Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/395 E. 2020/190 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2019/395 Esas KARAR NO : 2020/190 DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 11/09/2014 KARAR TARİHİ : 05/03/2020 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkillerinin kanarya ve muhabbet kuşu yetiştirdiklerini, bu sebeple davalı şirketin ithal etmiş olduğu ... marka kanarya ve muhabbet kuşu mamasını alarak yetiştirmiş oldukları kuşlarını bu mama ile beslediklerini, ancak besledikleri kuşların davaya konu mamanın kullanılmasından sonra hastalandıklarını ve tek tek ölmeye başladıklarını, ilgili sağlık kuruluşlarında yaptırdıkları incelemeler sonucunda kuşların satın alınan kuş mamasının küf mantarına dönüşmesi nedeniyle öldüğünün belirlendiğini, ayrıca Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyasında alınan raporda kuşların kronik bir zehirlenme ya da enfeksiyondan kaynaklanan bir sebepten dolayı öldüklerinin tespit edildiğini, davacıların bu olay karşısında maddi ve manevi zarara uğradıklarını, zararlarını karşılamaları için davalı şirkete Antalya ... Noterliğinden ihtarname çektiklerini, buna rağmen zararlarının davalı şirketçe karşılanmadığını beyanla davacı müvekkillerinin bu olaydan dolayı uğramış oldukları toplam zarardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ölen kuşlar ve mahrum kaldıkları yavrular nedeniyle müvekkili ... için ... TL, ... için ... TL ve ... için ... TL'nin kuşların ölüm tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı ... arasında ticari ilişkinin bulunmadığını, ... adına kesilen faturanın mevcut olmadığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, müvekkilinin satmış olduğu tüm kuş mamalarının işlenmiş gıdaların tabi olduğu kalite ve hijyen standartlarına uygun olduğunu, bu hususun resmi kurumlar tarafından düzenlenen ayrıntılı raporlarda sabit olduğunu, Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyasında verilen talimat uyarınca T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Antalya Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü'nden alınan ... tarihli muayene ve analiz raporunda % 12 rutubet içeren yemlerin incelendiğini ve ölçüm limitlerine uygun olmayan hiçbir bulguya rastlanmadığının tespit edildiğini, ancak Veteriner Hakim bilirkişi ...'in ... tarihli raporunda mevzuat incelemesi yapılmaksızın bu bulguların yorumlandığını, rapor ile ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde, kuşlarda kronik enfeksiyona dayalı bir hastalık oluşturduğunu, ... ve ... değerinin azami değerin altında olduğunu, davaya konu mamaların insanlara sunulması ve işlenmiş olması nedeniyle standartlara uygun olduğunu ve hastalıklara yol açmayacağını, bu nedenle illiyet bağının kesildiğini ve davacıların kuşlarında oluşan hastalıkların müvekkilinin sattığı mamalarla ilgili olmadığının kanıtlandığını, davacılar ... ve ...'in ... Müdürlüğü'nde kayıtlarının olmadığını, belirtilen adreslerde yapılan kontrollerde ise kanarya, kafes ve kanatlı hayvan üretimi ile ilgili bir faaliyetin olmadığının tespit edildiğini, davacıların kuş yetiştirmede yetkili olmadıklarını, hukuka aykırı yollarla kuş ticareti yaptıklarını, kuşların kayıt altına alınmadığını, kuşlara gereken özeni göstermediklerini, yaşayabilmeleri için hijyenik bir ortamın sağlanmadığını, mamalara çabuk bozulup bakteri oluşumuna neden olabilecek ürünler eklendiğini, bu nedenle kuşların ölmesine davacıların sebebiyet verdiğini, davacıların kötü niyetli olduklarını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı. Antalya ... Tüketici Mahkemesinin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya Mahkememize gönderilmiştir. Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, Antalya da bilirkişi temin edilmemesi nedeniyle, mahkemelerince resen seçilecek hukukçu, veteriner ( Ankara Veteriner Fakültesinden notrofsil ve histopatoloji bölümü öğretim üyelerinden ) ve kanarya ve yetiştiriliciliği hususunda uzman bilirkişi heyetinden tarafların iddia ve savunmaları, dosyada bulunan labratuvar sonuçları ve diğer tüm deliller değerlendirilerek davacıların zararlarının, davalı tarafından satılan kuş yeminden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, kaynaklanıyor ise davacılarınnın bu nedenle uğradıkları zararların ne kadar olduğu hususunda rapor alınmasına karar verilmiştir. Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında Ankara Üniversitesi Veteriner Fakülkesi Hayvan Besleme ve Besleme Hastalıkları A.B.D. Öğretim üyesi Prof.Dr. ..., Ankara Üniversitesi Veteriner Fakülkesi Patoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof.Dr. ... ve hukukçu bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacının davalıdan satı aldığı ... marka kuşyemi ile beslediği kanarya ve muhabbet kuşlarının (damızlık ve yavrularının) takip eden sürede tek tek ve toplu ölümler başladığının ortaya çıkdığı, yemler, hasla hayvanlar ve ölü hayvanlar ilgili kuruluşlarda (davalı tarafından yemler ... ve ... şirketlerinde; davacı tarafından ise ... hastalar ... Hayvan Hastanesi, Üni. Patoloji A.D., Konya Veteriner Kontrol ve Araş, Enstitüsü Müdürlüğü) analiz ve tetkik ettirildiğini, davacıların yetiştirici kayıtlarına dosyada rastlanılmadığını,kuşyemlerin ise internet üzerinden satın alındığının anlaşıldığı, davacı tarafın yemlerin bozuk olması nedeniyle hayvanlarının zehirlendiği, davacılar tarafından yaptıkların işin hobi olarak nitelendirildiği, çiftçi kayıt sistemine dâhil olmadıkları, kayıtlı üretimin olmadığı, veteriner hekim kontrolünün olmadığı, yemlerin saklanma koşulları, kullanılan ekipman hijyeni ve davacıdan satın aldıkları yemlerin yanında takviye yem verme miktar ve şartları konusunda bilgi ve tespit raporunun olmadığı, kontrollü bir yetiştiricilik yapılmadığı, davalı tarafça yaptırılan yem analizlerinde ... marka ürününde bir problem bulunmadığı, ürün ... marka ... 5 kg ambalajlı, ... seri nolu, ... son kullanma tarihli kuşyemi olduğu, Hastalanma ve ölmeler Mart-May ıs 2013 tarihleri arasında gerçekleştiği, otopside bağırsaklarda ve akciğerde hiperemi, karaciğerde dejenerasyon, böbrekte büyüme ve gri renk, anüste sulu bağırsak içeriği görülerek Veteriner Hekim raporunda kuşların kronik bir zehirlenme yada enfeksiyondan kaynaklanan bir sebepten dolayı öldüklerinin tespit edildiğinin bildirildiği, ... ... ... 144. küf lx]0üstü4, toplam bakteri 1,1 x 10üstü3. hayvanda otopside ... teşhisinin konulduuğu, ... Hayvan Hastanesi (...). hastalarda yüksek ateş, gözlerde kapanma, iştahsızlık, solunum güçlüğü, ishal anamnezi (verisi) jjc]gelen hayvanlarda halsizlik, iştahsızlık ve ishal teşhisinin koyulduğu, ... Patoloji Anabilim Dalında (... geliş, ... rapor) yapılan nekropside gözlerde hiperemi, ödem ve çapaklanma ile dışkıda ... teşhis ... olarak verildiği, Konya Veteriner Kontrol Araş. Enstitüsü Müdürlüğünde kargo ile gelen numunede (...) ... etkeninin bulunduğu, yem değişikliği sonrasında ... da hayvanların hastalık ve ölümleri ... tarihinde durduğu. ...'ün hayvanlarının ölüm sonrası tüm hayvanlarının tükendiği (...) tutanak altına alındığı, somut olayda uyuşmazlığa konu hususun, davacıların sahip oldukları kanarya ve muhabbet kuşların ölümüne, davalı tarafından satışı gerçekleştirilen ... sebebiyet verip vermediği hususundan kaynaklandığının tespit edildiği, tespit edilmiştir, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere uyuşmazlığın çözümünde, kuşyeminin satın alındığı ve ölümlerin gerçekleştiği tarihlerde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu bükümlerinin uygulanması gerektiği kanaatine varıldığının bildirildiği , yem maddelerinde istenmeyen maddeler kabul edilebilir üst sının ... için 2 mg/kg'dır {resmi gazete ...; ...) olduğu, yem maddelerinde tahıllarda mikroorganizma sayısının yedirilebilir üst sınırı: tahıllar ve ürünleri bakteri en fazla 4-6 milyon/g bakteri vc en fazla 50-80 bin/g mantar olduğu, kuşların ... zehirlenmesine oldukça dirençli hayvanlar olduğu, kanatlı yetiştiriciliğinde temel prensip hastalık etkenleriyle sürünün enfekte olmasını önlemek olduğunu, bu nedenle gerekli sağlık önlemlerinin alınmasında özen gösterilmesi gerektiğini, öncelikle kümesin üst kısımlarındaki toz, örümcek ağı vb, süpürülmesinin gerektiğini, mikropla bulaşık olabileceği düşünülen yalaklıktan taşıma sırasında çevreye mikrop bulaşmasını önlemek için naylon, bez v.b bir örtü kullanılmasını ya da üzerine dezenfektanlı su püskürtülmesinin gerekliği olduğunu, hastalık çıkan kümeslerde altlık taşınmadan önce mutlaka dezenfekte edilmesinin gerektiğini, dezenfektanlar, etki hızı, mikrobiyal etkinlik spektrumu. organik madde varlığında etkinliğin azalma derecesi, zehir etkisi, koku gibi çeşitli özellikler bakımından farklılık gösterdiğini, bu nedenle dezenfektan seçilirken dikkatli olunması gerektiğini, yemlik, suluk, gibi gereçler kümeste temizlenmesi gerektiğini veya kümes dışında basınçlı su ya da buharla yıkanması gerektiğini, kuru temizlemeyi gerektiren toprak tabanlı kümeslerde veya boşaltılan kümese kısa zaman sonra yeniden hayvan konulması zorunlu ise tabana fenollü dezenfektanlar püskürtülmesi gerektiğini, hastalık yapıcı etkenlerin kümese çeşitli canlılarla, araç gereçle veya yemle girebileceğini, kemirgenler ve böceklerin birçok hastalığın mekanik ve biyolojik yolla taşıyıcısı olduğunu, yemleri tüketen fare, sıçanların hem yem kaybına yol açtığını hem de enfeksiyonu bakımından önemli sorunlar yarattıklarını, bu nedenle fare, sıçan, böcek gibi zararlıların kontrol altına alınması gerektiğini, bakıcıların bir kümesten diğerine girip çıkmaları, ziyaretçilerin gelmesi, hastalıkların bulaşması ve yayılması yönünden büyük problemler yarattığını, bu yüzden ellerin yıkanması, önlük, tulum ve çizme giyilmesi, kapı önlerine dezenfektanlı sünaerier konulması gibi tedbirlerin alınmasının gerektiğini, kuşlar kanatlılarla ilgili pek çok hastalığın taşıyıcısı olarak önemli rol oynadığını, kuşların girmesini önlemek açısından açık lipleki kümeslerin tel ile kapatılması gerektiğini, havalandırma uygulanan kapalı barınaklarda filtre kullanılmasıyla tozların kümese girmesinin önlenebileceğini, kanatlı yemleri özellikle ... grubu hastalıkların bulaşmasında etkin bir kaynak olabileceğini, yemlerin yapımında, taşınmasında, depolanmasında titiz davranmak gerektiğini, alınan yemlerin tozsuz ve küfsüz olmasına dikkat edilmesi gerektiğini, kullanılan yemlik, suluk, folluk gibi araç gereçlerde hastalık bulaşmasında etkili olduğunu, kullanılmadan önce mutlaka iyice temizlenip dezenfekte edilmesi gerektiğini, üzeri açık kuyu, göl, göletler, akarsular da hastalık bulaşmasında rol oynadığını, bu nedenle özellikle açıkta yapılan yetiştirmede gerekli önlemlerin alınması gerektiğini, kullanılan içme sularının kontrol edilmesi gerektiğini , hasta ve ölü hayvanların gerekli tedbirler alınmadıkça hastalık yayılmasını arttırdıklarını, barınakta hasta ve ölü hayvanlar görülür görülmez sürüden uzaklaştırılması gerektiğini, sürüden ayrılıp başka bir bölmeye alınmasının gerektiğini, ölenlerin yakma ya da gömme yoluyla yok edilmesi gerektiğini, kuluçka ünitesinin yetiştirme barınağından ayrı bir yerde bulunmasının gerektiğini, kuluçkahaneye girişte dezenfeksiyonun sağlanması gerektiğini, yem maddelerinin tarlada elverişsiz koşullarda uzun süreli taşıma ve depolamada, ham madde ya da karma yem üretimi sırasında fabrikada mikroorganizmalarla kontamine olduklarını, yem ham maddeleri veya karma yemlerin her gramındaki mantar sayısının 1000'in ve bakteri sayısının da ...' in üzerine çıkmaması gerektiğini, yemlerdeki mikroorganizmaların direkt hastalık etkeni olabildiği gibi, salgıladıkları toksinlerle de etki gösterdiklerini, yemlerin mikroorganizmalarla bulaşık olmasından kaynaklanan iki önemli hastalık geçerebileceğini( ... ve ...), ... hayvandan hayvana bireysel temasla bulaşmadığını, yem ve içme suyu ile yayıldığını, uzun süre antibiyotik kullanılması ile ... gibi bağırsak hastalıkları ... yakalanmayı kolaylaştırdığını, özellikle sindirim sistemini etkileyen bu hastalıkta iştahsızlık, durgunluk, ishal, tüylerde kabarma, yemden yararlanmanın azalması gibi genel belirtilerin gözlendidiğini, özellikle ..., ... ve ... tilrü mantarların metabolizmaları sonucu ürettikleri toksinlerin sindirim sistemi yoluyla alınması sonucu ortaya çıkan bir hastalık olduğunu, kanatlıda ... grubuna duyarlılığın fazla olduğunu, ... için kanatlılarda duyarlılılığın zayıf olduğunu, muhabbet kuşları 3-5 adet yumurta yumurtladıklarını ve kuluçka süresinin 17 gün olduğunu, muhabbet kuşlarının aşırı kuru ve nemli ortamda barındırılmaması gerektiğini, kuru havanın özellikle kuluçka zamanı yumurta kabuğunu sertleştirdiğini ve zamanı gelince yavrunun kabuğu kırıp dışarı çıkmasına engel olduğunu, aşırı nemli ortamda ise ... ölümlerin görüldüğünü, taban ve tüneklerdeki ıslaklık sonucu ise mantar ve küf üremeleri oluştuğunu, yem ve suda oluşan bulaşıklıga bağlı ölüm olayları gözlenebileceğini, dosyada bulunan laboratuar sonuçları ve diğer tüm deliller değerlendirildiğinde davacıların zararlarının, davalı tarafından satılan kuşyeminden kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda yemlerin etkisinin kesin olmadığını, yem maddelerinde tahıllarda mikroorganizma sayısının yedirilebilir üst sınırı; tahıllar ve ürünleri bakteri en fazla 4-6 milyon/g bakteri ve en fazla 50-80 bin/g mantarı olduğunu, normal koşullarda yem hammaddeleri ve karma yemlerin her gramında mantar sayısının 1000" in, bakteri sayısının ise ...’in üzerine çıkmaması gerektiğini, ... ... 144. küf 1xl0üstü4, toplam bakteri I.lxl0üstü3, hayvanda otopside .../is teşhisinin konulduğunu, yem maddelerinde istenmeyen maddeler kabul edilebilir üst sınırı ... için 2 mg/kg (resmi gazete ...) olduğunu, laboratuar analizinde çıkan ... düzeyinin dosyada görülen hastalık ve ölümlere yol açma olasılığının olmadığını, hayvanlarda barınak, hayvanlara sunulan yemler ve yem karıştırarak öğün hazırlamada hijyenik yetersizjige bağlı olarak görülebilecek bu olaylar çevresel bakteriyolojik enfeksiyona bağlı olarak da oluşabileceğini, ancak satın alınan yemin doğrudan dosyada belirtilen hastalıklara yol açmayacağı verilere bakarak ortaya çıktığından hesaplama yoluna gidilmediği, farklı zamanlarda farklı kümeslerde toplu ölümlerin olduğu vc bunların tutanaklarla kayıt altına alındığının, her ölen hayvana ve her kümeste ... işlemi gerçekleştirilmediğini, ... ’te 48 adet; ...’te 106 adet; ...'te 18 adet ve 100 adet farklı kümesler; ... te 78 adet; ... 'te 65 adet; ... ’te 150 adet hayvanın öldüğünün tutanakla kayıt altına alındığını, ancak hayvanlara ... yapılmadığını, ...'te 99 adet hayvan ölmüş ... yapıldığını ama kaçına yapıldığının belirtilmediğini, ...'te 200 ölen hayvanın 3'üne {3 .../200 ölü hayvan) ... yapıldığını, ayrıca ...'te Konya Veteriner Kontrol Enstitüsü'ne gönderilen 4 hayvanın nekropsisi sonrasında sadece iç organlardan izole edildiği bildirilmesine rağmen hayvanlara patolojik bir inceleme yapıldığını, histopatolojik değerlendirildiğine dair bir rapora dosyada rastlanılmadığını, ayrıca raporda, hayvanların tümünde mi ya da bazılarında mı etkenin saptandığının detaylandırılmadığı, hasta hayvanlardan biri ... ... si'ne yüksek ateş, ishal, gözlerde kapanma, solunum güçlüğü ve iştahsızlık (...) şikâyetleriyle getirildiği ve hayvanın dışkısında "...'yi andıran ctkcıı (...?)"in saptandığının kaydediğildi, yine adı geçen Hastane tarafından ölü bir adet kanarya, MAE Üniversitesi Veteriner Fakültesi Patoloji Anabilim Dalına (...) tarihinde gönderildiğini, ... ve histopatolojik incelemeler gerçekleştirildiğini, (... tarih ve ... protokol nolu rapor) da belirtildiği, , bu raporda ‘‘... (... ?) olarak patolojik-anatomik tanı koyulduğunu, çoklu ölümlerin olduğu yerlerde ... işleminin yapılmaması ve/veya az sayıda hayvana ... yapılmasının uygun olmadığını, toplamda 10 adedi bile bulmayan ölü hayvanın incelemesi sonrasında yazılan makroskopik tanımlardan zehirlenme olarak bir sonuca varmanın da mümkün olmadığını , davacı tarafın uğradığını iddiaa ettiği zararın davalı şirketten alınan kuşyeminden kaynaklanmadığı sonucuna varıldığı belirtilmiştir. Davacı vekilince alınan rapora itiraz edilerek başka bir heyetten tekrar rapor alınması yönündeki talebi Mahkememizce kabul edilmiş, ... tarihli ara kararıyla; İstanbul Nöbetçi Ticaret Mah. Talimat yazılarak, dosyanın İstanbul Üni. Veterinerlik Fakültesinde görev yapan hayvan beslenme ve beslenme hastalıkları Ana Bilim Dalıyla potoloji ana bilim dalında görev yapan birer profosör düzeyinde akademisyen bilirkişi ile bir hukukçu bilirkişi oluşacak heyete tevdi edilerek, dosyada bulunan labaratuvar sonuçları, diğer tüm deliller, Ankara Nöbetçi Ticaret Mah. Verilen önceki bilirkişi raporu da değerlendirilerek davacıların zararlarının davalı tarafından satılan kuş yeminden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, kaynaklanıyor ise davacıların bu nedenle uğradıkları zararların ne kadar olduğu hususunda rapor alınmasına karar verilmiş, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...talimat sayılı dosyasında İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakülkesi Hayvan Besleme ve Besleme Hastalıkları A.B.D. Öğretim üyesi Prof.Dr. ..., İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakülkesi Patoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof.Dr. ... ve Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi Ticaret Hukuku ABD. Başkanı Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen bilirkişi heyet raporunda özetle; alınan 28/06/2017 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle ve sonuç olarak; Kanarya ve muhabbet kuşlarındaki toplu ölümlerin bozuk yemden ve ona bağlı ... ve ...' den kaynaklanma olasılığının mümkün olamayacağının, bu kadar toplu ölümlerin ancak bir enfeksiyona bağlı septisemi sonucu olabileceğinin, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Konya Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğünce saptanan ...' nın bu kanaati güçlendirdiğini, sonuç olarak kanarya muhabbet kuşlarındaki toplu ölümlerin ...'nin yaptığı septisemiler sonucu ölmüş olabileceğini, bundan dolayı da davacı tarafın davalı taraftan ölümlerin kuş yemlerinden kaynaklandığı iddiasıyla tazminat istemeyeceklerinin bildirildiği görülmüştür. Toplanan deliller ve tüm dosya mündericatına göre, konusunda yetkin bilirkişi heyetleri tarafından hazırlanan her iki raporda da; davacıya ait kuşların ölümünün davalı yandan alınan yemlerden kaynaklanmadığı tespit edilmekle, davalıdan tazminat talebinde bulunamayacağı subuta erdiğinden, davanın reddine dair hüküm kurulmuştur. Mahkememizden verilen ... tarih ve ... Esas ...sayılı ilamına karşı davacı vekilinin İstinaf başvurusunun Antalya B.A.M. ...Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... E, ... K sayılı ilamı ile esastan reddine ilişkin hükmün davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay ...Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... E, ... K sayılı ilamı ile "Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında iki ayrı bilirkişi heyetinden rapor alındığı, bilirkişilerin konularında uzman, veteriner fakültesi öğretim üyeleri oldukları, bilirkişi raporlarının dosya içerisinde mevcut tespit raporu ve laboratuar sonuçlarına da değinmek suretiyle düzenlendiği, yapılan detaylı açıklamalar sonrasında kuşların ölümü ile davalı tarafça satılan kuş yemleri arasında herhangi bir bağlantı olmadığının bildirildiğinin anlaşıldığı, davanın önce Tüketici Mahkemesinde açıldığı ve harç alınmadığı, görevsizlik kararıyla Asliye Ticaret Mahkemesinde yargılamaya devam edildiği, davacılardan nispi harç alınmadığı ancak davanın reddine karar verilerek red maktu harcının davacılara yükletildiği, davada sadece maktu harç yatırılması sonucu davacılar aleyhine nispi vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğinin davacı vekilince ileri sürülmüşse de davada red kararı verildiğinden alınması gereken harcın maktu harç olması gerektiği, maktu harç ile nispi vekâlet ücreti arasında herhangi bir ilişkinin bulunmadığından davanın reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı yanın ileriye sürdüğü istinaf sebeplerin yerinde olmadığı kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava tüketici mahkemesinde harç yatırılmadan açılan bir alacak davasıdır. Tüketici mahkemesince davaya bakma görevinin asliye ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ve bu kararın Dairemizce onanması üzerine dosya Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine intikal etmiştir. Bu durumda Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tüketici mahkemesinde yatırılmayan başvuru ve peşin harcın yatırılması için davacılar vekiline mehil verilmesi gerekir. Davacılar tarafından harç yatırılmadığı takdirde Harçlar Kanunu’nun 28-32. maddeleri gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekir. Ancak mahkemece bu konuya hiç temas edilmemiş ve sonuçta davanın reddine karar verilerek harç yatırıldığı varsayımına dayalı olarak “Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından ayrıca alınmasına yer olmadığına,” karar verilmiştir. Ticaret mahkemesi tarafından eksik de olsa belli bir harç alınıp hükümde bunun tamamlanması veya fazla alınan peşin harcın iadesine karar verilmiş olsaydı bu husus hükmün esasını etkileyen bir usul hatası olmadığından bozma gerekmezse de hiç harç alınmadan yargılama yapılması doğru olmayıp istinaf mahkemesince bu yönde istinaf talebi kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılıp peşin harç yatırttırılarak daha sonra işin esası hakkında kendisi bir karar vermesi gerekirken asliye ticaret mahkemesince hiç harç alınmadan işin esası hakkında karar verilmesini doğru bularak istinaf başvurusunu esastan reddederek karar vermesi doğru olmamış, istinaf mahkemesi kararının bu yönden bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir. Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile her bir davacı için ... TL maktu harç ile tüm davacılar için toplam ... TL başvuru harcını (dava tirihindeki başvurma harcı miktarı) yatırılması için Harçlar Kanunu 28/1-a, 30 ve HMK 150 maddeleri uyarınca gerekli ihtaratın yapıldığı, belirtilen eksik harcın tamamlanmadığı anlaşılmakla, davanın HMK.'nun 150.madde gereğince ... tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, dosyanın işlemden kaldırıldığı ... tarihinden itibaren 3 aylık yenileme süresi içerisinde yenilenmediği anlaşıldığından, davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda izah olunan nedenlerle; 1-Davanın H.M.K.'nın 150/5 maddesi uyarınca ... tarihi itibariyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, 2-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, 4-A.A.Ü.T. uyarınca ... TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.05/03/2020 Katip ... Hakim ... ¸e-imzalı ¸e-imzalı