Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/372 E. 2024/550 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/372 Esas KARAR NO : 2024/550 DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 06/06/2023 KARAR TARİHİ : 25/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: I. İDDİANIN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...’nin ... ... Poliçesi ile davacı şirketin sigortalısı olduğunu, sigortalı işyerinde meydana gelen kar yağışının iletkenlerde yarattığı ... yükü ağırlığı sebebi ile iletim hattının işlev dışı kaldığı ve sigortalı tarafından üretilen enerjinin ... şebekeye aktarılamaması sonucunda üretim kaybı oluştuğunu, söz konusu enerji üretimi, bakımı ve gözetimi davalı ... sorumluluğunda olduğunu, bahsi geçen şebeke hasarı sebebiyle ...-... tarihleri arasında 3 aylık dönemlere tekabül eden üretilemeyen enerji miktarının ekte sunulan raporlama ile hesaplanmış olduğunu, sigortalı işyerinin oluşan zararlar kaynaklı kar kaybının ... USD olarak hesaplandığı, hasar Raporu uyarınca tespit edilen bu tutarın ... tarihinde sigortalı şirkete ödendiğini, yapılan ödeme uyarınca davalı ... aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi ... E dosya ile icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı sebebiyle takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. II. SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının sigortasına yaptığı ödeme ile davalı arasında hukuki, fiili bağlantı bulunmadığını, olay tarihi itibariyle ... ilçesinde son yılların en ağır hava muhalefet olaylarından birinin yaşandığını, meteoroloji verilerine göre kar yağışının çok kısa bir sürede bölgeyi etkisi altına aldığını, aralıksız devam eden kar yağışı ve buna bağlı olarak oluşan buzlanmanın, proje usul ve esaslarına uygun yapılan şebeke tasarımının çok üzerinde bir yüklenmeye sebebiyet verdiğini, bu olağanüstü durumun bazı dağıtım ve ... hat unsurlarının ağır hasar almasına yol açtığını, yağış ve buzlanmanın büyük bir alanda etkili olmasının yarattığı olumsuzlukların yanı sıra hava muhalefeti ve coğrafi şartlara rağmen tüm bölgede titiz bir çalışma yürütüldüğünü, bu süreçte tüm ekiplerin mesai ... gözetmeksizin özverili çalışmaları sonucunda bölgeye yeniden enerji verildiğini, ... elektrik üreticisi olan sigortalının ya da halefi sigorta şirketinin üretim kaybına yönelik müvekkili şirketten hak talep etmesi mümkün olmadığını, Elektrik Piyasasında ... Elektrik Üretim Yönetmeliği'ne göre Sigortalı şirketin enerji satışı yapmak ve gelir elde etmek amacıyla enerji üretimi yapmadığını, kendi elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla enerji üretimi yaptığını, bu nedenle enerji üretimi yapılamaması ya da üretilen enerjinin satılamaması nedeniyle müvekkil şirketten hak talep edilmesinin mümkün olmadığını, bu talebin Elektrik Piyasasında ... Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin amacına ve lafzına aykırı olduğunu, sigortalı şirket ile imzalanan ..."İşletme Koşullarının Dışına Çıkılması" başlıklı ... Maddesinde ‘’ ... şirketi, sisteme bağlı bir üretim tesisini, test ve kontrol, şebekede tadilat, bakım - onarım veya genişletme işleri gerektiği durumlarda ya da can ve mal emniyetinin sağlanması, kaza, sistem arızası, sistem güvenliği ya da işletme koşulları bakımından aciliyet arz eden durumlarda ya da mücbir sebep hallerinde ya da bunlara benzer zaruri hallerde şebekeden ayırabilir. Bu durumlarda kullanıcı tarafından müspet ve menfi zararların tazmini de dahil olmak üzere mali hak talebinde bulunulamaz’’ hükmü yer aldığını, Somut olayda sayılan durumlardan hem mücbir sebep hali mevcut olduğu, hem de vatandaşların can ve mal güvenliğini tehdit eden zaruri bir hal söz konusu olduğunu, zira yoğun yağış ve yaşanan afet nedeniyle bölge halkının enerji aldığı ... hattında enerji nakil hatlarında arızalar meydana gelmiş olduğunu, elektrik direklerinin devrilmesi ve elektrik tellerinin düşmesi gibi olaylar yaşandığı, bu gibi durumlarda gerekli tedbirler sağlanmaksızın bölgeye yeniden enerji verilmesinin bölgede yaşayan vatandaşların can ve mal güvenliğini tehlikeye atmak anlamına geleceğini, bu nedenle müvekkil şirket tarafından öncelikle gerekli tedbirler alındığı ve ancak can ve mal güvenliği riski ortadan kalktıktan sonra bölgeye enerji verildiği, dolayısıyla bölgeye enerjinin geç verilmesinde temel sebebini can ve mal güvenliğinin sağlanması olduğunu, enerji nakil hatlarının zarar görmesinde ve yaşanan kesintide müvekkil şirketin kusurunun olmadığını, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin E:2015/1137 K: 2015/20626 sayılı kararında; "Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki eksikliklerden doğan zararlardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. (TBK m.69; BK m.58) Yapı malikinin sorumluluğu, bir bina ya da diğer bir inşa eserinin bizatihi kendisinden kaynaklanan bir nedenle oluşan zarardan sorumluluğu kapsamakta olup, niteliği itibariyle kusursuz sorumluluk türlerinden "olağan bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir. Elektrik tesisleri de yapı eseri niteliğindedir." denilerek şartları oluştuğunda sorumluluğun ortadan kalkacağının belirtildiğini, somut olayda mücbir sebep hali oluştuğu ve dolayısıyla müvekkil şirketin sorumluluğunu kaldıran tüm koşulların zuhur ettiğini, yaşanan olayın tam anlamıyla afet olduğunu, mevzuatta uzun süreli kesinti haline ilişkin yasal düzenleme bulunduğunu, şartların oluşması halinde müvekkil şirketten ancak uzun süreli kesinti tazminatı talep edilebileceğini, ekspertiz raporu ile yapılan hesaplamanın nasıl yapıldığının belli olmadığını, kesintinin meydana geldiği ... ayı olağan mevsim koşulları sigortalı şirketin ortalama üretim değerleri ya da emsal üretim tesislerinin üretimleri dikkate alındığında belirtilen tutarda enerji üretimi yapılmasının mümkün olmadığını, hesaplamayı kesinlikle kabul etmediklerini, enerji kesintisini sigorta poliçesi kapsamında olmadığını, sigortalıya ödenen miktarların fahiş olduğu, yapılan masrafların gerçekçi olmadığı ve gerçek zararın da araştırılması gerektiği, müvekkili şirketin ... ile yapmış olduğu 3. Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında kaza tarihi itibariyle sigortalı bulunduğunu, davanın ...' ye ihbarını, davanın reddini talep etmiştir. III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen evraklarının incelenmesinde; alacaklı davacı tarafından borçlu davalı aleyhine toplam ... USD alacağın tahsili için ilamsız icra takip başlatıldığı, borçlu tarafından icra takibine , ödeme emrine, borca ve tüm ferilerine, işlemiş faize, faiz oranına, yabancı para biri ile ile ilamsız takip yapılmasına, döviz kuruna ve kur tarihine itiraz edildiği, takibin ... tarihinde durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. ...' den ... İlçesinde ...-... tarihleri arasında yaşanan kesintilere ilişkin belgeler, teknik uzman raporunun, ... ile imzalanan ... elektirik üreticileri için dağıtım sistem kullanım anlaşmasının, eklerinin, bu şirketin ortalama enerji üretim değerlerinini gösterir belgeler celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Meteoroloji Genel Müdürlüğünden ...-... tarihleri arasında ... ilçesine ilişkin hava durumunu gösterir belgeler celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Sigortalı şirket olan ...’nin .. ile davalı ... arasında imzalanmış ... bulunduğu, ... ile ... tarihleri arasında belli sürelerle davalı şirket tarafından elektrik iletiminin sağlanamaması nedeniyle ... günlük ... dolarlık kar kaybı tazminatının, davacı tarafça sigorta poliçesi kapsamında sigorta bedeli olarak ödenmesinin akabinde davalıdan talebinin TTK m. 1472 uyarınca halefiyete bağlı rücua ilişkin olduğu, ... kullanıcılarına asgari kesinti süresi ve sıklığı ile elektrik enerjisi sunulmasının tedarik sürekliliği olarak adlandırıldığı ve Elektrik Piyasasında Dağıtım Ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliğine göre tedarik sürekliliğini sağlama yükümlülüğünün dağıtım şirketlerinin sorumluluğunda olduğu, bu Yönetmeliğe göre bölgesine göre ... saatten fazla süreli kesintilerde kullanıcılara karşı uzun süreli kesinti tazminatı veya takvim yılına göre toplamda eşik değerlerin aşılması halinde yıllık tazminat ödeme yükümlülüğü doğmakla birlikte somut olayda davacı açıkça bu Yönetmeliğe göre talepte bulunmadığı sadece ödediği sigorta teminatı tutarı kadar rücu hakkını kullandığından somut olayda da, tek bir uzun süreli kesinti olmadığı gibi 9 ayrı zamanda 11 adet kesinti yaşanmakla birlikte hem kesinti süresinin uzun süreli olmamasından söz konusu Yönetmeliğine göre uzun süreli kesinti tazminatı şartlarının oluşmadığı, sigortalı şirket olan ...’nin ... ile ... arasında imzalanmış Sistem Kullanım Anlaşması ... Maddesine göre dağıtım şirketinin kusurlu olması halinde tazminat istenebileceği, ... Maddesine göre şebeke kaybı olması veya kısa devre arızası oluşması durumlarında, test ve kontrol, şebekede tadilat, bakım-onarım veya genişletme işleri gerektiği durumlarda ya da can ve mal emniyetinin sağlanması, kaza, sistem arızası, sistem güvenliği ya da işletme koşulları bakımından aciliyet arz eden durumlarda ya da mücbir sebep hallerinde ya da bunlara benzer zaruri hallerde tazminat harici tuttuğundan, somut olayda dağıtım şebekesinde ‘’sistem arızası, şebeke kaybı, onarım ‘’ olaylarının meydana geldiğinin değerlendirildiği ve kesinti tablosu incelendiğinde kesintilerin giderilme sürelerinin mevsim, coğrafya, iklim koşullarına göre makul olduğu, davalı ... Şirketinin kusurlu olduğuna dair bir bulguya rastlanmadığı, meteorolojik olarak da ... tarihi ile ... tarihi arasında da mücbir sebep sayılabilecek derecede aşırı yağış yaşandığı, ... üzerinden yapılan incelemede davacının sigortalısı ... ... ilçe merkezine ... km mesafede ve ... ilçe merkezine göre ortalama ... m daha yüksekte, deniz seviyesine göre ortalama ... m rakımda kurulu bir tesis olduğu, ... Şebekesinin iki uç noktası olarak (... ile davacı ... arasındaki mesafe) ... km mesafe bulunduğu , ... m yükselti farkı bulunduğu, bölgenin engebeli arazi olduğu, hava sıcaklıklarının -10 C derece mertebelerine düştüğü, ... mm seviyesine kadar günlük kar yağışı alabildiği göz önünde bulundurulduğunda ... Şirketinin işletme yaptığı bölgedeki İŞLETME KOŞULLARININ ZOR KOŞULLAR OLDUĞU, kesinti Tablosundaki kesinti miktarlarının ve kesinti giderilme sürelerinin mevsim, coğrafya, iklim koşullarına göre beklenen değerler olduğundan rücu edilmek istenen sigorta bedelinin sözleşmeye uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ Dava, elektrik kesintileri ve şebeke hasarı nedenleriyle üretim kaybı zararının ve Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği ile Elektrik Piyasasında Dağıtım Sisteminde Sunulan Elektrik Enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari Ve Teknik Kalitesi Hakkında Yönetmeliğindeki tazminatların tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının sigortalısı olan ... elektrik üreticisi ...’nin elektrik kesintileri ve şebeke hasarı nedenleriyle yaşanan üretim kaybından davalının sorumlu olup olmadığı, somut olayda yaşanan kesintilerin davalının kusurundan mı, mücbir sebepten mi kaynaklandığı, varsa davacının uğradığı kar kaybı miktarıdır. Davacı taraf, ...-... tarihleri arasında (ekspertiz raporunda ...-... tarihleri belirtilse de taleple bağlı kalınmıştır) dağıtıcı şirketin meydana gelen kar yağışının iletkenlerde yarattığı ... yükü ağırlığı sebebi ile iletim hattının işlev dışı kalması ve sigortalı tarafından üretilen enerjinin şebekeye aktarılamamasına gerekli bakım ve gözetim görevinin yerine getirmemesi sebebiyle oluştuğu ve üretimde kar kaybı şeklindeki zararının ödenmesi gerektiğini iddia etmektedir. Davalı taraf da, bakım ve gözetimde bir kusurlarının olmadığı somut olayın sözleşmenin ... Maddesi kapsamında kaldığını savunmaktadır. Taraflar arasında imzalanan ...'nın "A.Mali Yükümlülükler" üst başlıklı, "3. Tazminat" başlıklı (1). bendinde, "... şirketi de kusurlu davranışından kaynaklanan üreticinin zararını ödemekle yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir. Yine aynı anlaşmanın ‘İşletme Koşullarının Dışına Çıkılması’ başlıklı 5 inci maddesinde; "(1) Bu anlaşma kapsamında dağıtım sistemini kullanan üretim tesisi ile bağlantı ekipmanı, şebeke kaybı olması veya kısa devre arızası oluşması durumlarında sistemde adalanmaya sebep olmaksızın dağıtım sisteminden ayrılır. (2) Dağıtım şirketi, sisteme bağlı bir üretim tesisini, test ve kontrol, şebekede tadilat, bakım onarım veya genişletme işleri gerektiği durumlarda ya da can ve mal emniyetinin sağlanması, kaza, sistem arızası, sistem güvenliği ya da işletme koşulları bakımından aciliyet arz eden durumlarda ya da mücbir sebep hallerinde ya da bunlara benzer zaruri hallerde şebekeden ayırabilir. Bu durumlarda kullanıcı tarafından müspet ve menfi zararların tazmini de dâhil olmak üzere mali hak talebinde bulunulamaz." hükümleri yer almaktadır. Burada üretim tesisini, a. Bildirimli kesinti (test ve kontrol, şebekede tadilat, bakım-onarım veya genişletme işleri) yapıldığında, b Aciliyet arz eden (can ve mal emniyetinin sağlanması, kaza, sistem arızası, sistem güvenliği ya da işletme koşulları bakımından) durumlarda, c. Mücbir sebep hallerinde ya da bunlara benzer zaruri hallerde, şebekeden ayırdığında kullanıcı tarafından müspet ve menfi zararların tazmini de dâhil olmak üzere mali hak talebinde bulunulamayacağı hüküm altına alınmıştır. Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davacının sigortalısının elektrik üretim tesisinin ... ilçe merkezine ... km mesafede ve ... ilçe merkezine göre ortalama ... m daha yüksekte , deniz seviyesine göre ortalama ... m rakımda, ... m2 arazi üzerine kurulu bir tesis olduğu, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinin 45, 46 ve 48 maddeleri uyarınca dava konusu yerdeki elektrik hattına ilişkin olarak şebeke tasarımının mevzuat hükümlerine ve coğrafi realiteye uygun olarak iletken için -5 derece sıcaklıkta iletken üzerinde oluşabilecek (maksimum) buz kalınlığı ... mm olacağı varsayımı ile tasarlandığı anlaşılmaktadır. Dava konusu yerdeki hava muhalefeti olaylarının incelenmesinde, ...-... tarihleri arasında meydana gelene hava olaylarında, meteorolojik olarak ... tarihinden itibaren 10 günün -0 altında yağış ve bunun 7 gününün (...-...) mücbir sebep teşkil eden yağış teşkil ettiği uzman bilirkişilerce değerlendirilmiştir. Her ne kadar dava dilekçesinde, ...-... tarihleri arasında üretimde kar kaybı olduğu iddia edilse de mezkur tarihlerde 9 ayrı tarihte 11 adet kesinti olduğu ve bunun en uzun süreli olanının da ... saat sürdüğü tespit olunmuştur. Taraflar arasında imzalanan ...'nın "A.Mali Yükümlülükler" üst başlıklı, "3. Tazminat" başlıklı (1). Bendinde, davalının kusur sorumluluğu esas alınmış olmakla, dava konusu yerdeki meydana gelen kar yağışının iletkenlerde yarattığı buz yükü ağırlığı sebebi ile iletim hattının işlev dışı kalmasının uzman bilirkişilerce yapılan tespitler uyarınca mücbir sebepten ileri geldiği, taraflar arasında imzalanan ...'nın ‘İşletme Koşullarının Dışına Çıkılması’ başlıklı 5 inci maddesinde . Mücbir sebep hallerinde ya da bunlara benzer zaruri hallerde, şebekeden ayırdığında kullanıcı tarafından müspet ve menfi zararların tazmini de dâhil olmak üzere mali hak talebinde bulunulamayacağı hüküm altına alındığından, davacının üretim kaybından doğan zararlarının tazmininin kabil olmadığı değerlendirilmiştir. Yeri gelmişken, davalı taraf davacının üretim kaybı zararlarının talep edemeyeceğini savunmuş ise de Elektrik Piyasasında ... Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin ihtiyaç fazlası enerjinin tespiti başlıklı 23. Maddesinde ... üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmalarının esas tutulmasına karşın Elektrik Piyasasında ... Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin ihtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesi başlıklı 24. Maddesi ve ihtiyaç fazlası enerjinin bedelinin ödenmesi ve satın alınması başlıklı 25. Maddesi uyarınca davacının ilgili tarihlerde ihtiyacının fazlasının üretip kazanç sağlayabilecek iken sağlayamamasından doğan zararlarının tazminini talep etmesinde hukuki engel olmadığı , lakin yukarıda açıklanan gerekçeler ile davalının kusur sorumluluğunu bertaraf edecek mücbir sebep varlığı nedeniyle üretim kaybından dolayı davalının sorumluluğuna gidilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Somut olayda tek bir uzun süreli kesinti olmadığı, ... ayrı zamanda ... adet kesinti yaşandığı, süreli kesinti tazminatı şartlarının oluşmadığı, davalının Yönetmeliğe göre tedarik sürekliliğini sağlama yükümlülüğünü yerine getirdiği, davacının da hem bu minvalde hem de davalı ile arasındaki anlaşmanın mücbir sebep başlıklı ... Maddesindeki bildirim yükümlülüğüne dayalı tazminat talebi olmadığı anlaşılmakla, üretim kaybına dair işbu davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Sair hususların gerekçeli kararda açıklanmasına, 4-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile artan ... TL harcın istemi halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretini davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 8-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, ihbar olunan vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 25/09/2024 Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır