiliş tarihlerini değiştirmeye ve ertelemeye, verilmiş olan izinler ile çekilişleri iptal etmeye, günün gelişen şartlarına uygun olarak piyangolarla ilgili olarak benzeri kurallar koymaya, ilgili Kanunlar ile bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenlerin piyango faaliyetlerinin durdurulmasını ve bunlarla ilgili her türlü ilan, reklam, bilet, kupon, katılım numarası ve benzerlerinin toplatılmasını mahallin en büyük mülki amirinden talep etmeye, piyangoları izlemeye ve denetlemeye yetkilidir."; "Başvuru için gerekli bilgi ve belgeler" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Piyango düzenleyeceklerin başvuru dilekçeleri ile birlikte aşağıda belirtilen bilgi ve belgeleri İdareye ibraz etmeleri zorunludur: a) Piyango düzenleyeceklerin adı soyadı, unvanı, ikametgâhı, işyeri adresi, ticaret sicil ve vergi numarası ile T.C. kimlik numarası. ... l) Başvuru ve izin bedelinin ödendiğine dair makbuz. m) Piyangonun niteliğine göre İdarece talep edilebilecek diğer bilgi ve belgeler. ..." ; "Başvuruların incelenmesi ve izin" başlıklı 12. maddesinde, "(1) Piyango düzenlemek için izin talebinde bulunacakların, İdarece istenen bütün belge ve bilgilerle birlikte kampanyanın başlama tarihinden en geç on beş gün önce İdareye başvurmaları esas olup, buna ilişkin başvuru ve izin bedelini İdare hesaplarına yatırmaları zorunludur. (2) İdarece, başvurular gerekli tüm belge ve bilgilerin tamamlanmasından sonra düzenleyicilerin yeterlikleri, taahhütlerini gerçekleştirebilme kabiliyetleri, daha önce düzenlemiş oldukları piyangoların sonuçları ve gerekli görülecek diğer hususlar yönünden incelenerek sonucu en geç beş iş günü içerisinde, piyango düzenleme talebinde bulunanlara yazılı olarak veya internet ortamında bildirilir. Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedelleri; her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40’ından fazla olmamak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir."; ... (12) İdarece yıllık olarak belirlenen asgari sayı ve tutarda karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlenmesine aracılık edileceğine dair taahhütname veren aracı firmalara; Yönetim Kurulu tarafından aracılık edilen her bir kampanya için İdarece alınan izin bedelinin %10’una kadar komisyon ödenmesine karar verilebilir. Aracılık komisyonu, aracılık edilen kampanya ve çekilişler için İdarece alınan izin bedellerinden, katma değer vergisi düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır."; (13) Mücbir sebep veya İdarece kabul edilebilir haklı sebep halleri hariç olmak üzere, aşağıda belirtilen hallerde aracılık ruhsatı İdare tarafından tek taraflı olarak ve herhangi bir bildirim süresine uyulmaksızın iptal edilir: ... (c) Çekilişler ile ilgili izin bedellerinin kayıt dışı olarak kendi nam ve hesabına tahsil edilmesi."; "İzin verilmeyecek haller" başlıklı 13. maddesinde, "(1) Piyango düzenlemek için izin talebinde bulunanların başvurularının incelenmesi sonucunda; a) Bu Yönetmelik gereğince istenilen bilgi ve belgeleri tam ve süresi içerisinde vermeyenlere, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı veya sahte belge ve bilgi verenlere, gerekli taahhütlerde bulunmayanlara, ... j) Yeterli güvenilirliğin ve inandırıcılığının sağlanamadığı düzenlemelere, k) İdareye ödenmesi gereken başvuru ve izin bedelinin ödenmediği düzenlemelere, İdarece izin verilmez." düzenlemeleri yer almaktadır. Yukarıda anılan düzenlemeler ile Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu'nun 25/04/2018 tarihli ve 20 sayılı yetki devrine ilişkin kararına istinaden Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur'uyla, karşılığı nakit olmayan piyangoların düzenlenmesi halinde uygulanacak başvuru ve izin bedelleri hakkında ilgili mevzuata atıfta bulunulduktan sonra aşağıdaki düzenleme yürürlüğe konulmuştur. "Yapılan bu düzenlemeler sonucu kamu kaynaklarının etkili ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması ilkesinden hareketle; Bakanlar Kurulunca kamu yararına çalışan veya vergiden muaf olduğu kararlaştırılan dernek, kurum ve vakıflar ile kamu kurum ve kuruluşları hariç olmak üzere, Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedellerinin her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40'ından fazla olmamak üzere, -Kendisi tarafından üretilen/temin edilen/satışına konu edilen mal veya hizmetlerin ikramiye olarak konulması durumunda her bir kampanya için dağıtmayı taahhüt ettikleri ikramiye rayiç bedelinin %13,60'ı oranında izin bedeli+KDV, -Kendisi dışında bir başka gerçek veya tüzel kişi tarafından üretilen/temin edilen/satışına konu edilen mal veya hizmetlerin ikramiye olarak konulması veya her iki şekilde temin edilen ikramiyelerin aynı kampanyada verilmesi durumunda ise düzenleyicilerden yukarıda belirtilen izin bedelinin 2 (iki) katı tutarı ve oranında artırılarak dağıtmayı taahhüt ettikleri ikramiye rayiç bedelinin %27,20'si oranında izin bedeli+KDV, -Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik kapsamı dışındaki uygulama başvurularında da her bir uygulama için 6.800.-TL+KDV, -Aynı kampanya başvurusu içerisinde hem kapsam içi hem de kapsam dışı uygulamalarının bulunması durumunda ise her bir kampanya için taahhüt edilen ikramiyelerin (kapsam içi + kapsam dışı) kümülatif toplamları üzerinden kapsam içinde verilecek ikramiyelerin türü için belirlenen tutar ve oranda, Başvuru ve izin bedeli alınması."
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: A) Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendine eklenen "Başvuru ve izin bedelinin ödendiğine dair makbuz." ibaresinin, 12. maddesinin 1. fıkrasına eklenen "... buna ilişkin başvuru ve izin bedelini İdare hesaplarına yatırmaları zorunludur." ibaresinin, 12. maddesinin 12. fıkrasının, 12. maddesinin 13. fıkrasının (c) bendinin, 13. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinin iptaline karar verilmesi isteminin incelenmesi: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; davalı idarenin, gerek 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 41. maddesi, gerekse 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 283. ve 285. maddeleri uyarınca, karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve piyangonun düzenlemesine izin vermek, bunlara dair esasları belirlemekve izin kapsamı dışında tutulacakları tespit etmek konularında görevli ve yetkili olduğu; ayrıca 09/11/2022 tarih ve 32008 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7420 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 39. maddesiyle 320 sayılı Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 41. maddesine eklenen hükümler gereği, davalı idarece, karşılığı nakit olmayan piyango düzenlemek için izin alınması amacıyla müracaatta bulunan gerçek ve tüzel kişilerden 2.000 Türk lirası başvuru bedeli ile izin verilmesi kararlaştırılan piyangolarda buna ek olarak taahhüt edilen ikramiye, ödül veya benzeri menfaatlerin toplam rayiç bedelinin %15’i oranında izin bedeli alınacağının ve yurt dışından ithal edilen mal ve hizmetlerin ikramiye olarak konulması halinde ise bu oranın iki katı olarak uygulanacağının açıkça hükme bağlandığı anlaşıldığından; Yönetmeliğe eklenen dava konusu düzenlemelerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. B) Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasına eklenen "12 nci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen başvuru ve izin bedeli karşılığında" ibaresinin ve Yönetmeliğin 12. maddesinin 2. fıkrasına eklenen "Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedelleri; her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40’ından fazla olmamak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir." cümlesinin iptaline karar verilmesi isteminin incelenmesi: Anayasa'nın 2. maddesine göre, Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir. Hukuk devleti, eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, Anayasa ve hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Yine Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak yönetmelik, yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapabilmektedirler. Bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre, hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen yönetmelik, yönerge, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün, gerek 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 41. maddesi, gerekse 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 283. ve 285. maddeleri uyarınca, karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve piyangonun düzenlemesine izin vermek, bunlara dair esasları belirlemek, bu kapsamda yapılan başvurular sırasında başvuru bedeli ile izin verilmesi uygun görülenlerden ayrıca izin bedeli tahsil etmek konularında görevli ve yetkili olduğu hususunda duraksama bulunmamaktadır. Bununla birlikte, davalı Genel Müdürlüğün, 7420 sayılı Kanun ile öngörülen başvuru ve izin bedeline ilişkin yetkisini, Hukuk Devleti ilkesinin gereği olarak normlar hiyerarşisine uygun bir şekilde kullanması gerektiği de şüphesizdir. Buna göre, 7420 sayılı Kanunla davalı Genel Müdürlüğe, karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş başvurularında, maktu olarak belirlenen ve her sene yeniden değerleme oranında artacak olan tutarda (2022 yılı için 2.000,00 TL) başvuru bedeli alma; söz konusu başvurulara izin verilmesi halinde ise, bu bedele ek olarak, taahhüt edilen menfaatlerin toplam rayiç bedelinin %15’i (yurt dışından ithal edilen veya başka gerçek ve tüzel kişiler tarafından üretilen, temin edilen ya da ticarete konu edilen mal ve hizmetlerin ikramiye olarak konulması halinde % 30'u) oranında izin bedeli tahsil etme yetkisi verildiği açıktır. Başka bir anlatımla, kanun koyucu, anılan hükümde başvuru bedeli için maktu bir miktar ve izin bedeli için kesin bir oran belirttikten sonra "alınır" ve "uygulanır" şeklinde emredici ibarelere yer vermek suretiyle idareyi bağlı yetki içerisinde bırakmıştır. Dolayısıyla, davalı Genel Müdürlüğün başvuru bedelini belirleme yetkisinin, 2022 yılı için Kanunda öngörülen maktu tutarı tekrarlamaktan, 2022 yılı sonrası için ise Kanundaki bu tutara her yıl Vergi Usul Kanununca belirlenen yeniden değerleme oranının uygulanması suretiyle hesaplanacak tutarı tespit etmekten ibaret olduğu; izin bedelini belirleme yetkisinin ise, Kanunda belirlenen % 15 ve % 30 oranlarının uygulanacağı piyangoların, yine Kanunda belirtilen kriterlere uygun olarak tespiti ile sınırlı olduğu, diğer bir ifadeyle söz konusu oranları azaltma ya da artırma yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 12. maddesinin 2. fıkrasında yer alan dava konusu düzenlemede ise, "Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedelleri; her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40’ından fazla olmamak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir." kuralına yer verilmek suretiyle, 7420 sayılı Kanunla, karşılığı nakit olmayan piyango ve çekilişlere yönelik olarak, başvuru bedeli için belirlenen maktu tutar (2022 yılı için 2.000,00 TL) ve izin bedeli için belirlenen azami oranlar (% 15 veya % 30), dolayısıyla kanuni yetki aşılarak her iki bedel için de ikramiye rayiç bedelinin %40’ına kadar çıkabilecek bir oranda belirleme yapmak üzere Milli Piyango İdaresi Yönetim Kuruluna yetki tanındığı, Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasına eklenen iptal istemine konu ibareyle de bu kurala atıfta bulunulduğu görülmektedir. Bu durumda, davalı Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünce hazırlanan ve bağlı bulunduğu diğer davalı Bakanlıkça aynen kabul edilerek Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu düzenlemelerin, dayanağı 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 41. maddesine aykırı hükümler içerdiği, bu haliyle normlar hiyerarşisi ve Hukuk Devleti ilkesini ihlal ettiği sonucuna varılmaktadır. C) Karşılığı nakit olmayan piyangoların düzenlenmesi başvurularında alınacak başvuru ve izin bedelinin belirlenmesine yönelik Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük Makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur'unun iptaline karar verilmesi isteminin incelenmesi: Yukarıda ifade edildiği üzere; Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün, gerek 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 41. maddesi, gerekse 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 283. ve 285. maddeleri uyarınca, karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve piyangonun düzenlemesine izin vermek, bunlara dair esasları belirlemek, bu kapsamda yapılan başvurular sırasında başvuru bedeli ile izin verilmesi uygun görülenlerden ayrıca izin bedeli tahsil etmek konularında görevli ve yetkili olduğu hususunda duraksama bulunmamaktadır. Karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve piyangonun düzenlemesine izin verme, bu kapsamda yapılan başvurular sırasında tahsil edilecek başvuru bedeli ile izin verilmesi uygun görülenlerden ayrıca alınacak izin bedelini belirleme yetkisinin, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü adına hangi organ ya da kişi tarafından kullanılacağına gelince; Her ne kadar yukarıda anılan mevzuat hükümlerinde, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri arasında "başvuru ve izin bedelini belirleme" ifadesine açıkça yer verilmemiş ise de; 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin yukarıda aktarılan hükümlerinin irdelenmesinden; Yönetim Kurulunun, adı geçen idarenin en üst düzeyde yetkili ve sorumlu karar organı olduğu, Genel Müdürlüğün yıllık bütçesini değiştirerek onaylama görev ve yetkisini haiz olduğu, Genel Müdürün ise idare hizmetlerini mevzuata, Yönetim Kurulu kararlarına, plan ve programlara uygun olarak yürütmek ve idareyi üçüncü kişi ve kurumlar nezdinde temsil etmekle görevli olmak üzere idarenin en üst amiri, icra ve temsil merci olduğu kurala bağlanmıştır. Buna göre, gerek Yönetim Kurulunun adı geçen idarenin en üst düzeyde yetkili ve sorumlu karar organı olması, gerek Genel Müdürün Yönetim Kurulu kararlarını icra merci olması, gerekse Yönetim Kurulunun idarenin gelirlerini ve bu gelirler arasında yer alan başvuru ve izin bedelini içeren yıllık bütçeyi değiştirerek onaylama hususlarında yetkili olması karşısında; mevzuatla idareye verilen konularda karar alma, dolayısıyla karşılığı nakit olmayan her türlü eşya ve piyangonun düzenlemesine izin verme, bu kapsamda yapılan başvurular sırasında tahsil edilecek başvuru bedeli ile izin verilmesi uygun görülenlerden ayrıca alınacak izin bedelini belirleme ve bu konularda düzenleme yapma yetkisinin Yönetim Kuruluna ait olduğu sonucuna varılmıştır. Esasen davalı idarece de bu husus kabul edildiğinden, dava konusu Genel Müdürlük Makamı Oluru, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu'nun 25/04/2018 tarihli ve 20 sayılı yetki devri kararına dayandırılmıştır. Söz konusu kararda, Yönetim Kurulu'nun toplantı ve karar yeter sayısı sağlanamadığı takdirde, Yönetim Kurulunun görev ve yetkisinde bulunup süreklilik arz eden iş ve işlemler ile ivedi durumlarda Genel Müdürün yetkili kılınması uygun görülmüştür. Bu bakımdan, dava konusu Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük Makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur'unun yetki yönünden hukuka uygun bulunup bulunmadığının tespiti için, dayanağı olan yetki devri kararının hukuka uygun olup olmadığının ortaya konulması gerekmektedir. Bilindiği üzere, İdare Hukukunda "yetki", idareye Anayasa ve yasalarla tanınmış olan karar alma gücünü ifade etmektedir. İdari işlemin en temel unsurunu oluşturan "yetki", yasayla hangi makama verilmiş ise ancak onun tarafından kullanılabilir. Bu nedenle ilke olarak "yetkisizlik kural, yetkili olma istisna"dır. Buna bağlı olarak, yetki devrinin ancak kanunun açıkça izin vermesi halinde ve yine açıkça izin verdiği konular hakkında yapılabilmesi mümkün olup, yetki devreden makamın da devrettiği yetkinin kapsam ile sınırlarını açıkça belirtmesi ve bunu yazılı bir şekilde yerine getirmesi gerekmektedir. Uyuşmazlıkta ise, gerek 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gerekse 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde Yönetim Kurulunun yetkilerini devredebileceğine dair açık bir hükmün bulunmadığı, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 288. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendiyle Yönetim Kuruluna verilen, idarenin yönetimiyle ilgili idari yetkilerin, dolayısıyla Genel Müdürün idari konulardaki yetkilerinin sınırlarını belirleme görevinin de, Yönetim Kuruluna ait karar alma yetkilerini Genel Müdüre devretmeyi içermediği, bu itibarla Yönetim Kurulu'nun 25/04/2018 tarihli ve 20 sayılı yetki devri kararının yasal dayanağının bulunmadığı gibi, anılan kararla devredilen yetkinin kapsam ve sınırlarının da belirsiz ve müphem olduğu, bu haliyle Genel Müdüre sınırsız bir karar alma/takdir yetkisi tanıyan kararın hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesiyle de bağdaşmadığı sonucuna varılmaktadır. Öte yandan, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün yukarıda aktarılan teşkilat yapısına göre, Yönetim Kurulunun karar organı olduğu, Genel Müdürün ise bu Kurulun kararlarını icrayla görevli olduğu dikkate alındığında, karar alma ve icra yetkilerinin aynı kişide birleşmesinin de gerek kanun koyucunun amacı gerekse teşkilat yapısının varlık sebebine de uymadığı görülmektedir. Bu itibarla, dava konusu Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük Makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında" konulu Olur'unun yetki yönünden hukuka aykırı bulunduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, dava konusu Olur konu unsuru yönüyle incelendiğinde; 1) “% 40’ından” ibaresi yönünden; Dava konusu Yönetmelikte yer alan söz konusu oran yukarıda detaylıca açıklanan nedenlerle hukuka aykırı bulunduğundan, anılan Yönetmelik hükmüne istinaden tesis edilen Olurun bu kısmında da aynı gerekçelerle hukuka uyarlık görülmemektedir. 2) "Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik kapsamı dışındaki uygulama başvurularında da her bir uygulama için 6.800.-TL+KDV," ibaresi ile "Aynı kampanya başvurusu içerisinde hem kapsam içi hem de kapsam dışı uygulamalarının bulunması durumunda ise her bir kampanya için taahhüt edilen ikramiyelerin (kapsam içi + kapsam dışı) kümülatif toplamları üzerinden kapsam içinde verilecek ikramiyelerin türü için belirlenen tutar ve oranda," ibaresi yönünden; Kanun koyucu, 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4971 ve 7420 sayılı Kanunlarla değişik 41. maddesiyle, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğüne, karşılığı nakit olmayan bütün eşya ve piyangoların düzenlenmesine izin verme, buna yönelik izin başvurularından başvuru bedeli ile izin verilmesi uygun görülenlerden ayrıca izin bedeli alma konusunda yetki verdikten sonra; bu yetkinin sınırlarının Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanacak ve davalı Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle daraltılabileceği, daha açık bir ifadeyle, izin kapsamı dışında tutulacak ve dolayısıyla (izin alınması gerekmeyen piyangolar için başvuru da yapılmayacağından) başvuru ile izin bedeli tahsil edilmeyecek karşılığı nakit olmayan eşya ve piyangonun davalı idarelerce belirlenebileceğini hükme bağlamıştır. Davalı idareler ise, yukarıda anılan Kanun hükmüyle verilen yetkiyi kullanarak, dava konusu Yönetmeliğin 2. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendiyle, bir kişinin kazanabileceği ikramiyenin rayiç bedelinin 8/6/1959 tarihli ve 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 4. maddesinin (e) fıkrasında belirtilen istisna tutarının % 2'sinin altında kaldığı düzenlemeleri Yönetmelik kapsamı dışında bırakmış; böylelikle söz konusu piyangolar için izin başvurusu yapılmasına gerek olmadığını, başvurulduğu takdirde de başvuru bedeli alınmayacağını kabul etmiştir. Dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla söz konusu bentte geçen meblağ 209,82 TL’dir. Bu durumda, davacı tarafından düzenlenmek istenen ve ikramiye bedeli 68,95 TL olan çekiliş de dahil olmak üzere ikramiye bedeli 209,82 TL’nin altında kalan karşılığı nakit olmayan piyangoların dava konusu Yönetmeliğin kapsamı dışında bulunması nedeniyle Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünden izin alınmaksızın düzenlenebileceği, ilgililerce mevzuat bilinmeksizin veya yanlış yorumlanmak suretiyle başvuru yapılması halinde ise söz konusu piyangonun izne tabi olmadığı belirtilmek suretiyle bu başvuruların -başvuru ile izin bedeli tahsil edilmeksizin- iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. Her ne kadar dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasında, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün izin talepleri üzerine düzenlenmek istenen piyangonun izin kapsamı içinde olup olmadığına karar vermeye yetkili olduğu; 7. maddesinin 1. fıkrasında da, piyango düzenlemeye karar veren kişi ve kuruluşların Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğüne başvurarak izin almalarının zorunlu olduğu, başvurulardan Yönetmelik kapsamı dışında oldukları tespit edilenler ile uygulanabilirliği mümkün görülmeyen düzenlemeler hakkında, başvuru sahiplerine bu durumun yazılı olarak bildirileceği düzenlenmiş ise de; söz konusu kuralların, karşılığı nakit olmayan bütün piyangolar için Yönetmelik kapsamında olsun olmasın idareye başvurulmasının zorunlu olduğu (ve dolayısıyla bütün başvurulardan başvuru ücreti alınacağı) şeklinde yorumlanamayacağı, zira mevzuat hazırlama tekniği ile hukuk kurallarının yorumlanmasına yönelik mantık kuralları gereği, bir Yönetmeliğin kapsamı dışında kalan konular hakkında düzenleme içeremeyeceği açıktır. Ayrıca, 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 41. maddesine 7420 sayılı Kanunla eklenen 3. fıkrada, başvuru bedeli olarak 2022 yılı için 2.000,00 TL tahsil edilebileceği hükme bağlanmış olup, Yönetmeliğin kapsamı dışındaki piyangolar için 6.800,00 TL başvuru bedeli belirleyen dava konusu Olurun anılan kısımlarında bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla, dava konusu Olurun Yönetmeliğin kapsamı dışındaki piyangolara yönelik düzenleme getiren son iki bendi, konu unsuru yönünden de hukuka aykırı bulunmaktadır. 3) "Kendisi dışında bir başka gerçek veya tüzel kişi tarafından üretilen/temin edilen/satışına konu edilen mal veya hizmetlerin ikramiye olarak konulması veya her iki şekilde temin edilen ikramiyelerin aynı kampanyada verilmesi durumunda ise düzenleyicilerden yukarıda belirtilen izin bedelinin 2 (iki) katı tutarı ve oranında artırılarak dağıtmayı taahhüt ettikleri ikramiye rayiç bedelinin %27,20'si oranında izin bedeli+KDV,” düzenlemesi yönünden; 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 41. maddesine 7420 sayılı Kanunla eklenen 3. fıkrada, karşılığı nakit olmayan piyangolara yönelik izin başvurularına izin verilmesi halinde, taahhüt edilen menfaatlerin toplam rayiç bedelinin %15’i, yurt dışından ithal edilen veya başka gerçek ve tüzel kişiler tarafından üretilen, temin edilen ya da ticarete konu edilen mal ve hizmetlerin ikramiye olarak konulması halinde % 30'u oranında izin bedeli tahsil edileceği hükme bağlanmıştır. Dava konusu Olurun aktarılan bendinde ise, ikramiye olarak belirlenen ürünün menşeine, yerli ya da ithal olup olmadığına göre bir ayrım yapılmaksızın yalnızca izin başvurusunda bulunan kişinin kendisi dışında kişilerce üretilmesi veya temin edilmesine göre bir ayrıma gidildiği, böylelikle ithal olmamasına rağmen yerli ürünlerden de Kanunda belirlenen oranı aşacak düzeyde izin bedeli alınmasının öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Bu itibarla, dava konusu Olurun aktarılan kısımlarında da konu unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Ç) Davacının başvurusu hakkında tesis edilen 29/07/2022 tarihli bireysel işlemin iptaline karar verilmesi isteminin incelenmesi: Dava konusu uygulama işleminin dayanağı olan Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük Makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında” konulu Olur'u yukarıda aktarılan gerekçelerle hukuka aykırı bulunduğundan, davacıdan Genel Müdürlük Olur'u ile belirlenen başvuru bedelinin istenilmesine yönelik bireysel işlemde de üst normlara ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 04/10/2006 tarih ve 26309 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik"in, 16/06/2022 tarih ve 31868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle 5. maddesinin 1. fıkrasına eklenen "12 nci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen başvuru ve izin bedeli karşılığında" ibaresinin, 12. maddesinin 2. fıkrasına eklenen "Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş düzenlemek isteyenlerden alınacak başvuru ve izin bedelleri; her bir kampanya için dağıtılması taahhüt edilen ikramiye rayiç bedelinin %40’ından fazla olmamak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir." cümlesinin İPTALİNE, 2. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmeliğin dava konusu edilen diğer kısımları yönünden DAVANIN REDDİNE, 3. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlük Makamının 20/06/2022 tarihli, 21422 sayılı ve "İzin bedeli hakkında” konulu Olur'unun İPTALİNE, 4. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü'nün ... tarihli ve E-... sayılı işleminin İPTALİNE, 5. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin haklılık oranlarına göre belirlenen 1/2'si olan ... TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 1/2'si olan ... TL'nin ise davacı üzerinde bırakılmasına, 6. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 7. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra aidiyetine göre taraflara iadesine, 8. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 02/12/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.