Bölge Adliye Mahkemesi 2023/891 E. 2025/1479 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO : 2023/891

KARAR NO : 2025/1479

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 11/04/2023

NUMARASI : 2021/636 E. - 2023/333 K.

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/11/2025

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından keşide edilmiş olan ... Van Şb'.'si ne ait 0064083 seri no.lu 40.000-TL meblağlı çekin önce 01.02.2021 vade tarih olarak ... Elektrik Enerji İnş. Gıda San Tic Ltd Şti adına keşide edildiği, daha sonra lehtar ... ... ve tarih 31.03.2022 olarak değiştirildiği, bu durumun çek fotokopisinden görülebileceği, söz konusu çekin davacı ... ... tarafından diğer davacı ... Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd.Şti.'ne borcuna karşılık olarak ciro edilerek verildiği, davacı ... Tekstil tarafından da ... Tekstil'e borcu nedeniyle çekin ciro edilerek kargo aracılığı ile 07.07.2021 tarihinde gönderildiği. Davacı ... Tekstil tarafından Kargo aracılığı ile Bursa'daki şirkete gönderilen çek taşıma sırasında çalındığı, çekin arkasında cirosu bulunan ... Tekstil'den sonra gelen (......)ciranta ile diğer cirantaların tamamı uydurma cirolar olduğu, hiçbirisi verilen adreste bulunmadığı, İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyası içerisinde bulunan tebligatlardan anlaşılacağı, çekin keşidecisi tarafından 31.3.2022 tarihinde ödenmek üzere keşide edildiği ancak; tahrifat yapılarak tarih 31.8.2021 olarak değiştirildiğini, Çeki takasa ibraz eden şirket ile takibe koyan şirket birbirinden farklı tüzel kişiler olduğu, çekin arkasında "karşılıksızdır" ibaresi bulunmadığı işbu çekin tarih kısmında tahrifat olduğundan takas merkezi tarafından iade edildiği, "İşlemsiz olarak iade edilmiştir." ibaresi yazıldığı,yani Çek Kambiyo senedi niteliklerini taşımadığı beyan edilerek davacılardan ... Ltd Şti'den sonra gelen "cirantalarla "davacıların hiçbir bağının bulunmadığı ve bu cirantaların hayali olduğu dikkate alınarak davacıların borçlu olmadıklarının tespiti ile yapılacak yargılama sonunda takibin iptali ile davacıların borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Davalı ... ... Plastik Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf, dava konusu çekin rızası hilafına kaybolduğunu/çalındığını, keşide tarihinin üçüncü kişilerce tahrif edildiğini ileri sürmekte ise de davalı müvekkilinin, dava konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğu, ilgili çek, aralarında ticari ilişki bulunan ... ... Plastik Ve Yazılım San.Tic.Ltd.Şti. tarafından müvekkiline, şirketten satın alınan mal ve hizmet bedelinin ifası amacıyla ciro edildiği, söz konusu çekin üzerindeki ciro silsilesi tam ve birbirini düzgünce takip eden cirolardan oluştuğu TTK Madde 790 göz önüne alındığında davalı müvekkilin çekin meşru hamili olduğunun açık olduğu, davacının kambiyo senedini kargo ile göndermesinin basiretli tacir hükümlerine aykırı ve özen yükümlülüğünün ihlali olduğu. Türk Ticaret Kanunu, yüksek yargı kararlan, dava konusu çek üzerindeki ciro zinciri bir bütün halinde değerlendirildiğinde ve müvekkili şirketin hamili olduğu çekin meşru hamilinin kendisi olduğu ve müvekkili şirketin dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiğini iddia eden davacıların iddialarını ispat edecek herhangi bir kanuni niteliği haiz yazılı delil sınamadığı göz önüne alındığında dava konusu çekin meşru hamilinin müvekkil şirket olduğu açıkça görüleceği beyan edilerek davanın reddi talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava davacıların çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemi olup, dava dilekçesi ekinde sunulan çek fotokopisinin incelenmesinde keşide tarihinin 31/03/2022 olarak yazıldığı ancak sonrasında tarihin 31/08/2021 olarak değiştirilerek ( sunulan ATK raporunda da bu durum sabit olmakla dava konusu çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldıktan sonra davalı hamile verildiği hususu maddi olgu niteliğinde olup, hukuk hâkimini bağlayacağından ve bu çek bedelinin davacıdan talep edilemeyeceği açık olduğundan) bankaya 06/09/2021 tarihinde ibraz ediliği anlaşılmakla yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda da davalı şirket ile dava dışı şirket arasında gerçek bir ticari ilişkinin bulunmadığı (dava dışı ... şirketinin de kendinden önce gelen ciranta arasında ticari ilişki bulunmadığı tespiti ile) tespiti karşısında ciro silsilesinin bozulduğu ve Bu nedenle davacıların davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunduğu , son hamilin meşru yetkili hamil olmadığı anlaşılmakla (yine davalı bakımından ve dava dışı ... şirketi bakımından yapılan uyap sistem sorgusunda birden fazla resmi belgede sahtecilik, hırsızlık, dolandırıcılık, suçlarından devam eden soruşturmalarının olduğu dikkate alınarak) ,davaya konu çekten dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığının tespiti isteminin kabulü gerektiği kanaatine varılarak "Davanın KABULÜ ile, İstanbul 8.İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasına konu olan 64083 seri nolu ... Van şubesi- 40.000 TL bedelli çek yönünden davacılar/borçlular tarafın davalı/alacaklı tarafa borçlu olmadığının TESPİTİNE, 40.000,00 TL'nin %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalı/alacaklı taraftan alınarak davacılara/borçlu tarafa verilmesine," karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

-davacı tarafların dava dilekçesinde çekin üzerindeki ciranta kaşesinin ve imzanın kendilerine ait olduğunu ve aralarındaki ticari ilişkiyi ikrar ettiklerini, TTK Madde 792 uyarınca çekin rıza dışı elden çıktığının iddia edilmesi halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olduğunu ayrıca taraflarının da kötüniyetli olduğunu ispat edilmesi gerektiğini, -Yerel Mahkemece İstanbul 28. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/455 Esas sayılı dosyasında alınan ve işbu dosyada da hükme dayanak edilen ATK raporunun eksik incelemeli olup mevcut hali ile hüküm kurmada dayanak gösterilmesinin kabul edilebilir olmadığını, işbu raporda tarihe ilişkin değişiklik yapıldığı kanaatine varıldığını, ancak bu hususun keşidecinin eli ürünü olup olmadığından bahsedilmediğini, söz konusu çekte tarih yönünden her ne kadar değişiklik yapıldığı belirtilmiş ise de işbu değişikliğin kimin eli ürünü olduğu hakkında bir kanaatte bulunulmadığını, bilirkişi raporunda "dava konusu çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığı ve gerçek keşide tarihinin ne olduğu hususunun belirlenemediği" ifade edildiğini, Yerel Mahkeme tarafından karar verilirken sanki raporda değişiklik öncesi tarihin ne olduğu gibi açık bir tarih belirtmesi yapılmasının da bu nedenle hatalı olduğunu, -her halükarda çekte keşide tarihinin bulunmasının çekin geçerliliği için yeterli olduğunu, söz konusu iddiayı ve bilirkişi tarafından yapılan tespiti kabul etmemekle birlikte çek üzerinde yer alan keşide tarihinde tahrifat bulunmasının çekin kambiyo vasfını etkilemediğini, -dava konusu çekin müvekkili firmaya 31.08.2021 tarihi ile geldiğini, dava konusu çekin hem müvekkili firma hem de bir üst ciranta olan dava dışı ... firması bakımından ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, firmaların usul ve mevzuattan doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu, incelenen defterlerin süresi içerisinde açılış kapanış tasdiklerinin yapıldığı, dava konusu çekin de defterlerde kayıtlı olduğu hususları Yerel Mahkemeden aldırılan 04/01/2023 tarihli bilirkişi raporu ile ispat edildiğini, her halükarda ise çekin tarihinde üçüncü kişilerce tahrifat yapılmış olsa dahi davalı müvekkili firmanın bunu bilmesi veyahut kendisinden bilinmesinin beklenmesi mümkün olmadığını, bu sebeple iyiniyetli üçüncü kişi olan davalı müvekkili firmanın dava konusu çekin sıhhatli biçimde birbirini takip eden ciro zinciri içerisinde bulunan yetkili ve meşru hamili olduğundan davanın reddi gerektiğini,-davalı müvekkili için yapılan UYAP sorgulamasında hakkında devam eden birden fazla soruşturmanın bulunduğu ve salt bu bakımdan müvekkilinin kötüniyetli olduğu kanaatlerinin tamamıyla gerçeklikten uzak ve kabul edilebilir yanı bulunmadığını, hem şüpheli hem de müşteki sıfatında olduğu soruşturma dosyalarının bulunması ticari hayatın olağan akışına uygun olup salt bu sebeple müvekkilinin kötüniyetli olduğu ve takibe konu çekin yetkili hamili olmadığı kanaatine varmanın kabul edilebilir olmadığını, müvekkili hakkında kesinleşmiş herhangi bir ceza dosyasının da bulunmadığını, davacı tarafların dava konusu çekteki cirolarını ve aralarındaki ticari ilişkiyi ikrar ettiklerini, hükme dayanak olan ATK raporundaki eksikliklerin ve işbu Yerel Mahkeme dosyasında aldırılan bilirkişi raporuna olan itirazlarımız dikkate alınmadan ve karşı yanca müvekkilinin kötüniyetli olduğu hususları kesin delil ile ispat edilemeden hüküm kurulması hususları bir bütün halinde göz önüne alındığında Yerel Mahkemenin müvekkili aleyhine kurduğu hükmün eksik incelemeli ve usul ve yasaya aykırı olduğundan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacılardan ... ... çekin cirantası olup, davacı ... TEKSTİL SANAYİ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne borcuna karşılık olarak çeki ciro ederek verdiğini, ... TEKSTİL SANAYİ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ; dava konusu çeki ciro ederek Bursa'da bulunan alacaklısı şirkete kargo aracılığı ile yolladığını, kargoda taşıma sırasında kaybolduğu ile ilgili kargo şirketinin kayıpla ilgili yazısı bulunduğunu, Davalı ... ... PLASTİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin çek üzerinde tahrifatlar yaparak çekin keşide tarihini değiştirdiğini, ayrıca 4 adet uydurma şirketin cirosunu çekin arkasına ekleyerek takip yaptığını, ... TEKSTİL SANAYİ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKET'inden sonra gelen ilk dört ciranta uydurma hayali şirketler olduğunu, beşinci şirketin ise davalı şirketle aynı adreste bulunan aynı şahsa (...) ait sanal şirketler olup; doğru dürüst adresleri bile olmayan sanal büro kullanan şirketler olduğunu, çek takibi nedeniyle hesaba konulan haciz nedeniyle ... TEKSTİL SANAYİ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKET' nin kredi alamaması nedeniyle uğradığı zarar 1.000.000-TL'nin üzerinde olduğunu, çeki kargoda çalan davalı şirket yetkilisi olduğunu düşündüklerini, aynı mahiyette onlarca dosyasının olduğunu, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava İİK 72 gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı lehtar ... ... nün dava dilekçesi ekinde sunduğu çek fotokopisinin incelenmesinde 31/03/2022 tarih 40.000 TL bedelli 006483 seri nolu çek bakımından iş bu çeki diğer davacı ... tekstil şirketine cirolayarak verdiği, bu davacı cirantanın ise dava dışı şirkete gönderilmek üzere çeki kargoya verdiği, Çekin kargoda kaybolması nedeniyle ciro silsilesinde kopukluk olduğunu iddia ederek tanımadıkları ve ticari ilişkilerinin olmadığı şirketlere çek üzerinde ciro yapılması sonucu keşide tarihinin de değiştirilerek 31/08/2021 yazılması suretiyle tahrifat iddiasına dayalı olarak çekten dolayı davalıya karşı borçlu olmadıklarının tespitini istedikleri anlaşılmıştır.Davaya konu ... Bankası 0064083 nolu 40.000,00-TL çekin ciro silsilesi incelendiğinde, çekin sahibi... tarafından keşide edilen hamil kısmında Kayakara Elektrik Enerji Gida San.tic.ltd.şti. yazılı iş bu firmanın üzeri çizilerek davacı ... ... yazıldığı, çekin arka sayfasında ciro silsilesi incelendiğinde davacı ... ... cirantası ile ... Tekstil San.ve Dış Tic.ltd.şti. cirantası ile ...... Halı Elektrik Elektr.pıastik San İç Ve Dış Tic. Ltd.şti. cirantası ile Akoev İnş.turizm Organizasyon Tekstil San.ve Tic. A.ş. cirantası ile çek arka yüzünün fotokopisinde kaşe okunaklı olmayan firma kaşesi ile ... İç Ve Dış Tic. A.ş. Cirantası İle ... ... Plastik Ve Yazılım San.tic.ltd.şti. cirantası ile Davalı ... ... Plastik San. Ve Tic.ltd.şti. tarafından son hamil olarak çekin tahsil edilmek üzere bankaya ibraz edildiğinde banka tarafından çeke işlemsizlik notu düşülerek ... 4.levent Şubesi kaşesiyle " iş bu çekin tarih kısmında tahribat olduğundan takas merkezi tarafından iade edilmiştir. işlenişiz olarak iade edilmiştir." şerhi düşülerek çekin davalı ... ... Plastik San. Ve Tic.ltd.şti.ne ödenmediği anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporunda özetle, Davacı ... TEKSTİL San. ve Dış Tic.Ltd.Şti.nin ticari defterlerinde, davaya konu çekte kendi cirantasından sonra ciranta dava dışı ...... Halı Elektrik Elektronik Plastik San. İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, Davalı ... ... PLASTİK VE YAZILIM SANAYİ TİC.LTD. ŞTİ.nin İstanbul Ticaret Odası Kaydı incelendiğinde Davalı şirketin 11/07/2019 yılında kurulduğu, Eski ünvanının ... ... VE YAZILIM LTD.ŞTİ. olduğu, 15/01/2021 tarihinde Ünvan değiştirerek yeni unvanını tescil ettirdiği, Şirketin faaliyet konusunun Diğer bilgi teknolojisi ve bilgisayar hizmet faaliyetleri olduğu, şirket sermayesinin 250.000 tl olduğu, şirket ortağının %100 hisse ile ... olduğu, ...'ın aynı zamanda davalı ... ... plastik an. ve tic.ltd.şti.ninde %100 hisseli ortağı olduğu, şirketlerin ticaret odası kaydında hem ... ...'in hemde davalı ... ...'in adreslerinin aynı olduğu, davalı şirketin davaya konu ... 0064083 nolu 40.000.00-tl.lik çeki ...'tan makbuz karşılığı teslim alarak ticari defterlerine 20.08.2021 tarihli yevmiye kaydı kaydettiği, çeki vadesini 31.08.2021 olarak kayıtlarına aldığı, ticari defterlerinde çekin çıkış kaydının ise olmadığı, davalı şirketin ... ...'le ticari ilişkisi incelendiğinde, davalı şirket ile ... ... arasında 320- satıcılar hesabında ayrıca 120 kodlu alıcılar hesabında kayıtlar olduğu, farklı bir ifade ile davalı şirketin ticari defterlerinde ... ...'in hem müşterisi hemde satıcısı olduğu, davalı şirketin ...'tan alımları incelendiğinde aynı tarihte (aynı gün 13 adet fatura ile) çok sayıda yüksek tutarlı 153- ticari mallar hesabına ticari mal alımının kayıtlı olduğu, (davalı şirketle ortaklı yapısı aynı olan ... ...'in ) aynı gün çok sayıda yüksek tutarlı mal satış faturası kesilmesi vede bu faturalardaki bu malların nevii. nezaman nerden nereye taşındığı, nerde stoklandığı, kim tarafından teslim alındığı, nasıl taşındığı gibi hususların tespite imkan sunan vuk'nıın 230. maddesi gereği düzenlenmesi gereken sevk irsaliyeleri ile mal satış faturalarının doğrulanmadığı, davalı şirketin dava dışı ...'a 2021 yılı sonu kayıtlı toplam 871.798,50 tllik borcunu 31.12.2021 tarihli 75 yev.nolu kapanış kaydı ile vuk maddeleri hükümlerine, defterlerin tek düzen muhasebe sistemi uygulama genel tebliğine ve muhasebesel ilke ve kurallara uygun olmayan şekilde kapama (vinııan) kaydı ile aynı kayıtta birden fazla 120 alıcılar hesabındaki farklı firmalar la ile birlikte toplu halde borç bakiyelerini kapattığının görüldüğü, bu virman işlemindeki davalı şirketin ... ...'e 871.798,50 tl.lik borcunu ödediğine dair yerinde incelemeye banka dekontu vb. ibraz etmediği, Davacı ... TEKSTİL San. ve Dış Tic.Ltd.Şti çeki aldığı çekin kendisinden önceki ciranta olan davacı ... ... ile faturalı mal ve hizmet alımına yönelik herhangi bir ticari ilişkisine rastlanmadığı, ticari defterlerinde davaya konu çek'i dava dışı abalı enerji san.tic.ltd.şti.den alındığının kayıtlı olduğu, davalı e-teknobil ... plastik san. tic.ltd.şti.ile ... ... plastik ve yazılım sanayi tic.ltd. şti. arasında davalının ticari defter kayıtları ve incelemeye ibraz edilen ticari belgeleri birlikte değerlendirildiğinde davalının dava dışı ... ... plastik ve yazılım sanayi tic.ltd. şti. ile gerçek bir ticari ilişki olduğuna dair tespit olmadığı, ... ...'in dava dışı ... iç ve dış tic. a.ş.'ne hitaben 40.000,00 tl.lik "1 adet dijital baskı vinil" açıklamalı satış faturası düzenlediği, faturayı 31/07/2021 tarihinde ... yev.no ile ticari defterlerine kaydettiği, ... iç ve dış tic. a.ş.'den aldığı davaya konu çeki 40.000,00 tllik çeki 31.07.2021 tarihinde 00039 yev.no ile ticari defterlerinde kaydettiği, yevmiye kaydı açıklamasına davaya konu çekin vadesini 31.08.2021 yazdığı, ... ...'in ... iç ve dış tic. a.ş.ne sattığı malı hangi firmadan satın aldığı hususunun ticari defterlerinde tespit edilemediği, ... iç ve dış tic. a.ş. ile mal satışına dair sözleşmeye rastlanmadığı, satılan malın ... iç ve dış tic. a.ş.ne nerede teslim edildiği, nasıl (hangi araçla) taşınarak teslim ettiği, teslim edilen malın miktarının ne olduğunun faturada yazılı olmadığı gibi malın ... iç ve dış tic. a.ş.'ne sevk edildiğine dair sevk irsaliyesi'ne de rastlanmadığından netice itibariyle; ... ...'in ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan tetkiklerde ciranta ... iç ve dış tic. a.ş. ile aralarında şüpheden uzak, gerçek bir ticari ilişki tespit edilemediği rapor edilmiştir. Kambiyo senedinin lehtara verilmesinden sonra senet metninde yapılan değişikliklere tahrifat denir. Şekli unsurları tamam tedavüldeki senede bazı ilaveler yapılabilir veya bazı kayıtlar silinip, karalanabilir. Senet metni üzerinde yapılan tahrifat poliçe kelimesine, bedele, vade ve keşide tarihine, ödeme ve keşide yerine, lehtarın ismine vb. ilişkin olabilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 207 nci maddesi hükmü gereğince senetteki düzeltmelerin keşideci tarafından paraf edilmesi gerekir. Yani, senette mevcut olan çıkıntı veya senet metni altındaki hak ve silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise inkâr hâlinde yok hükmündedir. Bu nedenle, senet üzerinde yapılan değişikliklerin geçerli olabilmesi için düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onaylanması gerekir. İmzaya veya paraf imzasına itiraz hâlinde ise mahkemece yöntemince imza incelemesi yapılmalıdır. Düzeltmenin paraflı olmaması veya imzanın keşideciye ait olmadığının anlaşılması hâlinde düzeltme yok hükmünde olup, senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılması gerekir. Bu bağlamda çek keşideci tarafından düzenlenmiş olduğundan, çek üzerindeki çıkıntı ve değişikliklerin keşideci tarafından paraf edilmesi gerekir. Ayrıca bu durum çekin kambiyo vasfını etkileyen bir hâl olduğundan keşideci dışındaki borçluların da itirazda hukuki yararları vardır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05.05.2010 tarihli ve 2010/12-74 Esas 2010/243 Karar; 04.03.2015 tarihli ve 2013/19-1746 Esas, 2015/896 Karar ile 10.03.2022 tarihli ve 2018/12-43 Esas, 2022/300 Karar sayılı kararlarında da vurgulandığı üzere gerek doktrinde ve gerekse de uygulamada “İmzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb… def'iler her hamile –iyiniyetli olsa dahi- karşı ileri sürülebilen mutlak def'i olarak kabul edilmektedir. Bu nedenledir ki, borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde sahtekarlık (tahrifat) iddiası mutlak def'idir ve mahkemece bu iddia incelenmelidir. ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2024/12-18 Esas ve 2024/184 Karar sayılı ilamı)Somut olayda çek üzerinde vade kısmında tahrifat yapıldığının sabit olduğu, İstanbul 28. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/455 Esas sayılı dosyasında alınan ve işbu dosyada da hükme dayanak edilen ATK raporunda keşide tarihindeki paraf imzanın keşideci borçlunun eli ürünü olduğu ya da olmadığı yönünde kesin bir görüş bildiriminde bulunulmadığı, bu durumda, keşide tarihindeki düzenlemeye ilişkin keşideci borçlunun onayı olmadığından söz konusu değişikliğin geçerli olmadığı anlaşılmıştır. 6102 sayılı Kanun'un 796 ve 808. maddeleri gereğince çekin yasada belirlenen sürede muhatap bankaya veya takas odasına ibrazı veya ödemeden imtina keyfiyetinin resmî bir protesto vesikası ile saptanması zorunludur. Aksi hâlde hamil müracaat hakkını kaybeder. Bir başka anlatımla, böyle bir çek kambiyo senedi vasfını taşımayan (adi havale) belge niteliğini alır. Bu husus Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.04.2015 tarihli ve 2013/12-2013 Esas, 2015/1182 Karar sayılı kararında da benimsenmiştir. Somut olay incelendiğinde; davalı tarafından, borçlular aleyhine çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte ciranta olan davacı çekteki keşide tarihinin tahrif edildiğini, çekin kambiyo vasfının bulunmadığını ileri sürerek takibin iptalini ve çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Takip dayanağı çekin dava dışı lehtarın cirosuyla borçlu davacıya geçtiği anlaşılmıştır. Çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığı iddiası keşideci tarafından ileri sürülmese dahi, çekin geçerliliği mutlak def'i mahiyetindeki bu iddiaya bağlı olduğundan herkes tarafından ileri sürülebileceğinden, çekin kambiyo vasfının etkilenmediğine yönelik istinaf isteminin yerinde olmadığı, ATK raporunun yeterli ve hukuka uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasında aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.Somut olayda; Davacı ... TEKSTİL San. ve Dış Tic.Ltd.Şti.nin ticari defterlerinde, davaya konu çekte kendi cirantasından sonra ciranta dava dışı ...... Halı Elektrik Elektronik Plastik San. İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, Davalı ... ... PLASTİK VE YAZILIM SANAYİ TİC.LTD. ŞTİ.nin Şirket ortağının %100 hisse ile ... olduğu, ...'ın aynı zamanda davalı ... ... PLASTİK AN. VE TİC.LTD.ŞTİ.ninde %100 hisseli ortağı olduğu, şirketlerin ticaret odası kaydında hem ... ...'in hemde davalı ... ...'in adreslerinin aynı olduğu, Davalı şirketin davaya konu ... 0064083 nolu 40.000.00-TL.lik çeki ...'tan makbuz karşılığı teslim alarak ticari defterlerine 20.08.2021 tarihli yevmiye kaydı kaydettiği, çeki vadesini 31.08.2021 olarak kayıtlarına aldığı, ticari defterlerinde çekin çıkış kaydının ise olmadığı, davalı şirketin ... ...'le ticari ilişkisi incelendiğinde, davalının dava dışı ... ... plastik ve yazılım sanayi tic.ltd. şti. ile gerçek bir ticari ilişki olduğuna dair tespit olmadığı, ... ...'in dava dışı ... iç ve dış tic. a.ş.'ne hitaben 40.000,00 tl.lik "1 adet dijital baskı vinil" açıklamalı satış faturası düzenlediği, faturayı 31/07/2021 tarihinde ... yev.no ile ticari defterlerine kaydettiği, ... iç ve dış tic. a.ş.'den aldığı davaya konu çeki 40.000,00 tllik çeki 31.07.2021 tarihinde 00039 yev.no ile ticari defterlerinde kaydettiği, yevmiye kaydı açıklamasına davaya konu çekin vadesini 31.08.2021 yazdığı, ... ...'in ... iç ve dış tic. a.ş.ne sattığı malı hangi firmadan satın aldığı hususunun ticari defterlerinde tespit edilemediği, ... iç ve dış tic. a.ş. ile mal satışına dair sözleşmeye rastlanmadığı, satılan malın ... iç ve dış tic. a.ş.ne nerede teslim edildiği, nasıl (hangi araçla) taşınarak teslim ettiği, teslim edilen malın miktarının ne olduğunun faturada yazılı olmadığı gibi malın ... iç ve dış tic. a.ş.'ne sevk edildiğine dair sevk irsaliyesi'ne de rastlanmadığından netice itibariyle; ... ...'in ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan tetkiklerde ciranta ... iç ve dış tic. a.ş. ile aralarında şüpheden uzak, gerçek bir ticari ilişki tespit edilemediği bu bilirkişi raporundaki tespitlere göre son hamilin meşru yetkili hamil olduğunun ispatlanamadığı, çekin kambiyo vasfında olmayıp, mutlak defi niteliğinde senette sahtecilik yapıldığının anlaşılması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesinde ve çekteki açık tahrifat bulunması nedeniyle kötüniyet tazminatına hükmedilmesinde aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/04/2023 tarih ve 2021/636 E. 2023/333 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.021,36- TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 1.330,68-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.690,68-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 06/11/2025