Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1876 E. 2025/927 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO:2023/1876 Esas

KARAR NO:2025/927 Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:05/04/2023

NUMARASI:2020/159 E. - 2023/317 K.

DAVANIN KONUSU:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:02/07/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; icra takibine konu çek de dahil olmak üzere henüz tespit edilmiş olan 185 çekin, müvekkili şirketin muhasebe elemanı tarafından çalındığını ve bu durumla ilgili İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/140425, 2019/141472 ve 2019/158300 Soruşturma numaralarıyla Savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığını, savcılık tarafından bankalara bilgilendirme müzekkereleri gönderildiğini, söz konusu çekin iptali için ise İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/225 E. Sayılı dosyası ile ödeme yasağı kararı da verildiğini, ancak alınan bu tedbir kararı çeklerin ilgili bankalarca ödenmemesi bakımından verilmiş olduğundan üçüncü kişileri bağlayıcı nitelikte olmadığını, alınan tedbir kararında çeklerin üçüncü kişiler tarafından icraya konmaması ile ilgili bir hüküm olmadığından çalınan çeklerden 05/10/2019 keşide tarihli ... Bankası... Şubesi, ... çek nolu, ...'in keşidecisi bulunduğu 35.000.00-TL meblağlı çek davalı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinde ... Sayılı dosya ile icraya konulduğunu, cebri icra tehdidi altında ki müvekkilinin işlemlerin devam etmemesi adına bu parayı icra dairesine yatırdığını, müvekkilinin davalıya böyle bir borcu bulunmamasına rağmen ödeme yapmak durumunda kaldığını, davalı Faktoring şirketinin, çeki iktisabında esas Faktoring sözleşmesi usulüne aykırı ve geçersiz olduğunu, Faktoring sözleşmesi tarihi ile fatura tarihi farkı göz önünde bulundurulduğunda uygulanması gereken ilgili yönetmeliğin doğacak alacakların devri başlıklı 4. bölümüne göre, doğacak alacaklar açısından faktoring işleminin gerçekleşmesi, devralınan alacakların fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile tevsik edilebilir bir alacak olması ve alacağın doğduğu anda bu durumun fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile tevsik edildiğinin kuruluş tarafından takip edilmesine bağlı olduğunu, davalı faktoring şirketinin sadece fatura almakla yetindiğini, istihbarat çalışması yapmadığını, davalı ... Faktoring'in bankaya ödeme için başvurduğu vakit; bankanın "ödeme yasağı vardır" beyanını görmesine rağmen ödeme yasağı kararının sebebini araştırmadan, çeki icra takibine konu etmesinin basiretli tacir sıfatına uymadığını ve kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, davalı faktoring şirketinin Beşiktaş ...Noterliği ... Yevmiye Numaralı 11.09.2019 düzenleme tarihli ve Beşiktaş ...Noterliği ... Yevmiye Numaralı 18.10.2019 tarihli ihtarlara rağmen, ellerindeki işlem yaptıkları çekler hakkında bilgi vermediğini, takip sürecine geçerek müvekkili şirketi cebri icra tehdidi altında bıraktığını, davalı faktoring şirketinin dava ihbar edilene kadar, çeki ödenmesi için bankaya ibraz ettiklerinde öğrenmelerine ve Ticaret Sicil Gazetesinde defalarca ilan edilmesine rağmen ilgili çek iptali davasına müdahale etmediğini, ...Kablo şirketinin 14.07.2017 tarihinde 50.000,00TL sermaye ile kurulduğunu, ilgili şirketin faktoring şirketleri ile ilk işlem yapmaya başladığı vakit dahi yüksek meblağda işlemler yaptığını, davalı ... Kablo şirketi ile müvekkili şirket arasında hiç bir ticari ilişki olmadığını ve bundan sebep ... kablonun kendi elinin ürünü olan faturalardan başka ticari ilişkimizi ortaya koyacak her hangi bir belgede bulunmadığını, bu nedenle davalı faktoring şirketinin, ... Kablo şirketinin temlik işlemlerine dayanak yaptığı faturalar ile vergi beyannamelerini karşılaştırmış olması gerektiğini, davalı ... Şirketi veya... ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki olmadığını, müvekkili şirketi dolandırarak, güveni kötüye kullanan şüphelinin çekleri ... Kablo yetkilisi ...'a teslim ederken, şirket yetkilisi olmadığı gibi, ayrıca müvekkil şirket kurulduğundan beri hiçbir zaman şirket yetkilisi olmadığını, bu doğrultuda çeklere ilişkin hiç bir yetkisi bulunmadığını beyan ederek, davanın kabulü ile İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasının iptaline ve müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine, cebri icra tehditi altında ödenen çek bedelinin istirdadına, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı ... Faktoring vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin ve yetkililerinin suç işleme pahasına kötü niyetli hareket ettiklerini, müvekkili dahil faktoring şirketlerinden haksız şekilde menfaat elde etme amacı güttüklerini, dava dilekçesi ve ekindeki belge içeriklerinden anlaşılacağı üzere, davacının 417 adet çekin yetkilisinin bilgisi dahilinde, fakat yetkilisi yanıltılarak piyasada kullanıldığı iddiasına dayalı olarak işbu davanın açıldığını, söz konusu çeklerin önemli bir kısmının müvekkili tarafından temlik alındığını, çek metinlerine bakıldığında; davacının kendinden önceki ciranta ... A.Ş. ile birlikte hareket ederek başta Resmi Belgede Sahtecilik ve Nitelikli Dolandırıcılık olmak üzere VUK. md. 359'daki Sahtecilik suçlarını işleme kastıyla hareket edildiğinin anlaşıldığını, müvekkiline yapılan faktoring işlemlerinde temlik alınan çeklere bakıldığında; çeklerin neredeyse tamamına yakın kısmında davacıdan önceki ciranta'nın ... A.Ş. olduğunu, ciro imzaları aynı kişinin el mahsulü olmakla, çekleri piyasada kullanmak ve müvekkili dahil 3. kişileri dolandırmak kastıyla hareket edildiğini, davacı adına sunulan dilekçelerde davacının imza inkarının olmadığını, davacının yetkilisi olan ..., davacıdan önce çeklerde cirosu bulunan ... A.Ş. yetkilisi ... ve davacının muhasebecisi ... tarafından söz konusu çeklerde sahtecilik yapıldıktan sonra ... ŞTİ yetkilisi ... ile birlikte hareket edilerek, özellikle faktoring işlemiyle çekleri kırdırarak para tahsil etme ve sonrasında çeklerin kullanılma amacından haberdar olmama iddiasıyla İstanbul Mahkemeleri nezdinde davalar açarak mükerrer para tahsil etme amacı gütme yoluyla dolandırıcılık kastıyla hareket ettiklerini, İstanbul CBS'ye ve MASAK'a ve davacı dahil diğer şirketlerin bağlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüklerine yaptıkları suç duyurusu ve ihbarlar neticesinde, yürütülecek soruşturmalarda ve açılacak ceza davalarındaki ifadelerin, toplanacak delillerin, oluşturulacak ara kararların ve nihai kararların işbu dava ve davacının aynı yönde açacağı diğer davaların esasını etkileyeceğini, bu nedenle HMK.md.165/1 gereğince konusu soruşturma ve ceza davası sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacıyla birlikte hareket ettiği açık olan, çekler üzerindeki ciro sahteciliğine alenen cevaz veren... A.Ş.'nin davaya dahil edilmesi gerektiğini, davacı keşide ettiği ihtarnameleri dayanak göstererek müvekkilinin kötü niyetli olduğunu iddia ettiğini, ancak, faktoring belgelerinde de görüleceği üzere; söz konusu ihtarnameler müvekkilinin faktoring işlemlerini gerçekleştirmesinden sonra müvekkiline ulaştığını, faktoring işlemlerine istinaden 2.818.200,00-TL'lik ödeme yapan müvekkili tarafından, herhangi bir yasal mercii kararına dayanmayan ihtarnamelere tek başına itibar edilemeyeceğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu beyan ederek, davalar arasında bağlantı bulunduğundan HMK.md.166 gereğince İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/5 Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesini, İstanbul CBS'ye ve MASAK'a ve davacı dahil diğer şirketlerin bağlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüklerine yapılan suç duyurusu ve ihbarlar neticesinde, yürütülecek soruşturmalarda ve açılacak ceza davalarındaki ifadelerin, toplanacak delillerin, oluşturulacak ara kararların ve nihai kararların işbu dava ve davacının aynı yönde açacağı diğer davaların esasını etkileyeceğinden HMK.md.165/1 gereğince söz konusu soruşturma ve ceza davası sonucunun bekletici mesele yapılmasını, dahili davalı sıfatıyla ... A.Ş.'ye davetiye çıkarılmasını, davanın reddini, davacı aleyhine % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

MAHKEME KARARI:İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 05/04/2023 tarihli 2020/159 E. - 2023/317K. sayılı kararıyla; "...Toplanan delillere, iddia ve savunma kapsamına göre; davacının, çekin yetkili hamili davalı faktöring şirketinin çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat edemediği, dosyaya sunulu denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, davalı faktöring şirketinin dava konusu çeki 6361 Sayılı Kanunun 9/2 ve 04/02/2015 tarihli ve 29257 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Faktoring işlemlerinde uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesine uygun şekilde temlik aldığı anlaşılmakla, davalı faktöring şirketi yönünden ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Diğer davalı şirket yönünden ise; davacının İstanbul ... İcra dairesinin ... sayılı dosyasında davalılara borçlu olmadığının tespiti/ödenen çek bedelinin istirdadını talep ettiği, icra takibi sırasında açılan menfi tespit davalarında icra takibinin alacaklısı olan gerçek ya da tüzel kişinin davalı sıfatıyla hazır bulunması gerektiği anlaşıldığından, davalı ... Şirketi yönünden davanın pasif husumet dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.Davacının kötü niyetli olduğu ispatlanmadığından, davalı faktöring şirketinin tazminat talebinin de reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki iddia ve beyanlarını tekrarla; dava konusu 35.000.00-TL meblağlı İstanbul ...İcra Dairesinde ... sayılı dosya ile icraya konulan çekin müvekkili şirketin muhasebe elemanı tarafından çalındığını, cebri icra tehdidi altındaki müvekkilinin çek bedelini ödediğini, istirdat talep ettiklerini, İİK'nın 72/7. maddesindeki koşulların oluştuğunu, hırsızlıkla ilgili İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/140425, 2019/141472 ve 2019/158300 Soruşturma numaralarıyla savcılık tarafından soruşturma başlatıldığını, çek iptal davası açıldığını, ödememe kararı verildiğini, müvekkilimin gereken tüm işlemleri yaptığını, İstanbul 40. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/163 Esas sayılı dosyası ile ceza davasının yargılamasının devam ettiğini, diğer Mahkemelerde açılan benzer davalarda ceza davası bekletici mesele yapılmasına rağmen işbu davada bekletici mesele yapılmadığını, bekletici mesele yapılmadan verilen diğer mahkeme kararlarının istinaf mahkemesince kaldırıldığını,Faktoring Sözleşmesinin usule aykırı ve geçersiz bir temlik sözleşmesi olduğunu, ... Kablo şirketi ile müvekkili arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkilinin yetkilisinin imzasını taşıyan bir sipariş formu ya da mal teslimini destekleyen belgenin mevcut olmadığını, davalı Faktoring şirketinin yalnızca fatura almakla yetindiğini, diğer yükümlülüklerini yerine getirmediğini, basiretli davranma yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Faktoring Şirketinin ağır kusurlu ve kötüniyetli olduğunu, müvekkili şirketin zararına hareket ettiğini, bankada ödeme yasağı bulunduğunun bildirilmesine rağmen çeki icra takibine konu ettiğini, ödeme yasağıyla ilgili bir araştırma yapmadığını, Davalıya gönderdikleri ihtarnamelere cevap vermediklerini ve ellerindeki çeklerle ilgili bilgi vermediklerini, Fakoring Şirketinin basiretli tacir gibi davranmadığını, ... Kablo Şirketi'nin temlik işlemlerine dayanak yaptığı faturalar ile vergi beyannamelerini karşılaştırması gerektiğini,Davalı ...Şirketi veya ... ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki olmadığını, müvekkili şirketi dolandırarak güveni kötüye kullanan şüphelinin, çekleri ... Kablo yetkilisi ...'a teslim ederken, şirket yetkilisi olmadığı gibi, ayrıca müvekkili şirket kurulduğundan beri hiçbir zaman şirket yetkilisi olmadığını, bu doğrultuda çeklere ilişkin hiç bir yetkisi bulunmadığını belirterek, istinaf başvurularının kabulüne, yerel mahkeme kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:İstanbul ... İcra dairesinin ... sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklısının ... Faktoring Anonim Şirketi, borçluların ..., ...Şirketi,... Anonim Şirketi, ... Limited Şirketi, ... olduğu, 35.000,00 TL asıl alacak olmak üzere 38.680,83 TL toplam alacak için 04/10/2019 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 30/09/2019 ibraz tarihli, 35.000,00 TL miktarlı çek olduğu tespit edilmiştir.Takibe konu çek örneği incelendiğinde...Bankası ...Şubesi'ne ait...seri numaralı, 30/09/2019 vade tarihli, 35.000,00 TL bedelli çek olduğu, lehtarının ... A.Ş., keşidecisinin... olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... A.Ş.,... A.Ş., ... Şti.,... A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, bankaya ibrazında İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/1333 D.İş sayılı kararı nedeniyle çekin iade edilmediğinin yazıldığı tespit edilmiştir.Davalı ... A.Ş.'nin dosyaya sunduğu 13/02/2019 tarihli Faktoring Sözleşmesi incelendiğinde; davalı ... Şirketi arasında imzalandığı, azami faktoring hacminin 1.000.000,00 TL olduğu, ...'un müteselsil kefil olarak sözleşmeyi imzaladığı tespit edilmiştir.Davalı ... A.Ş.'nin dosyaya sunduğu 24/04/2019 tarihli Alacak Bildirim Formu (ABF) Kambiyo Senetleri Tevdii-Ödeme Talimatı incelendiğinde; toplam 357.867,76 TL alacağın devredildiği, devir tutarının 185.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.Davalı ... A.Ş.'nin dosyaya sunduğu Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu incelendiğinde; davaya konu 35.000,00 TL'lik çekin de aralarında bulunduğu üç adet çekin yer aldığı tespit eidlmiştir.Davalı ... A.Ş.'nin dosyaya sunduğu fatura örnekleri incelendiğinde; 22/04/2019 tarihli, 761251 seri numaralı, toplam 219.699,98 TL bedelli fatura olduğu, .. Şirketi tarafından beyaz kılıf PVC ve kahve damar PVC ürününe ilişkin ... A.Ş. adına düzenlendiği, diğer faturanın ise aynı şirketler arasında 12/04/2019 tarihli, ... seri numaralı, toplam 138.167,78 TL bedelli fatura olduğu, polieliten dolgu ve siyah PVC dış kılıf ürünlerine ilişkin düzenlendiği, tespit edilmiştir. İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/5 E. sayılı dosyası incelendiğinde; 14/10/2020 tarihi itibariyle davacı tarafça eksik harç yatırılmadığından dosyanın işlemden kaldırılmasına ve 15/01/2021 tarih ve E.2020/5 K.2021/25 sayılı karar ile açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/563 Esas, 2019/516 Karar sayılı dosyası incelendiğinde; şikayetçilerin ... ve ... Şirketi, sanıkların..., ..., ... ve ... oldukları, sanık ...’ın şikayetçi şirketin muhasebe bölümünde çalışırken gerçek bir alım olmamasına rağmen bazı faturalar düzenlediği, bu fatura ödemeleriyle ilgili şirket yetkilisine çekler imzalattığı, bu çekleri ... Kablo şirketi aracılığıyla faktöring şirketleri aracılıyla kırdırdığı ve paranın şirket hesabı yerine kendi hesabına gönderildiği, sanıkların birlikte hareket ederek dolandırıcılık suçunu işledikleri iddiasıyla kamu davası açıldığı, Mahkemece eylemin güveni kötüye kullanmak suçu olduğu ve asliye ceza mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, İstanbul 40. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/163 Esas numarasını aldığı, UYAP üzerinden yapılan incelemede halen derdest olduğu tespit edilmiştir.İstanbul C. Başsavcılığının 2020/53535 Sor. sayılı evrakı incelendiğinde; şikayetçinin ... A.Ş., şüphelilerin..., ..., ...Şirketi, .... A.Ş., ..., ..., ...Kablo, ...,.., ..., ..., ... olduğu, evrakta sahtecilik, dolandırıcılık ve V.U.K.’na muhalefet suçlarından soruşturma yapıldığı, UYAP üzerinden yapılan sorgulama ile soruşturmanın devam ettiği tespit edilmiştir.İlk derece mahkemesince bilirkişi ...'dan alınan 11.03.2022 tarihli bilirkişi kök raporunda; Davalı faktoring şirketinin ibraz olunan e-defter beratlarının süresinde oluşturulduğu, davalının 2019 yılı ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğunu, davacının defter ibrazında bulunmadığını, Mahkemece, ilgili vergi dairesinden dava dosyasına celbi sağlanan davacının KDV hariç tutarlar üzerinden alımlarını beyan ettiği BA formları, davalının da KDV hariç tutarlar üzerinden satışlarını beyan ettiği BS formlarının incelendiği, davacını yalnıza Nisan, Mayıs Haziran 2019 dönemi BA formlarında davalı ... Şirketi’nden 13 adet fatura ile KDV hariç toplam 387.964 TL tutarında alım yaptığını beyan ettiğinin görüldüğünü, aynı şekilde davalı...Limited Şirketi’nin BS formlarındaki beyanının da davacının BA formlarındaki beyanını teyit eder mahiyette olduğunu, bu itibarla davacı vekilinin gerek dava dilekçesinde gerekse de 30.09.2020 tarihli cevaba cevap dilekçesinde, müvekkili şirket ile diğer davalı ... Şirketi arasında hiçbir ticari ilişki olmadığı yönündeki beyanı ile davacının Ba formunda vergi dairesine verdiği beyanının birbiri ile çeliştiği, adı geçen davalı ile davacı arasında ticari ilişki olduğunu, mahkemece ilgili vergi dairelerine yazılan müzekkere cevaplarına göre; davacı şirketin Sahte ve Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediğinden / kullandığından "özel esaslar" alındığı, yine davalı ... Şirketi Sahte ve Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediğinden / Kullandığından "özel esaslar" alındığını, dava dışı ... A.Ş'nin de Sahte ve Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediğinden / Kullandığından "özel esaslar" alındığı anlaşıldığını, davalı faktoring şirketinin davalı ...Limited Şirketi'ne faturaya dayanarak faktoring mevzuatı kapsamındaki mali gereklere uygun olarak ödeme yaptığını, dosyaya mübrez bilgi ve belgeler, davalı faktoring şirketinin ticari defterler kayıtları ile sunulan çek teslim bordrolarına göre davalı faktoring şirketinin dava konusu çekin iyi niyetli yasal hamili olabileceğini görüş ve beyan etmiştir.İlk derece mahkemesince bilirkişi ...'dan alınan 13.01.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...1. Davacı şirketinin ibraz olunan e-defter beratlarının süresinde oluşturulduğu, davalının 2019 yılı ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu, 2. Davacının ticari defterlerine göre, davacı ile davalı ... Şirketi arasında ticari ilişki olduğu, 3. Ancak faktöring işlemine dayanak faturanın davacının defterlerinde kayıtlı olmadığı, yine faktoring işlemine konu çekin davalı... Limited Şirketi’ne ciro edildiğine dair davacının defterlerinde kayıt olmadığı, söz konusu çekin 331 - Ortaklara Borçlar hesabına borç kaydedildiği, 4. Davacı vekilinin gerek dava dilekçesinde gerekse de 30.09.2020 tarihli cevaba cevap dilekçesinde, müvekkili şirket ile diğer davalı... Şirketi arasında hiçbir ticari ilişki olmadığı yönündeki beyanı ile Davacının Ba formunda vergi dairesine verdiği beyanı ve ticari defter kayıtları birbiri ile çeliştiği, adı geçen davalı ile davacı arasında ticari ilişki olduğu, 5. Sayın Mahkemece ilgili Vergi dairelerine yazılan müzekkere cevaplarına göre; Davacı şirketin Sahte ve Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediğinden / Kullandığından “özel esaslar” alındığı, yine davalı ... Şirketi Sahte ve Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediğinden / Kullandığından “özel esaslar” alındığı,Dava dışı ... A.Ş’nin de Sahte ve Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediğinden / Kullandığından “özel esaslar” alındığı anlaşıldığı,6. Kök raporda arz ve izah olunan görüş ve kanaatlerin aynı perspektif ile muhafaza edildiği, 7. Davalı faktöring şirketinin davalı ... Limited Şirketi’ne faturaya dayanarak faktoring mevzuatı kapsamındaki mali gereklere uygun olarak ödeme yaptığı,8. Dosyaya mübrez bilgi ve belgeler, Davalı faktöring şirketinin ticari defterler kayıtları ile sunulan çek teslim bordrolarına göre Davalı faktöring şirketinin dava konusu çekin iyi niyetli yasal hamili olabileceği..." yönünde görüş ve beyan edilmiştir.

G E R E K Ç E:Dava, menfi tespit ve istirdat istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince ... A.Ş. hakkındaki davanın esastan, ... Kablo hakkındaki davanın ise husumet nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Mahkemece davalı faktöring şirketinin dava konusu çeki 6361 Sayılı Kanunun 9/2 ve 04/02/2015 tarihli ve 29257 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Faktoring işlemlerinde uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesine uygun şekilde temlik aldığı gerekçesiyle, davalı faktöring şirketi yönünden ispatlanamayan davanın reddine, diğer davalı şirket yönünden ise; davacının İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında davalılara borçlu olmadığının tespiti/ödenen çek bedelinin istirdadını talep ettiği, icra takibi sırasında açılan menfi tespit davalarında icra takibinin alacaklısı olan gerçek ya da tüzel kişinin davalı sıfatıyla hazır bulunması gerektiği gerekçesiyle, davalı ... Şirketi yönünden davanın pasif husumet dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.Dosya üzerine resen yapılan incelemede; Mahkemenin gerekçeli kararının dava dilekçesinin özetlendiği ilk paragrafındaki anlatımlarda, davaya konu çeke, davanın konusunu oluşturan icra takibine ve ödeme yasağı kararına ilişkin Mahkeme ve esas numarası bilgilerinin dava dilekçesi ile uyumlu olmadığı tespit edilmiş olup, bu husus HMK’nın 297. maddesine aykırıdır.6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2. maddesi ''Faktoring şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal ve hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez.'' hükmünü içermektedir. Yasa metninden de anlaşılacağı üzere, faktoring şirketinin, faktoring işlemi ile devraldığı alacak, alacağın temliki hükümlerine tabidir. Faktoring işlemlerinde alacağın temliki hükümlerinin uygulandığı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 03.11.2010 tarih, 2010/19-488 E, 2010/557 K sayılı kararında da açıkça belirtilmiştir. Öte yandan aynı kararda faktoring işleminin müşteri (firma), faktoring şirketi (faktor) ve borçlu olmak üzere üç tarafının bulunduğu da açıklanmıştır. Faktoring işleminin bu tarafları arasındaki ilişkiler yönünden 6361 sayılı Yasanın 9/2 ve 6098 sayılı TBK'nın 188/1.maddesi hükümlerinin uygulanması gerekir. Buna göre borçlu, faktoring işlemini öğrendiği sırada önceki alacaklısına karşı sahip olduğu def'ileri alacağı faktoring sözleşmesine dayanarak devralmış olan faktoring şirketine karşı da ileri sürebilecektir. 6361 sayılı Yasa'nın 9/2. ve TBK'nın 188/1. maddesi karşısında faktoring işleminin tarafları arasındaki ilişkiler yönünden şahsi def'ilerin ileri sürülebilmesinde faktoring şirketinin iyi niyetli ya da kötü niyetli olmasının sonuca etkisi bulunmamaktadır. (Y.11. Hukuk Dairesi, 2021/9110 E, 2022/9036K sayılı ilamı).Davacı aşamalarda kendi şirketinin muhasebecisinin çaldığı yaklaşık 185 adet çek ile görünürde borç ilişkisi oluşturulduğunu, davalı ... Kablo şirketinin basiretli tacir olarak davranmadığını ileri sürerek bu hususta ceza soruşturması olduğunu iddia etmiştir. Mahkemece yapılan araştırmada İstanbul 40. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/163 Esas sayılı dosyasının halen derdest olduğunun tespit edildiği, Dairemizce ceza dosyası UYAP'tan sorgulandığında; sanıkların davacı şirketin eski çalışanı ... ile davalı şirketin eski yetkilisi ve faktoring sözleşmesinde kefil olarak yer alan ... olduğu, ceza davasının halen derdest olduğu görülmüştür. Yine davalı Faktoring Şirketinin aynı olayla ilgili davacı şirket ve yetkilileri ile diğer şahıslar hakkında yaptığı şikayet üzerine başlatılan İstanbul C. Başsavcılığının 2020/53535 Sor. sayılı soruşturmasının da halen devam ettiği tespit edilmiştir. Bu durumda ilgili ceza davasının ve soruşturma evrakının dosya içine getirtilerek ceza davasının bekletici mesele yapılmasının düşünülmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi de yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davacının istinaf talebinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 355/1 ve 353/1-a-6. maddeleri gereğince, İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 05/04/2023 tarihli 2020/159 E. - 2023/317 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 02/07/2025 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.