Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/409 E. 2024/887 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/409 Esas KARAR NO : 2024/887 DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 14/06/2023 KARAR TARİHİ : 17/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ün sevk ve idaresindeki ve müteveffa ...'in yolcu koltuğunda oturduğunu, ... plaka sayılı ... marka araç ile ... tarihinde ...istikamete ilerlerken söz konusu araçla dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ... ile çarpışması sonucu ...'in ağır yaralandığını, akabinde müteveffa ...'in hastaneye kaldırıldığını ancak tüm tıbbi girişimlere rağmen ... tarihinde hayatını kaybettiğini, ... tarihli görüntü inceleme tutanağında davalı ...'ün kullandığı ... plakalı aracın orta şeritten gelerek kamyonun solundan geçtiği ve kamyon kasasının orta bölümü ile ... plakalı otomobilin sağ ön tarafında çarpışma meydana geldiğini, davalı ...'ün Antalya ... ASCM'de taksirle ölüme neden olma suçundan cezalandırıldığını, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ün kusurunun bulunduğunu, müteveffanın eşi ..., kızları ... ve ... ile annesi ...'un tek fiili destekçisi olduğunu, kaza tarihine kadar müteveffa ...'in evin geçimini tek başına sağlıyor olduğunu, davacıların müteveffanın ölümü ile maddi ve manevi tek destekçilerini kaybettiğini, davacı müvekkillerinin maruz kaldığı maddi ve manevi zararın açıkça ortada olduğunu bildirerek ihtiyati haciz kararı verilmesi ve ayrıca her bir davacı lehine ayrı ayrı ...-TL olmak üzere toplam ...-TL manevi tazminatın kaza tarihinden başlayarak işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacılara ödenmesini, TBK 76. madde uyarınca yasal şartları oluşan geçici ödeme talebimizin tensiben kabulüyle ...-TL geçici ödemenin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e ödenmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı davasını Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığını, hâlbuki davaya bakmaya müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu ... Mahkemeleri yetkili olduğunu, bu sebeple davanın yetkisizlikten reddini, müteveffa ... ... plakalı aracı maliki olup aynı zamanda işleteni olduğunu, dolayısıyla işbu kazada vefat eden işletendir ve işletenin vefatı Karayolları Trafik Kanunu Madde 92 uyarınca teminat harici olduğunu, müteveffa ... poliçeden de anlaşılacağı üzere sigortalı olup sigortalının zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında müvekkili şirketten tazminat talep etme hakkı bulunmadığını, trafik sigortası 3. kişilerin zararını karşıladığını, işletenin vefatı trafik sigortası teminatına girmediğini, işletenin %100 kusurlu olarak yapmış olduğu kaza sonucunda vefat etmesi sebebiyle varislerinin tazminat talep etme hakkı bulunmadığını, davacılarının talebi trafik sigortası teminatına girmediğini, bu nedenlerle davacıların tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Hatır için araç kullandırma, kullanılan aracın işleten veya teşebbüs sahibinin talebi doğrultusunda, hiçbir menfaat aranmaksızın bir başkası tarafından kullanılmasını ifade ettiğini, hatır taşımacılığından doğan ölüm veya bedensel zararlardan şartları gerçekleşmişse hakkaniyet indirim yapılması söz konusu olabileceğini, hakkaniyet indirimi, hükmedilen sorumluluğun, adalet duygusunu zedelememesi için yapılan bir indirim türü olduğunu, kimi zaman, zararın tamamından zarar vereni sorumlu tutmak adalet duygusu ile bağdaşmayacağını özellikle, nezaket veya yardım amacı ile gerçekleştirilen bir fiilden kaynaklanan zararlardan dolayı zarar verenin sorumluluğuna hükmedilirken, tazminattan indirim yapılması adalet duygusunun gereği olduğunu, hakkaniyet indirimi, tazminatı belirlemede başvurulacak en son yöntem olduğunu, Yargıtay’a göre, hatır taşımacılığı sonucunda zarar gören lehine hükmedilecek bedensel zarardan doğan tazminatlardan veya ölüm halinde zarara uğrayanlar lehine hükmedilecek tazminatların her birinden, hakkaniyet nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, müvekkilinin hatır için kullanmak zorunda kaldığı ... plaka sayılı araç içerisinde aracın ön kısmında yolculuk yapan ...'in kaza kayıtlarında da anlaşılacağı üzere emniyet kemeri takmadığının kesin ve net olduğunu, davalı araç sürücüsü müvekkili, kaza anında davacıya ilk müdahale anlamında yardımcı olmuştur ve kazadan sonra defalarca müteveffanın yakınlarıyla iletişim kurarak kendilerine destek olmak istediğini, buna rağmen davacının ... TL manevi tazminat talebi fahiş olup, davacının tazminat talebini zenginleşme aracı gördüğünün ve müvekkilinin iyi niyetini suistimal edecek şekilde davrandığını, bu nedenle, araç sürücüsü müvekkilinin kusurlu olduğunu ve maddi-manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini kabul etmemekle birlikte, bir kusur izafesi halinde bile istenilen tazminat miktarı fahiş olup sebepsiz zenginleşme niteliğinde olduğunu, bu nedenlerle davacıların iddia ve taleplerinin reddini talep ve cevap vermiştir. Mahkememizin ... tarihli celsesinde mahkememiz dosyası ile birleşen Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının tefrikine karar verilerek ... esas sayısını aldığı, tefrik edilen dosyadan ... tarihinde Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine iadesine şeklinde karar verildiği görülmüştür. Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; müteveffanın ..., katılanın ..., sanığın ..., suçun Taksirle Ölüme Neden Olma olduğu, mahkemece yapılan yargılama sonucu ... tarihli ilamıyla sanık hakkında ... TL adli para cezası verildiği görülmüştür. İstanbul Adli Tıp Trafik İhtisas Kurulunun ... tarihli raporunda özetle; davalı sürücü ...'ün %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğunu, ...'ın kusursuz olduğu rapor edilmiştir. Aktüerya bilirkişisinin ... tarihli raporunda özetle; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin yeni tarihli içtihatları çerçevesinde hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu, Progresif Rant Metodu, %10 artırma ve iskonto hesabı kullanıldığı; desteğin gelirinin asgari ücretin 1,7022 katı olduğunun kabul edildiği ve hesaplanan zarardan kusur indirimi yapılmadığı; desteğin eşi yönünden %17 oranında yeniden evlenme ihtimali indirimi yapıldığı; davalıların müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi talepleri hakkında hukuki takdirin Mahkemeye ait olmak üzere; davacıların işbu rapor tarihi itibariyle uğradığı destekten yoksun kalma zararlarının; davacı ... için ... TL; davacı ... için ... TL; davacı ... için ... TL; davacı ... için ... TL olduğunun davacıların destekten yoksun kalma zararlarının toplamının (X TL) ZMSS ölüm teminatı limiti olan ... TL'yi aştığı; buna göre KTK m. 96 uyarınca davalı ... şirketinin ZMSS ölüm teminatı limiti kapsamında sorumlu tutulabileceği tazminat miktarlarının; davacı ... için ... TL; davacı ... için ... TL; davacı ... için ... TL; davacı ... için ... TL ile sınırlı olduğu rapor edilmiştir. Dava; Trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. ... günü davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı ... ile ... istikametinden ... yönüne seyir halinde iken kaza mahalli olan ... geldiğinde aracının sağ ön köşe kısmıyla; sağ ilerisinde seyir halinde olan sürücü ... idaresindeki ... plakalı kamyonun sol arka köşe kısmına çarpması neticesi dava konusu ... plakalı ... yolcu konumunda bulunan ...'in hayatını kaybettiği, meydana gelen kazada davalı sürücü ...'ün tam kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Davacıların murisi olan ...'in yolcu olması nedeni ile hatır taşıması nedeni ile indirim yapılmasına ilişkin talebin incelenmesinde; Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nın 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 51) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödemeden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Somut davada ölen ile davalı sürücü ... arasında arasında yakın akbalık ilişkisi bulunmadığı arkadaş oldukları ve ölenin taşınmasında sürücüden ziyade kendi menfaatinin bulunduğu anlaşılmakla hükmedilecek olan tazminata TBK'nın 51/1.maddesi uyarınca %20 hatır taşıması indirimi de yapılarak bedel arttırım dilekçesi de dikkate alınarak Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL ve davacı ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiştir. Hatır taşıması nedeni ile yapılan indirim takdiri olduğundan maddi tazminat talepleri kısmen kabul edilmesine rağmen davacıların aleyhine bu talepleri nedeni ile aleyhe vekalet ücretine mahkum edilmemiştir. Davalı sigorta şirketi yönünden yapılan incelemede ise; müteveffa ... ... plakalı aracı maliki olup aynı zamanda işletenidir. İşletenin vefatı Karayolları Trafik Kanunu Madde 92 uyarınca teminat harici olup müteveffa ... poliçeden de anlaşılacağı üzere sigortalı olup sigortalının zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında davalı şirketten tazminat talep etme hakkı bulunmadığı, trafik sigortasının 3. kişilerin zararını karşıladığı işletenin vefatı trafik sigortası teminatına girmediği ve işletenin %100 kusurlu olarak yapmış olduğu kaza sonucunda vefat etmesi sebebiyle varislerinin tazminat talep etme hakkı bulunmadığı anlaşıldığından davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Manevi tazminat, TBK 56. Maddesinde düzenleşmiş olup, "Hakim bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerinin göz önünde tutularak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmüne amirdir. Manevi tazminatın miktarını tayin etme hakimin takdirine bırakılmış bir konu olmakla beraber hükmedilecek miktarın uğranılan zararla orantılı, duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerekir. Takdir edilecek manevi tazminat hakkaniyete uygun olmalıdır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararı karşılaması da amaç edinilmemiştir. Kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmalıdır. Tazminatın sınırı onun amacına uygun olarak belirlenmelidir. Manevi tazminatın takdiri yapılırken tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilmeli, manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir. Meydana gelen kazada aracın sürücüsünün kusur oranı, ölenin yaşı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile ölene yakınlık dereceleri ve duydukları kederin derecesi ve davalı ...'in ölenin amcası olması nedeni ile ölüme sebebiyet vermesi nedeni ile kendisinde oluşan manevi zarar ile aleyhine hükmedilen maddi tazminat miktarının yüksek olması nedeni ile müzayaka haline düşebileceği dikkate alınarak Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL ve davacı ... için ... TL, Davacı ... için ... TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmiş fazlaya ilişkin talep reddedilmiştir. TBK'nın 117/1 maddesi uyarınca haksız fiilin işlendiği tarihte failler temerrüte düşmüş olacağından, davalı ...'ün haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacıların Maddi Tazminat Taleplerinin KISMEN KABULÜ ile; Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL ve davacı ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacılara ödenmesine , Fazlaya ilişkin maddi tazminat talebi ile davalı sigorta şirketi yönünden açılan davanın reddine, -Harçlar kanunu gereğince maddi tazminatın kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam ...-TL harçtan daha önceden ödenen toplam ...-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan ...-TL harcın davalı ...'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, -Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine, -Davalı sigorta şirketi kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden AAÜT 13/4 maddesi uyarınca ... TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya ödenmesine, -Davacılar tarafından yapılan; ...-TL Başvuru Harcı, ...-TL Peşin Harcı, olmak üzere toplam ... TL harcın davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine, 2-Davacıların Manevi Tazminat Taleplerinin KISMEN KABULÜ ile; Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL ve davacı ... için ... TL, Davacı ... için ... TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacılara ödenmesine , Fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine, -Harçlar kanunu gereğince Manevi tazminat üzerinden alınması gereken ...-TL harcın davalı ...'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, -Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine, 3-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ...'e verilmesine, 4-Adli yardım kabul kararından sonra yapılan; ...-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ...-TLlik kısmının davalı ...'den alınarak, ... TL'lik kısmının ise davacılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 5-Davacılar tarafından adli yardım kabul kararından önce yapılan; ...-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ...-TL'lik kısmının davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacılar üzerinde bırakılmasına, 6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalı ... şirket vekilinin HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.17/12/2024 Başkan ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Katip ... ¸e-imzalı