Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1135 E. 2023/952 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/309 - 2024/1517 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 35. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2024/309 KARAR NO : 2024/1517 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 27/12/2023 NUMARASI : 2022/977 Esas - 2023/1375 Karar DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : DAVANIN KONUSU : Tazminat ( Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Maddi ve Manevi Tazminat) KARAR TARİHİ : 27/11/2024 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 24/12/2024 Mahalli mahkemesince davacı yönünden adli yardımlı görülmekte olan davada verilen karara karşı tüm taraflarca süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Davacı vekili dava dilekçesinde; 04.02.2022 tarihinde müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu, davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon Tekstil Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti'ye ait, diğer davalılar tarafından sigortalı aracın Ankara istikametinden Yozgat iline seyir halinde iken Arifoğlu Köyü yakınlarında tarlaya devrildiğini, müvekkilinin bu araçta yolcu olup meydana gelen kazada kusurunun olmadığını belirterek, 500.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 04.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar S.S. ... Sigorta Kooperatifi ve ... Sigorta A.Ş. dışındaki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla olay tarihi olan 04.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müvekkilinin, geçici iş göremezlik zararı için 10 TL, sürekli iş göremezlik zararı için 10,00 TL, SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri ve iyileşme giderleri için 10,00 TL, bakıcı gideri için 10,00 TL, yol giderleri için 10,00 TL zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili bedel arttırım dilekçesinde; geçici iş göremezlik zararını 22.653,07 TL, sürekli iş göremezlik zararını (701.868,61TL+45.500,00 TL) 747.368,61 TL, bakıcı giderini 5.004,00 TL, ulaşım bedelini 3.629,60 TL olarak artırarak davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketlerinin teminat bedeli ile sınırlı olmak kaydıyla) müvekkiline verilmesini istemiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen aracın Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin meydana gelen zarardan dolayı sorumluluğu bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde müvekkili şirketin söz konusu zarardan ancak poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin, artan mali sorumluluk çerçevesinde maddi tazminat talepleri bakımından sorumluluğunun ancak ZMMS teminat limitinin tüketildiği hallerde başlayacağını, henüz ZMMS teminat limitleri tüketilmemiş olduğundan, müvekkili şirketin meydana geldiği iddia edilen zarardan dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, öncelikle davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususları kabul etmediklerini bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Turizm... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kusur, maluliyet durumu ve tazminat miktarı bakımından bilirkişi incelemesi yapılmasına, taraf kusurlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine sevkine, maluliyet raporunun Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi’nden alınmasına, davayı kabul anlamına gelmemek üzere davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle yaralanmanın meydana gelmesindeki kusuru dikkate alınarak tazminattan indirim yapılmasına karar verilmesinin talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müracaat şartı yerine getirilmediğinden davanın usul yönünden, yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddini, SGK tarafından davacıya bağlanan gelirlerin tespitini, kusur yönünden Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden bilirkişi incelemesi yapılmasını, maluliyet oranının tespiti açısından Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını, müvekkili şirketin geçici iş göremezlik, bakıcı tazminatı ve tedavi giderinden sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine, müvekkili şirketin manevi tazminat talebinden sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine, davacının davasının ispatı halinde, müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını talep etmiştir. Davalı S.S. ... Sigorta Kooperatifi cevap dilekçesi sunmamıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davanın, yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, davacının yolcu olduğu otobüsün tek taraflı kazası neticesinde davacının yaralandığı ve maluliyetinin meydan geldiği, kazaya karışan aracın davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS ile, davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde İMMS ile, davalı S.S. ... Sigorta Kooperatifi nezdinde Karayolları Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, bilirkişi raporunda, kişinin kaza sonrası gittiği kontrollerine ait sağlık kontrolleri için yapmış olduğu ulaşım bedelinin 3.629,60 TL olduğu, dosyada medikal malzeme&ilaç reçetelerine ait faturaya rastlanılmadığı, davaya konu kaza neticesinde, geçici iş göremezlik nedeni ile oluşan maddi zararının 22.653,07 TL, sürekli iş göremezlik nedeni ile oluşan maddi zararının 701.868,61 TL, bakıcı gideri nedeni ile oluşan maddi zararının ise 5.004,00 TL olduğu, ZMMS poliçesinin kaza tarihini kapsadığı ve ölüm halinde şahıs başına azami teminat limitinin 500.000,00 TL olduğu, Kasko Sigorta Poliçesinin kaza tarihini kapsadığı ve artan İhtiyari Mali Sorumluluk Klozu kapsamında, İMM teminatının sınırsız olarak poliçe teminatına dahil edildiği, Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesinin kaza tarihini kapsadığı ve sürekli sakatlık teminatının 175.000,00-TL olduğu, anılan teminat kapsamında, sigorta bedelinin %26'sına tekabül eden miktarın 45.500,00 TL olarak hesaplandığı, davalılardan ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta Şirketinin 16.08.2022, davalı S.S. ... Sigorta Kooperatifinin ise 17.08.2022 tarihi itibarıyla temerrüdünün oluştuğu, raporun karar vermeye elverişli olduğu, ancak davacının kemer takmaması nedeniyle maddi tazminattan müterafik kusur indirimi yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği, davacı vekili her ne kadar manevi tazminat talebinde bulunmuş ise de, davalı .... Ltd. Şti. vekilinin mahkemeye sunmuş olduğu ibraname ve sulh anlaşmasına göre, davalı ... Sigorta Şirketi ve davalı .... Ltd. Şti. aleyhine açılan manevi tazminat davası yönünden sulh olduklarını beyan ettiği, bu nedenle manevi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; "A-Davacı tarafça açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 1-18.032,46 TL geçici iş göremezlik, 597.894,89 TL sürekli iş göremezlik, 4.903,92 TL bakıcı gideri, 3.557,01 TL ulaşım bedeline ilişkin tazminatın davalılardan yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 2-Davalılardan sigorta şirketlerinin sorumluluğunun sigorta poliçe miktarı ile sınırlı olmasına, 3-Faizin başlangıç tarihinin davalılardan ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta Şirketi için 16/08/2022, davalı SS ... Sigorta Kooperatifi için 17/08/2022, davalı şirket için 04/02/2022 olarak belirlenmesine, B-Davacı tarafça açılan manevi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, " karar verilmiş, karara karşı tüm taraflarca istinaf edilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müterafik kusur indirimi hatalı olduğundan kararı istinaf etmiştir. Davalı S.S. ... Sigorta Kooperatifi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin ferdi koltuk kaza sigortası poliçesi tanzim ettiğini, maddi tazminattan sorumlu olmadığını belirterek, kararı istinaf etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. istinaf başvuru dilekçesinde; kusur, maluliyet, sigorta limitinin gösterilmemiş olması ve hesaplama yönteminden kararı istinaf etmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi istinaf başvuru dilekçesinde; ZMMS ile İMMS arasında sıralı sorumluluk olduğunu, müteselsil sorumluluğa karar verilmeyeceğini, sorumluluklarının sigorta limiti ile sınırlı olduğunu, kararda limit gösterilmemesinin hatalı olduğunu, maluliyet ve hesap raporunun da uygun olmadığını belirterek, kararı istinaf etmiştir. Davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon Tekstil Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. istinaf başvuru dilekçesinde; kusurdan, maluliyet durumundan, talep edilen manevi tazminat miktarından kararı istinaf etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Mahkemece verilen kararda, kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan inceleme neticesi sonucunda; Dava trafik kazasından kaynaklan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemidir. Davacı biletli yolcu olarak bulunduğu, davalı şirkete ait otobüsün tek taraflı kazası neticesinde oluşan zararlarını taraflardan talep etmiştir. Davacı sigorta şirketlerinden de cismani zararlarını talep etmiş ise de, dilekçesinde sigorta şirketlerinin sorumluğunun hangi sigorta poliçelerinden kaynaklandığına ilişkin açıklama yapmaksızın, sadece sigorta şirketlerinin limit ile sorumluluğu belirterek zararlarını talep etmiş, mahkemece yapılan yargılama neticesinde talep edilen zararların sigortaların hangi sebeple teminatı olduğuna yönelik bir gerekçe oluşturmaksızın, tüm davalılar yönünden kısmen kabulüne, sigorta şirketlerinin ise (limit gösterilmeksizin ve sorumluluğu değerlendirmeksizin) limit ile sorumluluğuna karar verilmiştir. Öncelikle, HMK'nın 194. maddesi gereğince, davada taraflar, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde somutlaştırmalıdırlar. Tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunludur, öte yandan talep sonucu açık değil ise mahkeme HMK'nın 119 /1-(ğ) /2 maddesi gereğince davacıdan eksikliğin tamamlanmasını talep etmelidir. Tüm bunların yanı sıra HMK'nın 31. maddesinde; “Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.” denildiğinden, dava konusu edilmekle birlikte maddi ve hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili olan hususları açıklatabilir. Yapılacak açıklama ile dava konusu edilmeyen hususların davaya dahil edilmeyecek olması da izahtan varestedir. Somut olayda, davacı sorumlu gördüğü otobüs firması ve sigortaların tamamına yönelik olarak cismani zararlarından sorumlulukları kapsamında dava açmış olup, bu durumda davacıya hangi sigorta şirketinden hangi poliçe kapsamında hangi zararları talep ettiği hususlar açıklatılarak, talep edilen zararlardan, Kanun ve ilgili poliçe Genel Şartları, sigorta türü değerlendirmek suretiyle görev yönünden dosyaların birlikte görülüp görülemeyeceği ve talepler çerçevesinde husumet değerlendirmek suretiyle sonucuna göre yargılamaya devam edilerek karar verilmesi gerekirken, bahsi geçen hususlarda değerlendirme yapılmaksızın işin esası hakkında denetime elverişli olmayacak şekilde karar verilmiş olması doğru olmadığı gibi, 28.11.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (TKHK) 2. maddesinde Kanun’un kapsamı; “bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un “tanımlar” başlıklı 3. maddesinde ise tüketici işlemi; “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır. 6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanun'un 83. maddesinde de taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer Kanun'larda düzenlenme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanun'un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir. Somut uyuşmazlıkta, davacı tüketici konumunda olup, davalı otobüs işleteni/taşıyıcı ile aralarında akdedilen yolcu taşıma sözleşmesi bir tüketici işlemidir. O halde, tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığın, Tüketici Mahkemesi tarafından görülmesi gerekir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi'nin 2022/1135 E. - 2023/952 K. ve 2022/872 E. 2023/576 K. sayılı; 20. Hukuk Dairesinin 2022/266 E. - 2022/287 K. ve 2019/832 E. - 2020/1232 K. "Tüketici Mahkemesi tarafından verilen karara yönelik istinaf talebinin esastan reddine yönelik kararlar", 2018/1180 E.- 2019/591 K. "Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Tüketici Mahkemesine verilen görevsizlik kararına karşı yapılan istinaf talebinin esastan reddine yönelik kararlar" ) Bu durumda mahkemece, öncelikle davacı vekiline yukarıda açıklandığı üzere dava dilekçesi açıklatılarak, taleplerin taşıyıcının sorumlu olduğu aynı zarara yönelik olması durumunda tüm davalılar hakkında, aksi durumunda (taşımacı ile birlikte sorumluluğu gerektirmeyen durumun varlığı halinde) davaların birlikte görülmesinde fayda olup olmayacağı ve tefrik hususu değerlendirilerek, her halükarda davacının tüketici olması nedeniyle, taşıyıcı ve taşıyıcı ile birlikte sorumluluğu gereken davalılar yönünden Tüketici Mahkemesi görevli olacağından, HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kamu düzeni nedeniyle kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Tüm taraf vekillerinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 27/12/2023 tarihli, 2022/977 Esas 2023/1375 Karar sayılı kararın, HMK’nın 353/1-a-3. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Kararın kaldırılma sebebine göre, tarafların istinaf sebeplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA, 2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf eden davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden taraflara iadesine, Davacı tarafından harç yatırılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 4-İİK'nın 36. maddesi gereğince, Ankara Batı İcra Dairesi 2024/4556 Esas sayılı dosyasına Sınırlı Sorumlu ... Sigorta Kooperatifi tarafından yatırılan 46.830,87 TL bedelli nakit teminatın, davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yatırılan 1.050.000,00 TL bedelli teminat mektubunun, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yatırılan 960.000,00 TL bedeli teminat mektubunun, davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon Tekstil Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yatırılan 1.008.033,99 TL teminat mektubunun yatıran taraflara ayrı ayrı iadesine, 5-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine, 6-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 27/11/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.