Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/107 E. 2023/801 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/107 Esas - 2023/801 TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/107 KARAR NO : 2023/801 BAŞKAN :..... ÜYE : ..... ÜYE : ..... KATİP : ..... DAVACI : ..... VEKİLLERİ : Av. ..... Av. ..... DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. ..... İHBAR OLUNAN : ... ... -..... DAVA : Tazminat / Haksız Fiilden Kaynaklı DAVA TARİHİ : 19/02/2020 KARAR TARİHİ : 16/11/2023 KARAR Y.TARİHİ : 13/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin, ... bulunan ve ... (...) ..... sınırlarında yer alan ... Barajı'nı işlettiğini, davalı şirketin ise aynı havzada ... Barajı'nın membasında bulunan ..... Barajları'nı işlettiğini, 6446 sayılı ... hükümlerine göre düzenlenen ..... Üretim Faaliyetlerinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında müvekkil şirket ile ... arasında ..... (...) ..... Tesisinin Su Kullanım Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Anlaşma imzalandığını, müvekkil şirketin lisans sahibi olduğu ve işletme halinde bulunan ... Barajı'nda 2017 yılının Ağustos ayından itibaren enerji üretiminde düşüş yaşandığını ve bu durumun devam etmesi üzerine enerji kaybının nedeninin anlaşılması için çalışmalar yapıldığını, müvekkili şirketin önce kendi işlettiği barajın günlük ortalama debi verilerini 19/01/2018 tarih ve 1769 sayılı ve ..... kayıtlı başvurusuyla D..... istediğini, ardından, aynı havzada ve memba tarafında bulunan diğer iki barajın verilerini elde etmek için ... 'ne 08/02/2018 tarih ve ..... sayılı başvuruyu yaparak; “... Barajı ve ..... ile ilgili olarak geçmiş dönem üretilen enerji değerlerinin kontrolü ve önümüzdeki dönem enerji üretimlerinin tahmini için ... üzerinde bulunan ..... Numaralı ... 'na ait 2017 Ekim ve sonrası için günlük akım değerlerinin ve kurum (...) ile yatırımcı firma arasında düzenlenen protokoller çerçevesinde su tutulan ... ve ..... 'na ait tesis karakteristik bilgileri, su tutma programı ile su tutma dönemi içerisinde kaydedilen rezervuar bilgilerinin kendilerine verilmesinin talep edildiğini, bu başvuruya, ... verdiği ..... sayılı cevabi yazıda; Davalı Şirket” in 09/08/2017 tarihli yazı ile ...'ye; ...'nın geçici kabul aşamasına gelmesi sebebiyle 20/08/2017 tarihinden itibaren su tutmaya başlanacağını ve aşamalar halinde gerçekleştirilecek olan su tutma işleminin 07/02/2018 tarihinde sona ereceğini bildirdiğinin anlaşıldığını, böylece ..... 'nın karakteristik bilgileri ile su tutma programının öğrenildiğini, hem kendi durumunu hem de aynı havzadaki diğer iki barajın bilgilerini öğrenen müvekkil şirket, ..... 'ne 17/04/2018 tarihli başvuruda ..... ve ... Barajları'nın su kullanım hakkı anlaşmalarına uygun olarak işletilip işletilmediğinin denetlenmesi ve gerekli tüm tedbirlerin alınmasının talep edildiğini, ... ... , 17/04/2018 tarih ve ..... sayılı yazı ile davalı şirkete hem yükümlülüklerini hatırlattığını hem de hatalı işletme nedeniyle doğacak maddi, manevi her türlü zarardan sorumlu olacağı uyarısında bulunduğunu, muhataplarca herhangi bir tedbir alınmaması, su kullanım anlaşmasına aykırı uygulamaların sonlandırılmaması ve işletme programına aykırı olarak su tutmaya devam edilmesi sebepleriyle davalıya ihtarname tebliğ edildiğini, müvekkili şirket tarafından, alınan raporda, ... Barajı'nda enerji kaybı meydana geldiğinin ve bu kaybın finansal değerinin 7.613.500,00.- TL olduğunun tespit edildiğini, davalı şirket tarafından yapılan planlanma neticesinde hatalı bir su tutma programı hazırlandığını ve su tutma süresinin 117 günlük bir periyoda yayıldığını, buna ek olarak davalı şirketin 117. günün sonu olan 07/02/2018 tarihinde sona ereceği bildirilen su tutma programına riayet etmediğini, ..... 09/03/2018 tarihinde bir heyetle gelerek barajın kabule hazır olduğuna dair tutanak tuttuğunu ve durumu ... ...'ne sunduğunu, ...'ten gelen heyetin 09/04/2018- 11/04/2018 tarihlerinde incelemeleri yaparak geçici kabul işleminin tamamlandığının belirtildiğini, ...'den temin edilen su tutma programına göre, davalı şirket 20/08/2017- 07/02/2018 tarihleri arasında su tutma işleminin yapılacağının bildirildiğini, ancak davalının cevaben gönderdiği ihtarnameden geçici kabul işlemlerinin su tutma işleminin biteceği bildirilen 07/02/2018 tarihinde geçici kabul işlemlerinin famamlanmadığı aksine Nisan ayına kadar devam eden geçici kabul çalışmaları nedeniyle su tutulmaya devam ettiğinin anlaşıldığını, davalı tarafın kendi ihtarnamesinde su tutma programına uyulmadığını kabul ettiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla enerji üretim kaybından kaynaklı 7.613.500,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süreleri geçtikten sonra açıldığını, davacının dava dilekçesinde enerji kaybı yaşadığı tarihin 2017 yılı Ağustos ayında olduğunu beyan etmiş olup hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süreleri geçtikten sonra iş bu davayı açtığını, davacı taraf, su tutma programına aykırı olarak barajın işletildiği iddiası ile, 17/04/2018 tarihinde ...'ye başvuruda bulunduklarını ifade ettiğini, ancak bu tarihten 2 ay önce su tutma programının tamamlandığını, davacı firmanın Şubat ayında tamamlanan su tutma programına Nisan ayında uymadıklarına dair müracaat etmesinin anlaşılır olmadığı gibi anılan tarihlerde su tutmanın tamamlandığından haberleri olmadığı sonucunu doğurduğunu, ... tarafından müvekkilinden enerji kaybına yol açmadan üretim yapılması istendikten bir kaç gün sonra tesisin Nisan ayında üretime geçtiğini, diğer anlatımla su tutma tamamlandıktan 2 ay sonra üretime geçildiğini, söz konusu iki ay suresince ... yetkililerinin tesisin kabulüne gelmelerinin beklendiğini, ancak yoğunluk ve programa alma gibi etkenlerle ... yetkililerin 2 ay sonra gelmesinde müvekkilinin kusuru olmadığını, davacı tarafça Nisan-2018 tarihinden sonra firmalarına istinaden su bırakılmadığı iddiasının yersiz olduğunu, ilgili dönemin feyezan dönemi ve bırakılan su miktarının oldukça fazla olduğunu, bırakılan su miktarına ilişkin rakamların ... 'nden talep edilebileceğini, davacı yanın müvekkili ile ilgili dilekçe ve yazışmaların nasıl elde edildiğini açıklanması gerektiğini, kimlerden nasıl temin ettiklerinin açıklanması halinde ilgili kişi ve kurumlar hakkında suç duyurusunda bulunacaklarını, su tutma programındaki sapmanın sadece 12 gün olduğunu ve bunun davacı firma tarafından da kabul gördüğünü, 12 günlük sapmanın çok kısa bir dönem olduğunu, müvekkili firmaya ait olan bu havzadaki iki barajın da bu durumdan etkilendiğini, davacı tarafın su tutma programı ile ilgili herhangi bir zararı olmayıp esas zararlarının sebebi, kendi barajlarının işletmesinden ve yaz dönemine düşük su seviyesi ile girmelerinden kaynaklandığını beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 4. Tarafların üzerinde anlaştıkları her hangi bir vakıa bulunmadığı anlaşılmaktadır. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 5. Uyuşmazlık; davalının işletimindeki ... Barajında su kullanım hakkı, memba ve mansap projelerine aykırı hareket ederek davacının işletimindeki barajda üretim kaybına neden olup olmadığı, bu kapsamda bir zarar oluşup oluşmadığı, oluşan zararın davalının sorumluluğunda olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 6. Davacı ile ... ... arasında imzalanan ..... (...) ..... Su Kullanımı Hakkı ve işletme Esaslarına İlişkin Anlaşmanın incelenmesinde; anlaşmanın, 21.02.2015 tarih ve 29274 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" hükümlerine istinaden ve 16.04.2015 tarih ve ..... sayılı ... Kurulu Karan uyarınca ... (...) Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin toplam kurulu gücünün 86,704 MWm / 84,681 MWe olarak tadil edilmesinin uygun bulunması nedeniyle düzenlendiği; anlaşmanın 3. Maddesinde; ..... ili sınırlan içinde elektrik enerjisi üretimi amacıyla şirket tarafından inşa edilecek 86,704 MWm / 84,681 MWe kurulu gücündeki ... (...) Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin, lisansın geçerli olduğu süredeki su kullanımına ilişkin işletme esaslarını belirleyeceği; "Şirketin Yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinde; Hidroelektrik enerji üretim tesislerinin bulunduğu bölgenin havza gelişimine paralel olarak ... tarafından yürütülmekte olan çalışmalar çerçevesinde, havzadaki mevcut, inşa halinde ve mutasavver projeler (kesin proje, planlama, master plan, ön inceleme ve ilk etüt) kapsamında içme-kullanma, turizm ve endüstri suyu temini, sulama, taşkın koruma ve enerji maksatları ile bunların dışında olabilecek başka maksatlara yönelik olarak diğer kuruluşlara ve tüzel kişilere tahsis edilecek suların miktar ve zamanlamasını belirleyecek olan işletme planlarının ... tarafından yapılacağı ve şirkete bildirileceği, şirketin bu planlara uymakla yükümlü olduğu, şirketin, dere yatağının su alma yeri mansabında doğal hayatın idamesini sağlayacak ve bu kesimde su haklarını karşılayacak miktardaki suyu kesintisiz ve dalgalanma yapmadan yatağa bırakacağı, doğal hayat için dere yatağına bırakılacak suyun miktar ve zamanlaması, kurulacak hidroelektrik enerji üretim tesisleri ile ilgili şirket tarafından hazırlanarak ..... onay alınacak olan ..... raporunun, Proje Tanıtım Dosyası'nda belirleneceği ancak, doğal hayatın devamı için mansaba bırakılacak su miktarı projeye esas alınan son on yıllık ortalama akımın en az %10 u olacağı, ..... raporu sürecinde ekolojik ihtiyaçlar göz önüne alındığında bu miktarın yeterli olmayacağının belirlenmesi durumunda miktarın artırılabileceği, belirlenen bu miktara mansaptaki diğer teessüs etmiş su haklarının ayrıca ilave edilecek ve kesin proje çalışmaları belirlenen toplam bu miktar dikkate alınarak yapılacağı, nehirde son on yıllık ortalama akımın %10'undan daha az akım olması halinde suyun tamamının doğal hayatın devamı için mansaba bırakılacağı; 5. Maddesinde; Hidroelektrik enerji üretim tesislerinin, ... tarafından belirlenecek memba ve mansap projelerindeki su kullanımı paternine göre işletileceği; 6. Maddesinde; mücbir sebepler, tabii afetler ve jeolojik sebeplerle meydana gelebilecek hasarlar sonucu bir üretim tesisinin üretim dışı kalması halinde üretimde ve enerji üretimi maksatlı taşınmazlar ile bunların mütemmim cüzlerinde oluşacak her türlü zararın şirkete ait olacağı; 7. Maddesinde; şirket tarafından işletilecek olan hidroelektrik üretim tesisinin işletme dışı kalması halinde hidroelektrik üretim tesisinin mansabında bulunan projelerin ve çevresel değerlerin su ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlayacak tedbirlerin şirketçe alınacağı; 8. Maddesinde; şirketin kuracağı hidroelektrik enerji üretim tesislerini mansap şartlarına uygun olarak işleteceği, üretim tesisinden bırakılan suyun ... ve üçüncü şahıslara ait tesislere zarar vermesine yol açacak işletme şekillerinin tatbik edilemeyeceği, şirkete ait üretim tesisinin inşası ve işletiminden kaynaklanacak her türlü hasar ve zararlardan üçüncü şahıslara karşı da şirketin sorumlu olacağı; 10. maddesinde; depolamalı hidroelektrik santrallarda su tutma safhasında, mansaptaki su hakları ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak ... tarafından belirlenecek miktardaki suyun, şirket tarafından dere yatağına bırakılacağı, aksi takdirde doğacak bütün zararlardan şirketin sorumlu olduğu; 13. maddesinde; çeşitli sebeplerle santrala az su gelmesi halinde suyun az olduğu süre içerisinde üretim tesisinin çalıştırılamaması veya öngörülenden az enerji üretilmesi durumuna ait bütün risk ve sorumlulukların şirkete ait olduğu, şirketin yatırım öncesi bu konulan incelediği ve projesini buna göre geliştirdiğinin kabul edileceği hususlarının düzenlendiği anlaşılmıştır. 7. ...'nin davalı şirkete hitaben yazmış olduğu 17/04/2018 tarihli yazının incelenmesinde; Su Kullanım Anlaşmasının 8. Maddesinde yer alan “Şirket kuracağı hidroelektrik enerji üretim tesislerini mansap şartlarına uygun olarak işletecektir. Üretim tesisinden bırakılan suyun ... ve üçüncü şahıslara ait tesislere zarar vermesine yol açacak işletme şekilleri tatbik edilemez. Şirkete ait üretim tesisinin inşası ve işletiminden kaynaklanacak her türlü hasar ve zararlardan üçüncü şahıslara karşı da şirket sorumlu olacaktır.” ve aynı anlaşmanın 5. Maddesinde “Hidroelektrik enerji üretim tesisleri, ... tarafından belirlenecek memba ve mansap projelerindeki su kullanımı paternine göre işletilecektir.” ibarelerine göre, tatbik edilen ve edilecek olan hatalı işletme şekillerinde doğacak maddi ve manevi zarardan şirketlerinin sorumlu olacağı, taraflarınca enerji kaybına yol açmayacak şekilde üretim yapılması, günlük su seviyeleri ve üretim miktarlarının düzenli olarak ...'ne iletilmesinin istenildiği anlaşılmıştır. 8. ...'nin davacı şirkete hitaben yazdığı 27/06/2018 tarihli yazının incelenmesinde; söz konusu şirkete gerekli uyarıların yapıldığının bildirildiği ve ekinde uyarı yazısının davacı şirkete gönderildiği görülmüştür. 9. Davacı yanca keşide edilen ..... . Noterliğinin ..... yevmiyeli 20/07/2018 tarihli ihtarnamesinin incelenmesinde; ... Santralinin süresinde devreye alınmaması nedeniyle Nisan, Mayıs aylarında gelen suyun depolanamadığı, mansaptaki ... Barajının Nisan - Mayıs aylarında enerji üretebileceği suyu değerlendiremediğini ve enerji kaybı oluştuğunu, alınan uzman görüşü raporuna göre sadece ... Barajının 20/08/2017 - 07/02/2018 tarihleri arasında yapılmış olması gereken devreye alma çalışmalarının doğru planlanmaması ve tesisin bildirilen tarihlerde işletmeye alınmaması nedeniyle müvekkilinin yaşadığı enerji üretim kaybının 27,95 GWh olup, bu kaybın finansal karşılığının 7.826.000,00-TL. Olduğunun bildirilerek 10 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği görülmüştür. 10. Davalı yanca keşide edilen .... Noterliğinin ... yevmiyeli 02/08/2018 tarihli ihtarnamesinin incelenmesinde; ... Barajının bahse konu tarihlerde işletmede olmadığı, barajın geçici kabulünün ... tarafından yapılacağı, su tutma programına göre 20/08/2017 tarihinde su tutma işlemlerine başlanıldığı, ...'nin geçici kabul yapabilmesi için barajın dolusavağından su bırakılabilecek kota kadar dolması gerektiği, 19/02/2018 tarihinde ...'ye geçici kabul başvurusunda bulunulduğu, 09/03/2018 tarihinde ...'den geçici kabul heyetinin gelerek geçici kabule hazır hale geldiğinin tespit edildiğini, 09/04/2018 - 11/04/2018 tarihlerinde geçici kabul işlemlerinin tamamlandığı, müvekkilinin hiç su tutmamış olması halinde gelen suyun hepsinin ..... barajına da geleceği, bu durumda feyezan öncesi suyu savaklamak zorunda kalınacağı, aynı mansapta bulunan ... ...'te enerji üretiminin arttığı, dolayısıyla aynı suyu kullanan ... Barajının da enerji üretiminin artmış olması gerektiği, 20/08/2017 - 07/02/2018 tarihleri arasında yapılan çalışmalarda hata olmadığı, ... tarafından uygun görülen plan dahilinde yürütüldüğünün bildirildiği görülmüştür. 11. ...'nin 12/11/2020 tarihli yazısının incelenmesinde; bahse konu barajlar planlanırken ... varmış gibi planlama yapıldığı, ..... halen yapılmadığı için ... yıllık geçen su miktarında bir azalış olmadığı, ..., ... ve ... Barajlarının şu anki duruma göre su savaklamasının doğal olduğu, ... yapıldıktan sonra bahse konu barajların su miktarında bir miktar düşüş yaşanacağı ancak halihazırdaki durumda bu üç tesisin üretim kaybının sözkonusu olmadığının bildirildiği görülmüştür. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 12. Dava, haksız fiil nedeni ile uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. 13. Davacı yanın iddiası davalının işletimindeki ... Barajında su kullanım hakkı, memba ve mansap projelerine aykırı hareket ederek davacının işletimindeki barajda üretim kaybına neden olduğuna yöneliktir. 14. Bu iddianın değerlendirilmesi bakımından sözleşme ve Yasal düzenlemelerin öncelikle ele alınması gerekmektedir. 15. Su Yapıları Denetim Hizmetleri Yönetmeliği'nin 22. maddesi “Geçici kabulün yapılabilmesi için yatırımcı, su yapısının projesine, fen ve sanat kaidelerine uygun olarak bitirildiğini belirtir geçici kabul talep yazısını, tesislerin öngörülen bitim tarihinden en az onbeş gün önce ilgili ... 'ne sunar. ... gerek görmesi durumunda işin kabule hazır olup olmadığı konusunda ..... 'nin yazılı görüşünü alır. ... tarafından uygun görülmesi durumunda belirli ünitelere ait kısmi geçici kabul yapılabilir. Kabullerde 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği esas alınır. Geçici kabulü yapılmayan tesis işletmeye açılamaz.” düzenlemesini içermektedir. ... tarafından ilgili yapının geçici kabulünün yapılabilmesi için rezervuar işletim kotunun maksimum işletim kotunun üstünde olması aranmaktadır. Ayrıca, dolu savak yapısında ilgili kontrollerin yapılabilmesi için dolu savaktan su geçirilmesi gerekmektedir. 16. Su Kullanımı Hakkı Anlaşması 8. maddesinde “Şirket kuracağı hidroelektrik enerji üretim tesislerini mansap şartlarına uygun olarak işletecektir. Üretim tesisinden bırakılan suyun ... ve üçüncü şahıslara ait tesislere zarar vermesine yol açacak işletme şekilleri tatbik edilemez. Şirkete ait üretim tesisinin inşası ve işletiminden kaynaklanacak her türlü hasar ve zararlardan üçüncü şahıslara karşı da şirket sorumlu olacaktır.” hükmü yer almaktadır. Geçici kabul işlemlerinin tamamlandığı 11/04/2018 tarihinden 18/02/2019 tarihine kadar ... ve hidroelektrik santrallerinde mansap şartlarına uygun olarak işletildiği ..... . ...'nün 12/11/2020 tarihli yazısından anlaşılmaktadır. 17. Su Kullanımı Hakkı Anlaşması 10. maddesinde “Depolamalı hidroelektrik santrallarda su tutma safhasında, mansaptaki su hakları ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak ... tarafından belirlenecek miktardaki su, şirket tarafından dere yatağına bırakılacaktır. Aksi takdirde doğacak bütün zararlardan şirket sorumludur.” hükmünün yer aldığı görülmüştür. 11.04.2018 tarihli Geçici Kabul Tutanağından anlaşılacağı üzere ... ve hidroelektrik santrallerinde su tutma safhasında, mansaptaki su hakları ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak ... tarafından belirlenen miktardaki su, şirket tarafından dere yatağına bırakıldığı anlaşılmaktadır. 18. Su Kullanımı Hakkı Anlaşması 17. maddesi “Ölçüm istasyonunda sağlıklı ölçüm yapılamamasından veya çalıştırılmamışından dolayı mansap projeleri ile çevresel akış için gerekli suyun yeterli miktarda verilememesinden, kesintili verilmesinden veya taşkın yaratacak şekilde ani olarak bırakılmasından dolayı oluşabilecek her türlü zarar ve ziyandan şirket sorumludur.” şeklindedir. Geçici kabul işlemlerinin tamamlandığı 11/04/2018 tarihinden 18/02/2019 tarihine kadar ... ve hidroelektrik santrallerinde mansap projeleri için gerekli suyun yeterli miktarda verildiği veya taşkın yaratacak şekilde ani olarak bırakılmadığı ..... 'nün 12/11/2020 tarihli yazısından anlaşılmaktadır. 19. Davalı şirketin dava dosyasında bulunan Su Tutma Programına göre 23/08/2017 tarihinden itibaren gelen suyun yarısının mansaba bırakılacağı barajın tamamen dolma tarihinin de yaklaşık olarak 07/02/2018 olacağı belirtilmektedir. Dava dosyasında davacı tarafından sunulan 2019 Ocak ayında ..... tarafından hazırlanan “... ve ... Barajları Su Tutulma Süreçlerinin ... Enerji Üretimine Etkileri” başlıklı uzman görüşü Tablo 5'de Ocak 2017- Şubat 2018 arasında ... Barajına gelen akımlar ve su tutma süresince ...'ndan ...'ne bırakılan su değerleri verilmiştir. Bu tablo incelendiğinde ...'na Ağustos 2017-Şubat 2018 tarihleri arasında gelen toplam hacmin 178,72 hm3 olduğu aynı dönemde ...'ndan ... Barajı'na bırakılan toplam hacmin ise 83,79 hm3 olduğu görülmektedir. Dolayısıyla ...'ndan ... Barajı'na bırakılan toplam hacmin, ...'na gelen toplam hacme oranı 447 civarında olmaktadır. Bu değerin de su tutma programında verilen değere yakın olduğu görülmektedir. 20. Yine ... Barajı'nın savakladığı toplam hacim bilgileri, davacı tarafından sunulan dava dosyasında bulunan 2019 Ocak ayında ..... tarafından hazırlanan “... ve ... Barajları Su Tutulma Süreçlerinin ... Enerji Üretimine Etkileri” başlıklı uzman görüşü Tablo 2'de verilmektedir. Bu tabloya göre Nisan ve Mayıs aylarında savaklanan toplam su hacimleri yaklaşık olarak; 2015 yılında 92.3 milyon m3, 2016 yılında 176,8 milyon m3, 2017 yılında 38,1 milyon m3 ve 2018 yılında ise 25,2 milyon m3'dür. Bu verilerden anlaşıldığı üzere, Nisan ve Mayıs aylarında suyun savaklanması sadece 2018 yılına özgü bir durum olmayıp ... barajının işletmede olmadığı 2015, 2016 ve 2017 yıllarının aynı aylarında da su savaklandığı gözükmektedir. Ayrıca 2018 yılının Nisan-Mayıs aylarında savaklanan su miktarlarının diğer yıllardan düşük olduğu da anlaşılmaktadır. Bununla birlikte . ...'nün 12/11/2020 tarihli yazısında “2018 yılı için ... ve ... işletme programına uymuşlardır” ifadesi yer almaktadır. Ayrıca yine aynı yazıda “...'nin halihazırdaki mevcut akım değerleri ve söz konusu tesislerin işletme programları dikkate alındığında bugün için herhangi bir tesisisin üretim kaybı söz konusu olmadığı” belirtilmiştir. Dolayısıyla 11/04/2018 tarihinden geçici kabulü yapılan ...'nın bu tarih sonrasında işletme programına uymadığı yorumu eldeki verilere göre yapılamayacağı kanaati oluşmuştur. 21. Ayrıca davacı tarafından, dava dosyasında 2019 Ocak ayında ..... tarafından hazırlanan “... Su Tutulma Süreçlerinin ..... Enerji Üretimine Etkileri” başlıklı uzman görüşünde ... Santrallerinin işletmeye geçtikten sonraki Mayıs 2015- Mart 2019 yılları arasındaki enerji üretim miktarları verilmiştir. Bu tablo incelendiğinde, 2017 yılında enerji üretimindeki ilk ciddi düşüşün Ağustos ayında değil su tutma periyodu öncesindeki Haziran ayında olduğu görülmektedir. Bu düşüş 2017-Temmuz ayında da devam etmiştir. Ayrıca yine aynı tablodan, ... Barajının su tutması öncesindeki 2017 yılı Haziran ve Temmuz ayları enerji üretimleri, verisi bulunan 2015, 2016 ve 2018 yıllarının aynı aylarıyla kıyaslandığında en düşük seviye kaldığı anlaşılmaktadır. Yani, 2017 yılındaki düşük enerji üretimi durumu, ... barajındaki su tutma periyodu başlangıcından önceki Haziran ve Temmuz aylarında da bulunmaktadır. Dolayısıyla enerji üretimindeki düşüşün 2017 yılının Haziran ayında başladığı ve yukarıda bahsedilen ilgili Tabloya göre değerlendirdiğinde Ağustos ayından itibaren enerji üretiminde düşüşün başlamadığı değerlendirilmiştir. 22. Su Kullanımı Hakkı Anlaşması 34. maddesi “... (...) ...'in kurulu güç tespitinde ve işletme çalışmalarında memba ve mansap su hakları açısından ... ve ..... kotu ve çıkış akımlarına göre işletilmesi ve ... ve ... giriş akımlarını asgari temin edecek şekilde işletme çalışması yapılması gerekmektedir.” hükmünü havi olup ..... 'nün 12/11/2020 tarihli yazısından da davalı tarafın Su Kullanımı Hakkı Anlaşması 34. maddesine uyduğu anlaşılmaktadır. 23. ... tesisi Geçici Kabul için gerçekleştirilen Su Tutma Dönemi (20 Ağustos 2017-11 Nisan 2018) için yapılan incelemede: ... mansabında bırakılan debi değerleri ve rezervuar işletim koşulları Su Yapıları Denetim Hizmetleri Yönetmeliği'nin 22. Maddesi ve 11.04.2018 tarihli Geçici Kabul Tutanağı ve dava dosyasında Ek-10'da davacı tarafından sunulan 2019 Ocak ayında ..... tarafından hazırlanan “..... Su Tutulma Süreçlerinin ... Enerji Üretimine Etkileri” başlıklı rapor kapsamlarında değerlendirilmiştir. 24. ...'nın Geçici kabul için su tutmanın tamamlandığı 19 Şubat 2018 ve ... tarafından Geçici kabulün yapıldığı Nisan 2018 safhasında, rezervuarın taşkın kotunda çalıştırılması ve 20.08.2017- 11.04.2018 döneminde mansaba bırakılan debi miktarlarının; Su Yapıları Denetim Hizmetleri Yönetmeliği'nin 22. maddesi ve 11.04.2018 tarihli Geçici Kabul Tutanağı kapsamında bir gereklilik olduğu kanaati oluşmuştur. Su tutma süresi baraja akarsu tarafından getirilecek debi miktarının ve rezervuar geometrisinin fonksiyonu olduğundan; rezervuar su tutma süresini kesin olarak hesaplamak mümkün değildir. Dolayısıyla, ...'nda 20.08.2017-19.02.2018 arasındaki zaman periyodunda gerçekleşen su tutma için Su Yapıları Denetim Hizmetleri Yönetmeliği ve Su Kullanımı Hakkı Anlaşmasına aykırı bir eylem olmadığı kanaati oluşmuştur. 25. Davacının ikinci olarak şikayette bulunduğu 11 Nisan 2018-18 Şubat 2019 ... işletme dönemi için yapılan incelemede; dava dosyası Ek-10'da davacı tarafından sunulan 2019 Ocak ayında ..... tarafından hazırlanan “... Barajları Su Tutulma Süreçlerinin ... Enerji Üretimine Etkileri” başlıklı rapor ve Su Kullanım Hakkı Sözleşmesi kapsamında yapılan değerlendirmede, ..... 'nün 12/11/2020 tarihli yazısındaki “2018 yılı için ... ve ... işletme programına uymuşlardır” ve “...'nin halihazırdaki mevcut akım değerleri ve söz konusu tesislerin işletme programları dikkate alındığında bugün için herhangi bir tesisisin üretim kaybı söz konusu olmadığı” ifadelerine dayanarak davalının söz konusu dönemde Su Kullanım Hakkı Sözleşmesinin ilgili maddelerine aykırı bir eylemi ve ... ve ... barajlarının işletiminden kaynaklı ... Barajında bir üretim kaybı olmadığı anlaşılmıştır. 26. Bu kapsamda davalı tarafın, Su Kullanımı Hakkı Anlaşması 5. maddesinde bulunan “Hidroelektrik enerji üretim tesisleri, ... tarafından belirlenecek memba ve mansap projelerindeki su kullanımı paternine göre işletilmelidir” şartına uyduğu, Devlet Su İşleri 24. ...'nün 12/11/2020 tarihli yazısından anlaşılmaktadır. 27. Sonuç olarak yukarıda açıklanan gerekçelerle; Mahkememizce 2 ayrı heyetçe yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporların birbiri ile aynı yönde olduğu, davalı şirketin işletmekte olduğu ... ile uyulması gereken işletme programına aykırı bir eylemin saptanmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir. VI-HÜKÜM 1-Davanın REDDİNE, Karar ve İlam Harcı 2-Asıl davada; 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 269,85.-TL harcın, peşin alınan 130.019,55.-TL harçtan düşümü ile fazla alınan 129.749,70.-TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra istek halinde yatırana iadesine, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 3-Dosya kapsamında yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE, Vekalet Ücreti 5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13/4 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, 6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca ..... bütçesinden karşılanan 1.320,00,-TL arabuluculuk ücretinin, davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ..... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 16/11/2023 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/11/2023 Başkan ..... e-imza Üye ..... e-imza Üye ..... e-imza Katip ..... e-imza NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"