Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/717 E. 2024/791 K.

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/717 Esas - 2024/791 T.C. ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA ESAS NO : 2021/717 Esas KARAR NO : 2024/791 HAKİM : KATİP : DAVACILAR : 1- 2- VEKİLİ : DAVALI : DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 17/09/2021 KARAR TARİHİ: 11/07/2024 K.YAZIM TARİHİ: 12/08/2024 Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili; müvekkilinin, ... ... /...’de fırıncı olduğunu, müvekkilinin, Yufka ve Lavaş Üretim ve Pişirme için 130.000,00TL bedelle bir makina satın aldığını, bu bedelin 22.000,00TL kısmı 13.04.2021 tarihinde banka Hesabına gönderildiğini, bakiyesi için ise diğer Müvekkili ...’in keşide ettiği ...şubesine ait Keşide Yeri ... tarih 30.08.2021 ve 30.000,00TL bedelli, tarih 30.09.2021 ve 25.000,00TL bedelli, ve ait Keşide tarih 30.10.2021 ve 25.000,00TL bedelli, Keşide tarih 30.11.2021 ve 28.000,00TL bedelli, toplam 108.000,00TL bedelli çek verdiğini, ancak makina alındıktan sonra bozuk olduğu tespit edildiğini ve davalıya tamir etmesi istendiğini ancak davalının bu talebi yerine getirmediğini, bunun üzerine Hatay ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş dosyası ile alınan raporda makinanın arızalı olduğu tespit edildiğini, ancak davalı tarafından yukarıda miktarı belirtilen ve arızalı araca karşılık karşılık alınan çekleri müvekkilinin geri verilmesi istemine rağmen geri iade edilmediğini, müvekkilinin tacir olup kendisi ile davalı arasında belirtilen bu alım satım ilişkisi haricinde borç doğurabilecek hiçbir hukuki veya ticari ilişki olmadığını, ancak bu vakıalara rağmen müvekkilinin mal karşılığı vermiş olduğu çeklerin araç arızalı olmasına rağmen halen iade edilmediğini, dava konusu makinayı alması ve yapılan ödemelerin iadesi için davalıya Ankara ... Noterliğinden 27.08.2021 tarih ve ... yevmiye no ihtar çekildiğini, bu ihtarın sonuçsuz kaldığını, çeklerin iadesi ve yapılan ödemenin iadesi için yapılan arabuluculuk sürecininde sonuçsuz kaldığını beyan ederek, davanın kabulü ile müvekkilinin belirtilen çeklerden borcun olmadığının tespitine ve çeklerin iptaline, davalıdan 130.000,00TL bedelle satın alınan ve 1 adet hamur inceltme olarak adlandırılan ... marka tam otomatik yuvka /lavaş açma ve pişirme makinasının aracın objektif olarak taşıması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle satılanın davalıya iadesine, söz konusu makina için davalıya Keşide Yeri ... tarih 30.08.2021 tarihli çek den 30.000,00TL'nin ve 13.04.2021 tarihinde havale ile ödenen 22.000,00TL olmak üzere 42.000,00TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faizi ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı şirket yetkilisi; davacı ile aralarında makine alım satımı nedeni ile ticari ilişki kurulduğunu, davacının ihtiyacı olan makine üzerinde her konuda anlaşma sağlanarak satışın gerçekleştirildiğini, makine bedelinin 30.08.2021 tarihinden başlayan ve aylara bölünen ödeme karşılığında çek koçanları düzenlendiğini, makinenin teslimi sırasında alıcı ile birlikte teslim öncesi makinenin çalıştırıldığını ve birlikte çalışır hali ile kamera kaydı yapıldığını, davaya konu makinanın tesliminden sonra kullanım ve tasarruf hakkı davacıya geçtiğini ve kendisinin makinaları çalışır halde teslim aldığını ve kendi kullanımına sunduğunu, makinenin tesliminden sonra davacı tarafından kullanıldığı süre içeresinde makinanın arıza yaptığı ancak meydana gelen arızanın tamamen davacının kullanımı dahilinde meydana geldiğini ve kullanıcı hatasından kaynaklı bir hata olduğu davacı kendi kullanımından doğan hatayı makinanın kusurlu olduğu yönünde iddiada bulunarak yetkilisi bulunduğu şirketini sorumlu tutmakta olduğunu, makinenin teslim sonrası davacıya ait iş yerine kurularak çalışır halinde çekilen video kaydı bulunduğunu, görüntülerin incelenmesi halinde ... şirketimde değil davacı tarafın kullanıcı hatası olarak görüleceğini, makinenin davacıya teslimi sırasında faal olarak çalışır durumda olduğundan davacının iddialarının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacının kendi kullanım hatasından kaynaklanan arızanın tamamen kendi sorumluluğunda olmasına rağmen ayıplı mal olarak bizleri sorumlu tutmaya çalışması delile dayanmayan ve ispat edilmeyen iddiadan ibarettir makinanın ayıplı olduğunu ispat eder delil ve kayıt bulunmadığını beyan ederek, davacı tarafça açılan delilden yoksun davanın haksız kazanç elde etmeye sebepsiz zenginleşmeye ve haksız mal edinmeye yönelik olduğundan davacı tarafça açılan davayı ileri sürülen iddiaları ve haksız olarak talep edilen çek koçanlarının iptali ve ödenen paraların iadesi taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Tarafların ticaret sicil ve vergi dairesi kayıtları, Hatay ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, banka kayıtları, mahallinde yapılan keşif, 06/10/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu, 12/09/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu ile tüm dosya kapsamı. Mahallinde talimat mahkemesi aracılığıyla yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda, satıma konu ,,, marka, hamur inceltme, yufka/lavaş açma, kesme ve pişirme makinesinin kurulu vaziyette olmadığı ve demontaj haliyle davacı tarafından kiralanmış kilitli bir depoda muhafaza edildiğinden tarafımızdan çalıştırılamamış ve makinenin arızalı olup olmadığı, arızalı ise arızalarının nelerden olduğu ve onarım bedelinin tespit edilemediği, dava dosyasına CD halinde ibraz edilen video kayıtlarından makinenin montajından sonra yapılan deneme çalışmasında makinenin çalışır vaziyette teslim edildiği, Hatay ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş. no’lu dosya kapsamında yapılan tespit doğrultusunda bilirkişi makine mühendisi ... tarafından tanzim edilen 19.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda, Makinenin arızalı olduğu ve pişirim yapmadığı, makinenin elektrik panosu içinde bulunan bağlantıların açık olduğu, makineye enerji verilemediği için makinenin çalıştırılamadığı, ayrıca fırın/tünel bölümünde bir adet brülörün çalışmadığı, taşıma bantlarının çalışmadığının tespit edildiği, değişik iş dosyasındaki bilirkişi raporuna göre; satıma konu makinenin taraflar arasındaki satışından yaklaşık 4 ay sonra pişirim yapmaması, elektrik panosunda bulunan bağlantıların açık olması ve pişirim tünelindeki 1 adet brülörün çalışmaması nedeniyle, makinenin ayıplı olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Bilirkişi heyeti ek raporunda, satıma konu ... marka, hamur inceltme, yufka/lavaş açma, kesme ve pişirme makinesinin kurulu vaziyette olmadığı, demontaj vaziyette ... adresindeki konutun ön kısmına açık alanda ve üstü açık vaziyette bulunduğu tespit edildiği, makineye mevcut haliyle güç ve gaz bağlantısı yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle sayın mahkemesinin “bulunduğu yerde, yerinde inceleme yapılarak makineye güç bağlanarak iddia olunan şekilde ayıplarının bulunup bulunmadığının makine bizzat çalıştırılmak suretiyle gözlemlenmesi” şeklindeki kararının yerine getirilme imkânı olmadığı, dava konusu makine kurulu vaziyette olmadığından (Demontaj vaziyette olduğundan), taraflarınca çalıştırılamadığı, makinenin arızalı olup olmadığı, arızalı ise bu arızanın ayıp mahiyetinde olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliği (açık/gizli) ve ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususu tespit edilemediği belirtilmiştir. GEREKÇE : Dava, taraflar arasındaki makina alım - satım ilişkisi sebebiyle ayıp iddiasına dayalı sözleşmeden dönme ve ödenen bedelin iadesi ile ödenen çeklerin istirdadı istemine ilişkindir. Taraflar arasında 130.000,00TL bedel karşılığında Yufka ve Lavaş Üretim ve Pişirme makinesinin alım - satımına ilişkin hukuki ilişki olduğu, makinenin davalı tarafça satışı gerçekleştirilerek davacı yana teslim edildiği, davacı yanın da makinenin bedeline karşılık 4 adet toplam 108.000,00TL tutarlı çek verildiği ve 22.000,00TL havale yaptığı dosya kapsamından sabittir. Davacılar vekili satıma konu makinenin ayıplı olduğunu iddia ederek sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talep etmiş, çekler yönünden menfi tespit ve istirdat talep etmiştir. Davalı yan ise makinenin çalışır şekilde teslim edildiğini, oluşan arızanın kullanıcı hatası olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. Dosya arasına alınan bilgi ve belgelerden davacı tarafça davalıya verilen dört adet çekin dördünün de ibraz edilerek tahsil edildiği ve menfi tespit talebinin istirdada dönüştüğü anlaşılmıştır. Hatay ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyasında davacılardan ... tarafından davalı aleyhine tespit yaptırıldığı, tespitte incelenen dava konusu makinenin düzenlenen 19/08/2021 tanzim tarihli raporda faal olmadığının, elektrik ve mekanik arızaları olduğunun, pişirim bölümünde brülörün bağlı olmadığının tespit edildiği, onarım masrafının ise o aşamada tespit edilemeyeceği rapor edilmiştir. Mahkememizce makinenin bulunduğu mahal mahkemesine talimat yazıldığı, talimat mahkemesince yapılan keşif neticesinde düzenlenen 06/10/2022 tanzim tarihli raporda, incelemeye konu makinenin ... marka hamur inceltme, yufka/lavaş açma, kesme ve pişirme makinesi olduğu, makinenin inceleme sırasında demontaj halde davacı tarafça kiralanan depoda muhafaza edildiği, makinenin demontaj halde olduğundan çalıştırılamadığı ve ayıplı olup olmadığı ile arızanın kullanıcı hatası olup olmadığı yönünde bir tespit yapılamadığı rapor edilmiştir. Raporun bu haliyle uyuşmazlığın çözümüne etkili olamayacağı değerlendirildiğinden davacı yana makinenin montajının sağlandığı ve incelemeye hazır hale getirildiği takdirde bilirkişilerce yeniden inceleme yapılması sağlanarak ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bunun üzerine düzenlenen ek raporda da kök raporun tekrar edildiği, makinenin demontaj halde bulunduğu rapor edilmiştir. Makinenin bulunduğu şehir olan ...'ın da içinde bulunduğu 11 ili etkileyen ...'ın ... ve ... ilçelerinde meydana gelen 06/02/2023 depremlerinden sonra ikinci incelemenin yapılmaya çalışıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce öncelikle yaşanan depremin etkisi gözetilerek incelemenin ne şekilde yapılacağının tespiti açısından tarafların beyanlarına başvurulmuş ancak davalı yanın duruşmaları takip etmemesi üzerine yalnızca davacı vekilinin beyanı tespit edilebilmiştir. Davacı vekili 16/01/2024 tarihli celsede alınan beyanında, mevcut durum itibariyle yaşanan deprem sebebi ile makinenin çalıştırılıp istenilen şekilde bilirkişi incelemesi yaptırılmasının mümkün olmadığını, dosya kapsamında yapılmış olan bir tespit ve mahkemece alınmış olan bir kök bir de ek rapor bulunduğunu, buradaki tespit ve değerlendirmeler ile dosyanın sonuçlandırılmasını talep ettiklerini, istenilen şekilde makinenin monte edilerek çalıştırılmasının mümkün olmadığını belirttiği; davacı vekilinin bu beyanı dikkate alınarak uyuşmazlık konusu makinenin ek raporda belirtildiği şekilde incelenmesi yönünde kurulan ara karardan dönülmesine, tespit raporundaki tespitlerle yetinilerek dosyanın mevcut hali ile karara bağlanmasına karar verilmiştir. 6098 sayılı Borçlar Kanununun 219. Maddesinde konuya ilişkin yasal düzenleme “Satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur” şeklindedir. Malın ayıplı olması halinde alıcıya tanınan haklar 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesinde düzenlenmiştir. Madde 227: "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, 2-Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, 3-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, 4-İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme, Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hakim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise; alıcı ancak, sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." Yasal düzenleme açıklanan şekilde olup dosya kapsamına göre, davacı yanın seçimlik hakkını sözleşmeden dönme ve malın iadesi olarak kullandığı anlaşılmıştır. Satıma konu ... marka hamur inceltme, yufka/lavaş açma, kesme ve pişirme makinesinin davacı yana satımı gerçekleştirilip teslim edildikten dört ay sonra mahkemece yapılan keşif neticesinde düzenlenen tespit raporunda faal olmadığının, elektrik ve mekanik arızaları olduğunun, pişirim bölümünde brülörün bağlı olmadığının tespit edildiği, bu haliyle makinenin ayıplı olduğunun kabul edilmesi gerektiği, davacı yanın ayıp sebebiyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talebinin makineden beklenen faydanın sağlanamaması sebebiyle yerinde olduğu sonuç ve kanaatiyle davacı yanın davasının kabulüne, taraflar arasında 130.000,00TL bedelle satışı gerçekleşen ... Marka Tam Otomatik Yufka/Lavaş Açma ve Pişirme Makinesinin ayıplı olduğu tespit edilmekle masrafı davalıya ait olmak üzere davacı tarafça makinenin davalıya iadesine, makinenin bedeli olarak verilen çek bedellerinin ve havale ile gönderilen tutarın davalıdan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜ İLE, 1-Taraflar arasında 130.000,00TL bedelle satışı gerçekleşen ... Marka Tam Otomatik Yufka/Lavaş Açma ve Pişirme Makinesinin ayıplı olduğu tespit edilmekle masrafı davalıya ait olmak üzere davacı tarafça makinenin davalıya iadesine, 2-a-Davacının ... ait ... numaralı 30.000,00TL çek sebebi ile ödemiş olduğu 30.000,00TL'nin ödeme tarihi olan 31/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, b-Davacının ... ait ... numaralı 25.000,00TL çek sebebi ile ödemiş olduğu 25.000,00TL'nin ödeme tarihi olan 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, c-Davacının ... ait ... numaralı 25.000,00TL çek sebebi ile ödemiş olduğu 25.000,00TL'nin ödeme tarihi olan 01/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, d-Davacının ... ait ... numaralı 28.000,00TL çek sebebi ile ödemiş olduğu 28.000,00TL'nin ödeme tarihi olan 30/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, e-Davacı tarafça davalıya havale ile gönderilen 22.000,00 TL nin ödeme tarihi olan 13/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken 8.880,30TL karar ve ilam harcından peşin alınan 717,26TL harç ile 1.502,81TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 6.660,23TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.360,00TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Davacı tarafından yatırılan 717,26TL peşin harç, 59,30TL başvuru harcı, 8,50TL vekalet harcı ile 1.502,81TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.287,87TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından sarf edilen 1.548,20TL tebligat ve posta gideri ile 2.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.548,20TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 5-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 20.800,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/07/2024 Katip Hakim e-imzalı e-imzalı