Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/502 E. 2025/44 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/502 Esas KARAR NO : 2025/44 DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 03/06/2024 KARAR TARİHİ : 21/01/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/02/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ...... numaralı Ticari Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı ..... İNŞAAT riziko adresli mahalde, 17.05.2023 tarihinde B1 Blok -2 katında bulunan depoda vuku bulan hırsızlık olayı nedeniyle sigortalı mahalde maddi zarar meydana gelmiş olduğunu, müvekkili şirkete vaki hasar ihbarına müteakip hazırlatılan ekspertiz raporuna istinaden meydana gelen hasarın 10.417,5 USD olarak tespit edilmiş ve muhatabına ödenmiş olduğunu, 10.417,5 USD tutarındaki tazminatın ödeme tarihi olan 25.10.2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek bankalarca USD mevduata fiilen uygulanan azami faiz ile birlikte müvekkili sigorta şirketinin, TTK m.1472 hükmü gereği sigortalısının haklarına halef olduğunu, olay sonucu sigortalıya ait mahalde meydana gelen zarara ilişkin müvekkili şirket tarafından tanzim ettirilen ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere davalı/borçlu ...... Organizasyon ve Danışmanlık Limited Şirketi'nin, sigortalı mahalde hırsızlık olayı nedeniyle meydana gelen maddi zarardan, taraflar arasında 06.19.2022 tarihinde akdedilmiş olan Danışmanlık ve Gözetim Hizmet Sözleşmesi'nin 4.8. ve 5. Maddeleri, Türk Borçlar Kanunu m.49 gereğince sorumlu olduğunu, işbu rücuen tazminat alacakları olan 10.417,50 USD hasar tazminatı bedelinin ödeme tarihi olan 25.10.2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek bankalarca USD mevduata uygulanan azami faiz ile birlikte tahsili için davalı/borçlu aleyhine Büyükçekmece ....... İcra Müdürlüğü’nün ...... Esas sayılı dosyası ile 29.03.2024 tarihinde icra takibi başlatılmış olduğunu, davalı/borçlunun yasal süresi içinde borca, faize ve tüm fer’ilerine itiraz etmiş olduğunu, davalının (borçlunun) itirazlarının haksız ve alacağı geciktirmeye yönelik olduğunu, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvuru yapıldığını, ancak anlaşma sağlanamamış olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğü’nün ...... Esas sayılı dosyasına haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, arabuluculuk vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, yargılama harç ve giderleri ile ücret-i vekâletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapıldığı, ancak davaya cevap verilmediği görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık; davacı şirket nezdinde sigortalı şirkete ait adreste meydana gelen hırsızlık olayı sonucu zarar gören emtialar nedeni ile sigortalıya yapılan ödemenin davalı taraftan talep edilebilip edilemeyeceği, olayın meydana gelmesinde davalı tarafın kusurunun bulunup bulunmadığı, meydana gelen zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin kadri marufunda olup olmadığı, buna göre davacının takip nedeni ile davalı taraftan alacaklı olup olmadığı hususlarındadır. Mahkememizce hasar dosyası, ödeme evrakları ve hasara ilişkin belgeler dosya arasına alınmış ve diğer tüm deliller toplanmıştır. Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğü’nün ...... Esas sayılı dosyasının celbi talep edilmiş, dosya uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmiş olup, davacı sigorta şirketi tarafından davalı şirket aleyhine 10.417,50 USD asıl alacak, 356,19 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.773,69 USD üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı şirketin vekili aracılığıyla takibe itiraz ettiği anlaşıldı. Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirilerek, davacı şirket nezdinde sigortalı şirkete ait adreste meydana gelen hırsızlık olayı sonucu zarar gören emtialar nedeni ile sigortalıya yapılan ödemenin davalı taraftan talep edilebilip edilemeyeceği, olayın meydana gelmesinde davalı tarafın kusurunun bulunup bulunmadığı, meydana gelen zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin kadri marufunda olup olmadığı, buna göre davacının takip nedeni ile davalı taraftan alacaklı olup olmadığı hususlarının tespiti için dosya üzerinden GÜNSÜZ bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, Elektrik Elektronik Mühendisi bilirkişi ....., Güvenlik Uzmanı bilirkişi ...... ve Sigorta Uzmanı bilirkişi ...... 23/12/2024 tarihli raporlarında özetle; Güvenlik uzmanlığı bakımından; kusur ve sorumluluk bakımından yapılan inceleme ve değerlendirmede; dava dışı sigortalı şirket yetkililerinin hırsızlık olayının meydana geldiği inşaat şantiye alanının koruma ve güvenlik hizmetlerinin sağlanması açısından 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Kanun ve bu Kanun’un uygulanmasına ilişkin Yönetmelik kapsamında özel güvenlik şirketlerinden hizmet satın alma veyahut kendi bünyesinde özel güvenlik birimi kurma yolunu tercih etmediğinin, davalı danışmanlık ve gözetim şirketinden danışmanlık hizmeti kapsamında verdiği hizmet bakımından koruma ve güvenlik alanında eğitimi ve yetkisi olmayan personel istihdam edilmesini tercih ettiğinin saptanmış olduğunu, bu itibarla dava dışı şirketin danışmanlık ve yönlendirme hizmeti dışında şantiye alanında güvenlik hizmeti vermesinin yasal olmadığı gibi zaten taraflar arasında akdedilen sözleşmenin de özel güvenlik hizmeti sözleşmesi olmadığı anlaşılmakla; hırsızlık olayının vuku bulmasında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, Elektrik Mühendisliği bakımından; eksper tarafından çalınan kablolar için yapılan zarar hesaplamalarında, satın alım fatura tarihleri ile olay tarihi arasındaki fiyat farkları gözetilerek uygun iskonto oranları belirlenmek suretiyle kablo birim fiyatlarının belirlenmiş olduğunun anlaşılmakta olduğunu, kablo birim fiyatlarının olay tarihi itibariyle ki piyasa rayiçlerine uygun olarak belirlenmiş olduklarının tespit edilmiş olduğunu, ...... Hasarlarına konu emtialar (kaynak makinesi, kırıcı-delici, vana, spiral kesme,matkap) ile ..... Yapı Hasarlarına konu emtialar (darbeli somun sıkma, akülü kırıcı delici, matkap, lazer distomat, taşlama) için ilgili şirketler adına düzenlenen satın alım faturalarındaki birim fiyatlar dikkate alınmış olup, talep edilen kalemlerin piyasa rayiçlerine uygun olduklarını, davacı ..... Sigorta A.Ş. tarafından sigortacı sıfatı ile dava dışı ..... Yatırım Ortaklığı A.Ş.‘ne ait sigorta poliçesinde belirtilen riziko adresinde bulunan inşaat şantiyesi İnşaat Sigortası Genel Şartları(Bütün Riskler) kapsamında gerçekleşecek rizikoları teminat altına alınması maksadıyla 23.09.2022 başlangıç ve 30.07.2025 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ...... numaralı İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesinin tanzim edildiğini, gerçekleşen zararın, davacı ...... Sigorta A.Ş. tarafından sigortacı sıfatı ile dava dışı ..... Gayrımenkulyatırım Ortaklığı A.Ş.‘ne ait poliçede belirtilen riziko adresinde bulunan şantiyede meydana gelebilecek rizikolara karşı İnşaat Sigortası Genel Şartları(Bütün Riskler) kapsamında tanzim edilen ...... numaralı İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi hükümleri gereğince, poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında olduğunu, 17.05.2023 tarihinde meydana gelen hırsızlık hasarı sonucunda gerçekleşen zararın, poliçenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesi içerisinde gerçekleştiğini, davacı ..... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesinin teminat limitinin 39.375.000,00-USD olduğunu, davacı ..... Sigorta A.Ş.‘nin, poliçe teminat limiti üzerinden %30 oranındaki teminat hissesine kadar gerçekleşen tazminat tutarından sorumlu olduğunu, artan bakiyenin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceğini, gerçekleşen hasar neticesinde oluşan zararın, davacı ........Sigorta A.Ş. tarafından sigortacı sıfatı ile düzenlenen ...... numaralı İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi özel şart, kloz ve hükümleri gereği 39.375.000,00-USD tutarındaki Teminat limiti üzerinden %30 oranındaki hissesini aşmadığını, davacı ........Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen ...... numaralı İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi şart ve klozları gereği meydana gelen hırsızlık hasarlarında hasar tutarı üzerinden 4.000,00-USD tutarında tenzili muafiyet uygulanacağının hükme bağlandığını, tespit edilen 38.724,98-USD hasar tutarı üzerinden 4.000,00-USD tutarında muafiyet tenzilinin uygulanması suretiyle hesaplanan tazminat tutarının(38.724,98-USD–4.000,00- USD)=34.724,98-USD tutarında olduğunu, muafiyet tenzili kesintisi haricinde herhangi bir kesintinin uygulanmaması gerektiğini, muafiyet tenzili sonrasında poliçe şartları gereği davacı ........Sigorta A.Ş.’nin poliçede bulunan %30 oranındaki hissesi kapsamında sorumlu olduğu hasar miktarının (34.724,98-USD /100*30)=10.417,50-USD tutarında olduğunu, dava dışı ...... Gayrımenkulyatırım Ortaklığı A.Ş.‘ne ait şantiyede gerçekleşen hasar neticesinde oluşan 10.417,50-USD tutarındaki maddi zararın, İnşaat Sigortası Genel Şartları(Bütün Riskler) kapsamında davacı ........Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen ...... numaralı İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi özel şart, kloz ve hükümleri gereği, poliçe primlerinin ödenmiş ve poliçenin hasar tarihinden önce herhangi bir sebeple iptal edilmemiş olması kaydıyla ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığını, davacı ........Sigorta A.Ş. tarafından dosyada mübrez 25.10.2023 tarihli ödeme dekontları ile taşeron firmalar dava dışı ..... Muhendislik İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti.’ne 2.236,92-USD, dava dışı ..... İnşaat Yapı ve Tic. Ltd. Şti.’ne 449,29-USD ve dava dışı ..... Mühendislik Bilim Sanayi Enerji Elektrik Mekanik Taahüt A.Ş.’ne 7.731,29-USD olmak üzere toplam (2.236,92-USD+449,29-USD+7.731,29-USD) =10.417,50-USD tutarında tazminat ödemesinin gerçekleştirildiğini, davalı ...... Organizasyon ve Danışmanlık Ltd. Şti.‘nin personelinin asli görevinin, şantiye alanına gelen ziyaretçi, iş takipçisi, taşeron firma çalışanlarına nezaret etme, gideceği alana yönlendirme, şantiye sahasında yetkililerle irtibatın sağlanması vb. işler olduğunu, şantiye alanının güvenliğini sağlamakla yükümlü olmadığını, güvenliği sağlama konusunda sorumluluğunun bulunmadığının heyetlerinde bulanan güvenlik uzmanı bilirkişi tarafından değerlendirildiğini, olayın gerçekleşmesinde kusur atfedilmediğini, bu sebeple davacı .... Sigorta A.Ş.’nin davalı ..... Organizasyon ve Danışmanlık Ltd. Şti.’nden rücuen tazminat talep etme şartlarının gerçekleşmeyeceğini bildirmişlerdir. Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz ettikleri görülmüştür. Somut olayda davacı, sigortalısına ait mahalde meydana gelen hırsızlık olayı sonucu taşeron firmalara yapılan ödemenin davalı taraftan tahsili amacı ile başlatılan icra takibine itirazın iptali talebinde bulunmaktadır. Davacı vekili, dava dışı sigortalısı ile davalı arasında yer alan danışmanlık ve gözetim hizmet sözleşmesine dayalı olarak ve davalının TBK m.49 hükmü uyarınca meydana gelen zarardan sorumlu olduğu iddiasına dayanmaktadır. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Dosyada mevcut ödeme yapan davacının sigortalıdan aldığı hasar tazminat makbuzu ve ibranameyle sigortalının dava haklarını temlik alması karşısında TBK'nın 183 ve devamı maddeleri kapsamında, temlik sözleşmesi gereğince davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Buna göre davacı sigorta şirketi, sigortalısının uğradığı zararı karşılamış olmakla, halefiyet ilkesine göre, (TTK. m.1472) maddesi kapsamında, ödediği tazminat dolayısıyla sigortalının haklarına sahip olur ve zarardan sorumlu olan üçüncü kişilere karşı kusuru ölçüsünde doğrudan doğruya dava açarak rücu hakkını kullanabilir. Sigorta ettirene ödeme yapan sigorta şirketi halefi olarak zarar görenlerden ödediği tazminatı rücuen tahsilini talep edebilir. Rücu edilebilecek tazminat tutarı sigortalıya ödenen miktar olmayıp ancak zarar görenin gerçek zararı kadardır. Yine rücu edilebilecek tazminat miktarı tayin edilirken zarara sebep olanın kusuru da nazara alınmalıdır. Tarafların iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre Mahkememizce yapılan değerlendirmede, her ne kadar davacı sigorta şirketi meydana gelen zarardan davalı tarafın sorumlu olduğu iddiası ile talepte bulunmakta ise de, dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere, dava dışı sigortalı ile davalı arasında yer alan sözleşmenin incelenmesinde davalının sorumluluğunda olan gözetim ve danışmanlık hizmetinde çalıştırılacak personel sayısının ve sözleşmenin başlangıç ve bitir tarihlerinin açıkça belirtilmediği, sözleşmede hasarın meydana geldiği şantiye alanının giriş ve çıkışlarında ne gibi hizmetler yapılacağına dair açık hüküm yer almadığı, esasen bahse konu sözleşmenin danışmanlık hizmetleri sözleşmesi niteliğinde olduğu, bu hali ile 51888 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair kanun ve bu Kanun’un uygulansanı ilişkin yönetmelik ve İçişleri Bakanlığı tarafından bu hususlara ilişkin genelgeler kapsamında “Özel Güvenlik Hizmet Alım Sözleşmesi” niteliğinde olmadığı, bu sözleşme ile davalı şirketin özel güvenlik hizmetinden ziyade danışma ve yönlendirme hizmeti verdiğinin kabul edilebileceği, bu kapsamda çalıştırılan personelin, ilgili kanun ve yönetmelik hükümleri uyarınca özel güvenlik görevsili olarak kabul edilemeyeceği, davalı şirketin belirtilen sözleşme kapsamındaki hizmetlerin verilmesi sırasında çalıştıracağı personelin vasıfsız olabileceği, davalı şirket çalışanlarının asli görevinin, şantiye a lanına gelen ziyaretçi, iş takipçisi, taşeron firma çalışanlarına nezaret etme, gideceği alana yönlendirme, şantiye sahasında yetkilerle irtibatın sağlanması vb. işler dışında 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve uygulanmasına ilişkin Yönetmelikle verilen yetki ve sorumlulukları kullanmasının mevzuat gereği mümkün olmadığı, bu kapsamda vasıfsız elemanlarla verilen hizmetin özel güvenlik mevzuatı kapsamında değerlendirilemeyeceği, davalı yana hırsızlık olayının meydana gelmesinde her hangi bir sorumluluk yüklenemeyeceği, açıklanan bu nedenlerle zararın meydana gelmesinde davalının sorumluluğunun bulunmaması ve rücu talep eden davacı sigorta şirketin hasarın meydana gelmesinde davalının kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, ne var ki bu şartın yerinde getirilememiş olduğu anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: AÇILAN DAVANIN REDDİNE; 1-Alınması gereken 615,40 TL harcın peşin alınan 4.012,69 TL peşin harç ile 200,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.212,69 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 3.597,29TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 2-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 53.930,15 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/01/2025 Katip ...... ¸ Hakim .....