Bölge Adliye Mahkemesi 2024/467 E. 2025/1391 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2024/467 Esas

KARAR NO : 2025/1391

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUKMAHKEMESİ

TARİHİ: 30/11/2023

NUMARASI : 2019/159 Esas, 2023/325 Karar

DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 12/11/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Türkiye'de yaklaşık 6 ay satış elemanı olarak çalışan davalının, ... cihazı ve sistemi ile ilgili gerekse uygulama alanındaki teknik detayları ... Türkiye bünyesinde almış olduğu eğitimlerde öğrendikten sonra işten ayrılarak, iş yerinde çalışırken cihaz hakkında edindiği bilgileri kullanarak 05/06/2012 tarihinde R 2012/06560 nolu patent başvurusunda bulunduğunu, söz konusu başvurunun müvekkil'in “BioGUy” projesinin ... Corporation'a ait patentin birebir aynısı olduğunu, yalnızca ürüne herhangi bir sorunda uyarı vermesini sağlayacak sms sinyal sistemi eklendiğini, bu teknolojinin de buluş basamağını aşan bir gelişme olmadığını ileri sürerek, davalı adına tescil edilen TR 2012/06560 nolu patent belgesinin hükümsüzlüğüne ve TPMK sicilinden terkin ne karar verilmesini talep ve etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların dava dosyasına konu edilen patentin Türkiye'de ... nezdinde tescilli olmadığını, fikri mülkiyet haklarının ülkesellik prensibi doğrultusunda Almanya'da patent belgesi olan bir buluşun sadece Almanya'da koruma altında olabileceğini, davacı tarafın iddiasının aksine, müvekkilinin işbu davaya konu edinen patent konusu buluşa ilişkin ticari sırlara vakıf olması hayatın olağan akışı içinde de mümkün olmadığını, davalının “BioGUy” isimli ürünü ... Türkiye'de çalıştığı dönemden sonra yaptığı çalışmalar neticesinde meydana getirdiğini, davacının itirazlarının Türk Patent tarafından reddedildiğini, davalının davaya konu edilen “BioGuy” isimli ürünüyle uluslararası alanda ödüllendirildiğini, patentin yeni ve buluş basamağına sahip olduğu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, öncelikle tedbir talebinin değerlendirilmesi bakımından aldırılan 01/07/2020 tarihli heyet bilirkişi raporunda, biyolog bilirkişinin patentin yeni ve buluş basamağını sağladığı, çevre mühendisi bilirkişinin ise patentin yeni olmadığı ve buluş basamağı kriterini sağlamadığı yönünde görüş bildirildiği, iş bu raporun kendi içerisinde çelişkili olması sebebiyle esasa yönelik olarak aldırılan 31/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda sonuç itibariyle davaya konu patentin yenilik ve buluş basamağı içermediği yönünde görüş bildirildiği, çelişkilerin giderilmesi için oluşturulan yeni heyetten alınan 27/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda sonuç itibariyle davaya konu patentin yeni olmadığı ve buluş basamağına haiz olmadığı yönünde görüş bildirildiği, davalı adına tescilli TR 2012/06560 B numaralı patentin tescil tarihi itibariyle 551 sayılı KHK hükümleri gereğince yenilik ve buluş basamadığı kriterlerinin incelenmesi gerektiği, davaya konu patentin 1 ve 5. numaralı istemler bağımsız 1 numaralı isteme bağlı 3 istem ve 5 numaralı bağımsız isteme bağlı 6 bağımlı istemden oluştuğu, bağımsız 1 no.lu istemin ise toplam kendisi de dahil 21 unsurdan oluştuğu, 21/03/2021 tarih ve 27/06/2022 tarihli bilirkişi raporlarına göre davacı tarafından davaya konu patentin daha önce farklı şekillerde uygulandığına ilişkin sunmuş olduğu deliller ile karşılaştırıldığında, patent içerisinde yer alan saklama kabının sunulan önceki belgelerde mevcut olduğunu yine patent içerisinde yer alan biyoreaksiyon tankının daha öncedeki benzer patentlere benzer çalışma prensibi içerdiği yine patent içerisinde yer alan besleme ünitesi, hava pompası ve hava tedarik hattı, dozajlama sistemi, bakteri toplama hattı ve çıkış hortumu, arızaların internet üzerinde geri bildirim alınması, sıvı sızıntısı veya taşıma durumunda sıvanın biriktirildiği havuz sistemi, detektör sistemi ve 5, 5.2 ve 5.8 numaralı başlıklı belirtilen unsurların da sunulan deliller ile daha önceki döküm anlarda ve patentlerde uygulandığının tespit edildiği buna göre de davaya konu patent içerisinde yer alan unsurların bir çoğunun davacı tarafından sunulan önceki tarihli doküman ve belgelerle mevcut olduğu bu sebeple de davacıya ait patentin yeni olmadığı ve çalışma prensibi bakımından da patent konusu itibariyle herhangi bir buluş basamadığı içermediği gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı adına tescilli 2012/06560 B numaralı patentin hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde yargılama sırasındaki savunma ve itirazlarını tekrar ederek; davacılar’dan ... Corporation’ın yabancı bir tüzel kişi olmasından bahisle huzurdaki davada teminat yatırması zorunlu olduğu yönündeki iddialarının ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmediğini, karar verilmediğini, huzurdaki davada hüküm vermeye ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınmaksızın karar verildiğini, 31/03/2021 e 27/06/2022 tarihli tarihli raporun bilimsellikten uzak ve gerekçesiz, hükme esas alınamaz nitelikte olduğunu, 27/06/2022 tarihli raporda patent bakımından yenilik değerlendirmesi usulünce yapılmadığını, yeni değilse neden yeni olmadığının açıklanmadığını, dosyaya sunulan delillerin ve uzman görüşlerinin dikkatli bir biçimde değerlendirilmediğini, istinaf aşamasında denetime elverişli rapor alınmasını talep ettiklerini, müvekkiline ait paten yeni olduğu gibi buluş basamağı ve sanayileşme şartını da sağladığını, müvekkilinin patente konu ürününün zeolit maddesi kullanımı ile atık su arıtma sistemlerinde verimliliği arttırması ve maliyeti düşürüyor olması ve arıza durumunda cihaz bildiriminin alınması için haberleşme sisteminin bulunuyor olması sebepleri ile yenilikçi olduğunu ve buluş basamağını taşıdığını, ilk derece mahkemesince denetime elverişli ve itirazlarını karşılar biçimde bilirkişi raporları alınamadığını, davacı tarafın tüm iddiaları dosyaya sunulan beyan ve delilleri ile çürütülmüş olmasına rağmen, ilk derece mahkemesince usule ve kanuna aykırı bir şekilde davanın kabulüne karar verildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava, patent hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ilk derece mahkemesince alınan alınan 01/07/2020 tarihli ilk raporda, biyolog bilirkişi ile çevre mühendisi bilirkişini, patentin buluş basamağı kriterini sağlayıp sağlamadığı konusunda farklı görüş bildirmesi üzerine, 31/03/2021 tarihli ve raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için 27/06/2022 tarihli tarihli raporun alındığı, 21/03/2021 tarih ve 27/06/2022 tarihli bilirkişi raporlarında davacıya ait patentin yeni olmadığı ve herhangi bir buluş basamadığı içermediği yönünde görüş bildirildiği, davalı vekilinin istinaf dilekçesinde müvekkilinin patente konu ürününün zeolit maddesi kullanımı ile atık su arıtma sistemlerinde verimliliği arttırması ve maliyeti düşürüyor olması ve arıza durumunda cihaz bildiriminin alınması için haberleşme sisteminin bulunuyor olması sebepleri ile yenilikçi olduğunu ve buluş basamağını taşıdığını ileri sürdüğü, hükme esas alınan 27/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davalı tarafın patent belgelerinde zeolit ibaresinin yer almadığı, ayrıca zeolit maddesi ile akıllı bioremidasyon sistemi tasarımının haberleşme modülü arasında bir mekanik bağ kurmanın veya benzeri ilişkilendirmelerin yenilikçi ve buluş basamağı olarak sunulmasının, bilimsellikten uzak, zorlama bir durum olduğu, davalı tarafının bakteri kültürüne kattığı zeolitin %80 oranında arıtma verimini artırdığına dair teknik analiz raporunun dava dosyasına eklemekten kaçındığı, tarafların birbirini tanıdığı, zira davalı tarafın davacı tarafta tam zamanlı olarak çalıştığı ve davaya konu olan ürün ve sistemin teknik bilgilerinden haberdar olduğu, ayrıca bilişim teknolojisi yönünden zeolit maddesi ile tablet haline getirilen akıllı bioremidasyon sistemi tasarımının haberleşme modülü arasında bir mekanik bağ kurmanın veya benzeri ilişkilendirmelerin yenilikçi ve buluş basamağı olarak değerlendirilemeyeceği, davalı tarafın, davaya konu olan sistem üzerinde yaptığı değişikliklerin bir buluş olmayıp bir modifikasyon olduğu yönünde görüş bildirildiği, dolayısıyla davalı tarafın davaya konu patentte yenilik ve buluş olarak ileri sürdüğü zeolit maddesinin davalı tarafın patent belgesinde yer almadığı gibi, davalı tarafın davaya konu olan sistem üzerinde yaptığı değişikliklerin bir buluş olmadığının tespit edildiği, hükme esas alınan raporların denetime elverişli olduğu, raporlar arası çelişkinin de giderildiği, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararının yerinde olduğu, davacılardan ...ABD uyruklu olup ABD ile ülkemiz arasında karşılıklılık bulunduğundan mahkemece teminat alınmaması yerinde olduğu gibi (Emsal Yargıtay 11.HD'nin 2024/1946 E-2025/447 K.sayılı kararı) ... Corporation'un Türk şirketi olan diğer davacı ... İth.İhr.Ltd.Şti'nin de ortağı olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/11/2025