Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/644 E. 2019/783 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2017 KARAR NO : 2019 HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... VEKİLİ : Av. . DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av. .. DAVA : Ticari Satım Sözleşmesinin Feshi DAVA TARİHİ : 10/05/2017 KARAR TARİHİ : 09/05/2019 KARAR YAZIM TARİHİ : 14/06/2019 Mahkememize tevzi edilen Sözleşmenin Feshi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE SAVUNMA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Müvekkili ..., ... Kalıp firmasının sahibi olduğu, müvekkili ile davalı arasında 015/10/2016 tarihinde sözleşme imzalandığını, söz konusu sözleşme kapsamında ... marka, QLG-1100 tipi, CNS tezgahının 65.000,00 USD bedel ile satın alınması konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin söz konusu bedelin 49.000,00 USD ödemiş olduğunu, ayrıca davalı tarafa toplma bedeli 16.000,00 USD olan 5 adet senet verdiğini, satın alınan CNC tezgahının kurulumunun 28/10/2016 tarihinde davalının kendi servisi olarak çalışmakta olan BETA CNS SERVİS tarafından yapıldığını, aynı tarihli 000488 sıra nolu servis formunda yağ pompasında sorun olduğu ve yenisi ile dğiştireleceğinin belirtildiği, daha sonra makinede oluşan yeni arızalar nedeniyle firmanın servisi tarafından kontroller yapıldığını, ancak bu arızaların giderilmediğini, müvekkilinin satın aldığı üründe oluşan arızalar ve bu arızaların giderilmemesi sebebiyle müvekkliinin ödemiş olduğu 49.000,00 USD bedelin iadesinitlep ettiklerini, ayrıca müvekkili tarafından davalıya 30/05/2017 tarihinde 2.500,00 USD bedelli senetlerin verildiğini, dolayısıyla müvekkilinin davlıya borcunun bulunmadığını, bahsi geçen senetlerin icra takibine konu edilmesi halinde müvekkilinin zor durumda kalacağını, mahkememizce uygun teminat karşılığında senetlerin icra takibine konu edilmemesi için tedbir kararı talep ettikleri gibi, taraflar arasında imzalanan 15/10/2016 tarihli satış sözleşmesinin iptalini, davalıya verilen 5 adet senet çerçevesinde müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edilmesini, müvekkili tarafından ödenen 49.000,00 USD bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:Davacı tarafın dava konusu makinenin arızalı olduğunu ve müvekkilince bu arızaların giderilmediği yönündeki iddialarının gerçek dışı olduğunu, zira dava konusu makinenin müvekkili tarafından davacıya eksiksiz e çalışır vaziyette teslim edildiğini, ayrıca makine kurulduktan sonra gerekli servis hizmetinin verildiğini, makinenin halen tam ve faal olduğunu, kendisinden beklenen faydayı sağlayacak şekilde çalışmakta olduğunu, kaldı ki davacı şirketin makineye ait ödemeleri ödeme planına uygun olarak ödemeyerek ödemeleri aksattığını, bu sebeplerden davanın reddi gerektiğini belirtilmiştir. DELİLLER: Dava dilekçesi, tarafların beyanı, Bursa 9. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ: Dava, taraflar arasında düzenlenen ticari satım sözleşmesi kapsamında, sözleşme konusu makinede bulunan gizli ayıp nedeni ile sözleşmeden dönme ve ödenen bedel iadesi ve verilen bonolar sebebiyle menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkememizin 01/06/2018 tarihli yazısı doğrultusunda tanık dinlenmesi hususunda Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi ve İst.11.Asliye Ticaret Mahkemelerince tanık ifadeleri alınmış olup, keşfen alınan beyanları kendilerine okunarak, dinlenen tanık beyanları aşağıdaki gibi beyanda bulunmuşlardır. TANIK ..., "Ben davalı şirkette daha önce servis görevlisi olarak çalışmaktayım , halen devam ediyorum, davacının dile getirdiği CNC tezgahı yanında çalıştığım davalı tarafça 2016 yılının ekim ayı sonlarına doğru kendisine teslim edildi, kurulumu yapıldı, gerekli uyarılar alıcıya yapıldı, ancak bir müddet sonra alıcı davacı makinenin yağ boşalttığını ve etrafa talaş saçtığını ve su kaçağı yaptığı söylemesi üzerine servis hizmeti vermek üzere ben de davacının iş yerine gittim, yaptığımız tespitte makinede herhangi bir arıza bulunmadığı, davacının yağ kaçırdığı dediği hususun makinenin belli bir çalışma sonrasında atık olarak dışarıya attığı yağın biriktiği tankın davacı tarafça kontrol edilip, tahliyesi sağlanması gerekirken bunu yapmadığını, bu nedenle yağın dışarıya sızmış olduğu, dışarıya talaş saçma olayında ise, makinenin çalışması esnasında ortaya çıkan talaşın yine toplandığı makinenin kendi içinde bir sistemi vardır ve belli bir doygunluğa ulaştığında bunun manuel olarak alıcı davacı tarafta tahliye edilmesi gerektiği, ancak bu tahliyenin yapılmaması halinde, kapasitenin üzerinde talaşın makinede korunamayacağı cihetiyle zorlanma nedeniyle dışarıya taşmış olduğunu, yine davacı tarafın dile getirdiği su taşması olayının da suyun davacı tarafça manuel olarak makineye doldurulurken, suyun doldurulma esasında dikkat etilmemesi nedeniyle çevreye saçıldığını tespit ettik, bu yönde gerekli uyarıları yaptık, gerekli servis hizmetlerini verdik, nasıl yapılması gerektiğini anlattık ve olayı da fotoğrafladık, bunun neticesinde makinede bir arızanın bulunmadığını, davacının dile getirdiği sorunların kullanım hatasından kaynaklı olduğuna ilişkin tespitlerimizi yapıp raporumuzu tuttuk, bunun haricinde makinede herhangi bir arıza tespit etmedik" şeklinde beyanda bulunmuştur. Dosyada bulunan tanıklar ... ve ...'nın keşfen alınan beyanlarının tespit edilmesinin ardından, tanıklar: "Doğrudur, makine ilk teslim edildiğinde yağ kartında bozulma vardı, haber verilmesi üzerine müşterinin mağdur olmaması için geçici olarak çalıştırabilecek hale getirdik, 1 hafta sonra da yenisi ile değiştirdik, yağ ayrıcısının çalışmaması yönündeki tanık beyanı da doğru değildir, yağın tahliyesi izah ettiğim şekilde olmalıdır, yani yağ hazinesi dolduğunda davacının kontrol edip manuel olarak yağı tahliye etmesi gerekir. Makinenin üretiminde bu şekilde otomatik tahliyeyi sağlayacak bir sistem yoktur, böyle bir taahhüt de verilmiş değildir, diğer tanık Salman'ın beyanında geçen pulsat iticisinin arızası doğrudur, ama daha sonra onu giderdik, yenisini taktık, makine çalışmaya devam etti, yalnız bize arızalar bildirildiğinde anlayamadığımız şekilde davacı taraf servis hizmeti sunmamızı zorlaştırdı, bazen imkansız hale getirdi, şöyle ki servis çağırdıklarında gittiğimizde hemen kabul etmediler, 6 dan sonra gelin dediler, bazen pazar günü çağırdılar, bizim de kendimize göre iş verenin yaptığı bir iş planı vardı, o iş planı çerçevesinde servis hizmeti verebileceğimizi kendisine söyledik, benim bilgim ve görgüm bundar ibarettir. Makinenin şu anki şartlarda çalışmasını engelleyecek herhangi bir problemi yoktur" şeklinde beyanda bulunmuşlardır. DAVACI TANIĞI ...:"Tezaymak şirketinde 2012 yılından itibaren ilgili firmada servis görevlisi olarak çalışırım daha önce askere gitmem nedeniyle ayrılımış olmuştur, esasen 2009 beri aynı firmadayım. Kuruluma arkadaşlarım Bursaya gitti ama sürekli irtibat halindeyiz, normal bir şekilde makine kuruldu fakat müşteriden kaynaklı talepler olması nedeniyle bu makineler yurt dışından geldiği için gerekli kontorleri yapılarak arızasız olarak teslim edilmiştir, servis formunda sorun olduğu belirtilmiş olsada kurulum esnasında müşterinin talebi doğrultusunrda geçeci bir yağ pompası takılarak ürün aktif hale getirilmiştir, biz daha sonra tamire gittik bu sefer ben gittim yağ pompasını yeni ve çalışıyor olduğundan yağ kartını değiştirdik orada mühendis tespitini yaptı ve arızasızı olduğunu belirtir bizde yağ kartını değiştirirek işlemi yaptık, biz müşterinin talebi doğrultusunda işlemi giderildi, dava dilekçesinde yeni arızalar oluşturulduğu belirtilmiş ise de ne gibi arızalar belirtilmemiştir, fakat bize arıza bildirildiğinde biz ilgili her türlü servis hizmetini verdik, bildiğim kadarıyla pulstatta sorun varmış kırıkmış biz onu yenisi ile değiştirdik, benim mudahele ettiğim ve bildiğim sorun olmamıştır, ben ara ara Bursaya gidip geldim, bilgim ve görgüm bu kadardır. Yeminimde sebat ederim" şeklinde beyanda bulunmuştur. TANIK ...:"Ben Tezaymak Firmasında servis personeliyim, karşı taraf bizden makine satın aldı, bizde kurulumlarını yaptık, gerekli servis hizmetlerini verdik, başlangıçta su kaçağı olmuştu, davacı taraf bizden servis talep etmişti, daha sonra arıza ve sorunları giderdik, herhangi bir sorun yoktu, çalışır durumdaydı, görgüm bilgim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememiz duruşma ara kararı uyarınca dava konusu tezgahın bulunduğu mahalde yapılan keşfen yapılan inceleme sonucu düzenlenen 26/11/208 havale tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; dava konusu ... marka, QLG-1100 tipi, CNC tezgahında fiili olarak yağ ve su kapaklarının mevcut olduğu ve yağ ayırıcı ünitesinin çalışmadığı, talaş konveyörün birikme olduğu, dava konusu CNC tezgahının ayıplı olduğu e söz konusu ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğu, dava konusu CNC tezgahındaki ayıplardan dolayı davacının tezgahtan beklenen faydayı sağlamadığı, dava konusu CNC tezgahında mevcut ayıplar nedeniyle edinme bedelinin %10 semen tenzili yapılmasının 49.000,00 USDX%10=4.900,00 USDX3.6102 TL(dava tarihi döviz kuru)=17.689,98 TL.olabileceği yönünde kanaat açıklanmıştır. Mahkememizin 12/02/2019 tarihli ara kararı ile cevaplanması gereken hususlar ile davalı tanığı ...’ın beyanı ve davalı vekliinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarını içeren 07/01/2019 tarihli dilekçesinde yer alan hususlar da irdelenerek bilirkişi heyetince düzenlenen 20/036/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; dava konusu ... marka, QLG-1100 tipi, CNC tezgahında fiili olarak yağ ve su kaçaklarının mevcut olduğu ve yağ ayırıcı ünitesinin çalışmadığı, talaş konveyöründe birikme olduğu. Dava konusu CNC tezgahının ayıplı olduğu ve söz konusu ayıpların gizli ayıp niteliğnide olduğu, dava konusu CNC tezgahındaki ayıplardan dolayı, davacının tezgahtan beklenen faydayı sağlamadığı, semen tenzili ile davacının ayıplı CNC tezgahını kullanabileceği, ancak davacının tezgahtan beklen faydayı sağlamayacağı, 65.000 USD (sözleşme bedeli)-60.250,00 USD (nisbi metod hesabına göre ödenecek bedel)=4.750,00 USDx3.6102 TL(dava tarihi döviz kuru)=17.148,45 TL.semen tenzili olabileceği yönünde rapor tanzim edilmiştir. Uyuşmazlık noktaları; davaya konu ... marka, QLG-1100 tipi, CNC tezgahın ayıplı olup olmadığı, ayıbın açık ayıp mı, gizli ayıp mı olduğu, ayıp ihbarının zamanında yapılıp yapılmadığı, sözleşmeden dönme, bedel iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır. Taraflar arasındaki ilişki ticari satım sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Ticari satım sözleşmesinin düzenlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan hükümler değerlendirildiğinde, 6098 Sayılı TBK'nun 219.maddesine göre, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmamasından da sorumludur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur. Ticari satımlarda, 6102 Sayılı TTK 23/1-c bendine göre, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK 223.maddesi 2.fıkrası uygulanır. 6098 Sayılı TBK'nun 223/1 fıkrasına göre, alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. 6098 Sayılı TBK'nun 223/2. fıkrasına göre ise , alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Ayıpları bildirmenin içeriğini ve zamanında yapıldığını ispat külfeti, alıcıya düşer. TBK'nun 223.maddesindeki ihbar süreleri hak düşürücü süre olup, hakim tarafından re'sen gözönünde tutulur. Ayıp ihbarının süresinde yapılmamış olması halinde, satıcı ayıplı maldan sorumlu olmaz. Diğer yandan 6102 Sayılı TTK.18 maddesinin 3 fıkrasında "tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır" düzenlemesi bulunmaktadır. Satılan maldaki ayıpların ihbarı herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Ancak, uyuşmazlık halinde ayıp ihbarının kanıtlanması şekle tabidir. Tacirler arası ticari satımlarda ayıp ihbarının 6102 Sayılı TTK.'nun 18/3 maddede öngörülen şekilde yapıldığı kanıtlanmalıdır. Diğer bir anlatımla bu yön ispat koşuludur. O halde toplanan delillerden yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayda, taraflar arasında ... marka, QLG-1100 tipi, CNC tezgahının 65.000 USD bedelle 15/10/2016 tarihinde ticari alım satım sözleşmesi düzenlendiği ve davacı tarafa makinenin teslim edildiği, davalıya ise 49.000 USD ile 16.000 USD toplamda olan, 30/05/2017 vade tarihli 3.500,00 $(USD) bedelli bono, 30/06/2017 vade tarihli 3.500,00 $(USD) bedelli bono,30/07/2017 vade tarihli 3.500,00 $(USD) bedelli bono,30/08/2017 vade tarihli 3.500,00 $(USD) bedelli bono,30/09/2017 vade tarihli 2.000,00 $(USD) bedelli bonoların düzenlenerek verildiği sabittir. Dava konusu makine üzerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemeleri sonucunda düzenlenen 26/11/2018 tarihli bilirkişi heyetinin raporu ve 18/03/2019 tarihli ek bilirkişi raporunun gerekçeli denetime açık ve olaya uygun olduğundan itibar edilerek, makinenin davacıya teslim edildiği 28/10/2016 tarihinden itibaren 28/03/2017 tarihinde makinede bor yağı ile çalışmada su kaçağı, takım manuel tuşa basıldığında bırakmaması, su motorunun sesli çalışması, 04/04/2017 tarihinde su kaçağının mevcut olması, clamp undamp pistonunun arızalanması, 19/04/2017 tarihinde su kaçağının mevcut olması, yağ sıyırıcının çalışmaması, konveyör sağ burgu çalışmaması, 27/04/2017 tarihinde yağ sıyırıcının çalışmaması, 08/05/2017 tarihinde su kaçağının mevcut olması, yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sırasında yağ kaçaklarının mevcut ve yağ ayırıcı ünitesinin çalışmadığı, su kaçağının mevcut olduğu, talaş konveyörünün yetersiz olması ve talaş birikmelerinin mevcut olduğu tespit edildiği ve bu arızaların gizli ayıplı olduğu ve takım tezgahından beklenen faydayı sağlayamacağının anlaşıldığı, davalı tarafından servis kayıtlarında ve davalının bildirdiği tanık beyanlarında da başlangıçtan itibaren su kaçağının olduğu ve arızaların giderilmesine yönelik işlemler yapılmasına rağmen su kaçağına yönelik arızaların tekrarlandığı ve arıza ile davacının ondan beklediği faydaları ortadan kaldırdığı anlaşılmakla hakkaniyete uygun olarak taraflar arasındaki ticari satım sözleşmesinin feshi ile davacı tarafından ödenen 49.000 USD tahsili ile verilen bonolar sebebiyle borçlu olmadığının tespitine, takım tezgahının iadesine, davacı tarafın takım tezgahını kullandığı ve bundan yarar sağladığı gibi davalı tarafta parayı kullandığı ancak takım tezgahının ayıplı olup ayıbın ortaya çıktığı tarihten itibaren dinlenen tanık beyanları ve servis kayıtlarında, arızaların nitelikleri dikkate alındığında davacının beklenen menfaati elde edemediği ve elde edilen semerelere ilişkin somut bir delilinde bulunmadığından bu savunmaya itibar edilmeyerek ayrıca birlikte ifa kuralı gereği takım tezgahının teslim edildiği tarihten itibaren faiz işletilmesine, davanın haklılığı ispat edildiğinden ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davanın KABULÜ ile; Taraflar arasında düzenlenen 15/10/2016 tarihli ... marka, OLG -1100 model CNC takım tezgahının satışına ilişkin kurulan ticari satış sözleşmesinin feshinin TESPİTİNE, A)Davacının keşidecisi olduğu, davalının lehtarı olduğu; 30/05/2017 vade tarihli 3.500,00 $(USD) bedelli bono, 30/06/2017 vade tarihli 3.500,00 $(USD) bedelli bono, 30/07/2017 vade tarihli 3.500,00 $(USD) bedelli bono, 30/08/2017 vade tarihli 3.500,00 $(USD) bedelli bono, 30/09/2017 vade tarihli 2.000,00 $(USD) bedelli bonolar sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, B)Satım sözleşmesine konu ... marka, OLG -1100 model CNC takım tezgahının satış sözleşmesinde belirtildiği şekilde teslim edilen bütün parçalarının birlikte davacıdan alınarak davalıya TESLİMİNE, C)Satıma konu tezgah bedelinin ödenen 49.000 USD bedelin satıma konu (B)'de belirtilen tezgahın davacı tarafından davalıya teslim edildiği tarihten itibaren işleyecek Devlet Bankalarının USD Cinsinden 1 Yıl Vadeli Mevduata Ödediği En Yüksek Faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya aynen ÖDENMESİNE, 2-Davalı vekilinin ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 15976,99 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 3.994,25TL'nin mahsubu ile bakiye 11.982,74 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından sarf edilen aşağıda dökümü yazılı 232,00TL.tebligat gideri, 253,80 TL.keşif harcı gideri, 150,00 TL.araç ücreti, 44,90 TL.talimat posta gideri, 1.650,00 TL.bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 2.330,70 TL.yargılama gideri ve 3.994,25TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kararın niteliği gereği üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 19.983,37TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-HMK'nın 333.Maddesi gereğince kullanılmayan gider avanslarının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. ve 345.Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/05/2019 Katip ... e-imza Hakim ... e-imza