Bölge Adliye Mahkemesi 2021/1340 E. 2024/1890 K. – İtirazın İptali

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2021/1340

KARAR NO:2024/1890

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:02/04/2021

NUMARASI:2019/654 Esas - 2021/286 Karar

DAVA:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)

İSTİNAF KARAR TARİHİ:26/12/2024

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalı kredi borçlusu/lehtarı... Şti.. arasında Genel Hesap ve Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesi akdedildiği, diğer davalıların da müteselsil kefil oldukları, işbu sözleşme kapsamında davalı kredi lehtarı firmaya teminat mektupları düzenlendiğini, teminat mektuplarının bir kısmının tazmin edildiği, davalıların bu tazmin bedellerinden sözleşmesel olarak sorumlu oldukları, tahakkuk eden nakdi alacağın tahsili ve gayrinakdi riski teşkil eden teslim edilmeyen mektupların karşılıklarının da depo edilmesi için davalılara Gebze ... Noterliğinin 12/03/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, herhangi bir ödeme yapılmayınca İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine geçildiği, davalıların takibe ve fer'ilerine itirazları üzerine takibin durduğu, davalıların tazmin edilen teminat mektubu bedellerini ve işlemiş devre komisyonlarını ödemekle yükümlü olduklarını, sözleşmenin 16.4.3 maddesi uyarınca gecikme kap payını davalıların ödemeleri gerektiğini, davalıların GKS 8.5.1 maddesi uyarınca mer'i olan teminat mektubu bedelleri ile gayrinakdi çek taahhüt bedelini depo etmekle yükümlü oldukları, GKS'nin 30.3 maddesine göre çıkabilecek ihtilaflarda müvekkili bankanın ticari defter ve kayıtlarının HMK 193. maddesi uyarınca delil teşkil edeceği, icra dosyasına yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu iddia ve beyan ederek itirazın iptaline, takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı banka nezdinde müvekkillerin kesinleşmiş bir borçlarının bulunmadığını, davacı bankanın iddiasının aksine taraflarınca süresi içerisinde hesap kat ihtarına itiraz edildiğini, davacı bankanın alacağının varlığını somut olarak ortaya koyamadığını, tek taraflı hükümler içeren GKS'nin genel işlem koşullarına tabi olduğunu ve aleyhe olan düzenlemelerin yok hükmünde sayılması gerektiğini, takibe konu edilen ve varlığı iddia olunan alacağa uygulanan faiz ve faiz oranlarının hukuka aykırı olduğunu, iptali gerektiğini, alacağın likit olmadığını, icra inkar tazminatı talebinin yersiz olduğunu iddia ve beyan ederek davanın reddine, davacı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...,davacı banka ile davalı kredi borçlusu arasında Çek taahhütnamesi ile Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, diğer davalıların müteselsil kefil oldukları, davalı kefillerin sözleşmede gösterilen kefalet limitlerinin 1.000.000,00.-TL olduğu, kefillerin kefaletinin TBK 583 ve devamı maddeleri kapsamında geçerli olduğu, genel kredi sözleşmesine istinaden davalı şirkete teminat mektubu verildiği, bunun dışında çek karnesi verilmek suretiyle gayrinakdi çek taahhüt bedeli kredisi kullandırıldığı, kullandırılan kredilerin öngörülen süresi içinde ödenmemiş olduğu, davacı bankanın 13.03.2019 tarihli hesap kat ihtarı gönderdiği, ihtarnamenin davalılara 14.03.2019 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarnamedeki 1 günlük mehil süresinin bitimi olan 16.03.2019 tarihi itibariyle borcun ödenmemesi nedeniyle davalıların temerrüde düştükleri, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 30.3. maddesi gereğince taraflar arasında çıkacak her türlü anlaşmazlıklarda bankanın ticari defter ve kayıtları esas alınacağının kararlaştırıldığı, Mahkememizce alınan denetime açık ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporu ile davacı bankanın takip tarihi itibariyle 55.876,00-TLgaranti bedeli tazmini, 1.686,21-TL kar payı olmak üzere toplam 57.562,21-TL alacağının bulunduğu, asıl alacak tutarına yıllık % 31,04 oranında kar payı/gecikme cezası talep edilebileceği, gayrinakdi alacakların depo edilmesi talebi yönünden; davacı bankaya halen ibraz ya da iade edilmeyen 1 adet çek yaprağından dolayı 1.120,00-TL bir adet çek bedeli ile takip tarihi itibariyle meri ve muteber olan 9 adet teminat mektubu bedeli tutarı 94.997,00-TLnin davalı kredi lehtarı faiz getirmeyen bir hesapta davalı kredi lehtarı şirket ve davalı kefillerden müteselsilen depo edilebileceğinin talep edilebileceği, ancak dava tarihi itibariyle 7 adet teminat mektubunun vadesi dolduğundan hükümsüz kaldığı dava tarihi itibariyle depo edilebilecek teminat mektubu tutarının 32.735,00-TL depo sorumluluğunun bulunduğu tespit edilmiştir. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; nakdi alacak talebi yönünden; ... sayılı takip dosyasına davalılar tarafından yapılan itirazın; 55.876,00-TL asıl alacak, 1.686,21-TL işlemiş kar payı/gecikme cezası olmak üzere toplam 57.562,21-TL alacak yönünden iptali ile, takibin; 55.876,00-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %31,04 oranında işletilecek kar payı/gecikme cezası ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, nakdi alacak yönünden alacak likit olduğundan alacak tutarı olan 57.562,21-TL'nin %20'si oranında 11.512,44-TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Gayri nakdi alacak talebi yönünden davanın davalı ... Şti yönünden kısmen kabulü ile; bu davalının gayri nakdi krediye ilişkin itirazının 1.120,00-TL (çek taahhüt bedeli) yönünden iptali ile 1.120,00-TL'nin nakdi depo edilmesi yönünden takibin takip talebindeki koşullarla devamına, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi sözleşmesinde davalı kefillerin çek depo sorumluluğu olduğu yönünde açık bir hüküm bulunmadığı anlaşıldığından diğer davalılar ... Şti, ... araç iç ve ... Şti ve ... yönünden reddine karar vermek gerekmiştir. Teminat mektubu bedellerinin depo talebinin 62.262,00-TL toplam miktarlı 7 adet teminat mektubunun (...-...-...-....-... nolu) dava tarihi itibariyle vadesinin dolduğu anlaşıldığından davacının iş bu teminat mektubu bedellerinin depo talebi yönünden dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşıldığından HMK 114/1-h gereği hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, 32.735,00-TL toplam tutarlı 2 adet teminat mektubunun (...-... nolu) yargılama aşamasında vadesinin dolduğu anlaşıldığından bu teminat mektubu bedellerinin depo talebi yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına ve yasal koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 7 adet teminat mektubunun vadesi dolmuş olması nedeniyle dava açmakta hukuki yararın bulunmadığı ifade edilmişse de ... no.lu teminat mektubunun 24.04.2019 tarihinde tazmin edildiğini, depo taleplerine konu teminat mektuplarından takipten ve/veya davadan sonra vadeleri dolanlar bakımından bilirkişi raporunun 13. Sahifesinde belirtildiği üzere teminat mektuplarının tamamının halen mer'i ve muteber olduğu sabit olmakla davalının itirazının da haksız olduğu sabit iken vadeleri bu haksız itirazdan sonra dolduğundan bahisle bu mektuplar yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan reddedilmesinin usule ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, Yerel Mahkemece bu konuda vadeleri dolan mektuplar bakımından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek itirazın haksız olması sebebiyle yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tümüyle davalılara tahmili gerekirken kısmen red kararı verilerek müvekkili banka aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi sebebiyle de yerel Mahkeme kararının bu kısımlarının kaldırılmasını ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tümüyle davalılara tahmiline karar verilmesini, kefillerin de borcun tamamından sorumlu olduğu sabit olmasına rağmen davanın kısmen reddedilmiş olmasının usule, yasaya ve hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu, istinaf başvurularının kabulüyle ilk derece mahkemesinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi yönündeki kararının kaldırılmasına ve davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tümüyle davalılara tahmiline karar verilmesi gerektiğini beyanla İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/654 Esas 2021/286 Karar sayılı ilamının kaldırılmasına, davanın kabulüne, vekalet ücreti de dahil olmak üzere yargılama giderlerinin tümüyle davalılara tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın nakdi alacak talebi yönünden kısmen kabulüne, nakdi alacak yönünden alacak tutarının %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, gayri nakdi alacak talebi yönünden davanın davalılar ... Şti, ... araç iç ve ... Şti ve ... yönünden reddine, gayri nakdi alacak talebi yönünden davanın davalı ....Şti yönünden kısmen kabulüne, teminat mektubu bedellerinin depo talebinin 62.262 TL toplam miktarlı 7 adet teminat mektubunun dava tarihi itibariyle vadesinin dolduğu anlaşıldığından hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, 32.735 TL toplam tutarlı 2 adet teminat mektubunun yargılama aşamasında vadesinin dolduğu anlaşıldığından bu miktar yönünden karar verilmesine yer olmadığına, yasal koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatın reddine karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, vadeleri dolan teminat mektupları ve takip tarihinden sonra tazmin edildiği belirtilen ... nolu teminat mektubu yönünden davacının dava açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı, gayrinakdi alacağın davalılar... Şti, ... Şti ve ...'ndan talep edilip edilemeyeceği, karar verilmesine yer olmadığına karar verilen teminat mektuplarına ilişkin depo talebi hakkında davacı lehine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekip gerekmediği noktalarındadır.Davacı banka ile davalı .... Şti. Arasında 21.07.2015 tarihli 1.000.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalanmış ve davalı ... Şti, ... Şti ve ..., bu sözleşmeye aynı tarihlerde aynı limitle müteselsil kefil olmuştur. Davalı kredi borçlusu ... Şti.'ne teminat mektubu verilmiş, bunun yanısıra çek karnesi verilmek suretiyle gayrinakdi çek taahhüt bedeli kredisi kullandırılmıştır.Davacı banka tarafından davalı.... Şti.firm, ... Şti,.... Şti ve ...'na çekilen Gebze ...Noterliğinin 12.03.2019 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtamamesi ile kredi hesabının 12.03.2019 tarihinde kat edilerek 24 saat içinde nakdi alacağın ödenmesi, gayrinakdi çek taahhüt bedelinin ve teminat mektubu bedellerinin depo edilmesi ihtar olunmuştur. İhtarnamenin davalılara 14.03.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı kredi borçlusu ve kefillerin 16.03.2019 tarihi itibariyle temerrüde düştükleri anlaşılmıştır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı kredi borçluları .... Şti.firm, ... Şti, ... Şti ve ... hakkında ...s sayılı takip dosyasında "kredi sözleşmesi ve sari belgeler" sebebine dayalı olarak asıl alacak yönünden 55.876 TL asıl alacak, 2.860 TL işlemiş gecikme cezası, 96.117 TL gayrinakdi alacağın depo edilmesi, alacağın 96.117 TLlik kısmı borçlu lehine verilen ve halen meri olan gayrinakdi kredilerden kaynaklandığından takip, alacağın bu kısmı için depo amaçlı yapılmış olup, bu alacağın depo edilmesinden önce tazmin edilmesi halinde takibi bu alacak için de tahsil amacıyla devam edileceği ve bu alacağa tazmin tarihinden itibaren aylık %2.5870 oranında gecikme cezası işletilmesi istemiyle 19.04.2019 tarihinde ilamsız icra takibi başlatılmış, davalıların itirazı üzerine takip durmuştur. Davaya ve takibe konu kefalet sözleşmesi için sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun kefalete ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Kefalet sözleşmesi alacaklı ile kefil arasında kurulan ve alacaklıya kişisel güvence sağlayan bağımsız nitelikte bir borç ilişkisidir. Kefil, asıl borçlunun borcunu alacaklıya karşı ifa edememesi tehlikesini kişisel olarak üstlenmektedir.Kural olarak kefilin gayrinakdi alacak yönünden depo sorumluluğuna gidilebilmesi için genel kredi sözleşmesinde bu yönde açık hüküm bulunması gerekmektedir. Bankaların verdikleri çek karneleri nedeniyle her bir çek yaprağı için zorunlu karşılık ödeme riski bulunması nedeniyle çek karnesi verilmesi gayri nakdi kredi verilmesi niteliğindedir. Ancak çekin karşılıksız işlemi sonucu zorunlu karşılığının bankaca ödenmesi sonucu gayrinakdi kredi nakit krediye dönüşecek ve kredi borçlusu nakit kredi kullanmış olacaktır.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2018/19-689 Esas, 2018/1624 Karar ve 06.11.2018 tarihli kararı ve Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 19.03.2018 tarih, 2016/16369 E. 2018/1334 K. Sayılı kararında da belirtildiği üzere kefilden, imzaları bulunan sözleşme içeriğinde çek yaprağı ve teminat mektubu nedeniyle depo talebinde bulunulabilmesi için sözleşmede tereddüte mahal vermeyecek şekilde bu konuda açık hükmün yer alması zorunludur. Aksi halde kefil, gayri nakdi alacağın deposundan sorumlu tutulamaz. Somut olayda icra takibine ve davaya konu genel kredi sözleşmesinin 20.1.1 maddesi; "Sözleşme imzası olan kefil, müşteri ile banka arasındaki tüm krediler, kredi sayılan işlemler veya sebeplerden dolayı müşterinin bankaya karşı doğmuş ve/veya bundan sonra işbu sözleşme veya sair sözleşmelere istinaden doğacak tüm borçlarından sorumludur. ", 20.3.2 maddesi; " Sözleşmede müşteriyi sorumluluk altına sokan tüm hükümler, kefil içinde aynen geçerli olduğundan müşteri kelimesi bu anlamda kefili de ifade etmektedir" şeklinde düzenlenmiş olup, taraflar arasında imzalanan icra takibine ve davaya konu genel kredi sözleşmesindeki düzenlemelerden gayri nakdi alacağın depo talebinden müteselsil kefillerinde sorumlu olacağı sonucu çıkarılamaz. Genel kredi sözleşmesinde müteselsil kefillerin gayri nakdi alacağın deposundan sorumlu tutulacağına dair açık bir düzenleme bulunmadığından gayri nakdi alacak talebi yönünden davalı kefillerin sorumlu olmadığı anlaşılmakla mahkemece gayrinakdi alacak talebinin davalılar ... Şti, ... Şti ve Haluk Halfeoğulları yönünden reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda 13.165 TL ve 19.570 TL bedelli olmak üzere toplam 32.735 TL tutarındaki ... ve ... nolu iki adet teminat mektubu dışında kalan 7 adet teminat mektubunun dava tarihi itibariyle vadesi dolduğu için hükümsüz kaldığı, depo edilebilecek teminat mektubu tutarının 32.735 TL olduğu belirtilmiştir.Davaya dayanak icra takibinde gayrinakdi alacak olarak depo talebine konu edilen ... nolu teminat mektubunun süresi 22.07.2019, ... nolu teminat mektubunun süresi 20.07.2020, ... nolu teminat mektubunun süresi 01.07.2019, ... nolu teminat mektubunun süresi 31.12.2020, ... nolu teminat mektubunun süresi 28.06.2019, ... nolu teminat mektubunun süresi 01.07.2019,.... nolu teminat mektubunun süresi 31.05.2019, ... nolu teminat mektubunun süresi 31.05.2019,... nolu teminat mektubunun süresi 04.08.2020 tarihidir. Teminat mektubu içeriklerinde anılan tarihe kadar davacı bankanın eline geçecek şekilde muhatap tarafından yazılı tazmin talebinde bulunulmadığı takdirde hükümsüz olacağı açıkça belirtilmiştir. Davacının dava tarihinden önce süresi biten ve tazmin edilmeyen teminat mektuplarına ilişkin sorumluluğu dava tarihinden önce sona ermiş olup, davacı dava tarihi itibarıyla ödeme riski altında bulunmadığından davalı kredi borçlusundan teminat mektubu bedelinin depo edilmesini talep edemez . Buna göre icra takip tarihi ve davalı borçluların takibe konu borca itiraz tarihleri itibariyle depo talebine konu teminat mektuplarının henüz süresi dolmamış ise de 29.11.2019 olan dava tarihinden önce tazmin edilmeyen ... ,...,..., ..., ... nolu teminat mektuplarının süresi dolmuştur. Bu nedenle anılan teminat mektubu bedellerinin depo edilmesine ilişkin davacının itirazın iptali davası açmakta hukuki yararı bulunmayıp, bu talep yönünden mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesinde ve davalı ... Şti. lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.Takip tarihinden sonra tazmin edilen teminat mektupları nakde dönüşecek olup, genel kredi sözleşmesinde kefilin gayri nakdi alacağın deposundan sorumlu tutulacağına ilişkin açık bir hüküm olmasa dahi gayri nakdi alacağın takipten sonra herhangi bir nedenle nakde dönüşmesi halinde müteselsil kefil de nakde dönüşen bu alacaktan kefalet limiti dahilinde sorumlu olacaktır. Teminat mektuplarının deposu talebi gayri nakdi alacak olsa da takipten sonra tazmin ile birlikte artık nakdi alacağa dönüştüğünden ıslaha gerek olmaksızın her bir mektup bedelinin tazmin edildiği tarihten itibaren tazminine karar verilebilecektir. Somut olayda davacı tarafından ... nolu teminat mektubunun icra takibinden hemen sonra tazmin edilmesi nedeniyle bedelinin depo edilmesine ilişkin talebin usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğu istinaf sebebi olarak ileri sürülmüş olup, dosyada ... nolu teminat mektubunun tazminine ilişkin bilgi veya belge bulunmamaktadır. Davacı bankanın takip talebi dikkate alındığında tazmin edildiği belirtilen ... nolu teminat mektubu yönünden mahkemece tazmin belgeleri istenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.Davacı tarafça başlatılan icra takibinde gayrinakdi alacak olarak depo talebine konu edilen ancak dava tarihinden sonra süresi dolan ve tazmin edilmeyen ... , ... ve ... nolu teminat mektubu bedelleri yönünden depo talebi konusuz kalmış olup, mahkemece ... nolu teminat mektubu yönünden depo talebinin usulden reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Ayrıca davacı dava tarihinden sonra süresi dolan 3 adet teminat mektubu yönünden dava tarihi itibarıyla ödeme riski altında bulunmakta olup, dava açmakta haklı olduğundan konusuz kalan depo talebi yönünden davacı lehine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yargılama giderlerinin hesaplanmasında bu kısmın oranlamaya dahil edilmemesi ve davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi isabetsiz olmuştur.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 26/12/2024