Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/24 E. 2021/312 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2019/24 Esas KARAR NO : 2021/312 DAVA : Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/07/2018 KARAR TARİHİ : 27/04/2021 Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderilmesi üzerine Mahkememizde görülen Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile davacı müvekkili arasında ... İli ... İlçesi ... Ada ... Parsel de kayıtlı bulunan taşınmazın ... hissesinin satışı konusunda sözleşme imzalanmış olduğunu, devir işlemleri tapuda tamamlanmış olduğunu, taşınmaz satış sözleşmesi ilgili taşınmazın devri için ... TL bedel belirlenmiş olduğu, söz konusu bedelin ... vadeli ... TL bedelli, ... vadeli ... TL bedelli ... vadeli ... TL bedelli üç adet senet ve ... nakit ödeme ile ödeneceği karlaştırılmış olduğunu, ...'lik ilk ödemenin ... tarihinde yapılmış ardından vade tarihi gelen ilk ... TL bedelli senet banka vasıtasıyla hesaben müvekkiline ödenmiş olduğunu, taşınmaz ön protokolü uyarınca müvekkiline ödenecek ... vadeli ikinci senedin vade tarihinden iki gün önce müvekkilinin vadesi gelmemiş ... senedin kaybolduğunu fark ettiğini, buna yönelik olarak ... tarihinde karakola giderek davaya konu sedeni kaybettiğine yenelik ifade vermiş olduğunu, ifadesinde kendisinin de senedin kimde olduğunu bilmediğini beyan ettiğini, davalının son vade tarihli ... TL bedelli senedin kaybolduğu hakkında bilgisi olsa da müvekilinin resmi yol ile de bilgilendirme yapmak amacıyla; davalı Kooperatife, Antalya ... Noterliğini'nin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile senedin zayi oluduğu ve yekili hamil olarak görenen kişiye ödeme yapılmamasının ihtar edilmiş olduğunu, aynı tarihte Antalya ... Asiye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davaya konu senedin zayi olması sebebiyle sedenin iptali için dava açılmış olduğunu, davalı kooparetif Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle ihtarnaye cevap vermiş olduğunu, davalı kooparatifin ihtarında ödemenin, kooparatifin üyesi olan aynı zamanda denetçi olarak görev yapan ...'e yapıldığını, kendilerinin boçtan kurtulduklarını beyan ettiklerini, ödemenin yapıldığı iddia edilen senette aval olarak bulunan ...'in aynı zamanda davalı kooperatifin denetçesi olarak görev yaptığını, davalı kooperatifin, yetkili hamil olarak göründüğü iddiasıyla ödeme yapıldığı söylenen şahsın aynı kooperatifin denetçisi olarak görev yapmakta iken koopatifin senedin zayi olduğundan haberdar olmadıklarını yönelik idilarının gerçeğe aykırılığının açık olduğunu, borçlu davalının ödemeyi hile ile yaptığını, davalı koopratif, denetçi ...'in kendilerine, senet bedelini davacı müvekiline ödediğini, senet alacaklısının artık kendisi olduğunu beyan ettiğini, ardından ödemenin yapıldığını kanıtlar niletikte, müvekkilinin imzasını da barındıran herhangi bir evrak talep etmeden, sadece beyan doğrultusunda ödemelerin denetçi diğer davalı ...'e yapıldığını müvekiline göndermiş oldukları ihtarnade de beyan etmiş olduğunu, ilgili senet bedelinin kanuni sınırın çok üzerinde olduğundan banka yoluyla ödenmesi gerektiği açık olduğunu, müvekkili senedi devir gibi bir amacı olmadığını, senet metninde açık olarak görüleceğini, senedin arka yüzünde cirosu bulunmamakta olduğunu, müvekkilin rızası hilafına elinden çıkan senedin davalı kooparatifin eline geçtiği ve davalının var olmayan bir ödeme iddisında bulunarak ödemeden kaçınmaya çalıştığını, müvekkili rızası hilafına elinden çıkan senedin davalı kooparatif yetkilisi ... ve denetçi ... elinde olduğunu öğrenmiş ve ... tarihli karakol ifadesinde harhangi bir şikayetçi olmamış olsa da alacağının tahsiline kötü niyetli olarak engel olmaları sebebiyle senedi haksız elinde bulundururanlar ... ve ...'ten şikayetçi olduğunu, davalı kooperatif tamamı ile kötü niyetli olarak kendi üyesini içinde olduğu bir düzen kurarak muvazaalı işlemlerle müvekkilinin hakkı olan bedeli kendisine vermediğini, kanunun etrafında dolanmaya çalışarak müvekkili zarara uğratmaya çalıştığını, müvekilinin zararı süreki olarak artmakta olduğunu üzerine kayıtı tek malvarlığı müvekilinin devrettiği , bedelinin büyük bir kısmının kendisine ödenmediği, ... İli ... İlçesi ... ada ... de kayıtlı bulunan taşınmaza olan davalının söz konusu taşınmazı üçüncü kişiye devri halinde müvekkilinin ödenmeyen bedelini tahsilinin sağlayabileceği hiçbir yol kalmayacağını, davalı koopratifin, daha yeni kurulmuş olmasına rağmen, üzerine kayıtlı tek malvarlığının kendilerinin devrinden kaynaklanan borçlarını ödemekten imtina etmesi müvekkilini zararına hareket ettiklerini ortaya koymakta olduğunu,davalıların taşınır, taşınmaz mallarının 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının tahsilili adına ihtiyati haciz tedbir kararı verilmesini, hileli olarak ödenmiş gibi gösterilen ancak ödenmeyen ... TL'nin vade tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. Dosya Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememiz esasına kaydı yapılmıştır. Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde özetle: Asliye Hukuk Mahkemesi'nin huzurdaki davaya bakmakla görevli olmadığını, davacının da zikrettiği gibi taşınmaz satışı sebebiyle davacıya üç adet bono verildiğini, bonoların bedelinin vadesi uyarınca peyder pey ödenerek davacıdan teslim alındığını, davacı tarafından da ikrar edildiği üzere diğer davalı ...'in davalı kooperatif yetkilileri ve davacının bir araya geldiklerini, anılan tarafların olduğu görüşmede davacının ... tarihli bono bedelini ...'ten aldığını, bonoyu bu ödeme sebebiyle ...'e verdiğini ve söz konusu bono sebebiyle ödemenin ...'e yapılmasını ifade ettiğini, ...'in de ... ayı başında bono aslını kooperatife getirerek gösterdiğini, davalı kooperatifin de bonoyu elinde bulunduran aval veren ...'in yetkili hamil olması sebebiyle daha önceki ödemelerde yapıldığı gibi ödemeyi peyder pey kendisine yaparak bonoyu teslim aldığını, dava konusu olayın bundan ibaret olduğunu, davacının alacağı kaldığını yazılı bir belgeyle kanıtlaması gerektiğini, davacının dava dilekçesindeki iddialarının gerçek dışı ve hukuka aykırı olduğunu, senedi elinde bulundurması sebebiyle lehine kanuni karine olan davalı kooperatifin ödem yapıldığına ilişkin belgelerinin de beyanlarını perçinlemekte olduğunu, dava konusu bononun davacının elinden rızası hilafına elinden çıkmadığının savcılık ve mahkeme kararı ile kesinleştiğini, davacının bono metnine bakıldığında bononun elden rıza dışında çıktığının anlaşıldığını, zira bonoda kendisinin cirosunun olmadığını ifade ettiğini, davacının bu yanının elle tutulur bir yanı bulunmadığını, zira bilindiği gibi bononun alacaklı tarafından devredilirken ciro edildiğini, huzurdaki davaya konu olayda bir devretme durumunun söz konusu olmadığını, dava konusu bonoda ...'in aval veren sıfatıyla borçlu konumunda olduğunu, bu sebeple bonoyu ödeme sebebiyle devralmadığını geri aldığını, bononun borçlu tarafından geri alınırken ciro edilmesi gerekmediğini, zira alacaklının bonoyu ciro ederse bedelini aldığı bononun yeni borçlusu konumuna geleceğini, nitekim alacaklının cirosu üzerine davalı kooperatifin söz konusu bonoyu istediği kişiye vereceğini ve tedavüle sokarsa bonoyu alan kişinin bono bedelini alacaklıdan alamaya hak kazanacağını, zaten önceki bonolarında ciro edilmeksizin davacı tarafından davalı kooperatife teslim edildiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle: Asliye Hukuk Mahkemesi'nin davaya bakmaya görevli olmadığını, davacının bononun elinden rızası dışında çıktığını beyan etmiş ise de bu iddiasının kendisinin davacı ve şikayetçi olduğu dosyalarda ortaya çıkan maddi gerek karşısında geçersiz kaldığını, yani bononun davacının elinden rızası dışında çıktığı iddiasının doğru olmadığının ortaya çıktığını, uyuşmazlık konusu olan ... vade tarihli ... bedelli bononun vadesine yaklaşık bir buçuk ay varken davacının damadı olan ...'un davalının yanına gelerek davacı olan kayın babasının şirketlerine icraların geldiğini, borçlu kooperatifin bono bedellerini parça parça ödediğini, toplu paraya ihtiyaçlarının olduğunu kefil olan davalıya son bono bedelinin kendisi tarafından toplu bir şekilde ödenip ödenmeyeceğini sorduğunu, davalının hem davacıyı hemde damadını eskiden beri tanıması nedeniyle icra tehditleri altındaki davacıya yardımcı olmak için ve bonoya da kefil olmasından kaynaklı olarak senedi geri almak şartıyla toplu ödemeyi yapmayı kabul ettiğini, bu şekilde davalının bono bedelini davacıya ödediğini ve ödeme nedeniyle bononun davacı tarafından davalıya iade-teslim edildiğini, davalının da senet bedelinin kendisi tarafından davacıya ödendiğini asıl borçlu kooperatife bildirerek bundan sonra bono ile ilgili ödemelerin şahsına yapılmasını istediğini, davacının davasının yasal ve maddi bir dayanağının mevcut olmadığını, alacak iddiasının dayanağı olan bononun borçluya teslim edilmiş ise bu ödemenin yapıldığını tek başına gösteren delil olduğunu, neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davaya konu ... TL bedelli lehtarı davacı, borçlusu davalı kooperatif, avalist sıfatıyla imza atanın ... olan ... vade tarihli bononun davacının rızası hilafına elinden çıkıp çıkmadığı, bono bedelenin avalist tarafından davacıya ödenmesi ile TTK 702/3 maddesi uyarınca avalist davalının bono bedelini kooperatiften tahsil etmesi işleminde bono borçlusunun ağır kusurunun bulunup bulunmadığı, sonuç olarak her iki davalının bono bedeli kadar davacıya borçlu olup olmadıklarının taraflar arasında ihtilaflı olduğu anlaşılmıştır. Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı karar sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden temin edilerek dosya içine alınmıştır. Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma sayılı dosyası ve dosya üzerinden verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar örneği ile itiraz üzerine Antalya ... Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen itirazın reddine ilişkin karar örneği UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir. Mahkememiz ... tarihli ara kararı ile; davalı kooperatifin ticari belge ve dosyaları defter inceleme günü olan ... günü, saat ... 'da mahkememiz duruşma salonunda hazır bulundurulması konusunda kesin mehil verilmesine, ticari defter ve belgeler ibraz edilmediği takdirde tarafların defter ve belgelere delil olarak dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtarına ve TTK 83. HMK 220 -222 madde hükümleri gereğince verilen kesin süre içerisinde defterlerini ibraz etmeyen tarafın, defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılacağının ihtarına, defterler ibraz edildiğinde dava dosyasının mali müşavir bilirkişiye tevdiine, kooperatif kayıtları incelenerek davaya konu bono nedeniyle kooperatifin ...' e yaptığı ödemelerin belirlenmesinin istenmesine karar verilmiştir. Davalı Kooperatif defterlerinin ibrazı üzerine, Mali Müşavir ... 13.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle : "1-Davalı kooperatifin ibraz edilen 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterleri usulüne uygun tutulmuş olup sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu, 2-Davalının davacıdan ... tutarlı bir taşınmaz aldığı, ... peşin ödeme yaptığı 3 adet .... toplam tutarlı senet verdiği, senet bedellerinin parça parça ödendiği, 3-Ticari defter kayıtları ile davalı kooperatifin sunduğu tediye makbuzları ve banka dekontlarına göre ... ödemenin davacıya, ... son senedin ödemesinin de diğer davalı ...'e yapıldığı" tespit ve görüşüne varmıştır. Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda düzenlenen 22.10.2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: "Davacı itirazları üzerine yapılan davalı kooperatif ticari defterleri üzerinde yeniden yapılan incelemede davalı ...' e davacı adına yapılan ödemelerin davalı kooperatifin davalı ...' ten aldığı arsa ile ilgili ödemelerden ayrı bir ödeme olduğu tespit edildiğinden kök raporumuzdaki tespitimiz olan 'davalı ticari defter kayıtları ile davalı kooperatifin sunduğu tediye makbuzları ve banka dekontlarına göre ... TL'lik ödemenin davacıya, ... TL' lik son senedin ödemesinin de diğer davalı ...' e yapıldığı' tespitimiz aynen devam etmekle davacı tarafından gönderilen ihtar ve davacının ödemenin kendisinden başkasına yapılmasının doğru olmadığı ile ilgili diğer itirazlarının ise hukuki değerlendirme gerektirmesinden ötürü bu itirazların değerlendirmesinin sayın Mahkemenize ait olduğu" kanaat ve sonucuna varılmıştır. Davacının çalıntı ve hile iddiaasına dayalı olarak davacı tanıkları ... ve ...' un dinlenmelerine karar verilmiş; TANIK ... BEYANINDA: "Ben inşaat mühendisiyim, kayınpederim yaşlı olduğu için işlerini ben takip ediyorum, arsa hissesi satışı nedeniyle davalı kooperatif tarafından bize üç ayrı senet verildi, ilk iki senet banka kanalıyla ödendi, senetleri bizden teslim aldılar, ikinci senedin ödemesi yapıldıktan sonra biz kooperatif yetkilisi ...'e üçüncü senedi kaybettiğimiz söyledik, üçüncü senedin vadesi henüz gelmemişti, o da bize karakola gitmemizi söyledi, zaten banka dekontu ile yatırdığımız zaman sorun olmaz dedi, biz de karakola gittik, kayın pederim kaybettiğini düşündüğü için kimseden şikayetçi olmadı, belki buluruz diye de umut ettik, çalınmış olabileceğini düşünmedik, karşı tarafa ihtarname de çektik, zayi davası da açıldı, ancak buna rağmen bize üçüncü senet gününde ödenmediği için kooperatif yetkilisini telefon ile aradık, ancak telefonlarımıza çıkmadı, bir süre sonra ... ile karşılaştığımda senedin kendisine ödendiğini söyledi, ben de bunun mümkün olamayacağını senet alacaklısının kayın pederim olduğunu, senedin onun eline geçmesinin mümkün olamayacağını söyledim, bunun üzerine bu dava açıldı dedi. Kayın pederimin alacaklı olduğu bu senet ...'in eline nasıl geçtiğini bilmiyorum, geçip geçmediğini de bilmiyorum, biz muvazaalı işlem yapıldığını düşünüyoruz ayrıca yanımda ... tarihinde ... başkanına çektiğim ... mesajının görüntüsünü size sunuyorum, ihtarı çektiğimiz gün aynı zamanda şikayetçi olduğumuza dair karakol ifadesinin bir örneğini dosyanıza sunuyorum, bu mesajda ayrıca yasal yollara başvurduğumuzu bildirmiştik" demiştir. TANIK ... BEYANINDA: "Ben müteahhitlik yaparım, diğer tanık ... benim yapı denetim işlerimi yapar, benim ... beyin bürosunda bulunduğum bir gün tam tarihi hatırlamıyorum, ... başkanı ... bey, gıyaben ve simaen tanıdığım bir insandır, o da ... beyin bürosundaydı, davacının olduğunu hatırlamıyorum, ... bey senedin kaybolduğunu söyledi, miktarını söyleyip söylemediğini hatırlamıyorum, hangi senet hakkında konuştuklarını tam bilmiyorum, ancak son senet kaybolmuş, daha önce sanırım bir kaç senet daha varmış onlar ödenmiş, konuşmalardan bunu anladım, ... bey de karakola başvurmalarını söyledi ve "hallederiz onu" dediğini hatırlıyorum, yani karakoldan bir tutanak getirirseniz hallederiz gibi konuştu dedi. Tam tarihini hatırlamam şu an mümkün değil, ben pazarcılık yaptığım için dediğim gibi ... beyi tanıyan biriyim, ben daha önceki senetleri görmüş ya da aralarındaki senet alışverişinin sebebini bilen biri değilim dedi. ... orada değildi, başka bir kaç daha arkadaş vardı inşaat sektöründen olan, ancak kimler olduğunu hatırlamıyorum." demiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davalı ... aleyhine açılan alacak davası; sebepsiz zenginleşmeye, davalı Kooperatif aleyhine açılan alacak dava ise; TTK 710/3 maddesine uyarınca kusur sorumluluğuna dayalı olarak açılmıştır. ... TL bedelli lehtarı davacı, borçlusu davalı kooperatif, avalist sıfatıyla imza atan kişinin ... olduğu ... vade tarihli bononun davacının rızası hilafına elinden çıktığı ve bu hususun bono borçlusu davalı Kooperatif tarafından bilindiği halde bono bedelenin avalist davalıya ödenmesi ile ağır kusurlu davrandığı ve bu sebeple TTK 710/3 maddesi uyarınca sorumlu olduğu iddia edilmektedir. Antalya C.Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyasında müştekinin ..., şüphelilerin davalı Kooperatif yetkilisi ... ve ... olduğu, Mahkememiz dosyasına konu bono nedeniyle kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf suçunda soruşturma başlatıldığı, müşteki ve şüphelilerin dışında ...'un da ifadesinin alındığı, ... tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen kararın ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Yine Antalya ...ATM'nin ... E-... K sayılı dosyasında davacı ... tarafından aynı zamanda senedin vade tarihi olan ... tarihinde kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali için hasımsız dava açıldığı, davacının son celse; senedin senet borçlusu kooperatifin elinde olduğunu öğrendiklerini belirtmesi nedeniyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Davacının ... tarihinde karakola müracaat ederek ... vade tarihli, ... TL bedelli .... aldığı ... tarihli senedini kaybettiğini ve bu konu ile ilgili kimseden şikayetçi olmadığını bildirdiği tespit edilmiştir. Davacının senedin zayii olduğuna dair davalı kooperatife Antalya ... Noterliği kanalıyıla gönderdiği ... yevmiye nolu ihtarnamenin de ... tarihli olduğu, davacı tanığı ... tarafından dosyaya sunulan ve karakola senet zayii nedeniyle yapılan şikayete ilişkin ifade tutanağı ile birlikte senedin kaybolduğu, kendilerine başvuru yapan kişinin yetkili hamil olmadığı yönünde davalı kooperatif başkanına çekildiği iddia edilen ... mesajının da ... günü saat:.. da gönderildiği görülmüştür. Alınan mali müşavir bilirkişi raporu, temin edilen tapu kayıtları ile tüm dosya mündericatından, davacının ... İli ... İlçesi ... Ada ... Parsel de kayıtlı bulunan taşınmazın ... hissesinin satışı karşılığı aldığı senet bedelinin davalı borçlu kooperatif tarafından senet aslını kendilerine ibraz eden senet avalistine ödendiğinin sabit olduğu gibi bunda yasal bir engel bulunmadığı (TTK 702/3), davacı tanıkları tarafından davaya konu senedin kaybolduğunu kooperatif başkanına çok önceden bildirdiklerini iddia etmişseler de senet aslını kooperatife sunan kişinin bir 3.kişi değil senet avalisti olması karşısında ve yine çekilen ihtar ve mesajların ödemeden önce davalı kooperatife ulaştığına dair delil bulunmamasına göre, somut olayda davalı kooperatifin ödemeye ilişkin TTK 710/3.maddede düzenlenen ağır kusurunun veya hilesinin ispat edilemediği anlaşılmış ve davalı kooperatif aleyhine açılan dava reddedilmiştir. Yine davacı yanca senet aslının zayii edildiği ve davalı ...'in senet bedelini tahsil etmekte haksız olduğu iddia edilmiş ise de, bu yönde yapılan soruşturma sonucunda C.Savcılığı tarafından takipsizlik kararı verildiği ve ...'in senet bedeline davacıya ödeyerek senet aslını lehdar davacıdan alıp senet borçlusuna ibraz ettiğini ve bedelini tahsil ettiğini savunması karşısında, savunmanın aksinin davacı yanca ispat edilemediği, dava dilekçesinde açıkça yemin deliline de dayanılmadığı görülmekle, bu davalı aleyhine açılan davanın da reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli ... TL harcın, peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın istek halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 27/04/2021 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır