Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1548 E. 2025/1799 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2025/1548

KARAR NO : 2025/1799

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 21/08/2025

NUMARASI : 2025/1069 D.İş. - 2025/1066 K.

DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/12/2025

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP DİLEKÇESİ

İhtiyati haciz talep dilekçesinde özetle; 25/04/2025 tarih ve 10840 nolu faktoring sözleşmesinden kaynaklı olarak ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilerek ... Tarım Gıda ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketine teslim edilen ciro silsilesi sonucunda müvekkiline tevdi edilen ve aval sıfatı ile ...'ın imzaladığı ...Bankası Anonim Şirketine ait; 2991381 çek numaralı, 15/08/2025 vade tarihli ve 486.000,00 TL bedelli çekin hiçbir ad ve nam altında müvekkiline ödeme yapılmadığını, borçluların mal kaçırma endişesi duyduklarını belirterek alacakları için borçluların menkul, gayrimenkul mallarıyla, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine İHTİYATİ HACİZ KARARI verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesinin 21/08/2025 tarihli İhtiyati haciz kararıyla; talep edenin bir faktoring şirketi olması nedeni ile mahkemece dayanılan çekin temelindeki ilişki araştırılmış, alacaklı şirket vekili faktoring sözleşmesini ibraz etmiştir. Sözleşmenin incelenmesinde faktoring şirketi ile sözleşmeyi imzaladıklarını, talepte bulunanın çeki sözleşmenin tarafından ciro aldığı, çekin keşidecisine karşı haciz talebinde bulunduğu, dosyaya aslı sunulan çekin vadesinin gelip karşılıksız işlemi gördüğü nazara alınarak ihtiyati haczin koşullarının oluştuğu kabulü ile talebin kabulü gerekçesi ile,

1) İİK nın 257. ve sonraki ilgili maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleştiği ve bu istemin yerinde bulunduğu belirlendiğinden,

2) İstem sahibinin iddia ettiği 486.000,00 TL alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere yukarıda adları yazılı borçluların;

a) Taşınır mallarının,

b) Taşınmaz mallarının,

c) Üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, İHTİYATEN HACZİNE,

3) İstemde bulunandan nakit yada kesin ve süresiz banka teminat mektubu şeklinde olmak üzere %20 (97.200,00 TL) teminat alınmasına,

İTİRAZ DİLEKÇESİ

İtiraz eden karşı taraf vekili tarafından değişik iş kararına itiraz dilekçesinde özetle; İhtiyati haciz kararı verilen çekin bononun taşıması zorunlu unsurları taşımadığından aynı şekilde ihtiyati haciz şartları oluşmadığını, ihtiyati haiz veren mahkemenin genel hükümlere göre belirlenecek olduğunu, dosyanın borçlusunun yerleşim yerinin ve çek ödeme keşide yerinin Niğde olduğunu bu nedenle yetkili mahkemenin Niğde Mahkemelerinin olduğunu, çekteki imzanın müvekkilinin el ürünü olmadığını, takip konusu senette yazılı şekli ile müvekkilinin alacaklıya borcunun bulunmadığını, altındaki imzalarında müvekkiline ait olmadığını, takip konusu senedin müvekkilinin bilgisi ve iradesi haricinde hazırlandığını, müvekkili hakkında verilen karara belirtilen nedenlerle itiraz ettiklerini, işbu kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesi 18/09/2025 tarihli Ek kararıyla "İhtiyati haciz isteyen taraf, çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuş olup, dayanak çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin Niğde olduğu anlaşılmaktadır. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir. Dosyanın incelenmesinde itiraz eden şirketin adresinin Niğde ili olduğu, yine diğer borçlunun adresinin de İstanbul ili/Bayrampaşa ilçesi olduğu anlaşılmaktadır. Belirtmek gerekir ki, çekin bankaya ibrazı borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu bulunmadığı gibi çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı bulunmamaktadır. Borcun halen aranılacak borç olduğu, itiraz eden şirketin Faktoring Sözleşmesinde taraf olmadığı, yetki şartının borçlu yönünden uygulama imkanı bulunmadığı gerekçesi ile,

1-İtiraz eden ... Hayvancılık Tarım Ve Gıda Ürünleri Pazarlama Sanayii Ve Ticaret Limited Şirketi'nin yetki itirazının kabulü ile mahkemenin 21/08/2025 tarihli 2025/1069 D.İş. 2025/1066 Karar sayılı ihtiyati haciz kararının bu borçlu yönünden kaldırılmasına. karar verilmiştir.

İSTİNAF:

İhtiyati Haciz Talep Eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; keşidecisi ... Hayvancılık, lehtarı ... Tarım Gıda olan ve ciro silsilesiyle müvekkili ... Faktoring’e devredilen, ...’ın ise avalist sıfatıyla sorumlu olduğu 486.000,00 TL bedelli çekin ödenmediğini, borçlu şirketin 14.08.2025 tarihinde konkordato ilan etmesi sebebiyle çeke fiilen "karşılıksız" ibaresi yazılamasa dahi alacağın artık götürülecek borç niteliği kazandığını, emsal Bölge Adliye Mahkemesi kararı uyarınca borcun ifa yerinin alacaklı yerleşim yeri haline geldiğini ve bu durumun yetkili mahkeme tayininde esas alınması gerektiğini belirterek, yerel mahkemenin ihtiyati haczin kaldırılmasına yönelik kararının iptali ile ihtiyati haczin devamına, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Talep; icra takibine konu çeke dayalı olarak ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İhtiyati haciz kurumunun şartlarını düzenleyen İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir. Ancak İİK'nın 258. maddesi gereğince alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

İhtiyati hacze itiraz ise İİK'nın 265. maddesinde; "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." şeklinde düzenlenmiştir. İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesine cevaz verilmesi mümkün değildir. İİK'nın 258. maddesi gereğince ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilmesi mümkün olup kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (6102 sayılı TTK'nın 755, 796. maddeleri gereğince) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89/1 maddesi bu alacaklar hakkında uygulanamayacaktır. Ayrıca ihtiyati hacze konu çekin bankaya ibraz edilmesi sonrasında çekin arkasına karşılıksız kaşesinin vurulmuş olmasının çeki aranacak borç olmaktan çıkararak götürülecek borç haline getirmeyeceği, böyle bir durumda TBK'nın 89/1. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkili hale gelmeyeceği de nazara alınmalıdır. (Emsal ilam: Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/2421 esas, 2018/4395 karar sayılı ilamı)Somut olayda, çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin Niğde olduğu, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebileceği, ihtiyati hacze itiraz eden şirketin adresinin Niğde ili olduğu, diğer borçlunun adresinin İstanbul ili/Bayrampaşa ilçesi olduğu, itiraz eden ... Hayvancılık Tarım Ve Gıda Ürünleri Pazarlama Sanayii Ve Ticaret Limited Şirketi'nin yetki itirazının kabulü ile mahkemenin 21/08/2025 tarihli 2025/1069 D.İş. 2025/1066 Karar sayılı ihtiyati haciz kararının bu borçlu yönünden kaldırılmasına karar verilmesi yerindedir.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde, İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/08/2025 tarih ve 2025/1069 E. 2025/1066 K. sayılı kararına karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcı ihtiyati haciz talep eden tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-İhtiyati haciz talep eden tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 23/12/2025