Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1133 E. 2026/1123 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2024/1133
- Karar No
- 2026/1123
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/1133 - Karar No:2026/1123
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/1133 KARAR NO : 2026/1123
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 04/07/2024 NUMARASI : 2021/494 E-2024/564 K
DAVACI : VEKİLİ :
DAVALI : VEKİLİ :
DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 16/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 16/10/2026
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili: Taraflar arasında 27.01.2015 tarihinde yapılan sözleşme ile davalı şirketin Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parsel sayılı taşınmaz üzerine yapmakta olduğu ... ... adlı inşaatının mekanik tesisat işlerinin, ve sözleşme dışında da ileride proje değişikliği ya da işverenin farklı imalat talebi veya bakım onarım gibi sebeplerle çıkacak işlerin yapılması konusunda anlaşmaya varıldığını, müvekkilinin, iş yerinin teslimini müteakip, işlerin çoğunluğunu 2015 yılında tamamladığını, ancak davalı işveren tarafın davacı hakedişlerinin onaylamaktan kaçınması nedeniyle daha 2015 yılından itibaren hakedişleri nedeniyle alacaklarını tahsil edemediğini, müvekkilinin sözleşme ile yüklendiği işi teslim tarihinden önce büyük oranda mevcut şantiye elektriği (50-100 KW) ile tamamladığını, ısıtma soğutma sisteminin devreye alınabilmesi için 1200 KW elektriğe ihtiyacı olduğunu, keza doğalgaz aboneliğinin işveren tarafından yaptırılması gerektiğini, gerek kalıcı elektrik aboneliğinin yapılmamış olması, gerekse doğalgaz aboneliğinin işverence yaptırılmamış olması nedeniyle sistemin 2015 yılında devreye alınamadığını, keza iş yerinde elektrik aydınlatma temininin işverene ait olduğunu, işverenin işin teslimini gerektiren şartları oluşturamaması, işin takvimine göre yürütülmemesi ve işin tatili gibi davacının kusuru olmayan sebeplerle işin tamamlanmasının ertesi yıla sarktığını, 2016 yılında ise işveren davalının ödemelerini yapmaması, hakedişlerin işverenin teknik elemanlarının nezaretinde hazırlanması ve fiyatlandırılmış olmasına rağmen işverence imzalanmaması imzaya izin verilmemesi nedeniyle ihtilaflar çıktığını, bu arada ana inşaattaki işin tatil edildiğini ve uzun süre beklemede kaldığını, 17,08,2016 tarihinden sonra da davacı şirket çalışanlarının, hiçbir işveren temsilcisine ulaşamadıklarından işin durdurulmuş olması nedeniyle iş yerinden ayrılmak zorunda kaldıklarını, 2015-2016 yılı kışı girmeden evvel, işin teslimi için gereken teknik altyapı işlerinin işverence oluşturulmamış olmasına rağmen, işverenin işin teslim edileceği belirtilerek, yapılan işin devreye alınması için sisteme su pompalanması isteğinin ihtirazî kayıtlarla yerine getirildiğini, ancak sistemin işverenden kaynaklanan teknik nedenlerle devreye alınamadığını, davacı tarafından koruyucu önlemler (sistemdeki suyun tekrar boşaltılması) alınmış olmasına rağmen, 2015-2016 kış döneminde sistemin lokal donmalara maruz kaldığını, bu yüzünden ek bakım onarım işleri çıktığını, bunların onarımı nedeniyle de müvekkilinin fazladan imalat yaptığını, bu hususların 09.09.2016 tarihli ihtarnamede de ayrıntılı olarak belirtildiğini, bunun üzerine davacı şirketin ilk kez 25,08,2016 tarihinde davalı yana, hakedişlerinin imzalanması ve ödenmesi, bunun yanında 30 günlük şartı ceza ve aylık %3 temerrüt faizi ödenmesi konusunda ihtar çektiğini, davalının buna verdiği cevabi ihtarnamede ise borcu olmadığı yolunda itirazda bulunduğunu, davalının bu haksız ve mesnetsiz cevabına karşılık da müvekkilinin 09,09,2016 tarihinde cevabi bir ihtarname ile karşı beyanlarını ilettiğini, neticede davacının işin tamamlandığı ve teslimi konusunda 2016 yılından beri ısrarlı taleplerine davalı işverenin 28.12.2018 tarihinde ancak olumlu cevap verdiğini ve sözleşme konusu ve sözleşme dışında sözleşmedeki birim fiyatlar üzerinden yapılan işlerin kesin kabulü suretiyle tesliminin 28.12.2018 tarihli iş bitirme belgesi ile yapıldığını, ancak teslim alınan işlerin bedelinden bakiye ödemenin tüm taleplerine rağmen yapılmadığını, davalıya teslim edilen işlerin (ısıtma, soğutma, yangın söndürme, havalandırma, sıhhi tesisat, temiz su, atık su, arıtma, duman tahliyesi, basınçlandırma, atık su tahliyesi, doğalgaz projesi, doğalgaz, mekanik tesisat otomasyonu, bahçe sulama otomasyon ve tesisatı) bedeli olarak KDV dahil 10.186.192,00 TL’nin davacı tarafça kabul edilerek iş tesliminin yapıldığını, bu iş bedeline karşılık ana hakedişe istinaden toplam 8.217.251,36 TL ödeme yapılmış olup davalının halen müvekkiline bakiye 1.512.748,64 TL borçlu bulunduğunu, işverenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesinin sözleşmenin 21.3. maddesi ile ve müteahhit kusurundan kaynaklanmayan hasar ve zararlardan sorumluluğun işverene ait olacağı sözleşmenin 26.4 maddesinde taraflarca kabul edildiğini belirterek, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalı yanca yaptırılan binanın davalı tarafından yapılan ve 28.12.2018 tarihinde teslim tutanağı ile davalı tarafça kabul edilen mekanik tesisat işlerinden doğan alacaktan halen ödenmeyen 1.512.748,64 TL asıl alacağın, ilk ihtarnamenin tebliği tarihi olan 29.08.2016 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek temerrüt faizi (temerrütün kabul edilmemesi halinde değişen oranlarda avans faizi ile) birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamış, davalı vekili 08.04.2022 tarihli beyan dilekçesinde; dava dilekçesinin müvekkili şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, bu nedenle cevap dilekçesi verilmesi hususunda mahkemeden ek süre talep ettiklerini, ancak mahkemece henüz bir karar verilmediğinden bu aşamada cevap dilekçesini sunduklarını, davacı tarafça ileri sürülen aleyhe hususları kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, sözleşmeye göre işin 31.12.2015 tarihine kadar tamamlanması gerekirken davacı yüklenici tarafından işlerin süresinde tamamlanmadığı gibi uzun süre çalışılmaya ara verilmesi nedeniyle diğer işlerinde gecikmesine sebebiyet verildiğini, yine davacı tarafından yapılan fazla imalatların bedellerinin de inşaata arsa sahibi olan ...…AŞ’ne fatura edilerek tahsil edildiğini, ...’le davacı arasındaki fatura ve ödeme kayıtlarının da incelenerek değerlendirilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafça Ankara 11. İcra Müdürlüğü'nün 2016/17811 sayılı dosyasında müvekkili aleyhine yapılan takipte 140.000,00 TL çek ve 20.000,00 TL bono alınarak tahsilat yapıldığı, bakiye alacak taleplerinden vazgeçtiklerini beyan etmeleri üzerine icra dosyasının işlemden kaldırıldığını, davacı tarafın icra dosyasındaki vazgeçme beyanın da, taraflar arasındaki alacak hesaplarındaki değerlendirmelerde dikkate alınması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince: Davanın, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olduğu, davacının yüklenici, davalının işveren konumunda bulunduğu, her ne kadar davalı vekili 08/04/2022 tarihli beyan dilekçesi ile zamanaşımı def’inde bulunmuş ise de; zamanaşımının ilk itirazlardan olmayıp def'i niteliğinde bulunduğu, süresinde cevap dilekçesi sunulmadığı, cevap dilekçesinde ileri sürülmemişse sonradan o def'inin ileri sürülmesinin savunmayı genişletme niteliğinde olduğu, davacı vekilinin de zamanaşımı def'ine karşı derhal 19/04/2024 tarihli dilekçe ile savunmanın genişletilmesi itirazında bulunduğu anlaşılmakla, davalının zamanaşımı savunmasının dikkate alınmadığı, taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğu ve bir kısım hakediş bedelinin ödendiği hususlarında uyuşmazlık olmadığı, uyuşmazlığın sözleşme kapsamında ve fazladan davacının yaptığı iş olup olmadığı, davacının işi tamamlayamamasının nedeni ve davacının yaptığı işler nedeniyle bakiye hakediş alacağının olup olmadığı, varsa dava tarihi itibariyle miktarı noktalarında toplandığı, mahkemece bilirkişi raporlarının alındığı, taraf ticari defterleri üzerinde ve dosyada inceleme sonucu düzenlenen iki SMMM ve bir sözleşme-hesap uzmanı, beş kişilik bilirkişi heyet raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçeli olduğu görülerek hükme esas alındığı, dosya kapsamına uygun düşmeyen üç kişilik birinci bilirkişi raporuna itibar edilmediği, dava ve cevap dilekçesi, sözleşme-ekleri, hakediş belgeleri, ikinci bilirkişi heyet raporu ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; davanın, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesine dayanılarak götürü bedelle üstlenilen işin 2015 yılında tamamlanmasına karşın, sözleşme dışı işler ile sözleşme konusu işler kapsamında ödenmeyen bakiye hakediş alacağının tahsili istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında 27.01.2015 tarihinde yapılan eser sözleşmesi ile davalı şirketin Ankara ili,... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parsel sayılı taşınmaz üzerine davacı iş sahibi tarafından yapılan ... ... adlı inşaatının mekanik tesisat işlerinin ve sözleşme dışında da ileride proje değişikliği ya da işverenin farklı imalat talebi veya bakım onarım gibi sebeplerle çıkacak işlerin davacı yüklenici tarafından yapılması konusunda anlaşmaya varıldığı, toplam sözleşme bedeli, birim fiyat üzerinden 8.500.000 TL+ KDV olarak belirlendiği, sözleşmenin 4.1 maddesine göre yüklenicinin sözleşme konusu işleri en geç 31.12.2015 tarihine kadar tamamlanması gerektiğinin düzenlendiği, sözleşmenin 12.maddesine göre;müteahhit iş programına uymadığı veya taahhüdündeki işleri süresinde teslim etmediği takdirde, her takvim günü için; 8.500,00 TL/ gün gecikme cezası ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, bu gecikmenin en fazla 30 takvim günü olduğu, gecikme cezası kesilen süre 30 takvim gününü geçer ve bu süre sonunda da mütcahhit taahhüdünü tamamlayamazsa işverenin sözleşmeyi herhangi bir tebligata gerek duymadan fesh ederek, kendinde mevcut teminatları, ödenmemiş hak edişleri ve diğer alacakları irad kaydetmeye ve müteahhit aleyhinde maddi ve manevi tazminat veya zarar ziyan talep etmeye, ödediği avansları ödediği tarihten itibaren faizi ile birlikte geri almaya ve işi başkasına tamamlatmakla uğradığı zararları da talep etmeye yetkili olduğu, sözleşmenin 16. maddesinde ise; müteahhitin namı hesabına iş yapılması hususundaki düzenlemenin yer aldığı, eser sözleşmesinde sözleşme konusu işlerin süresinde yapılarak işsahibine teslim ediminin yüklenicinin asli edimi olduğu, işsahibinin ediminin ise teslim edilen eseri makul süre içinde gözden geçirdikten sonra eksik ve kusurlu imalat yok ise eseri teslim alarak bedelini ödemek olduğu, taraflar arasında yapılan sözleşmeye istinaden, tarafların imzasına havi “İş Bitirme Belgesi” düzenlenmiş olup, düzenlenen iş bitirme belgesinden; işin geçici kabul tarihi ve kesin kabul tarihinin 28.12.2018 olduğu, sözleşme konusu bütün mekanik işlerin son keşif tutarı olan 10.186.192,00 TL bedelle tamamlanmış olduğu, sözleşme tarihinin ise 27.01.2015 tarihi yerine 15.03.2016 tarihi olarak yer aldığının görüldüğü, diğer yandan davacı tarafından sunulan, davalı imzasını içermeyen 2 nolu hakediş evrakı incelendiğinde yapılan işlerin birim fiyatlarla tutarının 8.632.284,77TL olduğunun görüldüğü, KDV dahil tutarın ise; 8.632.284,77 X 1,18-10.186.096,03.TL hesaplandığı, bu önceki paragrafta iş bitirme belgesinde yer alan tutar ile yaklaşık uyumlu olduğu, şu halde davacının yapmış olduğu işin bedelinin KDV dahil 10.186.192,00 TL olduğunun tarafların kabulünde bulunduğu, davacının sunmuş olduğu 2 nolu hakediş özetinde KDV dahil toplam tutarın 10.186.096,03 TL olarak gösterildiği, sözleşmenin 4.1 maddesindeki düzenlemede, sözleşme konusu işin en geç 31.12.2015 tarihine kadar tamamlanması gerektiği belirtilmişse de, davalı işsahibinin “İş Bitirme Belgesi” ne göre 28.12.2018 olan iş bitirme tarihi nedeniyle iş bitirme belgesine herhangi bir ihtirazı kaydına rastlanmadığı, davacı ... Proje tarafından davalı ... A.Ş'ne keşide edilen Ankara 16.Noterliğinin 25.08.2016 tarih ve 16517 yevmiye nolu ihtarnamesinde;" 15.03.2016 tarihinde şantiye şefliği kontrolünde ikinci hakediş düzenlenmesine rağmen, yetkili personelinizce bu hakedişin de imzadan imtina edildiğinden doğrudan taraflarına sunulduğu, bu hakedişin toplam tutarının 10.186.000,00TL olduğu, buna karşılık 1.343.000,00TL“lik alacaklarının kendilerine ödenmediği belirtilerek KDV dahil 1.343.000,00TL'nin ödenmesi istenildiği, buna mukabil davalının ise, Ankara 10.Noterliğinin 06.09.2016 tarih ve 17249 yevmiye nolu ihtarnamesinde; 27.01 2015 tarihli sözleşmeye istinaden yapılması gereken mekanik tesisat işlerinin zamanında bitirilemediğini, yapılan tüm sözlü uyarılara rağmen şantiyede uzun süre çalışma olmadığını, bu ara vermeden sonra kendi hatasından meydana gelen işlerin yapıldığını ve bu işlere ilişkin olarak hakediş talebinde bulunulduğunu, yüklenici hatasından kaynaklanan işler nedeniyle müvekkili şirketten hakediş talebinde bulunamayacağının belirtilmiş olduğu, davacı tarafından davalıya Ankara Ankara 16.Noterliğinin 09.09.2016 tarih ve 17318 yevmiye nolu cevabi ihtarnamenin keşide edilmiş olduğu, dosya kapsamına göre; iş bitirme teslim tutanağında da herhangi bir ihtirazi kayıt sunulmadan teslim ve kabulün yapılmış olduğunun anlaşıldığı, yukarıda belirtilen ihtarnamelerden sonra düzenlenen iş bitirme belgesinin taraflarca çekincesiz olarak imzalanmış olduğu, böylece, davacının KDV dahil yapmış olduğu iş bedelinin 10.186.192.00 TL olduğunun anlaşıldığını ki iş bu tutarın esasen tarafların da kabulünde olduğu, bu durumda; taraflar arasındaki borç alacak ilişkisinin belirlenmesi için davalı işsahibi tarafından kanıtlanabilen ödemelerin 10.186.192,00 TL'den mahsubu ile borç alacak ilişkisinin belirlenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, davalının Ankara ...'ta bulunan, ... ada 3 nolu parsel üzerinde A Blok 3.kat no: 10 bölüm ile ilgili olarak yapılan devrin alacağa yönelik yapıldığı iddiasının incelenmesinde; 10.12.2015 tarihli protokol incelendiğinde; tarafların imzalarını ve kaşeli onaylarını taşımadığı, bu belgede ... Ltd. Şti' nin talebi üzerine Ankara ... A Blok 3. kat 10 nolu bağımsız bölümün, satıcı tarafından alıcı olarak ... adına tapuda satışı yapılmak suretiyle devredildiği ifadesine yer verildiği, konu bağımsız bölüme ilişkin takyidat bilgileri incelendiğinde, Ankara ... bulunan, ... ada 3 nolu parsel üzerinde A Blok 3.kat no: 10 bölümün *4 payının ... İnş. Ltd. Şti 1 / 2 payının da ... İnş. A.Ş. adına kayıtlı iken, ... adına 10.12.2015 tarihli 28170 yevmiye nosuyla satış yoluyla tescil edildiği, tapu senedine satış bedelinin 456.000,00 TL olarak yer aldığı, protokol ile tapu belgesinin incelenmesinden; 10.12.2015 tarihli imzasız protokolde, ... İnşA.Ş.'nin' payı bulunan ... 10 nolu bağımsız bölümün, davacı yüklenici şirket ... Ltd. Şti. yetkilisi ...'in abisi ... adına tam paylı olarak intikal ettirildiğinin görüldüğü, ancak işbu intikalin davacı alacağına binaen yapıldığına ilişkin protokolün imzasız olması ve davalı tarafından barter usulü ile yapıldığı belirtilen işbu devrin davacı yanca kabul edilmemesi hususları dikkate alındığında, davalının alacağa yönelik devir yapıldığı iddiasının yerinde görülmemiş ve hesaplamada dikkate alınmamış olduğu, tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde; davacı şirketin 2014 ila 2021 yıllarına ait ticari defterleri 05.02.2024 tarihinde yapılan yerinde inceleme ile incelenmiş ve ticari defterlerinin HMK ve 6102 sayılı TTK'nın 64. maddesinin 3. fıkrası, 66. maddesinin 2. fıkrası gereği usulüne uygun açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, davalı şirketin 2014 ila 2021 yıllarına ait ticari defterleri 27.03.2024 tarihinde yapılan yerinde inceleme ile incelenmiş ve ticari defterlerinin HMK ve 6102 sayılı TTK'nın 64. maddesinin 3. fıkrası, 66. maddesinin 2. fıkrası gereği usulüne uygun açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, dava konusu olayla ilgili taraf defterlerinde kayıt ve bilgi olduğu, hakedişlere dair faturaların tarafların ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğunun görüldüğü, davacının sözleşme kapsamında ve fazladan yaptığı iş olup olmadığı hususunun incelenmesinde; davacının dava dilekçesi ile yapmış olduğu imalat bedelinin 10.186.192,00.TL olduğunu belirtmekte olup, bu tutar iş tarafların imzasına havi bitirme belgesi ile tarafların kabulünde olduğu, bu tutar haricinde davacı tarafından dosya kapsamı itibarıyla ispatlanabilmiş imalat bulunmadığı, davacının işi tamamlayamamasının nedeninin incelenmesinde;taraflarca birim fiyat sözleşme imzalanmış olduğu, birim fiyat sözleşmelerde işin bedelinin, yüklenici tarafından yapılan her bir iş kalemi miktarı şantiyede tespit edileceği ve tespit edilen bu iş miktarı taraflarca üzerinde anlaşılmış birim fiyatlarla çarpılarak iş bedeli hesaplanacağı, birim fiyat sözleşmelerde iş bedeli yaklaşık olarak belirlenmekte olup, gerçek iş bedeli sahada yapılan ölçümler sonucu belirlenen iş kalemlerinin miktarları ile birim fiyatların çarpılması sonucu işin güncel bedelinin belirlenmekte olduğu, sözleşmede iş bedelinin yaklaşık olarak 8.500.000,00 TL belirlenmiş ve iş bitirme belgesi ile gerçekleşen iş bedeli 10.186.192,00TL olduğu, davalı tarafından ise eksik işten ziyade mevcut tesisatların deneme ve testlerinin yapılmadığının belirtildiği ki dosya münderecatından doğalgaz, su ve yeterli elektrik gücü olmadığından işbu test ve denemelerin yapılamadığının anlaşıldığı, davacının yaptığı işler nedeniyle alacağı varsa dava tarihi itibariyle miktarının tespitinin değerlendirilmesinde; yukarıda belirtildiği üzere, davacının yapmış olduğu işin bedelinin sözleşme fiyatları ile tutarı 10.186.192,00TL olduğu, 10.12.2015 tarihli .../3-10 No Protokol kapsamında yapıldığı iddia edilen 456.000,00 TL ödeme kaydı, davalı tarafından belge sunulamadığı için, hesaplamada ödemelerden çıkartılmış olduğu, taraf defterlerinde kayıtlı olan ödemeler ve davalı tarafından belgesi sunulan ödemelerin hesaplamaya dahil edilmiş olduğu, buna göre yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucu, davalı şirketin kanıtlayabildiği net ödeme tutarının 8.984.762,87 TL olduğu ve davacının alacağının ise (10.186.192,00- 8.984.762,87 )= 1.201.429,13 TL olduğunun anlaşıldığı, davacı tarafça ödeme ihtarlı keşide edilen 76.Noterliğinin 25.08.2016 tarih ve 16517 yevmiye nolu ihtarnamesinin 29.08.2016 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, verilen 2 günlük sürenin bitimi itibariyle davalının 01/09/2016 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün görüldüğü gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; 1.201.429,13 TL'nin 01/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Dava dilekçesi ve eklerinin davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalı tarafça herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığını, 10.03.2022 tarihli 1 celsede verilen ara kararları ile, davacı ve davalı yana delillerini, 2015 yılı ve sonrasına ilişkin ticari defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmek üzere 1 haftalık kesin süre verildiğini, bu kesin süre içinde iş bu belgeler ibraz edilmediği taktirde tarafların defter deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtar edilmesine karar verildiğini, bu ihtarlı 1.celse tutanağının davalıya 23,03.2022 tarihinde tebliğ edildiğini ve 1 haftalık kesin sürenin 1 Nisan 2022 tarihinde sona erdiğini, davalı tarafa yapılan tebligat sonrası bu bir haftalık kesin süre içinde davalının delillerini sunmadığını, böylece defter deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığını, davalının delil sunmasına ve dava dilekçesine cevap niteliği taşıyacak beyanlarına muvafakatları olmadığını beyan ettiklerini, bu durumda artık davalı yanın ticari defterlerine itibar edilemeyeceği gibi sunacağı herhangi bir evrakın da değerlendirilmeye alınmaması gerektiğini, mahkemenin bilirkişi görevlendirme ara kararında bilirkişi incelemesinin 2015 yılı defterleri ve sonrasına yönelik olduğu halde, bilirkişilerce 2014 yılı ticari defterleri de incelemeye dahil edilerek davacının alacağının tespitinde 01.01.2015 tarihinden önceki kayıtlar delil kabul edilmiş ve davacının alacağını tespitte hatalı sonuca ulaşılmış olduğunu, mahkemece, davacı alacağının tespitinde 2015 yılı öncesi kayıtların da incelenmesine dair bir kararı bulunmadığını, bilirkişi heyeti tarafından fiili bir durum oluşturularak davacının alacağının bu nedenle eksik tespit edildiği, bu sebeplerle 2014 yılı hesaplarının incelenmesine muvafakatları olmadığını beyan ettiklerini, davalı vekilince mahkemeye sunulan bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile dosyaya sunmuş olduğu protokol başlıklı tarafların imzasını taşımayan, delil niteliği olmayan bir kağıt parçasının dosyaya sunulmasının da 10.03.2022 tarihli ara kararlarına aykırı olduğunu, bu belge dayanak alınarak davacı şirket yetkilisinin isticvap edilmesi ve davalının imzasını dahi taşımayan bu protokol başlıklı imzasız metin esas alınarak davacı şirket yetkilisinin isticvabına başvurulmasının 10.03.2022 tarihli mahkeme ara kararlarına aykırı olduğu, davalı yanın, kendi imzasını dahi taşımayan bu değersiz adi kağıt parçasına dayanarak borca karşılık ödeme yaptığı iddiasının dillendirilmesi ve mahkemece dinlenilmesinin de usul hükümlerinin ihlali olduğunu, bu nedenle bu kağıt dayanak yapılarak mahkemece yapılan tüm işlemlerin de hükümsüz olduğunu, nitekim bilirkişi raporlarında da ispat külfetine ilişkin kurallar ve usul hukuku hükümleri gözletilerek böyle bir kağıdın borç ödeme belgesi gibi algılanmasının ve alacak bedelinden tenzilinin kabul edilmediğini, davalı firmanın yapılan sistemi şartları oluşmadığı halde devreye alma kararına davacı itiraz etmesine rağmen, davalının ısrarı sonucu sisteme su verildiğini, ancak davalı işveren firmanın sistemi devreye almaktan vazgeçmesi ve davacı tarafça sistemdeki suyun tekrar boşaltılmasına rağmen işverence yeterli koruma önlemleri alınmadığından lokal donmalar olduğunu, bu donmaların giderilmesi için yapılan çalışma ve onarımlar nedeniyle sonradan yapılan imalatların zaruri imalat cümlesinden olduğu, bu hususların 26,08,2016 tarihli 16517 yev. nolu ve 09,09,2016 tarihli 17318 yev. nolu ihtarnamelerle de izah edildiğini, müteahhit firmanın hata ve kusurundan kaynaklanmayan hasar ve zararlardan sorumluluğun işverene ait olacağının sözleşmenin 26.4 maddesi hükmü olup "Davacının iddiasına karşılık, davalı yanın itiraz etmemesi nedeniyle,işverenin iddiayı kabul ettiği anlamı taşımayacağı" yolundaki bilirkişi görüşünün, davadaki talepleri hakkında hüküm vermek niteliğinde olup bu hususta karar vermek hukuki nitelikli bir iş olmakla, itibar edilmemesi gerektiğinden bu kanaate itiraz ettiklerini, nitekim davalı şirket vekilince 25.08.2016 tarihli ihtarnameye cevaben gönderilen 06.09,2016 tarih ve 17249 yev. nolu ihtarnamede açıklamalar kısımı 3. paragrafında "tarafınızca yapılan işlerin neticesi olan hakedişler eksiksiz ödenmiştir" cümlesinden anlaşılacağı üzere taraflar arasında hak edişler düzenlendiği kabul edildiğini açıkça görüldüğünü, ancak davalı teknik elemanlarının da katılımı ile hazırlanan hakediş raporları, davalı şirketin yetkililerinin kötüniyetli olarak verdikleri talimat nedeniyle yetkili teknik personelince imzalanmaktan kaçınıldığını, davalı yanın kötüniyetli davrandığını bizzat davalıya çekilen 09,09,2016 tarihli 17318 yev. nolu ihtarda ifade ettiklerini, dosyada mevcut iş bitirme belgesinin davalı işverence çekincesiz olarak imzalanmış olup, sözleşme konusu mekanik işlerin bedelini ve kabulünü içerdiğini, ilave işlerin neler olduğunun mahkeme kanalıyla yerinde tespit edilmesi yolundaki bilirkişi görüşü yerinde olmakla birlikte, bu hususta dava dilekçesinde tanık ve bilirkişi deliline de dayandıkları nazara alındığında, ilave işlere ilişkin dava dilekçesindeki açıklamaları nazara alınarak keşif esnasında bilirkişi heyetince yerinde tespit edilmesi gerektiğini, bilirkişilerce keşif mahallinde bu hususta inceleme yapılmaması, eksik inceleme olup, verilen kararın da eksik inceleme ile malul olduğunu, sözleşme dışında iş yapılmadığı gerekçesiyle taleplerinin kısmen reddine ilişkin mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, iş artış bedelinin, sözleşme kapsamında yapılan işler cümlesinden olup, sözleşme dışı yapılan işlerle bir ilgisi olmadığını, sözleşme dışı yapılan işleri ise dava dilekçesinde belirttiklerini, burada belirtilen ve davalıya teslim edilen işlerden doğalgaz projesi, doğalgaz, mekanik tesisat otomasyonu, bahçe sulama otomasyonu ve tesisatı sözleşme kapsamındaki işler olmadığını, bu hususta keşif mahallindeki sözlü beyanlarına karşılık keşif heyetince yazılı açıklama talep edilmesi üzerine 11.02.2024 tarihli dilekçe ve eki evraklarla açıklayıcı bilgi sunulduğunu, bu dilekçeleri ve eklerinin bilirkişi heyetine ulaştırılmasının 15.02.2024 tarihindeki duruşmada mahkemeden talep edildiğini, eklerin bilirkişiye ulaştırılmasına dair ara kararı da verildiğini, bu hususta bilirkişilerce bir inceleme yapılmadığı gibi mahkemece de yapılmadığını, davalı taraf, davacı tarafından hak ediş düzenlendiği ve kendisine ulaştırıldığını kabul ederek bedellerini de ödediğini ifade ettiği, buna rağmen davalının kendisinin imzasını ve onayını taşıyan iş bitirme belgesine böyle bir itirazının dinlemeyeceği, kabul edilmeyeceğini, bu itirazın davanın esasına tesir edecek mahiyette bir itiraz olmadığını, davalının iş bitirme belgesine yönelik aynı itirazlarını istinaf dilekçesinde tekrarladığını, davalı itirazlarının hukuken dinlenmesinin mümkün olmadığını, davalının yargılama aşamasında tebligat işlemlerini kusurlu göstermek amacıyla davacının kötüniyetli olduğunu ileri sürdüğünü, bunun kabulünün mümkün olmadığını, taraflar arasında bu dava dayanağı sözleşme ile ilgili iş ilişkisinin 2015 yılında başladığının mahkemece kabul edildiğini, her iki tarafın da tacir tüzel kişi olduğu, kendi iştigal konularıyla ilgili olarak daha önceki tarihler de ilişkilerinin olabileceği gibi, bu sözleşme dışında da başka başka işlerle ilgili ticari ilişkilerinin olmasının normal olduğunu, 2014 yılında da ilişkileri varmış, onu da bir inceleyelim denemeyeceğini, mahkeme ara kararına aykırı inceleme yapmak için tarafların kabulü veya re'sen mahkeme kararı olması gerektiğini, nitekim ilk raporda, bu iş ile ilgisi olmayan başkaca iş ve işlemlerin incelenmesi sebebiyle davacın alacağının son derece cuzi bir miktar olarak tespit edildiğini, bu nedenle 2014 yılındaki defter kayıtlarının, dava konusu sözleşmedeki işle ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığını, bu bakımdan davacı alacağı eksik hesaplanmış olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin kayıtlarında da belirtildiği üzere, 10.12.2015 tarihli protokol kapsamından; taraflar arasında imzalanan “Müteahhit Ana Sözleşmesi”ne istinaden ödenmesi gereken bedellerden 456.000,00 TL ödeme yerine kabul edilmek üzere, ... ... ... Ltd. Şti.’nin talebi üzerine Ankara ili ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada 3 Parsel A Blok 10 nolu bağımsız bölümün, satıcı tarafından, alıcı olarak ... adına tapuda satış yapılmak suretiyle devredildiğini, tapu devri yapılan 3. kişinin davacı şirket yetkilisi olan ...'in abisi ... olduğunu, isticvap edilen davacı şirket yetkilisi ...’in 15.06.2023 tarihli celsede alınan beyanında; "Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parsel nolu taşınmaz ...'e devredilmiştir, bu konuda herhangi bir itirazımız yoktur ve bu devir davaya konu alacak için yapılmıştır, muhasebe hesabımızda da gösterilmiştir." şeklinde beyanda bulunduğu halde mahkemece isticvap edilen davacı şirket yetkilisi ... açıkça kabul içeren beyanının dikkate alınmadığını, hatta bu hususa gerekçeli kararda dahi yer verilmediğini, isticvap edilen davacı şirket yetkilisi ...'in beyanlarının görmezden gelindiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince, işin 31.12.2015 tarihine kadar tamamlanması gerekirken, davacı tarafından işler süresinde tamamlanmadığı gibi, uzun süre çalışmaya ara verilmesi nedeniyle diğer işlerin de gecikmesine sebebiyet verildiğini, yükümlülüklerin yerine getirilmediğini, bu hususun yargılamanın tüm aşamalarında da belirtildiğini, sözleşmeye göre; işveren olan davalı müvekkili şirketin bazı imalatlarda değişiklik yapabileceği gibi, gerekli görmediği bazı imalatları da iptal ederek yaptırmayabileceğini, ayrıca ilave imalat veya imalat değişikliğinin zorunlu olması halinde, işverenin onayı alındıktan sonra müteahhit tarafından işlerin yerine getirilmesinin kararlaştırıldığını, davacı tarafça yapıldığı ileri sürülen imalatlar, müvekkili şirket tarafından kabul edilmediğinden hakedişleri onaylamadığı halde, imalatların tamamlandığı kabul edilerek, bu kabul üzerine değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığını, ayrıca, bahsi geçen iş bitirme belgesinin davacı tarafından düzenlenip ve yalnızca davacı tarafından imzalanmış olan hakedişe göre düzenlenmiş olup, iş bitirme belgesinin müvekkili tarafından kabul edilmediğini, söz konusu iş bitirme belgesinin ne şekilde ve hangi amaçla düzenlenmiş olduğunun anlaşılamadığını, hakedişlerin müvekkili şirket tarafından onaylanmadığı ve işlerin de tamamlanmadığının belirtilmesi karşısında davacı tarafın iş bitirme belgesinin onaylanmasının da mümkün olmadığını, müvekkili şirkete usule uygun dava dilekçesinin tebliğ edilemediğini, bu nedenle, müvekkilinin davadan haberdar olamadığını, davadan önce, taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin arabuluculuk toplantısında dahi vekille temsil edilen müvekkili şirketin, davadan haberdar olması halinde davaya cevap vermemesinin hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu, arabuluculuk tutanağında, hem müvekkili şirketin hem de vekilinin tüm iletişim bilgileri ve telefon numaraları da olduğu halde, iletişim çağı olan günümüzde, müvekkili şirkete ulaşılması ve davadan haberdar edilmesi için hiçbir çaba sarfedilmediğini, ayrıca müvekkilinin mahkemede devam eden başkaca derdest davası da bulunmakta olup, tüm duruşmalarında vekille temsil edildiğini, müvekkilinin davadan haberdar olmaması karşısından, mevcut durumda sessiz kalan ve müvekkiline veya arabuluculuk toplantısına katılan vekiline her an ulaşabilecek olan karşı tarafın da, bu duruma sessiz kalmasının iyiniyetle bağdaşmadığını, müvekkilinin hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, davacı tarafça Ankara 11. İcra Müdürlüğü'nün 2016/17811 sayılı dosyasından, müvekkili aleyhine yapılan icra takibinde, 1.081.232,92 TL takip çıkış tutarlı, ilamsız takiplerde ödeme emri gönderildiğini, davacı tarafça cebri icra baskısı kurulmak suretiyle 140.000,00TL çek ve 20.000,00TL bono alınarak tahsilat yapıldığını, bakiye alacak hesaplarından vazgeçtiklerini beyan ederek tüm hacizlerin kaldırılmasının talep edildiğini, vazgeçme harcı da ödenmek suretiyle icra dosyasının işlemden kaldırıldığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafın, icra dosyasındaki vazgeçme beyanının da, taraflar arasındaki alacak hesaplarının hesaplanması ve değerlendirmelerde dikkate alınması gerektiğini, ayrıca faiz başlangıç tarihine ve yapılan tüm hesaplamalara da itiraz ettiklerini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemesince 13.04.2023 tarihli celsede ara kararı ile davacı şirket yetkilisi ... adına Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parsel nolu taşınmazın tapusunun ...'e devri hususunda devrin davaya konu alacak için yapılıp yapılmadığı yönünde isticvabına karar verildiği ve beyanda bulunulmadığı takdirde devrin davaya konu alacak için yapıldığının kabul edileceğinin ihtar edildiği, 15.06.2023 tarihli celse de davacı şirket yetkilisi ...'in beyanında devrin ...'e yapıldığı, bu konuda herhangi bir itirazlarının bulunmadığı, bu devrin davaya konu alacak için yapıldığı, muhasebe kayıtlarında da gösterildiği, aldıkları bartırların içinde tahsilat olarak düşüldüğü, ancak ayrıca kapatma işlemi 2.kez tahsilat olarak gösterildiğinden muhasebel olarak kapatmak için karşı tarafın talebiyle çek verilip tahsil edilen bedelini kendilerine iade ettiklerini, buradaki sorunun muhasebel işlemin 2.kez yapılmasından kaynaklandığı yönünde beyanda bulunduğu, mahkemece isticvap ara kararı oluşturulup davacı şirket yetkilisi isticvap edildiği halde bu husus gerekçeli kararda hiç değerlendirilmediği gibi, davalının barter ödemesine ilişkin davacı şirket yetkilisince karşı iddia ve beyanda bulunduğu, mahkemece bu isticvap beyanı, karşı iddia ve beyanlar hususunda hiçbir inceleme ve değerlendirmede bulunulmayarak eksik incelemeyle hüküm kurulması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, eksik inceleme ve değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından tarafların sair istinaf nedenleri ve esası incelenmeksizin istinaf başvurularının kabulü ile mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, 2- Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/07/2024 gün ve 2021/494 E-2024/564 K sayılı kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, 5-Davalı tarafından yatırılan 20.518,00 TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, 6-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yaptıkları istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 16/10/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır