Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1575 E. 2026/427 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1575 Esas

KARAR NO : 2026/427

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ: 02/07/2024

NUMARASI : 2021/435 Esas, 2024/135 Karar

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 12/03/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile davalı ... ve menajeri ... Ltd.Şti. arasında 24.12.2020 tarihinde "Oyuncu İstisna ve Mali Hak Devri Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşme ile oyuncu, müvekillerinin yapımcısı olduğu "... ..." isimli ... televizyonlarında yayınlanan Tv dizisinde ... karakterini canlandırmak üzere anlaşıldığını, sözleşmenin 5.1 maddesinde; Tarafların öncelikle 1-26 bölüm çekimleri için anlaşma yaptıklarını, yayıncı kanal ...’nin dizinin devam etmesine karar vermesi halinde 13+13 bölüm devam edeceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin 13.01 maddesinde "Yapımcı, Oyuncuya söz konusu Yapım’ın rol aldığı ve yayınlanan bölümlere karşılık Ajans ücreti + Stopaj dahil bölüm başı 11.500-TL+KDV ödeyecektir. Ajansın işbu sözleşme uyarınca Yapımcı tarafından Oyuncu’ya yapılacak hakedişlerde Oyuncu’yu teşmil hakkı olduğu için ödemeleri: Oyuncu adına tahsil edip faturalandıracaktır. Oyuncu bu konuda Ajans’ına tam yetki vermiştir. Oyuncu tarafından tahsilat amacıyla Ajans’a kesmiş olduğu serbest meslek makbuzunun bir sureti de ajans tarafından faturası ile birlikte yapımcı’ya ödemeden evvel teslim edilecektir" düzenlemesi olduğunu, ... kanalında dizinin ilk sezon senaryo gereği 16 bölüm olarak çekimlerinin yapıldığını, ... tarafından bazı bölümlerin birleştirilerek 9 hafta da yayınlandığını ve 16 bölüm bedelinin oyuncu ve ajansa ödendiğini, Tv dizisine yaz tatili sebebi ile ara verilince davalı oyuncunun menajerlik şirketinin sözleşmeye aykırı olarak bölüm ücretinin 2 katı olan 23.000-TL bölüm başı talepte bulunduğunu, kendilerine bu durumun kabul edilemeyeceğini, sözleşme şartlarına uyması gerektiğinin bildirildiğini, davalı şirketin faize yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, sözleşmede belirtilen vadelerde, belirtilen faiz oranı esas alınarak hesaplanan faize yapılan itirazın da iptalini talep ettiklerini, davalı tarafın ısrarla bu bedeli istemesi üzerine Beyoğlu 18.Noteliğinin ... yevmiye 05.08.2021 tarihli ihtarnamesi ile ‘dizi çekimlerinin 27.08.2021 tarihinde yeni sezonun başlayacağını, çekimlere katılıp katılmayacağını, buna göre uçak biletinin alınacağını, çekimlere katılmaması halinde sözleşmenin cezai şart maddesinin işletilip dava açılacağının’ bildirildiğini, İhtarname üzerine oyuncunun çekimlere katıldığını, ajansın sözleşmeye göre bölüm ücretlerinin ödeme zamanı geldiğinde, sözleşmeye aykırı olarak bölüm ücretlerini 23.000-TL üzerinde faturalandırarak müvekkili şirkete gönderdiğini, müvekkili şirketin faturaları işleme koymadığı gibi Beyoğlu 18.Noterliğinden gönderdiği ihtarnamelerle 17-22 ve 24. bölüm faturalarının 23.000-TL olarak sözleşmeye aykırı düzenlendiğini, sözleşmeye göre 11.500-TL olarak düzenlenmesi gerektiğinin belirtilerek iade edildiğini, davacının Kadıköy 30.Noterliğinin ... yevmiye numaralı 18.11.2021 tarihli ihtarnamesi ile ‘müvekkili şirkete imza edilen sözleşmeye göre 60 dakika süresinde yapımı tamamlanacak bölüm karşılığı 11.500-TL’ye anlaşıldığını, dizinin 120 dakika bölümlerin birleştirilerek yayınlandığını, sözleşmeye aykırı davranıldığını, bu ödemelerin yapılmaması halinde sözleşmeyi fesih ederek sözleşmeden kaynaklanan hakları için dava açacağını’ bildirdiğini, Müvekkilinin Beyoğlu 18.Noterliğinin ... yevmiye numaralı 26.11.2021 tarihli cevabi ihtarnamesinde;' sözleşmede bölüm süresi belirtilmediğini, böyle bir sürenin kararlaştırılmadığını, yayınlanan bölüm karşılığı ücretin ödendiğini, hatta ...’nin ilk sezon 9 bölüm olarak yayınladığı dizinin karşılığı 9 bölüm ödeme yapmayıp senaryoya göre yayınlanan ve ... den alınan 16 bölüm ücreti olduğu için bu 16 bölüm ücretinin kendilerine ödendiğini, sözleşmede herhangi bir değişikliğin karşılıklı olarak yazılı yapılması ve bunun yapılmadığını ve yine oyuncunun dizideki görevine devam etmemesi halinde 200.000 TL cezai-şart ve menfi ve müspet zararın sözleşmenin 17.01 ve 17.02 maddesine göre talep etmek üzere hukuki yollara başvurulacağının bildirildiğini, davalı ...’ün 29.11.2021 tarihinde ... üzerinden reji koordinatörü ...’ye mesaj atarak 29. Bölüme başlamayacağını beyan ettiğini, 30.11.2021 tarihinde sete gelmediğine dair tutanak tutulduğunu, Tv dizisinde oynadığı karakter olarak tarihsel gerçeklik içinde önemli bir rol olan ... karakterini canlandıran davalının, müvekkilerini çok zor durumda bıraktığını, senaryo değişikliğine gidilmek zorunda kalındığını, senaristlere bedel ödendiğini, Sözleşme ile taraflarca kararlaştırılan 200.000TL cezai-şart alacağının, bilirkişi marifetiyle tespit edilecek menfi ve müspet zararın ve dava masraf ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP :

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ve müvekkili arasında imzalanan 24.12.2020 tarihli sözleşme ile her biri 60 dakika süresinde yapımı tamamlanacak bölümler için oyuncu ücreti+ ajans ücreti+ stopaj dahil 11.500 TL+KDV ödenmesi konusunda anlaşma yapıldığını, kabul edilen bu ücretin en az 120 dk uzunluğunda dizi bölümleri için değil, 60 dk uzunluğunda dizi bölümleri için olduğunu, televizyonda 120 dk yayınlanan dizi film bölümleri için müvekkilinin bu ücreti kabul etmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin, İstanbul’da ikamet ettiğini, oyunculuk yapacak yapımlar bulmakta zorluk çekmeyecek statüde olduğunu, dizi filmin yayınlanacak bölümlerinin uzunluk süresi konusunda daha sonra davacı yapımcının ... ile anlaşma yaptığını, ... Tv yayın kuruluşunun yapılan anlaşmaya göre her bir bölümünü 60 dk süreli yapım ve prodüksiyonu tamamlanan bölümlerin 2 bölüm halinde birleştirilerek en az 120 dk ve prime time da yayınlanmak üzere Tv.de 1 bölüm halinde yayınlanması konusunda mutabakata vardıklarını, taraflar arasında imza edilen sözleşmeye göre 11.500 TL ücret, 60 dk uzunluğundaki bölümler için belirlendiğinden, 2 bölüm birleştirilerek en az 120 dk uzunluğunda Tv.de yayınlandığı için, Tv de yayınlanan her bir bölüm için müvekkiline bölüm başına sürekli 2 bölüm ücreti, yani 23.000-TL+KDV ödeme yapıldığını, müvekkilinin ajansı tarafından faturaların da 23.000-TL üzerinden düzenlendiğini, hal böyle iken ve uygulama bu şekilde devam ederken yeni sezona girildiğinde Ekim 2021 tarihinden beri Kıbrıs: ... ismi ile yayınlanan bölümlerin, yeni sezonda bu defa en az 120 dk uzunluğunda yapım ve prodüksiyon tamamlanarak en az 120 dk halinde yayınlandığını, ancak buna karşın davacı tarafça yeni yayın sezonunda en az 120 dk çekilen bölümler için 60 dk çekilen bölüm başı 11.500-TL+KDV ödeme yapılmaya devam edilmek istendiğini, bu durumun müvekkili ve ajansı tarafından kabul edilmediğini, bölüm başı ödemelerin 23.000-TL+KDV olarak talep edildiğini, davacı yapımcının, protokol ve ibra metni imzası için müvekkiline emrivaki yapıldığını ancak müvekkilinin herhangi bir protokol ve ibra imza etmediğini, Bunun üzerine davacı yapımcının, bölüm başı ücreti 17.000-TL’ye yükselttiğini, 17.000-TL üzerinden fatura düzenlenmesini istediğini, ancak bu talebin de müvekkili ve ajansı tarafından kabul edilmediğini, müvekkili tarafından 120 dk çekilen ve yayınlanan bölümler için 23.000-TL+KDv fatura kesilmeye devam edildiğini, Davacı tarafın, sözleşmeye aykırı davranmaya devam ederken kendisini haklı göstermeye yönelik kayıt düşmek adına müvekkiline Beyoğlu 18.Noterliği 01.12.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ederek 200.000-TL cezai şartın ödenmesini talep ettiğini ve yasal yolara gidileceği ihtarında bulunduğunu, bunun üzerine kendilerinin de cevabi ihtarname düzenlediğini, Dava dilekçesinde belirtildiğinin aksine müvekkilinin, canlandırdığı ‘...’ karakterinin devamlılığının tehlikeye atılmadığını, müvekkilinin diziden ayrılmasından 4 bölüm sonra dizinin yayından kaldırıldığını, bu nedenle davacının hiçbir şekilde müspet ya da menfi zarara uğramadığını, Davacı yapımcının, müvekkilinin oyunculuk ücreti ve ajans ücretini tam olarak ödemediğinden müvekkiline ajansının 222.180-TL zarara uğradığını ve davacı yapımcıdan alacaklı olduğunu, Davacı tarafın cezai şarta dair taleplerinin yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Fazlaya dair tüm talep ve cezai şarta, uğranılan zararlara ilişkin karşı dava hakları saklı kalması kaydıyla davanın esastan reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:

"....Tarafların aralarında imzaladıkları 24.12.2020 tarihli “oyuncu istisna ve mali hak devir sözleşmesi” kapsamında...isimli dizinin ilk sezon için çekilen 16 bölümünde oyuncu olarak yer almış olduğu, bölüm başına kendisine 11.500 TL+KDV ödeme yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmede her ne kadar bir bölümün ne kadar süreden ibaret olduğuna ilişkin düzenleme yer almamakta ise de, Taraflar arasında akdedilen 24.12.2020 tarihinde akdedilen “OYUNCU İSTİSNA ve MALİ HAK DEVİR SÖZLEŞMESİ”nden kaynaklı olarak; “bölüm” tanımının 60 dakikalık kesitler olarak yorumlanabileceği, bölüm süresinin iki kat şeklinde artması halinde bölüm başına yapılan anlaşma gereğince, iki bölüm ücreti üzerinden anlaşmanın varlığının kabulü gerektiği, bu durumun TBK m.19 uyarınca tarafların gerçek ve ortak iradelerine uygun olduğu, aynı zamanda dosya kapsamında sektör bilirkişinin değerlendirmelerinde sözleşmenin yorumlanması ile varılan sonuçla örtüştüğü, davalının dizinin 17. Bölümden itibaren yer aldığı bölümlerine ilişkin olarak bölüm başı 23.000 TL+KDV ücrete hak kazandığı, bu tutar üzerinden davacıya gönderilen faturaların iade edildiği ve davalı tarafça gönderilen ihtarnamelere rağmen faturaya konu tutarların tamamının ödenmediği anlaşılmakla, davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, bu haliyle sözleşmede kararlaştırılan cezai şart seçimlik ceza koşulunun ödenmesine yönelik Sözleşmenin “Cezai Şart” başlıklı 17. maddesinin; ‘’oyuncu, işbu sözleşmenin tüm hükümlerine riayet etmek zorunda olduğunu ve bu sözleşme maddelerinde mevcut tüm şartlara tam olarak uyacağını şimdiden kabul, beyan ve taahhüt eder. Sözleşmeyi haksız şekilde fesih eden veya sözleşmenin herhangi bir hükmünü veyahut herhangi bir taahhüdünü/garantisini ihlal eden oyuncu; sözleşmesinin feshine veya görevini ifaya davete ilişkin herhangi bir ihbar ve ihtara gerek olmaksızın, yapımcıya nakden veya defaten 200.000-TL cezai şartı ödeyeceğini peşinen beyan, kabul ve taahhüt eder.” şeklindeki hüküm uyarınca davalının, sözleşmeyi haklı nedenle ve sözleşmede belirtilen özel usule uyarak feshettiği, bu nedenle davacıya ceza-i şart tahsili imkanı vermediği kanaati ile ispatlanamayan davanın esastan reddine..." karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:

Davacı vekili istinaf isteminde özetle;

Davacı Müvekkil ile Davalı ... ve menajeri ... Tic. Ltd. Şirketi arasında 24/12/2020 tarihinde imzalanan oyuncu istisna ve mali hak devri sözleşmesinin 13.01 maddesinde "yapımcı, oyuncuya söz konusu yapımın rol aldığı ve yayınlanan bölümlere karşılık ajans ücreti+Stopaj dahil bölüm başı 11.500.TL+KDV ödeyecektir." şeklinde olduğunu, TV dizisinin Yayıncı Kuruluş ... televizyonunun dizinin devamına (13+13) bölüm olarak uzatılmasına karar vermesi halinde Oyuncu ve/Ajans edimlerini yerine getirmeye devam edeceklerini peşinen kabul, beyan ve taahhüt ettiklerini, ... kanalında dizi ilk sezon senaryo gereği 16 bölüm olarak çekimleri yapılmış olup, ... tarafından bazı bölümler birleştirilerek 9 hafta da yayınlanmış ve 16 bölüm bedeli oyuncuya ve ajansa ödenmiş olduğunu, Tv Dizisine yaz tatili sebebi ile ara verilince Davalı Oyuncunun menajerlik şirketi sözleşmeye aykırı olarak bölüm ücretinin 2 katı olan 23.000 TL bölüm başı talepte bulunduğunu, davalının müvekkilini zor durumda bıraktığını, TV dizisinde karakteri tarihsel gerçeklik içinde olan ... olduğunu, oynadığı role göre zamanından önce diziden ayrıldığını, senaryo değişikliğine gidildiğini, Cezai şart koşullarının oluştuğunu, sözleşmenin hiç bir maddesinde bölüm süresi diye bir kavram olmadığını, sadece 13.1 maddesinde oyuncunun rol aldığı ve yayınlanan bölüm karşılığı alacağı ücretin belirlendiğini, herkesin yayıncı kuruluş ... de tarafından senaryo gereği yayınlanan bölüm karşılığı ücret aldığını, Raporlardaki değerlendirmeleri kabul etmediklerini, bilirkişiler diğer oyuncuların, senaristlerin, yönetmenlerin, ekip çalışanlarının dizide ki edimleri karşılığında ne kadar ücreti aldıklarını incelemediğini, davalının dizinin dijital dizi olduğu 60 dakika üzerinden dijital dizi olarak çekildiği iddiasının doğru olmadığını, 1. bölümden itibaren dijital de yayınlanmayıp TV kanalında yayınlandığını,son duruşmada müvekkili şirketin kanal ile yapılan sözleşmeleri sonradan sunulmasının HMK 145. Uyarınca kanunda belirtilen süreden sonra delil sunulduğu gerekçesi ile kabul edilmediğini, bilirkişi raporuna itiraz ederken bu sözleşmeler sunulduğunu, mahkemenin bu delillere itibar etmediğini, Covit dönemi dizi çekimleri olduğundan tarafımzca ulaşılması problem olduğunu, Davalının cevap dilekçesinde deliller bölümünün 4. Maddesinde işbu delile dayandığını, usul eksikliği olduğunu, Davalının sözleşmeyi fesihte haksız odluğunu, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı, taraflar arasındaki 24/12/2020 tarihli Oyuncu İstisna ve Mali Hak Devri Sözleşmesine aykırılık iddiası ile cezai şart talebinde bulunmuştur.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; sektör bilirkişisinin de yer aldığı bilirkişi raporlarına göre, sözleşmede her ne kadar bir bölümün ne kadar süreden ibaret olduğuna ilişkin düzenleme yer almamakta ise de, ilk 16 bölümde her bölümün 60 dk. civarında olduğu ve her bölüme ilişkin de kararlaştırılan 11.500 TL+KDV tutarındaki ödemenin davacı tarafından davalıya yapıldığı, taraf iradelerinin bu yönde oluştuğu, yeni sezon çekimlerinde, davalıdan beklenen ve yerine getirdiği edimin, bir bölümün 120 dk. civarı olması çerçevesinde 2 kat arttığı, bu durumda oyuncunun hak ettiği bedelin de aynı oranda artmasının bekleneceği, davacıya gönderilen faturaların iade edildiği ve ihtarnamelere rağmen faturaya konu tutarların ödenmediği, davalının sözleşmeyi fesihte haklı olduğu yerinde olarak tespit edilmiş olmakla davacının itirazlarının ek raporlarda değerlendirildiği, cezai şart koşulları oluşmadığı dikkate alındığında mahkemece davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmüş, davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;

1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 732,00-TL harçtan, peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

-Davalının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 20TL istinaf masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/03/2026