Bölge Adliye Mahkemesi 2023/765 E. 2025/407 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2023/765 - Karar No:2025/407 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ

(İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesi HMK 353/1-a.6 md)

ESAS NO : 2023/765 KARAR NO : 2025/407

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 14/03/2023 NUMARASI : 2020/671 E-2023/187 K

DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 30/04/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 16/05/2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, DSİ 12. Bölge Müdürlüğü 122. Şube Müdürlüğü sorumluluk alanında bulunan ve yapımı müvekkili ... Mühendislik ve İnşaat A.Ş. + ... Uluslararası İnşaat Mad. San. ve Dış Tic. A.Ş. ortaklığı yükleniminde olan “Kırşehir – Akpınar Pekmezci Göleti İkmal 2. Kısım İnşaatı Yapım İşi”nde kullanılmak üzere geomembran ve keçe malzemesi ile bu malzemelerin uygulama işi için 16.07.2018 tarihli Teklif / Sipariş Formunun imza edildiğini, müvekkili şirket yetkilisi tarafından teklif / sipariş formu üzerine “Malzeme DSİ’nin testlerinde başarısız bulunursa hiçbir ihtara gerek kalmaksızın çekler iade edilir. Çekler ödendiği halde bedel iade edilmezse iade edilinceye kadar aylık %7 USD faizi işler. ... tüm zarar ziyanı ... tarafından ödenir.” şeklinde şerh düşüldüğünü, taraflar arasında yapılan işbu sözleşme gereği davalı tarafından müvekkili şirkete kesilen 19.07.2018 tarihli fatura bedeli toplam 29.588,01 USD olup TL tutarının ise 153.038,15 TL olduğunu, kesilen işbu fatura bedelinin, ... Bankası A.Ş.’ye ait 6947765 seri numaralı 05.10.2018 keşide tarihli ve 77.038,9 TL bedelli ve yine ... A.Ş.’ye ait 6947764 seri nolu 20.10.2018 keşide tarihli ve 76.000,00 TL bedelli iki adet çek ile ödendiğini, taraflar arasında 27.11.2018 tarihli Protokol ile de; Kırşehir Akpınar Pekmezci Göleti İkmal İnşaatında gövde bölümünde kullanılmak üzere ... Mühendislik Mad. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’den 16.07.2018 tarihli sipariş formuyla alınmış olan ve 19.07.2018 tarihli fatura ile şantiyeye sevk edilen 4009 m2 2 mm kalınlıkta HDPE türü Geomembran DSİ TAKK Dairesi testlerinden geçmediğini, ... firmasının matbu sipariş formu üzerindeki “Şartnameye uygundur, testten geçmediği takdirde sahadaki malzeme yenileriyle değiştirilecektir” şerhi gereğince anılan malzeme en geç 31.12.2018 tarihine kadar gene DSİ TAKK Dairesinde yapılacak tüm testleri geçecek malzeme ile değiştirilecektir. Yeni gelecek malzeme de eğer DSİ TAKK Dairesinde testlere tabii ise 2019 Ocak ayı sonuna kadar malzemelerin yenilenmesi ve DSİ TAKK Dairesinde testlere tabi tutulması devam edecektir. Bu tarihe kadar şantiyeye gönderilen malzemelerin tüm testleri geçememesi durumunda ... derhal ilgili ürünün faturasındaki tutarı ve sipariş formunda belirlenmiş olan aylık ilaveleri fatura tarihinden itibaren uygulayarak toplamı ile birlikte ... Mühendislik A.Ş.’ye iade edecektir.” şeklinde kararlaştırıldığını, 09.08.2018 tarihli, 10.10.2018 tarihli ve 10.04.2019 tarihli “Protokol” başlıklı Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı ile ... A.Ş. + ... A.Ş. (Kırşehir) Ortaklığı arasında imza edilen sözleşme gereğince, “Kırşehir – Akpınar Pekmezci Göleti İkmal 2. Kısım İnşaatı Yapım İşi’ne ait dava konusu malzemelerin deney testlerinin yapılması hususunda anlaşmaya varıldığını, 26.09.2018 tarihli DSİ Laboratuvarları TAKK Dairesi Başkanlığınca yapılan deney ve test sonuçları raporuna göre davalı yandan satın alınan malzemeden, işin yapımı gereği akma ve çekme değerlerinde 800 kopma eşiği testinden beş numunenin beşinin de geçemediğini, bu nedenle işbu malzemelerin kullanımının imkansız hale geldiğini, davalı yan tarafından geomembran teknik şartnamesi kritelerine ve birim fiyat tarifelerinde belirtilen standartlara uygun malzeme üretilip müvekkili şirkete teslim edilemediğini, davalı yana, ihtarname ile; Kırşehir – Akpınar Pekmezci Göleti İkmal 2. Kısım İnşaatı Yapım İşi’nde kullanılacak malzemelerin istenilen standarda aykırı olarak üretildiğinin DSİ Laboratuvarları TAKK Dairesi Başkanlığınca belirlenmekle, standarda uygun üretilmeyen malzeme bedeli olarak verilen 03.10.2018 tarihli 110.590,52 tutarlı 6947755 seri nolu ... ait, 05.10.2018 tarihli 77.038,90 TL tutarlı 6947765 seri nolu ... ait, 20.10.2018 tarihli 76.000,00 TL tutarlı 6947764 seri nolu ... ait çeklerin ivedilikle 3 gün içerisinde aidesini talep etme zorunluluğunun doğduğunu, aksi halde 263.629,42 TL’nin avans faiziyle ödenmesinin talep olunduğunu, ayrıca deney ücretleri 7.422,36 TL + 9.087,63 TL’nin avans faiziyle ödenmesi de talep edildiğini, özellikle malzemelerin sökülmesinden ve işin durmasından kaynaklanan her türlü maddi zarara ait haklarının saklı tutulduğunu, işbu yaşanan olumsuzluktan dolayı doğan menfi ve müspet her türlü zararlarına ait haklarını da saklı tuttuklarını bildirdiklerini, yukarıda belirtilen hususların (çeklerin iadesi halde ödemelerin yapılması) işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde yerine getirilmesi hususlarının belirtildiği, bunun üzerine müvekkili şirket ile davalı yan arasında 27.11.2018 tarihli Protokol düzenlendiğini ve anılan Protoklde aynen “Kırşehir Akpınar Pekmezci Göleti İnşaatında gövde bölümünde kullanılmak üzere ... Mühendislik Ltd. Şti.’den 16.07.2018 tarihli sipariş formuyla alınmış olan ve 19.07.2018 tarihli fatura ile şantiyeye sevk edilen 4009 m2 2 mm kalınlıkta HDPE türü Geomembran DSİ TAKK Dairesi testlerinden geçememiştir. ... firmasının matbu sipraiş formu üzerindeki “Şartnameye uygundur, testten geçmediği takdirde sahadaki malzeme yenileriyle değiştirilecektir” şerhi gereğince anılan malzeme en geç 31.12.2018 tarihine kadar gene DSİ TAKK Dairesinde yapılacak tüm testleri geçecek malzeme ile değiştirilecektir. Yeni gelecek malzeme de eğer DSİ TAKK Dairesinden yapılacak tüm testleri geçemez ise 2019 Ocak ayı sonuna kadar malzemelerin yenilenmesi ve DSİ TAKK Dairesinde testlere tabi tutulması devam edecektir. Bu tarihe kadar şantiyeye gönderilen malzemelerin tüm testleri geçememesi durumunda ... derhal ilgili ürünün faturasındaki tutarı ve sipariş formunda belirlenmiş olan aylık ilaveleri fatura tarihinden itibaren uygulayarak toplamı ile birlikte ... Mühendislik A.Ş.’ye iade edecektir.” denildiğini, yine malzemelerin, gecikmeli olarak ancak 01.04.2019 tarihinde şantiyeye gönderilebildiğini, davalı yanın da nezaretinde idare tarafından alınan numunelerin DSİ TAKK Dairesi Başkanlığına gönderildiğini ve testlere tabi tutulduğunu, ancak bu malzemelerin de testlerden geçemediğini, tüm bu nedenlerle, ilk sevkiyatı yapılan malzemelerin iki testten de geçememesi, değiştirilen malzemelerin de testten geçememesi, üretimde art niyetli davranıldığı sonucunu doğurduğunu, bunun üzerine sözleşmenin feshedildiğini ve müvekkilinin uğramış olduğu zararın bildirildiğini, anılan ihtarnamenin 20.05.2019 tarihinde davalı yana tebliğ edilmesine rağmen müvekkili şirkete bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, çeklerin de iade edilmediğini ve davalı yanın 24.05.2019 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünü, beyan ederek taraflar arasındaki satış sözleşmesi uyarınca müvekkili şirket tarafından davalı yana yapılan ödemeye ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000 USD’nin temerrüt tarihinden itibaren aylık %7 USD faizi ile davalı yandan tahsiline, davalı yanın ayıplı ve ağır kusurlu teslim ettiği malzemelerin satımına dayalı olarak müvekkili şirketin uğramış olduğu tüm zararlara ilişkin; membran ankraj plakası ve çivisi sökülmesi ve şantiye alanı dışına çıkarılması işi, membran kilit betonu itina ile sökülmesi ve şantiye alanı dışına çıkarılması işi, filtre kum + çakıl malzemelerinin kaldırılması ve çalışma alanı dışına çıkarılması işi, kaya malzemesinin kaldırılması ve çalışma alanı dışına çıkarılması işi, davalı tarafa yapılan ödemenin iadesi ve tüm zarar ve ziyanın giderilmesi için gönderilen ihtarname masrafları, ayıplı ifa nedeniyle yeni malzeme alınması gerekmesi ve yeni malzemelerin uygulama zamanına kadar malzeme ve işçilik bedellerinde yaşanan fiyat artışından doğan zarar, deney ücretleri bedeli, ayıplı ifa nedeniyle müvekkili şirketin yaşamış olduğu her türlü munzam zarar, müvekkili şirketin bu işten kaynaklanan diğer tüm zararları, olmak üzere fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplamda 1.000 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile davalı yandan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince 2 adet şantiyeye ürün tedariki yapıldığını, toplam 7.000 m2 den oluşan bu ürünlerin vergiler dahil toplam bedelinin 263.628,48 TL olarak hesaplandığını, faturaların kesilerek davacı yana gönderildiğini, her iki fatura ve teslimat arasında 1 haftalık süre bulunduğunu, malzemeler aynı olmakla beraber hep birlikte teslimatı yapıldığını, her nasıl oldu ise, davacı yan Balıkesir şantiyesinde ürünleri test ettirip, herhangi bir sorun yaşamadan ürünün uygulamasını yapmış ve sorunsuz şekilde işini bitirmiş olduğunu, ancak, taraflarına gönderilen ihtarnamede Kırşehir İnşaat Sahasına Gönderilen Ürünlerin DSİ testlerinden geçmediği ve ürünlerin yenisi ile değiştirilmesi gerektiğinin belirtildiği, bunun üzerine cevabi ihtarname yolladıklarını, ürünlerin taraflarına geri teslim edilmediğini, akibetlerinin meçhul olduğunu, hangi ürünlerin teste tabi tutulduğu bile belli olmadığını, aksi takdirde davacı yanın iki adet şantiyesine gönderilen aynı ürünlerin, aynı testlere tabi tutulmasına rağmen değişik test sonuçları alınması hayatın olağan akışına aykırı bir durum teşkil ettiğini belirterek açılan ve sebepsiz zenginleşmeyi amaçlayan iş bu davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ Mahkemece"...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında sözleşme akdedildiği hususunda ihtilaf bulunmamakla birlikte, uyuşmazlık davalı tarafından davacıya satılan ürün ve malzemenin ayıplı ve kusurlu olup olmadığı, davalının sözleşmeye yönelik edimini gereği gibi ifa edip etmediği, davacının bedelin iadesi ve zararın tazmini isteminin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir. “Kırşehir Akpınar Pekmezci Göleti İkmal İnşaatında" kullanılmak üzere davalıdan ürün ve malzeme alınacağı hususunda taraflar arasında protokol düzenlenmiştir. Anılan protokol uyarınca ürünlerin DSİ TAKK Dairesince yapılacak testler sonucunda sözleşmeye uygun olmadığı anlaşılması durumunda yenisi ile değiştirileceği, gönderilen malzemelerin tüm testleri geçememesi durumunda davalının faturadaki tutarı ve sipariş formunda belirlenmiş olan aylık ilaveleri fatura tarihinden itibaren uygulanacak toplamı ile birlikte davacıya iade edeceği hususunda taraflar mutabakata varmıştır. Davacı iş ortaklığınca davalı tarafından gönderilen ürün ve malzemenin sözleşmeye uygun yapılmadığı iddiasıyla gönderilen ihtarname ile sözleşme feshedilmiştir. Mahkememizce alınan kök rapor ve ek bilirkişi heyeti raporlarına göre, sözleşmeye konu geotekstil malzemenin teknik şartnameye uygun yapıldığı, DSİ laboratuarı TAKK Dairesi Başkanlığı'nca yapılan tespitte de görüldüğü üzere geomembran malzemenin şartnameye uygun yapılmadığı, geomembran malzemenin serilmesi ve tekrar sökülmesine ilişkin taleplerin yerinde olmadığı, geomebran malzeme bedelinin 15.033,75 USD olduğu, malzemelerin uygulanması yükümlülüğü davalıda olduğundan 4.000 USD bedelin ve deney ücretleri ile masraflara ilişkin olarak 9.07,63 TL talep edebileceği, davacı %7 oranında faiz talep etmiş ise de oranın cezai şart bedeline ilişkin olduğu, ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiği 20/05/2019 tarihine ödeme için verilen sürenin eklenmesiyle temerrüdün 24/05/2019 tarihinde gerçekleştiği ve tarafların tacir olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, 19.033,75 USD'nin ve 9.087,63-TL'nin 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ve davanın kabulüne ..."karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması talebinin reddedilerek ıslah için süre verildiğini ve davının kabulüne karar verildiği ancak raporda Geotekstil Keçe hakkındaki değerlendirmelerin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Davalının teslim ettiği bu malzemelerin TAKK raporlarında da geçtiği üzere 800 g/m² özelliğinde olup teslim edilen malzemenin fatura tarihi ile uygunluk testinden geçemediği tarih arasında teslime ilişkin yeni bir fatura bulunmadığını, mahkemece bilirkişilere yerinde inceleme yetkesi verilmiş ise de, bilirkişilerin yerinde inceleme yapmadıklarını ve önceki raporu tekrar ettiklerini, bu haliyle raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığını, aylık %7 USD faizi ile ödenme ibaresinin cezai şart olarak değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, sözleşmede bu oranın ödenmeyen tüm ana paralar için kararlaştırıldığını, faiz alacağının cezai şart olarak tanımlamayacağını, kusurlu olarak imal edilen malzemelerin sökülmesi kaldırılması ve şantiye dışına çıkarılması işlemlerine ilişkin alacak taleplerinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ,uygunluk testini geçememesi nedeniyle bu işlemlerin müvekkili tarafından yapıldığını, ürünlerin kullanılmadığını, kullanılan kısmın söküldüğünü, şartnamelere uygun ibaresi nedeniyle müvekkilinin malzemeleri kullandığını, bir kusurun bulunmadığını belirterek, mahkeme kararın kaldırılmasını istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmenin TL üzerinden imzalandığını, bilirkişi raporunda da TL üzerinden hesaplama yapıldığını, ödemenin de TL olarak çek ile yapıldığını, ayıplı malın müvekkiline iadesi gerektiğini, bilirkişi raporu dikkate alınmadan haksız hüküm kurulduğunu belirterek, mahkeme kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 1-6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmünce yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde vade veya fiili ödeme tarihindeki rayice göre Türk parası ile ödenmesi istenebilir. Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmede iş bedeli "USD" üzerinden kararlaştırılmış ise de, davalı taşeron davacıya kestiği faturayı TL üzerinden düzenlediği gibi, davacı yüklenici de davalı taşerona iş bedelini 77.018,99 TL ve 76.000,00 TL miktarlı iki adet çek ile ödemiştir. Bu durumda taraflar arasında iş bedelinin TL olarak ödenmesi hususunda yeni bir fiili durum oluşturulduğu yani tarafların seçimlik haklarını ülke parası TL üzerinden kullandıkları anlaşılmaktadır. Seçimlik hakkını bu şekilde kullandıktan sonra iradeyi sakatlayan sebeplerin bulunmaması dışında bundan dönülmesi mümkün değildir. Bu şekilde bir iddia da ileri sürülmediğinden, davacı tarafça davalıya ödenen iş bedelinden davacıya iadesi gereken miktarın TL olarak hesaplatılarak hüküm altına alınması gerekirken bu hususun gözden kaçılarak yazılı şekilde yabancı para cinsinden hüküm kurulması doğru olmamıştır. (Yargıtay 15 H.D 2017/150E- 2018/1770 K.vb) 2- Davalı taşeron yargılama aşamasında ayıplı olduğu ileri sürülen malzemelerin kendisine iade edilmesi gerektiğini belirttiği halde bu malzemeler hakkında mahkemece gerekli inceleme ve araştırmaların yapılıp davalıya iadesi gerekip gerekmediğine ilişkin bir değerlendirme yapılması gerekirken bu hususta hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmaması usul ve yasaya aykırı olmuştur. Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE, 2-Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/03/2023 gün ve 2020/671 Esas 2023/187 sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- Taraflarca yatırılan peşin istinaf karar harçlarının istek halinde kendilerine iadesine, 5- Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa ilgili icra dairesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 30/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip...