Danıştay 10. Daire 2022/4396 E. 2025/6228 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/4396 Karar No : 2025/6228

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından; eşi ...'un ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hüküm özlü olarak bulunmakta iken 09/02/2019 tarihinde vefat ettiğinden bahisle olayda idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradığı iddia edilen zararlara karşılık 10.000,00 TL (miktar arttırımı sonucu 179.055,64 TL) maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının eşinin cezaevinde hükümlü olarak kalmakta iken aynı koğuşta kalan ve psikolojik sorunları olduğu bilinen diğer bir hükümlünün eylemi sonucunda öldüğü dikkate alındığında, davacının eşinin hasta olarak geldiği ceza infaz kurumunda can güvenliğinin sağlanamadığı ve bu yönde gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle gerçekleşen ölüm olayında davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, 70.331,73 TL maddi tazminatın 10.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihinden, miktar artırımıyla artırılan 60.331,73 TL'sinin miktar artırımı dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 12/12/2021 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu olayda idarelerinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, yürütülen kamu hizmeti ile ilişkilendirilemeyen olay nedeniyle tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığı, infaz koruma memurları hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına ve disiplin cezası verilmesine yer olmadığına karar verildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile kararın maddi tazminata ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dosyanın incelenmesinden; davacının eşi ...'un, ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hüküm özlü olarak bulunmakta iken, ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından ... Devlet Hastanesine nakledildiği ve rahatsızlıkları nedeniyle 28/01/2019 tarihinde mahkum servisine kabul edildiği, koah rahatsızlığının olduğu, bacaklarında güçsüzlük olduğu, alt bakımını yapamadığı, kilo kaybı olduğu belirtilerek 29/01/2019 tarihinde poliklinik kontrolü önerilerek taburcu edildiği, sarılık nedeniyle misafir hüküm özlü olarak ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğu sırada 09/02/2019 tarihinde kaldığı koğuşta ölü olarak bulunduğundan bahisle davacı tarafından eşinin ölümü nedeniyle uğradığı zararlara karşılık 10.000,00 TL (miktar arttırımı sonucu 179.055,65 TL) maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT: Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır. Bu bağlamda hizmet kusuru, özel hukuktaki anlamından uzaklaşarak nesnelleşen, anonim bir niteliğe sahip, bağımsız karakteri olan bir kusurdur. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: A) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. B) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvusunun reddine dair kısmının incelenmesi: Temyize konu kararla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararına esas alınan 12/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda; zararın başlangıç tarihinin, davacının yakını ...'un cezaevinde vefat ettiği 09/02/2019 tarihi kabul edilerek hesaplama yapıldığı ve davacının destekten yoksun kalma tazminatının 179.055,64 TL olarak hesaplandığı, İdare Mahkemesince de koşullu salıverilme hükümleri dikkate alınarak, davacının eşinin tahliye edilebileceği muhtemel tarih olan 12/07/2025 tarihine kadar eşinden destek alamayacağı değerlendirilerek, davacı lehine 70.331,73 TL maddi tazminata hükmedildiği görülmekte olup, davacının yakınının olayın gerçekleştiği tarihte cezaevinde hüküm özlü olarak bulunduğu ve şartlı salıverilmeden faydalanıp faydalanamayacağının belirli olmadığı dikkate alındığında destek olmaya başlayacağı tarihin cezaevinden hak ederek çıkabileceği tarih olan bihakkın tahliyenin gerçekleşeceği tarih olduğunun kabulü gerekmektedir. Bu durumda; davacının eşinin ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 10 yıl hapis cezası ile cezalandırıldığı göz önüne alındığında, cezaevinden hak ederek çıkacağı tarih yerine koşullu salıverilme hükümlerine göre belirlenen tahliye tarihine göre yapılan tazminat hesabında hukuki isabet bulunmamaktadır. Buna göre; Mahkemece davacı yakınının hak ederek tahliye olacağı bihakkın tahliye tarihinin tespit ettirilmesi ve bu tarih itibarıyla davacıya destek olmaya başlayabileceği göz önüne alınarak davacının destekten yoksun kalma tazminatının bilirkişi marifetiyle yeniden hesaplanması gerekmekte olup, maddi tazminat isteminin, koşullu salıverilme tarihi dikkate alınarak belirlenen kısmının kabulü yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının, manevi tazminat istemi yönünden ONANMASINA, maddi tazminat istemi yönünden BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/12/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.