Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/733 E. 2025/1216 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/ KARAR NO : 2025/

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ : Av. Av. Av. Av. DAVALI : VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVA İHBAR OLUNAN : 1- VEKİLİ : Av. DAVA İHBAR OLUNAN : 2-

DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) DAVA TARİHİ : 19/06/2019 KARAR TARİHİ : 06/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 22/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili beyanlarında; ... plakalı ticari aracın davacı sigorta şirketi nezdinde kasko sigortası poliçesi bulunduğunu, işbu sigortalı aracın 11/07/2018 tarihinde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın hatalı sollama yapması nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazada davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, sigortalıya hasar bedeli olarak 74.098,00 TL ödeme yapıldığnı, bu ödemeyle sigortalının haklarına halef oluduğunu, davalı tarafın kusuru oranında şimdilik 55.948,00 TL hasar bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili beyanlarında özetle; Alacağın zamanışımına uğradığını, kazada davalı araç sürücüsünün kusurlu olmadığını, yine zarar miktarının bu tutarda olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini, davanın kazaya karışan davalı aracın sürücüsü olan ... ve ... Sigorta A.Ş'ye ihbarını, husumet ve zamanaşımı itirazlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DOSYANIN SAFAHATI: Mahkememizin 2019/ esas, 2020/ karar 05/03/2020 tarihli kararı ile; davanın reddine karar verilmiştir. Mahkememiz kararının davacı ve davalı vekillerinin istinaf isteğinde bulunulması üzerine dosyanın istinaf mahkemesine gönderildiği, ... BAM 5. Hukuk Dairesinin 2020/ esas 2023/ karar 03/07/2023 tarihli kararı ile " İlk derece mahkemesince; alınan bilirkişi raporu kaza tespit tutanağı ve sigortalı araç sürücüsününü beyanı esas alınarak düzenlenmiş mahkemece yukarıdaki gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak davalı araç sürücüsünün gidiş-geliş istikameti olan yolda yolun sağa virajlı olduğu yere yaklaşırken sollama yapmasının kural ihlali olup olmadığı yönünden raporda değerlendirme bulunmadığından mahkemece sürücülerin beyanlarının bulunduğu ceza soruşturma dosyası celp edilerek davalı araç sürücüsünün olaya ilişkin anlatımı, yol durumu itibariyle davacı itirazları da gözetilerek kusura yönelik ek rapor veya yeni bir rapor alınması gerekirken eksik delile dayalı rapora göre karar verilmesi doğru görülmemiştir. Dava, maddi tazminat kapsamında nitelendirilecek, sigorta tazminatı ödemesinin rücu edilmesine yöneliktir. İlk derece mahkemesince verilen karar tarihinde yürürlükte bulunan 2020 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13-(4) maddesinde "Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." düzenlemesi bulunmaktadır. Bu kapsamda, ilk derece mahkemesince maddi tazminat niteliğindeki alacağın tahsiline yönelik davanın tamamının reddedilmesi sebebiyle tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde Ticaret Mahkemeleri için belirlenen maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken, tarifeye aykırı olarak dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediğinden, davacının bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüş ve kararın bu nedenle de kaldırılmasına karar verilmiştir.Ayrıca, davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuğa müracaat edilmiş ve arabuluculuk son tutanağı tanzim edilmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13, 18/14 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere ... bütçesinden ödenir. ... bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle mahkemece dava neticesindeki haklılık durumuna göre arabuluculuk ücreti hakkında karar verilmemesi de doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; davacı istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiği ve dosyanın mahkememize gönderildiği, dosyanın 2023/ esasına kaydedilerek yargılamaya devam edildiği görülmüştür. KALDIRMA KARARINDAN SONRASI DELİLLER: ... CBS'ye müzekkere yazılarak dava konusu 11/07/2018 tarihinde sürücüsünün ... olduğu ... plakalı araç ile ...'a ait ... plakalı otobüs arasında gerçekleşen kazaya ilişkin soruşturma yapılıp yapılmadığı varsa soruşturma numarası ve soruşturma dosyasının mahkememize gönderilmesinin istediği, gelen yazı cevabı ile "... 1. Asliye Ticaret Mahkemenizden alınan ... hakkındaki 04.10.2024 tarih ve 2023/ esas sayılı yazınıza istinaden yapılan ... sorgulaması neticesinde ...'a ait belirtilen tarih ve olaya ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığı" bildirildiği görüldü.Davalı vekilinin 09/08/2023 tarihli ihbar talebi dilekçelerine istinaden davanın sürücü ... ve ZMM sigortacısı, Kasko Sigortacısı ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortacısı ... Sigorta A.Ş'ye ihbar edildiği görüldü.İhbar olunan ... Sigorta A.Ş vekilinin 27/10/2023 tarihli beyan dilekçesinde özetle; davada taraf sıfatlarının bulunmadığı, alacağın zamanaşımına uğradığı, sigortaya başvuru şartı yerine getirilmeden dava açıldığı, davalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.Dava konusu kazada sürücülerin kusur durumlarının tespiti için dosyanın bir Adli trafikçi bilirkişi ve bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi edildiği görüldü.Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 05/02/2025 tarihli raporda özetle;'' ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...’ın: Karayolları Trafik Kanunu’nun (52/a, b) ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (101/a, b) maddelerini ihlal ettiğinden % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... Plaka Sayılı Otobüs Sürücüsü ...’nın: Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal ettiği tespit edilemediğinden % 0 (yüzde sıfır) oranında kusursuz olduğu"hususlarının tespit edildiği anlaşıldı. Tarafların bilirkişi raporuna beyan ve itirazları ile BAM kaldırma ilamındaki kusur tespitine ilişkin hususlar da nazara alınarak tarafların kusur durumunun tespiti için dosyanın ... ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderildiği ve ... ATK Trafik İhtisas Dairesince düzenlenen 10/07/2025 tarihli kusur raporunda; "Mevcut verilere göre;A) Sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile bölünmüş yolun iki yönlü olarak trafiğe açık olan kısmında kendi yön şeridini takiben seyirle geldiği virajlı yol bölümünde karşı istikametten gelmekte iken kendi önünde ilerleyen bir başka aracı sollamak üzere yön şeridine giren otobüs nedeniyle yolun sağına yönelmesi akabinde önce sağındaki orta refüj su kanalına akabinde de trafiğin kapalı olduğu alandaki bozuk yol kısmına çarptığı anlaşılmakla; meydana gelen olayda, mevcut veriler dahilinde herhangi bir hatalı tutum ve davranışına rastlanmadığından atfı kabil bir kusuru bulunmamaktadır.B) Sürücü ... idaresindeki otobüs ile görüşün kısıtlı olduğu virajlı yol bölümünde karşı yönden bir aracın gelip gelmediği hususunda emin olmadan karşı yön şeridine geçerek önündeki aracı sollamak istediği, bu hatalı davranışları sebebiyle de karşı istikametten kendi yön şeridi içerisinde seyir halinde olan diğer sürücü idaresindeki aracın güvenli seyir alanını kapatıp yine bu aracın seyir durumunu bozduğu anlaşılmakla, meydana gelen olayda kusurludur.SONUÇ : Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;A) Sürücü ... kusursuz olduğu,B) Sürücü ... %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu" şeklinde görül bildirildiği görüldü. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) istemine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı adına kayıtlı olan ... plakalı araç sürücüsünün hatalı sollama yapması nedeniyle 11/07/2018 tarihinde davacı sigorta şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın maddi hasarlı trafik kazası yapmasına neden olduğu, meydana gelen trafik kazasından dolayı davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın hak sahiplerine 74.598,00 TL hasar ödemesi yapıldığı, yapılan ödemenin kazanın oluşumunda asli kusurlu olan ... plakalı araç malikinden kusur oranına göre rücuen tahsili istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, meydana gelen trafik kazasında sürücülerin kusur oranlarının belirlenmesi ve davalının rücuen tazminat sorumluluğu bulunup bulunmadığuna ilişkindir. Rücuen tazminat davaları; gerçek zararın giderilmesi amacına yöneliktir. Zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir (... 17 HD 2020/ E-2021/ K sayılı ilam). Başka bir ifade ile rücuen tazminat davaları, ödenmesi gerekenin tespiti amacı güder.Davacı sigorta şirketi tarafından, dava dışı hak sahibine yapılan ödeme tarihi, rücu borçlusu davalının temerrüt tarihidir. Başka bir ifade ile rücuen tazminat davalarında, ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekecektir (... 17 HD 2016/ E- 2019/ K sayılı ilam).Mahkememizce; davacı sigorta şirketinin ödediği tazminatın gerçek zarara uygun olup olmadığının tespiti için ... ATK'dan kusur raporu alınmıştır. ATK kusur raporunda;... araç sürücüsünün görüşün kısıtlı olduğu virajlı yol bölümünde karşı yönden bir aracın gelip gelmediği hususunda emin olmadan karşı yön şeridine geçerek önündeki aracı sollamak istediği, bu hatalı davranışları sebebiyle de karşı istikametten kendi yön şeridi içerisinde seyir halinde olan diğer sürücü idaresindeki aracın güvenli seyir alanını kapatıp yine bu aracın seyir durumunu bozduğu gerekçesiyle tam kusurlu olduğu belirtilmiştir. ATK kusur raporu, mahkememiz dosyasına esas kaldırma ilamında yer aldığı haliyle sollama kuralının ihlali nedeniyle ...'nun aracı sollamak istediği bu nedenle kusurlu hareketiyle kazaya sebebiyet verip olay ve kusur değerlendirmesinde eksikliğin ATK raporuyla giderildiği anlaşıldığından kazanın oluş şekli ile kaza ile ilgili tutulan belgelere uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davacı sigorta şirketinin ödediği maddi tazminatın gerçek zarara uygun olup olmadığının da belirlenmesi gerekir. Bu doğrultuda, dava dışı hak sahibine ödenmesi gereken tazminatın tespiti ile sigorta şirketinin rücu şartının gereğince isteyebileceği hasar bedelin hesaplamasının için mahkememizce makine bilirkişisinden alınan 28/01/2020 tarihli raporda, araçta oluşan hasarın tadili sırasında hesaplanan işçilik ve parça değerleri makul ölçülerdedir. ... Merkezi kayıtlarında bulunan (KDV hariç) değer toplam parça tutarı 58.279,94 TL toplam İşçilik Tutarı 4.939,50TL makuldür şeklinde görüş bildirilmiştir.Bu haliyle davacı sigorta şirketinin 55.948,00 TL tutarındaki hasar tazminatının rücü edilmesi talebinin kabulü ile işbu bedelin davacı sigorta şirketinin ödeme tarihi olan 16/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi (ticari temerrüt faizini geçmemek kaydıyla) ile davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davacının davasının KABULÜ ile; 55.948,00 TL tutarındaki hasar bedeli tazminatını 16/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi (ticari temerrüt faizini geçmemek kaydıyla) ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.821.80 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 955,46 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.866,35 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 955,46 TL peşin harç, 44,40 TL başvurma harcı, 1.100,00 TL bilirkişi gideri, 3.900,00 TL Adli tıp faturası bedeli, 800,20 TL posta, talimat ve tebligat gideri olmak üzere toplam 6.800,06 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/11/2025

Katip ¸e-imzalıdır.

Hakim ¸e-imzalıdır.