Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2022/125 E. 2025/1671 K. – İtirazın İptali

Konu: İtirazın İptali

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2022/125
Karar No
2025/1671
Karar Tarihi
Konu
İtirazın İptali

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/125

KARAR NO : 2025/1671

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 18/03/2021

NUMARASI : 2019/54 Esas - 2021/151 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/11/2025

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ...Acenteliği Tic. Ltd. Şti.'nin Türk boğazlarından geçen gemilere ve tüm Türk limanlarına gelen gemilere acentelik hizmetleri veren ve ayrıca yurtdışına ürün İhracatı gerçekleştiren itibarlı bir firma olduğunu, müvekkili ile dava dışı alıcı ... International Trade Inc. arasında akdedilen sözleşme gereği ihracatı yapılacak olan 20372 kg/1358 kutu ... cinsi limonun taşıma işlemi için davalı ... Integrated ... ... Ltd.'ye izafeten acentesi ... Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş. ile anlaşıldığını, söz konusu anlaşmaya göre ... muhteviyatını barındıran ... nolu konteyner 2 numaralı davalı ... Liman ve Gemi işletmeleri A.Ş. 'ye ait ... ... numaralı "... A" isimli gemi ile 10.12.2016 tarihinde Mersin Limam'ndan yüklenip Halifax limanından aktarma yapılarak Toronto Limanı'na 11-12 Ocak 2017 tarihinde teslim edilmek üzere anlaşıldığını, taşımaya ilişkin 1 numaralı davalı tarafından düzenlenen ... numaralı konşimentodan da görüleceği üzere müvekkilinin taşıtan, dava dışı ... alıcı, 1 numaralı davalı ... taşıma işleri komisyoncusu, 2 numaralı davalı ... ise taşıyan sıfatını haiz olduğunu, davaya konu taşıma işlemi yapılırken müvekkili tarafından ...'a yükün niteliği gereği taşıma sırasında birtakım şartların oluşturulması gerektiği e mail yoluyla bildilrildiğini, bu koşulların oluşturulacağı hususunda ise ... tarafından garanti verildiğini, müvekkili tarafından verilen talimatlarda ürünün cinsi gereği +5 santigrat derece ve %80 nem oranı ile %20 ventilasyon şartlarının sağlanmış olduğu bir iklimlendirme ünitesinde (reefer) taşınması gerektiği defaeten belirtildiğini, durumun garanti altına alınması için düzenlenen konşimentoda da söz konusu koşullar belirtildiğini, ancak yükleri taşıyan ... ... numaralı "... A" isimli gemi, belirlenen tarihte vanş limanına varmadığını, geminin varış limanına varması beklenen 11.01.2017 tarihinde ...'in acentesi ... tarafından müvekkiline bir e- mail gönderilerek, konteynerin iklimlendirme ünitesinin bir süredir çalışmadığının tespit edildiğini, bu nedenle aktarma ve uğrak limanları içerisinde yer almayan Barcelona limanında iklimlendirme ünitesinin tamir edilmek üzere gemiden indirildiğini, tamamen tamir edildikten sonra 11.01.2017 tarihinde bir başka gemiye yüklendiği belirtildiğini, müvekkilinin tarafından ... muhteviyatının ne zamandır iklimlendirme ünitesi dışında tutulduğunun ve iklimlendirme ünitesinin kaç gün süreyle bozuk olduğunun bilinmediğini, aynı gün müvekkilinin söz konusu maile taşımanın taahhüt edilen sürede gerçekleştirilmediğini, söz konusu durumun limonun çürümesi/bozulması/bakterilenmesi gibi zararlara uğraması riskine sebebiyet verdiğini, son durumun sigortacıya bildirilmesi ve iklimlendirme ünitesinin ne zamandır çalışmadığının tespit edilmesi gerektiğini ve ürünlerin bozulması/tüketilemeyecek olması durumunda ortaya çıkacak zararlardan taraflarının sorumlu tutulacağı yönünde ihtarları içeren bir maille cevap verdiğini, mevzubahis tamir ve aktarma işleminin yapılmasından sonra yükler nihai varış limanına 56-57 günlük bir sürede yani taahhüt edilen taşıma süresinden 25-26 gün geç ulaştığını, varış limanı olan Toronto Limanı'nda ürünler Kanada Gıda Güvenliği Tespit Birimi tarafından incelendiğini ve belirtilen taşıma koşullarının uygulanmamış olması nedeniyle ... yükünün çürüyerek ve bozularak, tüketilemeyecek hale gelidğini, ve/veya market ömrü tükenmiş olduğu belirtildiğini, Kanada Gıda Güvenliği Tespit Birimi tarafından yapılan inceleme sonrasında, müvekkili tarafından karşılanan sigorta primi, navlun ve yükleme masraflarına ek olarak Kanada Gıda Güvenliği Tespit Birimi'nin yapmış olduğu muayene, elleçleme ve imha işlemleri nedeniyle 386.46 Kanada doları ek masraf ortaya çıktığını, tüm bunlara ek olarak yükün Kanada'da depo edilmesi ve teslim edilmesi için Kanada'da mukim ... ... ile anlaşılmış ve söz konusu hizmetler için 1.238,45 Kanada Doları zarar ortaya çıktığını, müvekkil tarafından birçok kez 1 numaralı davalıya masrafları ve uğranılan zararları tazmin etmek saikiyle ulaşılmaya çalışılmışsa da bu girişimler her seferinde yanıtsız kaldığını, işbu davaya konu İstanbul 24. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyası nezdinde icra takibi başlatıldığını, davalı vekilleri tarafından ise hukuka aykırı ve mesnetsiz olarak icra takibine itiraz edildiğini belirterek davalı tarafın İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün... Esas numaralı dosyasına sunmuş olduğu haksız itirazının iptaline, davalı tarafın takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen 2.629,98 Türk lirası için ticari temerrüt faizi ile; 47.426,96 ABD dolan ve 3.981,21 Kanada doları için dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun m.4/a fıkrası uyarınca hesaplanacak faizi ile ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;müvekkili şirkete husumet yöneltilmesi hukuken mümkün olmadığını, bu kapsamda davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu olayda da taşıma ilişkisi davacı ile diğer davalı arasında kurulduğunu, davacı ile müvekkili şirket arasında herhangi bir taşıma akdi bulunmadığını, ... A gemisi charter party sözleşmesi ile ... Integrated ... ... LTD.'ye kiralanmış olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu olayda hiçbir şekilde donatan veya taşıyan sıfatı bulunmadığını, bu durumda müvekkili şirkete, sadece gemi sahibi olduğu gerekçesiyle sorumluluk yüklenmesi hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde ileri sürülen müvekkili şirketin taşıyan, diğer davalının ise taşıma işleri komisyoncusu olduğu şeklindeki beyanlarının doğru olmadığını, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davacı dava dilekçesindeki beyanlarında ... emtiasındaki hasarın konteynerin iklimlendirme ünitesinin çalışmamasından kaynaklandığını iddia etiğini, ancak zaten taşımada kullanılan konteyner müvekkili şirkete ait olmadığından, davacının konteynerden kaynaklı hasar iddiasını müvekkil şirkete yönetlmesinin mümkün olmadığını, davacının dava konusu hasar iddialarına ilişkin usule uygun bir survey veya usule uygun bir hasar ihbarı da yapılmadığın, davacı tarafından talep edilen fahiş, afaki ve mesnetsiz tazminat miktarının kabulü mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...dava konusu yük ziyanın konteynerin arızalanmasından kaynaklandığı sonucuna varmış olup konteyner ise davalı tarafından değil dava dışı akdi taşıyan tarafından tedarik edilmiştir. Davalının fiili taşıyan sıfatıyla sorumlu olduğu süre,konteynerin aktarma limanında gemiden boşaltılması ile sona ermekte olup, burada konteynerin tamiri amacıyla geçen sürede yükün muhafazası için tedbir alma yükümlülüğü taşımanın tamamını üstlenmiş olan akdi taşıyana aittir. Bu çerçevede bilirkişi heyetinde bulunan uzman bilirkişiler zararın meydana gelmesinde davalı fiili taşıyanın bir kusurunun bulunmadığı sonucuna varmış olup, TTK 1179/1 maddesi uyarınca fiili taşıyana ait olan ispat yükünün davalı taşıyan tarafından yerine getirildiği, zararın davalı fiili taşıyanın ve onun eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlarından kaynaklanmadığı değerlendirilmekle, davalının meydana gelen zarardan sorumlu tutulmasının mümkün olmayacağı mahkemece kabul edilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hasar fiili taşıyanın hakimiyetindeyken meydana gelmiş olup işbu hususun mahkemenin gerekçeli kararında da belirtilmişken zararın fiili taşıyanın kusuru ile meydana gelmediğinden bahisle davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu, eşya, taşıyanca teslim alındığı andan gönderilene teslim edildiği ana kadar taşıyanın hakimiyetinde sayılacağını ve konteynerin aktarma limanında gönderilene teslim edilmediği göz önünde bulundurulduğunda, akdi taşıyan gibi sorumlu olan fiili taşıyan davalının, hala hakimiyetinde arızalanan ve bu sebeple malların bozulmasına sebep olan konteynerden sorumlu olduğunu, konteynerin davalıya ait olmamasının fiili taşıyanın sorumluluğunu etkilemediğini, zira konyetnerin arızalanıp arızalanmadığının, fiili taşıyan tarafından gemi sisteminden sürekli olarak kontrol edilmek zorunda olduğunu, fiili taşıyanın kusuru ile malların bozulmasına sebebiyet verdiğini, Mahkeme tarafından hükme elverişli olmayan ve itiraza uğramış bir bilirkişi raporuna istinaden hüküm tesis edildiğini, defterleri inceleyen hesap bilirkişisi raporunun haricinde dosyada yalnızca bir adet bilirkişi raporu alındığını, itiraza uğrayan bilirkişi raporuna istinaden karar verilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu, her halükarda kaptanın özen yükümlülüğünü ihlal ettiği, konteynerlerin ısısının düştüğü farkedilmesine rağmen günlerce hiçbir şey yapılmadığının ortada olduğunu, bu hususun mahkeme tarafından değerlendirilmediğini, açıklanan sebeplerle, zararın davalı fiili taşıyanın hakimiyet alanında gerçekleşmesi ve yükün davalının pervasızca davranması sebebiyle zayi olması sebebiyle Mahkemenin 2019/54 E., 2021/151 K. ve 18.03.2021 tarihli usul ve yasalara aykırı kararının kaldırılarak, yeniden hüküm tesis edilmesine, davanın kabul edilerek, davalının İstanbul 24. İcra Müdürlüğünün... Esas numaralı dosyasına haksız itirazının iptaline, davalının takip konusu borcun takip dosyasında belirtilen faiziyle ödemesine ve İİK madde 67 uyarınca %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE :Dava, davacıya ait emtianın deniz yoluyla taşınması sırasında uğradığı hasar ve davacı tarafından yapılan giderlerin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı ve dava dışı ... ... ... Ltd izafeten acentesi ... Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş.hakkında, İstanbul 24. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı takip dosyasında "taşıma esnasında 23.12.2018 tarihinde emtiada meydana gelen hasar 5.401,61 EUR" sebebine dayalı olarak 45.840 USD ve 3.909,97 CAD ve 2.520,00 TL asıl alacak ve müspet zarar ile 1.586,16 USD, 71,24 ..., 109,98 TL faizi ile birlikte tahsili istemiyle 02.10.2017 tarihinde ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Dava konusu ... numaralı konişmento incelendiğinde, yükletenin davacı şirket, gönderilenin dava dışı ... International Trade Inc., yükleme limanının Mersin, tahliye limanın Kanada/Halifax Limanı, taşıyanın ... Integrated ... Sevrvices Ltd. olduğu, 20 koli içerisinde 1358 kutuda brüt 22.000 kg ... tip ... emtiasının 1 adet 40' lik soğutuculu (reefer) ... no'lu konteyner içerisinde ve sıcaklık derecesi +5 °C, ventilasyon 20 m3/saat şartları ile ayarlanmış olarak 10.12.2016 tarihinde Mersin limanında ... A isimli gemiye yükleneceği ve nihai teslim yerinin Toronto olduğu görülmüştür.Eldeki davada dosyası tefrik edilen ... Integrated ... ... Ltd. tarafından davacı hakkında 12.12.2016 tarihli navlun faturası, acentesi ... Denizcilik Ve Taşımacılık A.Ş. tarafından davacı hakkında ardiye, gözetim, yükleme-boşaltma masrafı, nakliye ve evrak masrafı olarak 12.12.2016 tarihinde fatura düzenlenmiş olup, davacı ile ... Integrated ... ... Ltd. arasında taşıma ilişkisinin bulunduğu açıktır. Davacı 02.12.2016 tarih ve 031555 no'lu satış faturası ile dava dışı ... International Trade Inc.'ye 28.520,80 USD bedel karşılığında net 20.372 kg. ... emtiası satmış, 10.12.2016 tarihinde satış sözleşmesi imzalanarak ... emtiasına ilişkin ihracat talimatında teslim şekli CİF olarak, ayrıca bu ihracata ilişkin gümrük beyanında ödeme şekli vesaik mukabili olarak gösterilmiştir. Fatura üzerinde "... Toronto" kaydı bulunmakta olup, CİF satış türünde, menfaat yükün geminin küpeştesini geçmesi anından itibaren alıcıya ait olmakta ve konteyner gemiye yüklendikten sonra navlun ve sigorta primi dışındaki masraflar ve diğer vuku bulabilecek her türlü (sigorta anlamında) risk alıcıya geçmektedir. Vesaik mukabili satımda ise satıcı, alıcı ile yaptığı anlaşma hükümleri uyarınca malını sevkeder. Malı sevk eden belgeleri kendi bankasına ibraz ederek bedelinin tahsili koşuluyla alıcıya teslim edilmesi direktifini verir. Satıcının bankası, belgelerin tahsil direktifine uygunluğunu kontrol ettikten sonra alıcının ülkesinde bulunan muhabirine gönderir. Muhabir banka, alıcıya vesaikin geldiğini bildirdikten sonra mal bedelini alıcıdan tahsil eder. Mal bedelinin tahsilinden sonra vesaik alıcıya teslim edilir. Muhabir banka mal bedelini satıcının bankasına transfer eder. Ardından satıcı mal bedelini bankasından alır ve alıcı da malı gümrükten çeker. Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde davacı ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, usulüne uygun tutulan defterlerde davacının dava dışı ... İnternational Trade Inc adına düzenlediği 28.520,80 USD bedelli faturanın kayıt altına alındığı, 31.12.2016 tarihli 315 yevmiye numaralı düzeltme kaydı açıklaması ile 100 kasa hesabına 28.520,80 USD nakit tahsilat kaydı yapıldığı ve davaya konu emtia bedelinin nakit olarak tahsil edildiği tespit edilmiş ise de davacının tahsilat işleminin muhasebesel hatadan kaynaklandığı ve nakit tahsilata ilişkin makbuzun bulunmadığı yönündeki itirazı mahkemece değerlendirilerek dava dışı alıcı firma tarafından düzenlenen mal bedelinin ödenmediğine ilişkin 15.02.2021 tarihli yazı ile dosyada bulunan gümrük beyannamesinde "vesaik mukabili ödeme" kaydına ve taşımaya konu ... emtiasının tamamının küf sebebiyle bozulması nedeniyle dava dışı alıcının emtiayı kabul etmemesine göre davacının mal bedelini tahsil edemediği kabul edilmiştir. Dosyaya sunulan Eguasis verilerine göre ... A gemisinin malikinin davalı şirket olduğu, davalının 17.11.2016 tarihli zaman çarteri sözleşmesi ile dava dışı ...'e tahsis edildiği, sözleşme içerisinde soğutuculu konteynere ilişkin düzenlemeler bulunduğu anlaşılmaktadır. Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1237/1. maddesi uyarınca taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınması gerekmekte ise de davaya konu emtianın taşınmasına ilişkin olarak düzenlenen konişmentoda anılan çarter sözleşmesine atıf bulunmadığından, sözleşmede yer alan soğutuculu konteynere ilişkin hükümlerinin eldeki davaya uygulanması mümkün değildir.Zaman çarteri sözleşmesi, tahsis edenin donatılmış bir geminin ticari yönetimini belli bir süre için ve bir ücret karşılığında tahsis olunana bırakmayı üstlendiği sözleşmedir. TTK'nun 1134. maddesine göre gemi, ticari yönetimi tahsis olunana ait olup, TTK'nın 1131/2.maddesine göre geminin teknik yönetimini elinde bulunduran tahsis eden, geminin zilyedi sayılır. Bu düzenlemelere göre zaman çarter sözleşmesi imzalanmış olsa da zilyetlik devredilmediğinden malikin donatan sıfatı değişmez.TTK'nun 1061.maddesine göre donatan, gemisini menfaat sağlamak amacıyla suda kullanan gemi malikine denir. Kendisinin olmayan bir gemiyi menfaat sağlamak amacıyla suda kendi adına bizzat veya kaptan aracılığıyla kullanan kişi, üçüncü kişilerle olan ilişkilerinde donatan sayılır. Malik, geminin işletilmesinden dolayı gemi alacaklısı sıfatıyla bir istemde bulunan kişiyi, bu işletilme malike karşı haksız ve alacaklı da kötüniyet sahibi olmadıkça, hakkını istemekten engelleyemez. TTK'nın 1062.maddesinde donatanın yolculara ve yükle ilgili kişilere karşı, taşıyanın gemi adamlarının kusurundan doğan sorumluluğuna ilişkin hükümlere göre sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Buna göre donatanın yük zararlarından dolayı sorumluluğu, taşıyanın sorumluluğu hükümlerine bağlı tutulmuştur.Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde, dava dışı ... ile zaman çarteri sözleşmesi imzalanmış ise de davalı, geminin zilyedi olup, donatan sıfatını kaybetmemiştir. Buna göre davalı, taşımayı fiilen icra eden geminin donatanı olması nedeniyle dava konusu taşıma bakımından fiili taşıyan sıfatını haizdir.Dava dışı ... Integrated ... ...'in acentesi tarafından davacıya gönderilen 11.01.2017 tarihli e-postada, soğutucu ünitesinin çalışmaması nedeniyle konteynerin tamir edilmek üzere Barselona limanında tahliye edildiği, tamir edildikten sonra 11.01.2017 tarihinde... isimli gemiye yüklendiği ve ... ... isimli gemiden de 20.01.2017 tarihinde Halifax limanına tahliye edildiği bildirilmiş olup, dosya kapsamına sunulan belgelerden, teslimat sonrasında 06.02.2017 tarihinde alıcının talebi üzerine ... Food Isspection Agency tarafından düzenlenen “Taze Meyve Ve Sebze Durum Değerlendirme Sertifikasına” göre 1358 karton ... cinsi ... emtiasının tamamının küf sebebiyle bozulmuş olduğu, taşımaya konu emtianın teslim yeri olan Toronto'ya tam olarak hangi tarihte vardığı anlaşılamamakla beraber 10.12.2016 tarihinde yüklenen ve teslim yerine ulaşma süresi olarak taahhüt edilen 32 günlük sürenin aşıldığı, dava dışı alıcının ... emtiasının güvenli gıda olma vasfını yitirdiği gerekçesiyle emtiayı kabul etmediği anlaşılmaktadır.Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda , reefer log book kayıtlarına göre taşımaya konu yükün bulunduğu konteyner içi besleme havası sıcaklığı ile geri dönüş havası sıcaklıklarının 19.12.2016 gününe kadar +5 C civarında seyrettiği ancak 19.12.2016 tarihinde saat 22:24 den 20.12.2016 tarihinde saat 02:06 ya kadar sistemin alarm verdiği, daha sonra 22.12.2016 tarihinde saat 07:07 de yine alarm verdiği ve saat 11.31 de soğukluk kaybı nedeniyle buz çözülmesinin başladığı, dava konusu yükün taşındığı konteynerin, ... Integrated ... ... Ltd. tarafından alıcı firma adına düzenlenmiş olan 02.02.2017 tarihli demuraj faturasında ... no'lu reefer konteyner için alıcıya ücret yansıtılmış olmasına göre taşıyan ... Integrated ... ... Ltd. şirketi tarafından tedarik edilerek yükleyiciye gönderilmiş olduğu sonucuna varıldığı, dava konusu ... emtiasındaki küflenme hasarının, soğutuculu (reefer) konteynerin iklimlendirme ünitesindeki arıza sebebiyle nakliyesi sırasında konteyner içi sıcaklığın muhafaza edilememesine bağlı olarak soğuk zincirinin kırılması diğer bir ifadeyle konteynerin sıcaklığı belirli seviyede tutmasını sağlama hususundaki yetersizliğinden kaynaklandığı, bu durumun konteynerin elverişsizliği sonucunu doğurduğu, buna göre meydana gelen zararda davalının kusuru bulunmadığı, dava konusu yükün taşındığı soğutmalı konteynerın aktarma limanında başka gemiye aktarıldığı ve zararın da bu aşamada meydana geldiği varsayılsa da zarara sebebiyet veren olayın, eşya taşıyanın hakimiyeti altında iken gerçekleşmesine göre TTK'nın 1179/1.maddesi uyarınca kendisinin ve adamlarının zarara sebebiyet vermediğini, ispat yükünün, kendisinden talepte bulunulan (fiili) taşıyana ait olduğu, davalının fiili taşıyan sıfatıyla sorumlu olduğu sürenin, konteynerin aktarma limanında gemiden boşaltılması ile sona ermekte olduğu, konteynerin tamiri amacıyla geçen sürede yükün muhafazası için tedbir alma yükümlülüğünün taşımanın tamamını üstlenmiş olan akdi taşıyana ait olduğu, zararın davalı fiili taşıyanın ve onun eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlarından kaynaklanmadığı, buna göre davalının meydana gelen zarardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı kanaati belirtilmiştir.TTK'nın 1191.maddesinde "(1)Taşımanın gerçekleştirilmesi, kısmen veya tamamen bir fiilî taşıyana bırakıldığı takdirde, taşıyan, navlun sözleşmesine göre böyle bir bırakma hakkına sahip olup olmadığı dikkate alınmaksızın, taşımanın tamamından sorumlu kalmaya devam eder. Taşıyan, fiilî taşıyanın ve onun taşıma borcunun ifasında kullandığı ve görevi ve yetkisi sınırı içinde hareket eden adamlarının fiil ve ihmallerinden de bu Kanun hükümlerine göre sorumludur.(2) Bu Kanunun taşıyanın sorumluluğuna ilişkin olan tüm hükümleri, fiilî taşıyanın bizzat gerçekleştirdiği taşımadan sorumluluğu hakkında da geçerlidir. (4) Taşıyanın ve fiilî taşıyanın, aynı zarardan sorumlu oldukları takdirde ve ölçüde sorumlulukları müteselsildir.(5) Taşıyan, fiilî taşıyan ve bunların adamları tarafından ödenecek tazminatın toplamı, bu Kanunda öngörülen sorumluluk sınırlarını aşamaz.", TTK'nun 1192.maddesinde (3)Fiilî taşıyan, eşyanın hâkimi olduğu sırada ortaya çıkan zıyadan, hasardan veya teslimdeki gecikmeden 1191 . maddenin ikinci fıkrası uyarınca sorumludur.", TTK'nın 1178.maddesinde " (1) Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.(2) Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur", TTK'nın 1179.maddesinde "(1) Taşıyanın veya adamlarının kastından veya ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zarardan taşıyan sorumlu değildir. Taşıyanın veya adamlarının kastının veya ihmalinin bu zarara sebebiyet vermediğini ispat yükü, taşıyana aittir.(2) “Taşıyanın adamları” terimi, taşımada kullanılan geminin adamlarını, taşıyanın taşıma işletmesinde çalışan veya kendisini temsile yetkili kıldığı kişileri ve taşıma işletmesinde çalışmasa bile navlun sözleşmesinin ifasında kullandığı diğer kişileri kapsar. Fiilî taşıyana ilişkin hükümler saklıdır.", TTK'nın 1180.maddesinde "(1) Zarar, geminin sevkine veya başkaca teknik yönetimine ilişkin bir hareketin veya yangının sonucu olduğu takdirde, taşıyan yalnız kendi kusurundan sorumludur. Daha çok yükün menfaati gereği olarak alınan önlemler, geminin teknik yönetimine dâhil sayılmaz.(2) Tereddüt hâlinde zararın, teknik yönetimin sonucu olmadığı kabul edilir" hükümleri mevcuttur.TTK'nın 1184/1. Maddesine göre gönderilen; eşyayı teslim almadan, taşıyan, kaptan veya gönderilen, eşyanın hâl ve durumunu, ölçü, sayı veya tartısını tespit ettirmek amacıyla onları mahkemeye veya yetkili diğer makamlara ya da bu husus için yetkili uzmanlara inceletebilir. Mümkün oldukça diğer taraf da incelemede hazır bulundurulur. Bu inceleme tarafların katılımı ile gerçekleşmişse hasarın ihbarına gerek kalmaz. TTK'nın 1185. Maddesine göre de haricen belli olan hasarın en geç teslim sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi gerekmektedir. Ancak zıya veya hasar haricen belli değilse bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede ziya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir. Teslimden sonra taşımacının yokluğunda düzenlenen tek taraflı tutanak usulüne uygun bir hasar ihbarı niteliğinde değildir. Eşyanın ziya veya hasarı süresinde bildirilmediği takdirde, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir ziya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.Aynı maddenin 4. fıkrasında, eşyanın ziya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir ziya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Ancak bu karinelerin aksinin ispatı mümkündür.TTK'nın 1186.maddesinde sorumluluk sınırları belirlenmiş olup,TTK'nun 1187.maddesine göre (1) zarara veya teslimdeki gecikmeye, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın veya gecikmenin meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edildiği takdirde taşıyan, 1186. maddede öngörülen sorumluluk sınırlarından yararlanamaz.(2) Zarara veya teslimdeki gecikmeye, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın veya gecikmenin meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyanın adamları da 1190. maddenin ikinci fıkrası hükmüne dayanarak 1186. maddede öngörülen sorumluluk sınırlarından yararlanamazlar.Yukarıda verilen Kanun hükümleri çerçevesinde somut olaya gelindiğinde dosyası terfik edilen ZİM Integrated ... ... Ltd. tarafından düzenlenen "yük teslim talimatı"na göre dava konusu ... no'lu reefer konteynerin Barselona'da aktarıldığı ... ... isimli gemiden Halifax limanına 20.01.2017 tarihinde tahliye edildiği görülmekte olup, davanın TTK'nun 1188.maddesinde düzenlenen hak düşürücü süre içinde açıldığı, davacı tarafından Zim Lines şirketinin Türkiye acentesine 11.01.2017 tarihli e-posta ve Beyoğlu 13. Noterliği'nin 18.01.2017 tarih ve 01695 numaralı ihtarnamesi ile zararın taşıyana süresinde ve usulüne uygun olarak bildirildiği, TTK'nın 1185/6.maddesi uyarınca akdi taşıyana yapılmış olan bu bildirimin, fiili taşıyan bakımından da hüküm ifade ettiği gözetildiğinde TTK'nın 1179.maddesi uyarınca davalının kusursuzluğunu ortaya koyması gerekir.Davaya konu taşımada kullanılan ve dava dışı akdi taşıyan ZİM Integrated ... ... Ltd. tarafından tedarik edilen soğutmalı konteynerda, iklimlendirme ünitesinin arızalandığı anlaşılmakta ise de dosya kapsamında konteynerin hangi tarihte ... A gemisinden indirildiği, ne kadar süre arızalı kaldığına yönelik bir tespit ve bilgi bulunmadığı gibi konteynerin tahliye edildiği belirtilen Barcelona limanında da herhangi bir tutanak tanzim edilmediği gözetildiğinde davalının fiili taşıyan sıfatıyla sorumluluğu, konteynerin Barcelona limanında gemiden indirilmesi ile sona ermiştir. Dosyaya sunulan deliller ile hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporundaki tespitlere göre zararın, davalı fiili taşıyanın ve onun eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurundan kaynaklanmadığı anlaşılmakla mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 18/11/2025

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi undefined, E. 2022/125, K. 2025/1671, T. 18.11.2025, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2022-125-e-2025-1671-k-5b52fc611ad5