Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1212 E. 2026/987 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/1212

KARAR NO : 2026/987

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 07/11/2022

NUMARASI : 2022/48 Esas 2022/1032 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 17/01/2022

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 01/06/2026

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; dava dışı sigortalı ... AŞ tarafından İtalya'da yerleşik ... ... ... isimli firmaya 245 adet kurutucu cinsi emtia satışı gerçekleştirildiğini, Türkiye'den Almanya'ya seferi yapılacak olan emtiaların ... numaralı 01.01.2020 tanzim tarihli Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, davaya konu taşıma için Davalı ile anlaşıldığını ... (...) plakalı tır ile ... ... ... firmasına sevkiyatının gerçekleştiğini, söz konusu aracın 05.02.2020 tarihinde alıcı firmanın anlaşmalı deposu ... firmasına varışı sonrasında yapılan kontrollerde bir kısım emtianın ambalajlarının hasarlı olduğunun görülmesi üzerine ... belgesine şerh düşülerek akabinde müvekkili sigorta şirketine başvurduğunu, hasar sonrası müvekkili tarafından sigortalının zararının tazmin edildiğini,hasar için ekspertiz çalışması yaptırıldığını, raporda: davalı/nakliyeci tarafından sigortalıdan sağlam olarak teslim alınan 245 adet çamaşır kurutucu emtiasından 37 adet kirli ve ambalajı hasarlı olarak alıcısına teslim edildiğini, ambalajların yırtılmış, straforların kırılmış ve kirli olduğu, kirlenme hasarının ambalaj ile sınırlı olduğu, emtia bedelinin %10'unun ambalajın yenilenmesi için oluşacak işçilik ve ekipman maliyetlerin özellikle bir Avrupa ülkesinde bulunması, ambalaj yenileme masrafları için oluşacak ek maliyetler (ambalaj maliyeti, lojistik masraflar, gümrük masrafları vb.) göz önünde bulundurulduğunda uygun olduğu, sovtaj imkanının bulunmadığı, hasarın toplam maliyeti 839,03 € olarak hesaplandığı,ekspertiz raporundan anlaşılacağı üzere davalı/taşıyıcının tam ve sağlam olarak aldığı emtiayı hasarlı olarak teslim ettiğini, taşıma sırasında gerçekleşen hasar sebebiyle davalı taşıyıcı söz konusu zarardan sorumlu olduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili; ... Konvansiyonu 32. maddeye göre yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiğini, davaya konu taşımacılıkta teslimatın 05.02.2020 tarihinde yapıldığını, davanın 17.01.2022 tarihinde açıldığından zaman aşımına uğradığını, davaya konu taşımacılıkta davacının iddiasının aksine ... belgesine herhangi bir şerh düşülmediğini ve müvekkil şirkete hasar ihbarında bulunulmadığını,davacı tarafından yaptırılan ve dosyaya sunulan 03.06.2020 tarihli ekspertiz raporunun tek taraflı olup hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, ... Konvansiyonu hükümlerine göre sorumluluk brüt kg bazında 8.33 ... ile sınırlandırıldığını, ... hesabı yapılırken sovtaj değerinin de dikkate alınması ve sovtaj değerleri hesaplandıktan sonra kalan miktar üzerinden ... hesabı yapılması gerektiğini,talep edilecek yıllık faizin %5 ile sınırlı olduğunu,alaacğın likit olmadığını, davacı tarafından ödenen tazminat taşıyıcı tarafından ancak gerçek mal bedeli üzerinden tazmin edilebileceğini, dolayısıyla sigortalı-sigortacı arasındaki özel şarta tabi %10 veya daha yüksek oranda bedel arttırıcı tutardan taşıyıcının sorumlu olmadığını, davanın sigortacıları ... A.Ş.'ye ihbarına, davanın usulden ,aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; sigortalı sigortalının Almanya'daki alıcıya gönderdiği 245 adet kurutucuyu emtiasının karayolu ile taşınması işinin davalı tarafından üstlenildiği, emtianın alıcıya teslimi sırasında yapılan kontrolde emtianın hasarlandığı tespit edilmekle, %10 ilave bedelin eklenmesi sonucunda tespit edilen 839,03-euro hasar bedelinin 04.06.2020 tarihinde sigortalıya ödendiği, yapılan ödemenin poliçe kapsamında olduğu, temlik ve ibra belgesi de dikkate alındığında, davacının halefiyet kuralları gereğince sigortalıya ödediği bedeli bakımından taşıyıcı olan davalıya rücu hakkı bulunduğu, ...'nin 32/1. maddesine göre;davanın bir yıl içinde açılması gerektiği, zamanaşımı başlangıcı ise; teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihi, tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra, kararlaştırılmış zaman limiti yoksa yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60. Günde başladığı, emtianın 05.02.2020 tarihinde varış yerine ulaştığı, yapılan kontrollerde bir kısım emtianın ambalajlarının hasarlı olduğunun görülmesi üzerine ... belgesine şerh düşüldüğü, ... taşıma senedine düşülen hasar notu ihtirazi kayıt-varma yerinde derhal hasar ihbarı şartını sağladığı,artık CMRnin30 maddesi gereği yedi gün içinde ihbar yapılmasına gerek bulunmadığı, hasar nedeniyle 02.05.2020 tarihinde teslim edilen emtialar için sigorta tarafından 04.06.2020 tarihinde ödeme yapıldığı, icra takibinin 13.01.2021 tarihinde başlatıldığı,takip nedeniyle kesilen zamanaşımının bu tarih itibariyle yeniden başladığı, davanın ise yine bir yıllık süre içerisinde 17.01.2022 tarihinde açıldığı zamanaşımı definin yerinde olmadığı, hasarlı 37 adet makinenin brüt ağırlığının 1.665- kg olduğu, taşıyıcının sorumluluğunun 1.665- kg x 8,33 ...: 13.869,45 ... olduğu, tespit edilen zarar üst sınırı ise 114.103,97-TL olup sorumluluk sınırı altında kaldığı, diğer yandan hasara uğrayan emtia bedeli 762,76-euro olup, davacı tarafından davadışı sigortalı ile arasında imzalanan sigorta sözleşmesi gereği ödenen %10 oranında 76,28-euro tutarında ilave bedel de eklenerek 839,03-euro tazminat talep edilmiş ise de; davada ancak gerçek zarar talep edilebilecek olup, %10 ilave bedelin davalıdan talep edilemeyeceği, davacının talep edilebileceği gerçek zarar tutarı 762,76-euro olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da ekspertiz raporunda tespit edilen hasar bedelinin makul bulunduğu tespit edilmekle, davalının itirazının 762,76-euro üzerinden iptaline,CMRnin 27. maddesi uyarınca yıllık %5 oranda faiz işletilmesine ,fazla talebin ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ: Davalı vekili;iddia edilen hasarlanma tarihi 05.02.2020 olup itirazın iptali talebiyle açtığı iş bu dava tarihinin 17.01.2022 tarihi olduğunu, CMRnin 30 maddesi gereği 7 gün içinde ihbar yapılmadığını, her ne kadar, ... senedine hasar notu düşüldüğü belirtilerek hasar ihbarına gerek bulunmadığı belirtilmiş ise de ... senedinde hasar kaydı mevcut olmadığını, CMRnin 30. maddenin 1.fıkrasında "Alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur." hükmünün yer aldığını, süresinde bildirim yapılmadığından ihbar yükümlülüğü ve zamanaşımı yönünden itiraz ettiklerini, ekspertiz raporunda, 37xDP ibaresinin 37 adet paketin ambalajının hasarlı olduğunu ifade ettiğini belirttiğini, mübrez fotoğraflarda da görüleceği üzere emteaların hiçbirinde gözle görülen bir hasar bulunmadığını, malın değerinde azalma meydana gelmediğini, ambalaj üzerindeki "kirlenme" durumu temizlenerek etkisi giderilebilecekken "hasar" olarak adlandırılması tamamiyle davacı lehine, subjektif bir tespit olacağını, taşınan emtealar gönderen tarafından yetersizce paketlenmiş ve düzgün bir şekilde yüklenmediğini, paletlerin arasına hava yastığı konduğu iddia edilse de fotoğraflarda görüleceği üzere istifleme oldukça sık yapılmış olup arada herhangi bir hava yastığı vb. aparat bulunmadığını, yükleme ve istifleme gönderici tarafından özensizce yapıldığını, davacı sorumluluğundaki ambalajlama yetersizliği müvekkil şirketin sorumluluğunda olmadığını yalnızca ambalajda hasar olduğu iddia edilen emteanın ... hesabı yapılırken, emteaların toplam ağırlığının dikkate alınması hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil edeceğini, ... hesabı yapılırken yalnızca söz konusu kirli/hasarlı ambalajların ağırlığının hesaplanması gerekiğini, sovtaj değerinin de dikkate alınması ve sovtaj değerleri hesaplandıktan sonra kalan miktar üzerinden ...

hesabı yapılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: Uluslarası karayolu taşıması sırasında hasarlanan emtia ambalajı nedeniyle sigortalıya ödenen tazminatın rücusu için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Öğretide hasar kavramı yönünden ...’nin tümü dikkate alınarak yapılmış detaylı bir tanımı da mevcuttur. Buna göre; taşıma sözleşmesine konu eşyanın fiziksel özelliğinde kötüleşme veya değişme meydana getiren, böylece eşyanın durumu veya değerinde neticeler doğuran, buna karşın kullanım amacını kaldırmayan ve eşyanın tümden değer veya miktarını yok etmeyen etki olarak tanımlanmıştır. Hasarda ise geri döndürülebilir bir değişim, dönüşüm veya kötüleşme söz konusu olacaktır. Örneğin, taşımaya konu kıyafet ambalajlarının, taşıma aracının içinin temiz olmaması dolayısıyla kirlenmesi hadisesinde; ambalaj kirlenmesi, eşyanın maddî değerinde azalma meydana getirmekle birlikte bu azalma ambalajın yenilenmesi yahut temizlenmesiyle giderilebilen, eşyanın kullanım amacını bertaraf etmeyen bir hasar olarak nitelendirilebilecektir. Şu halde; örnekteki hasar halinde ambalajların kirli olması, değerlerinde temizliği gerektirir bir azalma meydana getirdiğinden, temizlik bedelince bir tazminat sorumluluğu söz konusu olacaktır.(... -... ye göre Taşyıcının kayıp ve Hasar Halinde Tazminat Sorumluluğu TAAD Yıl 13 . Sayı 51 . Temmuz 2022 sahife:543)

Somut olayda ambalaj hasarının mevcut olduğu; emtiada bir hasar meydana gelmemiş olmasına rağmen satışa arz edilecek emtianın siyah boya ile kirlendiği hususu eksper raporu ile belirlenmesine göre; hasarın giderilmesi için yapılacak ambalaj değişimi giderleri davalı taşıyıcının sorumluluğundadır. Davalı vekili ... de hasar şerhi bulunmadığını ileri sürsede alıcı ... tarafından sigortalıya gönderilen hasar bildiriminde 37 adet DP hasarı bildirilmiş olup DP Almanca dilinde ... kelimelerinin kısaltılması olduğu (ambalaj kağıdı) kullanıldığı, ambalaj hasarına ilişkin kullanıldığı eksper ve bilirkişi raporunda belirtilmiştir. Bu nedenle ambalaj hasarını taraf için kullanılan 37x DP notunun Hasar şerhi olarak kabulünde isabetsizlik bulunmamıştır. Bu halde ayrıca taşıyıcıya öngörülen 7

günlük sürede bir bildirim yapılmasına gerek bulunmamaktadır. bildirim yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Davalı vekili alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş ise de emtianın 05.02.2020 tarihinde teslim edildiği, 13.01.2021 tarihinde icra takibi başlatılıp 31.01.2021 tarihinde davalı borçlunun itiraz dilekçesinin davacıya tebliğ edildiği zamanaşımının kesilip yeniden işlemeye başladığı ve 17.01.2022 tahinde eldeki dava açıldığından, ...'nin 32/1. Maddesinde öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresi geçmediğinden zamanaşımı süresinin geçtiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.

Eksper raporunda emtia ambalajlarında ki hasarın kirlenme şeklinde oluştuğu, sunulan yükleme fotoğraflarından yükleme sırasında dört sıra yan yana üç sıra üst üste yükleme yapıldığı ve paletler arasında hava yastıkları konulduğu, araç içinin, yan tentelerin ve ştangaların temiz olduğunun anlaşıldığı hasarın ne şekilde meydana geldiği hususunda davalı taşıyıcı tarafından ekspere bilgi verilmediği belirtilmiştir. Bu halde; tam yük olarak yüklenen emtiaların ambalajlarının kısmen neden bozulup boya ile kirlendiği hususu belirlenememekle birlikte davalı bu kirlenmede kusuru olmadığını kanıtlayamamış olmakla; sorumluluktan kurtulma sebebi ileri sürmeyen davalının hasardan sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmamıştır. Her bir emtia ayrı ayrı ambalajlanıp strafor ve dış kısmı da plastik ambalaj ile ayrıca çevrilerek muhafazaya alınmış olduğu, 245 emtiadan sadece 37 sinde ambalaj hasarı bulunduğu, yükleten sigortalıya sorumluluk yüklenemeyeceğinden taşıyıcının sorumluluk alanında meydana gelen hasarın her bir emtianın brüt ağırlığına göre hesaplanması da yerinde olup, ambalaj hasarı nedeniyle sovtaj hesabı da yapılmayacağından aksi yönde ki istinaf nedeni yerinde değildir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin karara ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 100-TL harcın mahsubu ile kalan 632-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 185-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/06/2026