Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/884 E. 2025/143 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/884 Esas KARAR NO : 2025/143 DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) DAVA TARİHİ : 13/05/2022 KARAR TARİHİ : 14/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2025 Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda; İSTEM: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafından .... nolu işyeri sigorta poliçesiyle sigortalı olan .... A.Ş' ye ait .... Cad. No:66 Bahçelievler/İstanbul adresinde, 27/06/2020 tarihinde davalı ....'a ait işyerinde çıkan yangın sebebiyle yangın hasarı meydana geldiğini, diğer davalı ....'ın ise yapı maliki olduğunu, yangın nedeniyle sigortalı işyerinde oluşan hasardan her iki davalının da sorumlu olduğunu, yapılan ekspertiz incelemeleri neticesinde sigortalıya 25/02/2021 tarihinde 27.799,99 TL tutarında ödeme yapıldığını beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 27.799,99 TL hasar ödemesinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. YANIT: Davalı .... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; kaza sonucu ortaya çıkan yangın yerinin (işletme) tapusunun müvekkiline müvekkiline ait olmasına rağmen müvekkili yurt dışında yaşadığından ve işletmeyle ilgili hiçbir tasarrufu olmadığını, davacı tarafından talep edilen hakkın yöneltilebileceği kişinin müvekkil olmamakla birlikte davalı müvekkili yönünden esasa girilmeden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davalı müvekkilinin ....'a ait iş yerinde çıkan yangın dolayısıyla her ne kadar davacı taraf TBK m. 69 gereğince bina malikinin sorumlu tutulması gerektiğini ifade etmişse de müvekkilinin uzun yıllardır yurt dışında yaşamakta olup işletmenin tapusu kendi adına olmasına rağmen işletmeyi kendisi işletmemekte dolayısıyla kaza sonucu ortaya çıkan yangınla uzaktan yakından bir alakası bulunmamakta olduğunu, müvekkilinin işletme tapusunun elinde olması dışında işletmeyle alakalı hiçbir tasarrufunun olmadığını, kazanın, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu olması maddesi değerlendirildiğinde de kazada ağır kusuruyla kazaya sebebiyet veren dava dışı müteveffa olduğunu, somut olayda rücuen tazminat şartlarının hiçbirisinin oluşmadığını, kusur oranlarının belirlenebilmesi için, olayın tam olarak anlaşılması ve müteveffanın olaya ne şekilde müdahalesi olduğu ayrıca yangının ortaya çıkış sebebinin önlenememezlik unsusu içerip içermediğinin de tam olarak tespit edilmesi gerektiğini, bu gibi tespitler yapılmadan davacı tarafın adeta olayın tek müsebbibinin müvekkilinin olduğu ve tüm zarardan sorumlu olduğu iddiasının yersiz ve haksız olduğunu, açıklanan nedenlerle haksız ve yersiz olarak ikame edilmiş olan davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür. Davalı ....'a dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür. KANITLAR VE GEREKÇE: -Dava, davacının iş yeri sigorta poliçesi kapsamında sigortacısı olduğu taşınmazda meydana gelen yangında davalıların kusurlu olduğu iddiası ile dava dışı üçüncü kişiye ödenen bedelin rücuen tazmini istemine ilişkindir. -Mahkememizce hasar dosyası, ödeme evrakları ve yanguna ilişkin belgeler, dava dışı sigortalıya ait kayıtlar dosya arasına alınmış ve diğer tüm deliller toplanmıştır. - Somut olayda taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; davacı tarafından işyeri sigorta poliçesiyle teminat altına alınan iş yerinde meydana gelen hasar sebebiyle sigortalıya ödenen meblağın davalılardan yapı malike ve işletmeci sıfatıyla tahsilinin mümkün olup olmadığı, tahsili mümkün ise miktarı, tarafların meydana olaydaki kusur durumları hususlarında toplanmaktadır. -TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.(eski TTK 1301.) maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir. -Halefiyet ilkesi doktrinde ''zarar gören sıfati ile sigorta ettiren rizikonun gerçekleşmesi sebebiyle meydana gelen zararlar için üçüncü şahsa karşı harhangi bir hukuki sebebe binaen tazminat alacağına sahip ise, bu hakkı ödenen sigorta tazminatı miktarınca kanun icabı sigortacıya geçmesi hali'' şeklinde tanımlanmıştır. -Halefiyet, bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir. Yasal halefiyet zarar sigortalarında söz konusu olup, mal sigortaları bakımından TTK m. 1472 hükmünde, sorumluluk sigortaları bakımından TTK m. 1481 hükmünde düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücu davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz’î haleftir (Yargıtay HGK, 05/02/2019, E. 2017/17-1088, K. 2019/65 tarih ve sayılı kararı). -Buna göre davacı sigorta şirketi, sigortalısının uğradığı zararı karşılamış olmakla, halefiyet ilkesine göre, (TTK. m.1472) maddesi kapsamında, ödediği tazminat dolayısıyla sigortalının haklarına sahip olur ve zarardan sorumlu olan üçüncü kişilere karşı kusuru ölçüsünde doğrudan doğruya dava açarak rücu hakkını kullanabilir. -TBK nun 69. (Mülga 818 sayılı B.K'nun 58) maddesi uyarınca, bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, TBK'nın anılan maddesindeki sorumluluk objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan "ağırlaştırılmış" bir kusursuz sorumluluk halidir. Bu sorumlulukta zarar gören, yapı malikinin kusurunu kanıtlamak zorunda değildir. Yapı maliki de, kusurun bulunmadığı savunmasının ötesinde uygun illiyet bağının kesildiğini kanıtlamalıdır. Kusursuz sorumlulukta illiyet bağının kesilebilmesi için zarar görenin ağır kusurunun olması, üçüncü bir kişinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte ağır kusurunun olması veya zararlandırıcı sonucun meydana gelmesinde öngörülmeyen bir halin bulunması gerekmektedir. Ancak, imal olunan şey malikinin ek kusuru varsa, illiyet bağının kesilmesi malikin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi’nin 2021/1212 Esas 2024/1602 Karar sayılı ilamı ) -Mahkememiz dosyası yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda dava konusu yangında davalılar ve dava dışı kişilerin kusur durumunun tespiti, yangının çıkış nedeni, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı üçüncü kişiye ödenen bedelin meydana gelen hasara ve piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının belirlenmesi amacıyla bir sigortacı, bir inşaat mühendisi, bir makine mühendisi ve bir yangın alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 31/10/2024 tarihli raporda özetle; olayın mahalde bulunan buharlaşabilen tehlikeli bir maddenin faz değiştirerek gaz haline gelmesi ve birikmesi ile parlama ve patlama sonucunda yangın olayının meydana geldiği; olayın meydana gelme şeklinin incelendiğinde olay mahalinde biriken tehlikeli sıvı buharının havalandırma koşullarının yetersizliği sebebi ile tahliye edilemediği ve LEL seviyesine ulaştığı; meydana gelen olayda yeterli yangın güvelik önlemleri alınmadığı gerekçesi ile işletmenin kullanıcısının kusurlu olduğu, sonucuna varıldığı, ... Mah. .... Cad. No:64 bodrum katta bulunan tekstil atölyesi ve taş dizayn işi yapan işletmenin sorumlu olduğu, olayın meydana gelmesinde davalıların asli kusurlu olduğu; gerçekleşen hasar sebebi ile dava dışı .... A.Ş.’ne ait işyerinde meydana gelen maddi zararın bağımsız sigorta eksperi tarafından 370.666,58-TL olarak hesaplandığı; dava dışı .... A.Ş.’ne ait poliçede belirtilen ... Mahallesi ... Caddesi No:66/A Bahçelievler/İSTANBUL(PC poliçe eki .... sıra ve ... kodlu işyeri) riziko adresinde bulunan işyerinde meydana gelebilecek rizikolara karşı Tablo-1 de yer alan sigorta şirketleri tarafından 30.09.2019 başlangıç 30.09.2020 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde müştereken Yangın ve Emniyeti Suistimal Sigorta Poliçesinin tanzim edildiği; tanzim edilen müşterek sigorta içerisinde davacı .... Sigorta Şirketi’nin poliçe numarası .... olup, teminat ve hasara katılım payının %7,5 oranında olduğu; gerçekleşen zararın, davacı .... Sigorta Şirketi tarafından sigortacı sıfatı ile dava dışı .... Ticaret A.Ş.’ne ait poliçede belirtilen riziko adresinde bulunan işyerinin yangın muhataralarına karşı Yangın Sigortası Genel Şartları kapsamında tanzim edilen .... numaralı Yangın ve Emniyeti Suistimal Sigorta Poliçesi hükümleri gereğince, poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında olduğu; davacı .... Sigorta Şirketi tarafından tanzim edilen Yangın ve Emniyeti Suistimal Sigorta Poliçesinin Yangın Teminat limitinin işleyen günlerine enflasyon uygulanması suretiyle ulaşacağı bedelin yangın mali mesuliyet(kiracılık) için 5.556.849,00-TL, muhteviyat için 328.004,13-TL tutarlarında olduğu, davacı .... Sigorta Şirketi‘nin, poliçe teminat limiti tutarına kadar, hissesi oranında gerçekleşen toplam tazminat tutarından sorumlu olduğu; artan bakiyenin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği; dava dışı .... A.Ş.‘ne ait işyerinde gerçekleşen hasar neticesinde oluşan 370.666,58-TL tutarındaki toplam hasar bedeli üzerinden, Yangın Sigortası Genel Şartları kapsamında düzenlenen ... numaralı Yangın ve Emniyeti Suistimal Sigorta Poliçesinde bulunan %7,5 oranındaki hissesi kapsamında(370.666,58-TL/100x7,5)=27.799,99-TL tutarındaki kısmının poliçe özel şart, kloz ve hükümleri gereği, davacı .... Sigorta Şirketi tarafından poliçe primlerinin ödenmiş ve poliçenin hasar tarihinden önce herhangi bir sebeple iptal edilmemiş olması kaydıyla ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı; dava dışı .... A.Ş.’nin işyerinde meydana gelen hasar sebebiyle gerçekleşen zarar kapsamında 25.02.2021 tarihinde davacı ... Sigorta Şirketi tarafından 27.799,99-TL tutarındaki tazminat ödemesinin gerçekleştirildiği; gerçekleşen hasar sebebiyle meydana gelen maddi zararı davacı ... Sigorta Şirketi ’nin dosyada mübrez 25.02.2021 tarihinde ödemek suretiyle tazminat yükümlülüğünü yerine getirdiği, ödediği ana para tazminat tutarı üzerinden halefiyet hakkına sahip olduğu; davacı ... Sigorta Şirketi‘nin sigortalısı dava dışı .... A.Ş.‘ne ait işyerinde meydana gelen zarar sebebiyle ödediği 27.799,99-TL tutarındaki ana para tazminat bedelini, halefiyet hakkına dayanarak zararın meydana gelmesinde sorumluluğu bulunan davalı .... ve ....‘a karşı, kusuru nispetinde rücuen tazminat talep şartlarının gerçekleşeceği, görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür. -Davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ait iş yerinde meydana gelen hasarın, sigorta poliçesi kapsamında ödendiği, davalıların hasar tarihi itibariyle taşınmazda yapı maliki ve işletmeci sıfatının bulunduğu hususlarında bir ihtilaf bulunmamaktadır. -Tarafların iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davalı .... tarafından işletilmekte olan iş yerinde mahalde bulunan buharlaşabilen tehlikeli bir maddenin faz değiştirerek gaz haline gelmesi ve birikmesi ile parlama ve patlama sonucunda yangın olayının meydana geldiği, meydana gelen olayda yeterli yangın güvenlik önlemleri alınmadığından işletmeci ...'ın kusurlu olduğu sabittir. -Bu doğrultuda alınan bilirkişi raporunda da ayrıntılarına yer verildiği üzere davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödenen bedelin olayın oluş şekline ve poliçeye uygun olarak yapıldığı, davalı .... tarafından gereken özenin gösterildiğine ilişkin ispata elverişli bilgi ya da belgenin dosyaya ibraz edilmediği anlaşılmakla, iş bu davalı yönünden davanın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte kabulüne karar vermek gerekmiştir. -Her ne kadar davacı tarafından davalı ...'ın yapı maliki sıfatıyla dava konusu yangında kusursuz sorumluluğunun bulunduğu iddia edilmiş ise de yukarıda yer verilen yangının çıkış şekli ve nedeni nazara alındığında, yangının çıkış sebebinin yapı maliki davalının denetleyip kontrol edebileceği bir sebeple meydana gelmediği, iş yerinde çalışanların ağır kusurunun davalı yapı malikinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte olduğu, bu haliyle yapı malikinin kusursuz sorumluluk halinin sona ereceği anlaşılmakla iş bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı ... aleyhine açılan davanın REDDİNE, 2-Davalı .... aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile; -Sabit olan 27.799,99 TL rücuen tazminat alacağının 25/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesine, -Fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.899,02-TL karar ve ilam harcından davacı taraftan peşin olarak alınan 474,74-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.424,28-TL harcın davalı ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 474,74-TL harcın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yargılama sırasında yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 15.000,00 TL bilirkişi ücreti, 510,00 TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 15.590,70-TL yargılama giderinin davalı Kazım Pehlivan'dan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalılar tarafından yargılama sırasında yapılan masrafların davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 27.799,99- TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 27.799,99-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun ... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ....'dan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine, Dair; davacı vekilinin e-duruşma ortamında ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2025 Katip ... e-imzalıdır Hakim .... e-imzalıdır