Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/723 E. 2024/903 K.

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/723 Esas - 2024/903 T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA ESAS NO : 2023/723 Esas KARAR NO : 2024/903 HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 21/10/2019 KARAR TARİHİ: 05/09/2024 K. YAZIM TARİHİ: 12/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında varılan anlaşma gereği davalı tarafça iki adet soğuk ... iş merdanesinin üretilerek 18/01/2019 tarihinde müvekkili şirkete teslim edildiğini ve müvekkili şirketçe de bedelinin ödendiğini, teslim edilen merdanelerin Giriş Kalite Kontrol bölümünce ölçümlerinin yapıldığını ve merdanelerin teknik resme uygun olmadığı, sertlik ölçülerinin teknik resimle tutmadığının tespit edildiğini, bu durumun derhal davalı yana bildirildiğini, davalının inceleme yapmak üzere geleceğini beyan etmesine rağmen gelmediğini, bunun üzerine söz konusu ürünlerin hammeddesini üreten "..." şirketine inceleme yaptırıldığını ve düzenlenen 06/03/2019 tarihli raporda merdane sertliklerinin teknik resme uygun olmadığı, malzemenin ısıl işleme sokulmadan ham olarak kullanıldığının tespit edildiğini, Bursa ... Noterliğinin 14/03/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ayıp ihbarında bulunulduğunu, ayrıca Bursa ... ATM nin ... D.iş sayılı dosyasına kayden ayıbın tespit ettirildiğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamama olarak sonuçlandığını beyan ederek, ayıplı malın iadesi ve bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüğünü tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sözleşme ile sınırlı olduğunu, davacının sözleşmeye aykırı taleplerinden müvekkilinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, ham madde sertifikaları ve fotoğrafları karşı tarafa gönderilerek davacının onayı ile ham maddenin şekillendirildiğini, merdanelerin sözleşmede yazılı sertlik değerlendirildiğinde gönderildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Taraflara ait ticaret sicil özeti bilgileri, Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, tanık beyanları, 28/03/2022 tarihli bilirkişi raporu, BAM kararı, talimat mahkemesince mahallinde yapılan keşif, keşif sonrası alınan 21/05/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu ile tüm dosya kapsamı. GEREKÇE : Dava, ayıplı satış nedeniyle ayıplı malın iadesi ve bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizin 2021/191 esasına kayden görülen davada, mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, 10/05/2022 tarih ... esas ... karar sayılı ilam ile "...DAVANIN KABULÜ İLE; dava konusu iki adet soğuk ... iş merdanesinin masrafı davalı tarafça karşılanarak davalıya iadesine, davacının dava konusu iş merdanelerinin bedeli olarak ödediği 214.631,97TL'nin temerrüt tarihi olan 19/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,..." karar verilmiş, verilen kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Ankara BAM 22. Hukuk Dairesinin 01/06/2023 tarih 2022/1034 esas 2023/811 karar sayılı ilamı ile "...Somut olayda davalı vekili tarafından talimat mahkemesine kendisine yerinde inceleme yetkisi verilen bilirkişinin inceleme yapacağı günün bildirilmesi ve mahallinde yapılan incelemeye iştirak etmek istediğine ilişkin dilekçe vermesine karşın davalı yana yerinde inceleme günü bildirilmeksizin hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek hazırlanan bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru değildir. Somut olaya gelince davacı yanca taraflar arasındaki sözleşmenin ayıplı ifası nedeniyle ayıplı malın iadesi ile bedelinin tahsili talep edilerek iş bu dava açılmıştır. Dava dilekçesi ekinde ise fiyat teklifi başlıklı imzalı, ilk sayfasında paraf bulunan bir sözleşme dosya kapsamına ibraz edilmiştir. Söz konusu sözleşmenin ikinci sayfasında ise “Ek-1 Teknik Resim” ifadesi yer almakta olup, davacı yanca sözleşmenin eki dava dilekçesinde dosya kapsamına sunulmamıştır. Davalı yan tarafından ise süresinden sonra dosya kapsamına sunulan cevap dilekçesi ekinde fiyat teklifi başlıklı benzer bir sözleşme sunulmuş olup, bu sözleşmede ise paraf bulunmadığı anlaşılmıştır. Söz konusu sözleşmenin ikinci sayfasında da ise “Ek-1 Teknik Resim” ifadesi yer almakta olup, davacı yanca sözleşmenin eki cevap dilekçesinde dosya kapsamına sunulmamıştır. Davalı yan tarafından aşamalarda teknik resme itiraz edildiği gibi teknik resme uygun imalatın taahhüt edilmediği savunmasında bulunulmuştur. Öncelikle mahkemece taraflardan sözleşme aslı istenerek, sonradan el ile şerh düşülen bölüm ve bu bölümdeki paraflar da değerlendirilerek ve ayrıca var ise sözleşmenin eki niteliğindeki teknik resim istenerek sözleşmenin niteliğinin belirlenmesi gerekmektedir. Sözleşmenin nitelikli bir satım sözleşmesi mi yoksa bir eser sözleşmesi mi olduğu hususu belirlendikten sonra sözleşmenin kapsamı belirlenerek mahallinde yapılacak keşif sonrasında düzenlenecek bilirkişi raporu ile sözleşme konusunun ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliği belirlenmelidir. Davalı yanca ayıp iddiası kabul edilmemekle birlikte ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı savunulmasında bulunulmuştur. Mahkemece karar yerinde bu husus yeterince tartışılmamıştır. Ayıp ihbar sürelerine riayet edilip edilmediği, ayıp ihbarının ispatı ile ilgili olarak yukarıda ifade edilen sözleşmenin niteliğinin tespit edilmesi son derece önem arz etmektedir. Mahkemece sözleşmenin niteliğinin tespitinden sonra tarafların iddia ve savunmaları gözetilerek süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunup bulunmadığının karar yerinde tartışılması gerekmektedir. Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine..." karar verilmiş, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir. Taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi, BAM bozma ilamı, tanık beyanları, tespit raporu ve bozma sonrası dosyaya kazandırılan belgeler gözetilerek, dava konusu ürünler üzerinde inceleme yapılarak, dava konusu ürünler olup olmadığının tespiti, ürünlerin üretim süreci tartışılarak taraflar arasındaki sözleşmenin niteliğinin tespiti (satım/eser), taraflar arasındaki ihtilaf olan hususlar belirlenerek teknik resme ve sözleşmeye uygunluğunun belirlenmesi, ayıplı olup olmadıkları ile ayıbın niteliği ve ayıp ihbar süresine uyulup uyulmadığının tespiti bakımından, usulüne uygun olarak davacı ve davalı tarafa keşif günü bildirilmek suretiyle keşif yapılmasına karar verilmiş, bu hususta Bursa Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimatına kayden yapılan keşif sonrası sunulan 21/05/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "...Dava, davalı tarafça üretimi yapılarak 25.01.2019 tarihli ... numaralı fatura ile davacı tarafa fatura edilen 2 adet Soğuk İş Merdanesinin ayıplı olduğu iddiasıyla ayıplı malın iadesi ile bedelinin davalıdan tahsiline ilişkindir. Heyetimizce dava dosyasının incelenmesi sonucu; 1-Davacı tarafça, davalı tarafa verilen ve 27.06.2018 tarihli teklifin eki olduğu belirtilen teknik resmin uyuşmazlık konusu Soğuk İş Merdaneleri üretimine ait teknik resim olduğu ve sözleşmenin ayrılmaz bir eki olduğu, 2-Davacı tarafça, davalı tarafa verilen ve uyuşmazlık konusu Soğuk İş Merdanelerinin üretildiği teknik resimde merdanelerin soğuk şekillendirme yapan ana gövde (varil) kısmı yüzey sertliğinin 100-105 derece ..., hadde makinasına bağlanan mil kısmı yüzey sertliğinin 40-45 derece ... olması gerektiği belirtildiği, davalı tarafça sunulan teklifte soğuk İş Merdaneleri yüzey sertliğinin 275-315 HB olacağı bu değerin ... olarak değeri ... olarak dönüştüğü, 3-Mahallinde yapılan keşif sırasında, uyuşmazlık konusu 2 adet Soğuk İş Merdanesi Yüzey sertlikleri ölçülmüş merdanelerin hadde makinasına bağlanan rulman yatakları mil kısmı ortalama sertliğinin (32,42 ve 32,2 HRC) olduğu, merdanelerin soğuk şekillendirme yapacak ana gövde (varil) kısmı yüzey sertlikleri (31,06 ve 31,1 HRC) ölçüldüğü, 4-Davalı tarafça Soğuk İş Merdanesinin talaşlı imalat yöntemi ile istenilen geometrik ölçülerde imalatı akabinde ürün teknik resimlerinde belirtilen (ana gövde ve mil yatakları yüzeylerinin farklı yüzey sertliğe ulaştırılması için, yapılması gereken ısıl işlemlerin yapılmadığı, soğuk iş merdanesi için komple 1 sertlik değerinin verilmesi, mil kısmı için ayrı ana gövde için ayrı yüzey sertlik değerinin belirtilmemesinin, Malzemelerin ısıl işleme tabi tutulmadığını gösterdiğini, 5-Uyuşmazlık konusu Soğuk İş Merdaneleri haddeleme makinalarında birbiriyle akuple çalışan ve 2 merdane arasında levha şeklindeki alüminyum veya çelik sac levhaların geçirilmesi sonucunda çelik sac levhaların soğuk şekillendirme ile istenilen kalınlığa getirilmesi işlemi sağlayan özel yüksek kaliteli çelikten üretilen ve yüksek yüzey sertliğine sahip parçalar olduğu, yüzey sertliğinin üretim aşamasında büyük önem arz ettiği, merdanelerin istenilen yüzey sertliği değerlerinde olmaması durumunda davacı tarafça üretim yapılamayacağı, 6-Uyuşmazlık konusu Soğuk İş Merdanelerinin yüzey sertliği yönünden istenilen değerlerde üretilmemesi nedeniyle ayıplı olduğu, talep edilen yüzey sertliğine üretim akabinde ısıl işleme tabi tutularak getirilmeden davacı tarafa teslim edildiği, ayıp tespitinin uzmanlık ve özel cihazlarla ölçüm sonucu yapılmasının mümkün olması nedeniyle ürünün davacıya teslimi sırasında tespit edilme imkanının bulunmadığı ve gizli ayıp niteliğinde olduğu, 7-Davaya konu taraflar arasında ki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunun tespitine, 8-Gizli ayıp nedeniyle davacının yapılan inceleme neticesinde gecikmeksizin Bursa ... Noterliğinin 14.03.2019 tarih ve ... yevmiyeli ihtarı ile 06.03.2019 tarihinde yapılan inceleme ile rapor alındığı ve bahse konu malzemenin belirlenen ölçü ve kriterlerde yapılmadığının tespitinin davalıya bildirildiğine..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı, BAM kararı, dosya kapsamında bulunan tespit bilirkişi raporu, mahallinde yapılan keşif ve keşif sonrası alınan bilirkişi heyet raporu ile davacı tanıklarının beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; birbiriyle çelişki içermeyen 09.05.2019 tarihli tespit bilirkişi raporu, 28.03.2022 tarihli bilirkişi raporu ve mahallinde yapılan keşif sonrası alınan 21.05.2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda belirtildiği üzere davacının davalıdan aldığı soğuk hadde iş merdanelerinin millerinin fiziki ölçüleri teknik resimde belirtilen sertlik derece değerlerini sağlamadığından teknik resme ve sözleşmeye aykırı ve gizli ayıplı olduğu, bu haliyle kullanıma uygun olmadığı, ayıp ihbarının noter ihtarnamesiyle usulüne uygun yapıldığı, süresine ilişkin davalının usulüne uygun ve süresinde bir itirazının olmadığı ve ihtarın süresinde olduğu, bu durumda, davacı yanın ayıplı olarak teslim edilen emtia bakımından yazılı olarak davalıya ayıp ihbarında bulunduğu anlaşılmıştır. Kaldı ki sözleşme konusu olan emtiada tespit edilen ayıpların gizli ayıp olması nedeniyle ancak kullanımla ortaya çıkabileceği, TTK nun 23/c ve TBK nun 223. Maddeleri uyarınca, malı teslim alan davalının, gizli ayıplı olduğunun anlaşılması sonrasında ve yaptığı inceleme neticesinde gecikmesizin Bursa ... Noterliğinin 14/03/2019 tarih ve ... yevmiye ihtarı ile 06/03/2019 tarihinde yapılan inceleme ile rapor alındığı ve bahse konu malzemenin belirlenen ölçü ve kriterlerde yapılmadığının tespitinin davalıya bildirildiği ve ihtar edildiği anlaşıldığından belirtilen madde hükümleri uyarınca ayıp ihbarının süresinde yapıldığının kabulü gerekmektedir. Hal böyle iken, hem BAM kaldırma kararı öncesi hem de kaldırma kararı sonrası alınan bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere davacının seçimlik haklarından bedel iadesi isteğinde haklı olduğu anlaşılmakla, BAM kararında belirtilen usule göre yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, ayıp ihbarının usulüne uygun yerine getirildiği yukarıda belirildiği şekilde yeniden ve ayrıntılı açıklandığından davanın kabulüne karar verilmiş, ihtarname tebliğ tarihinde temerrütün oluştuğu kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KABULÜ İLE; dava konusu iki adet soğuk hadde iş merdanesinin masrafı davalı tarafça karşılanarak davalıya iadesine, davacının dava konusu iş merdanelerinin bedeli olarak ödediği 214.631,97TL'nin temerrüt tarihi olan 19/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 14.661,51 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.665,38 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.996,13 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Davacı tarafından yatırılan 3.665,38 TL peşin harç, 44,40 TL başvurma harcı ve 6,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 3.716,18 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacının yargılamada yapmış olduğu 8.900,00 TL bilirkişi ücreti, 3.030,00 TL keşif harcı, 1.400,00 TL keşif yol ücreti, 678,45 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 14.008,45 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davalıya iadesine, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 34.194,80 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar kesinleştiğinde dosya kapsamında bulunan Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş dosyasına ait bilirkişi rapor aslının mahkemesine iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.05/09/2024 Katip Hakim e-imza e-imza