İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2022/830 E. 2024/1757 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R ESAS NO: 2022/830 KARAR NO: 2024/1757 İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TARİHİ: 29/12/2021 NUMARASI: 2021/32 Esas - 2021/982 Karar DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 16/10/2024 Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; 11/08/2020 tarihinde saat 18.20 sıralarında davalı ... Sigorta AŞ nezdinde ZMMS/Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan, davalı sürücü ...' ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklete çarpması sonrasında motosikletin 27 metre sürüklenerek ... plakalı kamyonetin ön kısmına çarpması ile yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza yerine gelen trafik polisleri tarafından tutanak tutulduğunu, müvekkilinin kusursuz olduğunu ve kazanın tam kusurlusunun ... olarak belirlendiğini, kaza sonucunda müvekkiline ... plakalı motosikletinin pert olarak kullanılamaz hale geldiğini, maddi hasarın ... plakalı aracın poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden gönderilen 28.08.2020 tarihli ihtarname ile talep edildiğini, ... numaralı hasar dosyasının açıldığının kendilerine bildirilmişse de herhangi ödeme yapılmadığını, ihtarnamenin cevapsız bırakıldığını, motosikletin kaza tarihi itibariyle değerinin yaklaşık 44.000,00 TL olduğunu belirterek HMK'nın 107. maddesi gereğince şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 11.08.2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait olan ... plakalı motosikletin ... A.Ş. tarafından rehinli olduğu ruhsat bilgilerinde açıkça görüldüğünden, dain-i mürtehini konumunda olan ... A.Ş.'nden açık ve şartsız muvafakat almaksızın arabulucuya başvurup yine bu sürecin devamında dava açan davacı yanın taleplerinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını ve davanın aktif husumet yokluğundan reddini talep ettiklerini, müvekkiline atfedilen kusuru kabul etmelerinin mümkün olmadığını, müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından trafik sigorta poliçesi ile teminatlı olup, kaza tarihi itibariyle davalı sigortacının 41.000 TL ile sorumlu olduğunu, davacı yanın dava konusu aracın 44.000,00 TL olduğunu iddia etmişse de bu hususu kabul etmediklerini, aracın yaklaşık değerinin kaza tarihinde ne kadar olduğu ancak konusunda uzman bilirkişi marifetiyle ispat edilebileceğini, aracın tamir ettirilerek trafiğe çıkmış yoksa çekme belgeli olarak bekletilmekte veya hurda olarak satılmış olup olmadığı, aracın sovtaj bedelinin ne kadar olduğu hususlarının tamamen cevapsız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya ilişkin davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibine girişildiğini ve akabinde şirket tarafından takibe itiraz edilmiş olduğundan açılan davanın dava şartı olan derdestlik itirazı sebebiyle esasa girilmeden reddi gerektiğini, davacı tarafından dava açılmadan önce prosedüre uygun olarak müvekkil şirkete başvuru yapmadığını, ... plaka sayılı aracın, müvekkili şirket nezdinde 24.12.2019 - 24.12.2020 tarihleri arasında ZMMS/Trafik Sigorta Poliçesi ile ... adına sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 39.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacı tarafından maddi hasara ilişkin dava tutarı miktarının belirsiz alacak davası şeklinde açılmayacağını, müvekkil şirketin yalnızca gerçek zarardan sorumlu olduğunu, davacının gerçek zararı tespit edilirken öncelikle hasar gören parçaların onarım eşdeğer parça ile değiştirilme durumlarında ödenmesi gerekecek miktarın belirlenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin yalnızca dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olabileceğini ve dava konusu olaya uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğunu, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını ve davacı tarafın tam kusurlu olduğu sabit olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda "Davanın kabulü ile 41.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden haksız eylem tarihi olan 11/08/2020 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 08/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda belirtilen rayiç, parça ve işçilik bedelleri fahiş olduğunu, hükme esas alınan hesaplamada aracın rayiç değeri yüksek, sovtaj bedeli ise düşük hesaplandığını, meydana gelen kazada müvekkili şirket sigortalısına atfedilebilecek herhangi bir kusur olmadığını, davacının %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edilmesini talep ettiklerini, hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden ödeme yapılamayacağını kesin kural olmasına karşın davacı tarafından ödeme yapılmasının talep edilmesi usulsüz olup, davasının kabul edilmesinin de son derece hatalı olduğunu, davacı, gerekli tüm belgelerle birlikte yapılan müracaattan 8 iş günü sonrasından itibaren, sadece yasal faiz talep edilebileceğini, dava tarihinden önce gerekli tüm belgelerle birlikte müvekkili şirkete yapılmış usulüne uygun herhangi bir başvuru bulunmadığını, müvekkili şirketten dava değerine ilişkin olarak dava tarihinden, ıslah yapılan değere ilişkin olarak ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, faiz başlangıç tarihine ile faiz türü ilişkin kısmına da itiraz ettiklerini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; maddi taleplerin söz konusu olduğu trafik kazalarına ilişkin yargılamalarda kusura ilişkin bir itiraz mevcut ise öncelikle bu hususun şüpheye yer bırakılmayacak şekilde araştırılarak netleştirilmesi gerektiğini, alınan bilirkişi raporunda aynı anda hem kusur tespiti yapılması hem de maddi zararın tespitine ilişkin değerlendirmenin yer almasının sağlıklı olmadığını, öncelikle kusur tespitine ilişkin itirazları doğrultusunda bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini, raporda tespit yapılırken alınan eksper raporuna atıf yapılmış olup bilirkişi heyeti baştan bir piyasa araştırması/incelemesi yapılmadığını, dosya içinde mevcut eksper raporundaki tespitlerin aynısına yer verilip yalnızca 43.000 TL’den 2.000 TL’yi çıkararak hesaplama yapıldığını, mahkemenin hesaplamaya ilişkin itirazları dikkate almadığını, davalı ...’ın bu davada herhangi bir sorumluluğu olmadığı, teminat limitinde kalan zarar sebebiyle sigortacının sorumlu olduğunu, davalı ... yönünden davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından, 11.08.2020 tarihinde saat 18.20 sıralarında davalı malik ve sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile Antalya caddesi üzerinde, Antalya istikametinden Fethiye istikametine doğru seyir halindeyken, eski Antalya Caddesi'ne katılmak için kontrolsüz biçimde sola dönüş yaptığı sırada, aynı istikamette davacı malik ve sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin ön kısımları ile ... plakalı aracın sol yan kısmına çarparak, çarpışmanın etkisiyle savrulan ... plakalı motosikletin yol kenarında park halinde bulunan ... plakalı kamyonetin ön kısmına çarpması sonucunda, çok araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, davacının motosikletin pert olması nedeni ile maddi tazminat talep ettiği anlaşılmıştır. Kaza tespit tutanağında davalı sürücünün sola dönüş kuralına riayet etmemek ile ilgili KTK 53/1-b maddesini ihlal ettiği mobese kamera kayıtları incelenmesi ile görüş ve kanaatinde oldukları belirtilmiştir. 6098 sayılı TBK’nun 74. maddesine (818 Sayılı BK’nun 53. maddesi) göre hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hakimini bağlamaz. Buna göre, hukuk hakimi kural olarak ceza hakiminin belirlediği kusur oranı ile bağlı değil ise de kesinleşen maddi olgu ile bağlıdır (H.G.K. 06.02.2002 gün 2002/19-16, 2002/47 sayılı kararı). Mahkemece alınan bilirkişi raporunda davalı sürücünün asli ve tam kusurlu olduğu, davacının kusurunun görülmediği belirtilmiş ancak ayrıntılı inceleme yapılmamıştır. Aynı kaza nedeni ile ceza yargılamasının devam ettiği de anlaşılmaktadır. Ceza dosyasında kesinleşen olayın oluş şekline ilişkin maddi olgu hukuk hakimi için bağlayıcı olacağından ceza dosya akıbeti araştırılarak karara çıkması ve kesinleşmesi beklenerek bu davada kesinleşen olayın oluşuna ilişkin maddi olgu ile bağlı kalınarak kazanın oluşumunda kusur dağılımını belirleyen gerekçeli kusur raporu alınması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır. Kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hasarlı hali, hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti gerekir.( Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/13793 E. -2022/9551 K. sayılı kararı). İlk Derece Mahkemesince hesaplamaya ilişkin hükme esas alınan bilirkişi raporunda sadece ekspertiz raporundaki veriler dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, kazanın oluş şekli, aracın hasarlı fotoğrafları, hasarlı parçalarının belirtilerek aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının değerlendirilmediği, piyasa rayici konusunda da emsal gösterilmediği sadece eksper raporuna atıf yapıldığı yine pert kabul edilen aracın sovdaj bedelinin tespit edilerek rayiç bedelden düşülmediği bu haliyle rapor yetersiz olduğu halde İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınarak karar verilmesi doğru olmamıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesine göre işletenlerin, bu Kanun'un 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Aynı Kanun'un 85/1. maddesinde ise bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Kaza tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda haksız fiil halinde müteselsil sorumluların dış ilişkisi 61.maddede düzenlenerek birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanacağı kabul edilmiş; müteselsil sorumlar arasındaki iç ilişkisi ise 62.maddede düzenlenmiştir. Müteselsil sorumluluğa ilişkin TBK'nın 162/1.maddesine göre ise müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. Aynı Kanun'un 163.maddesi gereğince borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir.Bu nedenle yukarıda belirtilen KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zarar gören davacı, TBK'nın 61., 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir. Davalılar zarara sebebiyet veren aracın ZMMS sigortacısı, işleteni ve sürücüsü olduğuna göre aleyhlerine dava açılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından bu yöndeki davalı ...'ın istinafının reddi gerekmiştir. KTK'nın 99.maddesine göre, ZMSS Genel Şartları ile belirlenen belgeler ile birlikte sigorta kuruluşuna başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Dosya kapsamından davacı vekilinin hasar ödeme talebi ile davalı sigorta şirketine 28.08.2020 günü saat 5.30 pm (17.30) kaydı ile gunessigorta ©...kep.tr linkine Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) Sistemi ile müracaat etmiş olduğu anlaşıldığından başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olan 08/09/2020 tarihinden itibaren yasal faiz başlatılmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı sigorta şirketi vekilinin ıslah tarihinden faiz başlatılmasına ilişkin istinaf talebi yerinde değildir. O halde Mahkemece yapılması gereken, dava konusu olay ile ilgili olan Ceza Mahkemesi dosyasını istemek, kesinleşmemiş ise kesinleşmesini beklemek, Ceza Mahkeme dosyası kesinleşmiş ise ilgili dosyadaki kusura ilişkin raporlar ve Mahkeme kararı sonucuna göre kusura ve hasara ilişkin itirazların karşılanması için İTÜ Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalında Otomotiv kürsüsünden seçilecek konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden kusur ve hasar raporu almak ve tüm dosya kapsamına göre usulü kazanılmış haklar gözetilerek karar vermekten ibarettir. Açıklanan nedenlerle, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine, 4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-Davalı ... Sigorta A.Ş. ile davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/10/2024