Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/717 E. 2025/285 K.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/717 Esas - 2025/285 Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : 2023/717 Esas KARAR NO : 2025/285 HAKİM : .... KATİP : .... DAVACI : .... VEKİLLERİ : Av. .... Av. .... Av. .... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/11/2019 KARAR TARİHİ : 30/04/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 05/05/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin aradaki ticari ilişki sebebiyle ... Şübesine ait ... nolu, 30.11.2019 vade tarihli 40.000,00 TL tutarlı çeki davalıya verdiğini ancak davalının çek karşılığı olan mermer teslimini gerçekleştirmediğini, çek nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir. YANIT : Davalı Vekili ; Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği halde duruşmaya katılan olmadığı gibi cevapta verilmemiştir. DELİLLER : -Davacı kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporu, -Tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, davacı tarafından davalıya daha sonra teslim edilecek ürünlerin bedeline karşılık olmak üzere verilen ve çek karşılığı olan ürünlerin gönderilmediği iddiasına dayanan menfi tespit ve yapılan ödeme yönünden istirdat istemine ilişkindir. Davacı tarafın iddiasına göre, taraflar arasında ticar ilişki mevcut olup, bu ticar ilişki kapsamında davalı tarafından davacıya daha sonra teslim edilecek ürün bedellerine karşılık olmak üzere peşin ödeme amacıyla .... Şübesine ait ... nolu, 30.11.2019 vade tarihli 40.000,00 TL tutarlı çek ve ... nolu 15.000,00 TL tutarlı çekler verilmiştir. Davacımız davalı tarafından .... Şübesine ait ... nolu, 30.11.2019 vade tarihli 40.000,00 TL tutarlı çekin karşılığı olarak davalı tarafından kendisine ürün teslimi yapılmadığını, bu nedenle 1 adet çekin bedelsiz kaldığını belirtip, bu çek nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, çek nedeniyle yapılmış ödemenin ise davalıdan geri alınmasına karar verilmesini istemektedir. 6098 sayılı BK'ya göre, alım satım ilişkisi kural olarak peşin gerçekleşmektedir. Bedelin ödendiği anda ürününde teslim alındığı kabul edilmektedir. Ayrıca nakit, çek yada senet verilmek suretiyle ödeme yapılması veya havale ile para gönderilmesi halinde bu ödemelerin daha önce oluşan borcun sona erdirilmesi amacıyla yapıldığı kural olarak kabul edilmektedir. Bunun aksinin ispat edilmesi mümkündür. Somut olayda olduğu gibi davacının davalı ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu, davaya konu edilen çekin ticari ilişki kapsamında davalıya daha sonra teslim edilecek ürün bedellerine karşılık peşin ödeme amacıyla önceden verildiğini, davalının üstlendiği ürün teslimi yükümlülüğü yerine getirmediğini kanıtlaması gerekmektedir. Davacının toplanan delilleri ile taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, bu ticari ilişki kapsamında davalının daha sonradan davacıya teslim edeceği ürünler karşılığı davacının davaya konu ettiği çeki peşin ödeme amacıyla verildiği, davalının ürün teslimini gerçekleştirmediğinin usulüne uygun deliller ile kanıtlanamadığı, bu nedenle açılan menfi tespit davası ile istirdat davasının reddine yönelik Mahkememizce verilen .... sayılı kararın .... Dairesi'nin 05/10/2023 tarih, .... sayılı kararı ile "....Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez. Davacı yan dava konusu çekin avans olarak verildiği, mal teslim edilmediği iddiasına dayanmış olup davacının iddiasının kesin delillerle kanıtlanması gerektiği, bu kapsamda yazılı delil sunamadığı anlaşılmışsa da davacının yemin deliline de dayandığı görülmekle mahkemece davacıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu durumda, davacının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasın....." kaldırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın mahkememize gönderilip, yukarıdaki esası almış, davacı yana yemin delili hatırlatılmış ve davacı tarafından sunulan yemin metni davalı ikametgahı adresi dikkate alınarak talimat mahkemesine gönderilmiş, davalı şirket yetkilisi adına çıkartılan davetiyenin tebliğine rağmen davalı şirket yetkilisinin duruşma salonunda hazır olmadığı, anlaşılmakla davacının yemine konu hususları ıspat etmiş olduğunun kabulü gerekmiştir. Bu kapsamda davacı tarafından verilen çekin ürün karşılığı davalı yana verildiği ve ürünlerin davacı yana teslim edildiğinin davalı tarafça ıspat edilmesi gerektiği, davalı yanca bu hususta herhangi bir delil sunulmadığı, bu nedenle davanın kabulünün gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kabulü ile, Davacının, .... Şubesi'nden verilme 30/11/2019 vade tarihli 40.000,00 TL bedelli ... numaralı çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, 40.000,00 TL'nin 02/12/2019 ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 2.732,4‬0 TL harçtan peşin alınan 683,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.049,3‬0 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 2.007,5‬0 TL yargılama giderinin (harçlar dahil) davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair, davacı vekili Av. .... 'nun (e-duruşma) yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/04/2025 Katip .... ¸e-imzalıdır. Hakim .... ¸e-imzalıdır. Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.