Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/8 E. 2023/1138 K.

T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/8 Esas KARAR NO : 2023/1138 HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... - T.C.N. ... ... VEKİLİ : Av. ... - Uluyol Cad. Sakarya Mah. 3. Alper Sok. Torunlar İşhanı No:1-3 Kat:5 Daire:17 Osmangazi/ BURSA DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/09/2015 KARAR TARİHİ : 06/11/2023 KARAR YAZIM TARİHİ : 04/12/2023 Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davalının müvekkili şirket aleyhine Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2013/... Esas sayılı dosyası üzerinden 29/12/2012 tarih 490551 nolu 90.000,00 TL bedelli fatura bakiyesi 21.293,40 TL asıl alacak ve işlemiş ve işleyecek faizleri üzerinden icra takibine giriştiğini, faturanın diğer kısmı olan 69.706,60 TL nin müvekkili tarafından ödendiğini, davalının müvekkiline iki yıl garantili olarak 29/12/2012 tarihli sözleşmeye dayalı olarak 08/01/2013 tarihinde montajı yapılan bir adet ... palet çakma makinasının kurulumundan hemen sonra arızlar meydana geldiğini, davalının arızaları gidermediğini, davalıya bu konuda noterden ihtarname dahi gönderdiklerini, davalının makinadaki ayıpları gidermediği gibi sözü geçen icra takibine giriştiğinden bahisle ayıplı makina nedeniyle icra takibine konu 21.293,40 TL den müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve ödenen 69.706,60 TL nin fatura tarihinden itibaren en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir. Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilememiş ise de davalının vekili vermiş olduğu 01/04/2015 tarihli cevap dilekçesi ile özetle; müvekkilinin yerleşim yerinin Bursa ili olması nedeniyle mahkememizin yetkisiz olup Bursa Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle öncelikle davanın reddi yönünden reddine ve yargılama sonunda da davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İşbu dava; ticari satımdan kaynaklanan bedelin istidadı ve icra dosyasından dolayı borçlu olunmadığının tespiti davasıdır. Mahkememizce yargılama yapılarak, tahkikat aşamasına geçilmiş, talimat yazılmak suretiyle bilirkişi raporları temin edilmiş ve tanık beyanları dinlenmiştir. Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2013/... E. Sayılı takip dosyası celp edilerek dosyamaz arasına alınmıştır. Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/38 talimat sayılı dosyasında 12/12/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davaya konu ... Marka Cnp palet Çakma makinesinin kullanım şartlrında belirtilen hususlara uygun olarak hazırlanmadığı, makinenin uygunsuz taşıma sebebiyle hasarlı olduğu, makinede iddia olunan kusurların tespitinin yapılması için kullanım şartlarında belirtilen hususların yerine getirilmesi sonra kontrolünün yapılabileceğini bildirmiştir. Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/83 talimat sayılı dosyasında 22/11/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davaya konu makinenin davalı tarafından bulunduğu ( keşif tarihinden uygun bir zaman önce makineyi uygun şartlara getirerek) bir ortamda yeniden keşif yapılarak makinenin çalıştırılması ile sorulan sorulara yanıt verilebileceğini bildirmiştir. Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/23 talimat sayılı dosyasında 28/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davaya konu makinenin davalı tarafından bulundugğu bir ortamda yeniden keşif yapılarak makinenin çalıştırılması ile sorulan soruların cevaplandırılabileceği kanaatinde olduğunu, dava konusu makinenin keşif heyeti huzurunda çalıştırıldığını, ancak makinenin kontrol ve kumanda ekranının davacı tarafın teknik ekibi tarafından çalıştırılmasının sağlanamadığını, davalı tarafından delil olarak sunulan CD ortamındaki you tube görüntüsütünden makinenin çalıştırılması şartlarının sağlanıp sağlanmadığı,( davalı vekili tarafından 02/02/2018 tarihinde mahkemeye sunulan beyanda da belirtilen 14 maddelik şartların) makinenin seri olarak çalışıp çalışmadığının anlaşılamadığını bildirmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davacı taraf davalıdan satın aldığı 1 adet ... Paket Çakma Makinesinin ayıplı olduğunu iddia ederek 29.12.2012 tarihli sözleşmenin feshi davalı tarafa ödenen 69.706 T.L satış bedelinin iadesi ile 21.293,40 T.L bakiye fatura borcundan sorumlu olmadığının tespitini talep etmekte, davalı taraf makinenin sağlam ve çalışır vaziyette teslim edildiği, kullanıcı kusurlarının garanti kapsamında olmayacağından ayıp ihbarının usulüe uygun yapılmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Makine üzerinde keşif yapılarak gizli ya da açık bir ayıp olup olmadığı, makinenin imalatında davalıya izafe edilecek bir kusurun bulunup bulunmadığı, kullanımdan kaynaklı bir arızanın tespit edilip edilmediği makinenin imalatı ve teslim tarihi ile dava tarihi ve inceleme günü arasında geçen zaman da dikkate alınarak yıpranma ve yıpranmadan kaynaklı arıza yahut ayıp olup olmadığı söz konusu makinenin kurulduktan bu yana çalışıp çalışmadığı, davacı şirketin makineden beklenen faydaları sağlayıp sağlamadığı, makinenin kaç kere açma kapama işleminden sonra çalıştığı, hangi hatalar olduğu konularında raporlar hazırlanmıştır. Davalı taraf zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de makinenin teslim tarihi 29.12.2012 olduğu 08.01.2013 tarihinde davalı tarafından davacının işyerinde montaj işleminin gerçekleştirildiği, satılanın alıcıya devir tarihi itibari ile TBK 231 madde gereği 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde dava açıldığı anlaşılmıştır. Makinedeki şikayetler üzerine davacı tarafından 27.06.2013 tarihinde Makine Odasına başvuru yapılarak rapor aldırılmış, davacı tarafından sunulan raporda makinenin açıp kapatma şeklinde uzun denemeler sonunda çalıştırılabildiği bu hatanın defalarca meydana geldiğinin tespit edildiği makinenin sadece 25 dk çalıştırılabildiği bildirilmiş, 03.07.2013 tarihinde davacı tarafından noter ihtarnamesi ile arıza karşı tarafa bildirilmiştir. Ayıp ihtarının süresinde olduğu söylenemez.Şöyle ki davacı tarafın sunduğu bilirkişi raporunda makinenin defalarca açıp kapatma işleminden sonra çalıştırılabildiği izah edildiğine göre gizli bir ayıptan bahsedilemez.Makine de sorun olduğu açık ve net bellidir.Bu durumda davacının TTK 23/1-c fıkrası gereği 2 ve 8 günlük muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmeyerek malı ayıplı hali ile kabul etmiş sayılmaktadır.Ayrıca mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlarına göre, makine iki yıl atıl vaziyette bekletildiği hatta makinenin taşınarak yerinin değiştirildiği taşıma sırasında hasarlanma meydana geldiği, her ne kadar kurulum davalı tarafa ait olsa da davacının makinenin yerini değiştirerek taşıma esnasında tüm güvenlik önlemlerini almak sureti ile sorunsuz bir taşıma gerçekleştirdiği belli olmadığından artık tüm sorumluluğu üzerine aldığı, makinenin bulunduğu ortam itibari ile çalışmasının zaten mümkün olmadığı, bu nedenle davacı tarafından sunulan garanti belgesi(kullanma talimatı) inde belirtilen şartların yerine getirilip getirilmediği konusunda bilirkişilerin yeterince bilgi veremediği anlaşılmakla davacı ayıp iddiasını usulüne uygun delillerle ispat edememiştir.Açıklanan tüm bu sebeplerle işbu davanın reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur. Mahkememiz kararının davacı vekilince İstinaf edilmesi üzerine Bursa 5. Hukuk Dairesinin 2019/1705 Esas ve 2021/1623 Karar sayılı kararı ile; " Mahkemece; hükme esas alınan bilirkişi raporları taraf iddia ve itirazlarını karşılar mahiyette olmadığı gibi denetime elverişli ve davayı sonuçlandırmaya yeterli de değildir. Bu durumda 6100 sayılı HMK. 266. madde ve devamında düzenlenen hükümler gözetilerek, tercihen üniversitelerin makina bölümünde görevli öğretim üyesi ve hesap bilirkişisinden oluşan üç kişilik uzman bilirkişi heyeti tarafından inceleme yapılarak; davacının makinanın halen arızasının devam ettiğini iddiası da gözetilerek, arızanın sebebi, devam edip etmediği ile gizli ya da açık ayıp niteliğinde olup olmadığı, ayıp var ise üretim hatası ya da kullanım hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, arızanın makinadan beklenen faydaları azaltan yada ortadan kaldıran nitelikte olup olmadığı ile tamir ile giderilmesinin mümkün olup olmadığı hususlarında ayrıntılı, bilimsel, tarafların, mahkemenin ve kanun yollarının denetime elverişli rapor aldırılması ile hazırlanacak rapor sonucuna göre açık ayıp, gizli ayıp, eksik ifa belirlenip, ihbar ve zamanşımı yönünden değerlendirme yapılarak karar verilmek üzere davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK.353/1-a-6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 1-Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/02/2019 tarih, 2015/1225 esas, 2019/320 sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-6100 sayılı HMK, 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE," gerekçesiyle mahkememize gönderilmiştir. Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilmiştir. Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davaya konu edilen makinenin bulunduğu yerde refakate ... ve ... alınarak mahalli keşif yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiştir. Bilirkişiler ... ve ...' in 30/12/2022 tarihli raporlarında özetle; Dava konusu makine, davacı imalathanesinde iki farklı zamanlarda keşif işlemine tabi tutulmuş olup her iki keşif sürecinde de makinenin çalışmadığı belirlenmiş olduğu, dava dosyasında bulunan içerik detayları da özellikle sorgulandığında imalatçı firma yetkililerinin de bulunduğu bir ortamda makine çalışırlığının sorgulanması gerekliliği ortaya çıktığı, makinede olduğu iddia edilen arızanın varlığı, devam etmesi, gizli yada açık ayıp niteliği, üretim yada kullanım hatası durumuna ilave olarak tamir edilip edilemeyeceğine ait sonuca ulaşılamadığı, mütalaa edilmiştir. Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davaya konu edilen makinenin bulunduğu yerde refakate bilirkişiler ..., ... ve ...alınarak mahallinde keşif yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiştir. Konya Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla 12 Mayıs 2023 tarihinde dava konusu makineyi görmek üzere mahkeme heyeti ve bilirkişi heyeti ile keşif mahalline gidildiği, ancak dava konusu makine hazır edilmediği için çalıştırılamamış ve makinenin keşfinin yapılması mümkün olmadığına ilişkin talimat mahkemesince tutanak tutulmuş olduğu anlaşılmıştır. Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davaya konu edilen makinenin bulunduğu refakate daha önce rapor tanzim eden akademisyen makine mühendisi bilirkişiler ..., ..., ... ve heyete akademisyen elektrik-elektronik mühendisi bilirkişi alınarak mahallinde keşif yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiştir. Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/90 Talimat sayılı dosyasında davalı tarafın keşife katılımı gerçekleşmediğinden keşfin yapılamamış olduğu anlaşılmıştır. Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davalı taraftan satın alınan ... Palet Çakma makinesinin ayıplı olduğu iddiasına dayalı , davalı tarafça bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine dayalı olarak borçlu olunmadığının tespiti, ödenmiş olan 69.706,60 TLtahsiline karar verilmesine ilişkindir. İlgili BAM ilamı dikkate alınarak(talimat mahkemesi aracılığıyla) mahallinde keşif icra edilmesi amacıyla ara karar kurulmuş, bilirkişiler tarafından tanzim edilen tutanaklarda, makinenin çalıştırılabilmesi için otomasyon şifresi gerektiğinin,otomasyon şifresi temin edildikten ve makine çalıştırıldıktan sonra ayıp durumunun tespit edilebileceğinin bildirilmesi üzerine,19/06/2023 tarihli duruşmada ''Talimat mahkemesinden ayrıca davalı şirkete ve vekiline ayrı ayrı, keşif gün ve saatinde(davaya konu edilen makinenin bulunduğu yerde) davalı şirketten, davaya konu edilen makinenin otomasyon sistemini açabilecek/ çalıştırabilecek, otomasyon şifresini bilen, makinenin çalışmasını sağlayabilecek yetkili personel bulundurmaları gerektiği, işbu personel keşif mahallinde hazır edilmediği takdirde,davacı tarafın davaya konu edilen makinedeki ayıp iddialarının mahkemece kabul edileceği ihtarının yazılmasına''yönelik ara karar kurulduğu, davalı tarafça keşifte , otomasyon şifresini bilebilecek, otomasyonu çalıştırabilecek personel hazır etmediği tespit edilmekle birlikte, davaya konu edilen makinenin ayıplı olduğu mahkememizce kabul görerek davanın kabulüne, 69.706,60 TL nin davalının temerrüde düşürülme tarihi olan 06/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının Bura 15. İcra Dairesi’nin 2013/... Esas sayılı dosyasına dayalı olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın uhdesinde bulunan ... Palet Çakma Makinasının bütün parçalarıyla birlikte davalıya teslimine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davanın KABULÜNE, A-) 69.706,60 TL nin davalının temerrüde düşürülme tarihi olan 06/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, B-)Davacının Bura 15. İcra Dairesi’nin 2013/... Esas sayılı dosyasına dayalı olarak davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, C-)Davacı tarafın uhdesinde bulunan ... Palet Çakma Makinasının bütün parçalarıyla birlikte davalıya TESLİMİNE, 2- Harçlar kanunu gereği alınması gereken 4.761,66TL harçtan peşin alınan 1.190,42TL peşin harç ve 53,04TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.243,46‬TL' nin mahsubu ile bakiye 3.518,20TL nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 5.800,00 TL, keşif harcı 2.528,7‬0TL, keşif araç ücreti 727,00TL, posta, talimat-tebligat gideri 905,10TL olmak üzere toplam 9.960,8‬0TL yargılama giderinin,1.243,46 TL peşin harç,53,04 TL tamamlama harcı ve 25,20TL başvurma harcı olmak üzere toplam 11.282,5‬0TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına, 5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. ve 345.Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/11/2023 Katip ... ¸E-imzalıdır. Hakim ... ¸E-imzalıdır. Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. Aslının aynı olduğu tasdik olunur. Katip ... ¸E-imzalıdır.