Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/200 E. 2023/639 K.

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/200 Esas - 2023/639 T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA" KARAR ESAS NO : 2022/200 Esas KARAR NO : 2023/639 DAVA : Tazminat ( Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/03/2022 KARAR TARİHİ : 02/11/2023 KARAR YAZIM TARİHİ : 08/11/2023 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, " Tarsus Adana Gaziantep Otoyolunun Bahçe Kavşağı (198+100) Gaziantep Doğu Kavşağı (302-065) Gaziantep Doğu Kavşağı 0+000 9. Bölge Sınırı 41+500 Arasında ve Gaziantep Çevre Otoyolunda Muhtelif Kesimlerin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı Yapım İşi’’nin müvekkili şirketlerce üstlenildiğini, 11/10/2021 tarihinde, sürücü davalı ... sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... Lojistik Ltd. Şti. adına kayıtlı ... plakalı araç ve araca bağlı ... plakalı lowbet araç üzerinde bulunan paletli excavatörün üst kısmı, yapılan köprünün alt kısmına çarpmak suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, zararın meydana gelmesine sebep olan aracın davalı ... Sigorta A.Ş. Ye 112273732 nolu poliçeyle ZMMS sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketlerce üstlenilen işin diğer davalı ... Sigorta A.Ş. ye, İnşaat Bütün Riskler (All Risk) sigortası kapsamında sigortalı olduğunu, kaza neticesi, müvekkili şirketler tarafından yapılan köprünün 9 adet kirişinde ve diğer noktalarında zarar oluştuğunu, zarar nedeniyle çok ciddi malzeme temini, işçilik masrafı, şantiye gideri ve idari sözleşme içinde süre kaybı vb. Zararlar oluştuğunu, zararın tazmini amacıyla davalı her iki sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak bir ödeme yapılmadığını, kazada araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak sonuç alınamadığını, bu nedenle müvekkili şirketlerin uğradığı zararın giderilmesi için iş bu davanın açıldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları ve diğer hakları saklı kalmak kaydıyla oluşan zararın, (malzeme, işçilik, çalışma masrafları vb.) piyasa şartlarıyla belirlenerek, davalılardan tahsiline, sigorta şirketlerinin poliçe şartlarıyla -limitleriyle sorumlu tutulmasına, şimdilik bu zarara karşılık 50.000,00 TL nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç ve araca bağlı ... plakalı lowbet in trafik kaydı üzerine tedbir konulmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... Lojistik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi özetle; usule ilişkin olarak itirazlarını, dava yetkisiz mahkemede açılmış olup HMK'nın 6. Maddesine göre şirketin adresini şoförün adresini ve kaza yeri adresinin Gaziantep olması nedeni ile Gaziantep Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu, esasa ilişkin olarak ta müvekkilleri şirketin yanında çalışan şoförün huzurdaki dava konusu hasarın meydana gelmesinde herhangi bir kusurun bulunmadığını bu nedenle davanın reddi gerektiğini, kusur bulunulmadığından bu nedenle bir ödeme yapılmadığını, davayı kabul etmemek kaydıyla aracın ve dorsesinin ayrı ayrı olmak üzere 3 tane kasko sigortasının bulunduğunu, araç ile dorsenin ... Sigorta'da ve Zurıch Sigortada yapılmış olduğunu, yapılan nakliyatın Emteya Sigorta poliçe ile sigortalı olduğunu, araç- çekicinin ise ZMMS sigortası ... Sigortada yapılmış olduğunu ve bu nedenle davanın ... SİGORTA A.Ş , ZURICH SİGORTA A.Ş VE ... SİGORTA A.Ş' ye davanın ihbarı gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla kazanın oluşumundan kusur oranın tespiti gerektiğini, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden trafik kusur durumu raporu alınması gerektiğini meydana gelen hasar miktarının bilirkişi vasıtasıyla tespiti gerektiğini, talep edilen hasar miktarının fahiş olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek anlamına kaydıyla araç sürücüsünün kusurlu olduğu tespit edilse dahi talep edilen zararların sigorta teminatı kapsamında olup davalı müvekkilleri şirketin sorumluluğu bulunmadığı talep edilen faizi de kabul etmediklerini, faiz başlangıcının ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz olacağının, belirtilen nedenlerle davanın reddini savunmuştur. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi özetle; haksız ve yersiz açılan davanın reddi gerektiğini. Davalı müvekkilleri şirketin sigortalısının kusur oranında poliçe limiti kapsamında sorumlu olduğunu. Hasarın meydana gelmesinde sigortalının hiç bir kusuru bulunmadığının bu nedenle davanın reddi gerektiğini. ... plakalı aracın 18/11/2020 ile 18/11/2021 tarihleri arasında ZMMS ile şirketlerinde sigortalı olduğunu, sorumlunun poliçe teminat miktarı sınırlı olduğunu, kaza itibari ile maddi araç başına azami 43.000,00 TL ile sınırlı olduğunu. Kazanın meydana gelmesinde sigortalısının herhangi bir kusurunun bulunmadığını. Bu nedenle davacı tarafa herhangi bir ödeme yapılmadığını, sigortalısı davalının kusuru bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, davada öncelikle sigortalının kazanın oluşumunda ki kusur oranın tespiti gerektiğini, kusur tespitini Adli Tıp Kurumundan yapılması gerektiğini, meydana gelen hasar miktarının bilirkişi incelemesi ile tespiti gerektiğini, talep edilen şantiye gideri süre kaybı gibi taleplerin ZMMS trafik poliçesi kapsamında teminat dışı olduğunu, bu hususlarda davalı müvekkilleri şirketin sorumluluğu bulunmadığı, dolaylı zararların genel şartların A- 6/K maddesi gereği teminat kapsamı dışında olduğunu, davalı müvekkilleri şirketin temerrüte düşürmemiş olup davacı tarafın faiz ile yargılama gideri vekalet ücreti taleplerini kabul etmediklerini, faizin ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz olabileceğini, belirtilen nedenlerle davanın reddini savunmuştur. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi özetle; köprünün onarımı için hasara sebebiyet veren davalı sürücü ile aracın malikine ait aracın ZMMS trafik sigortasının ... Sigortada olduğunu köprünün inşaat işinin sigortası konumunda ise davalı müvekkili ... Sigorta olduğundan müvekkili şirkete karşıda davacıların talepte bulunduklarını, davalı müvekkili sigorta şirketinin adresinin Ataşehir İstanbul olduğundan yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri yetkili olduğundan dosyanın yetkili ve görevli mahkeme İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından yapılan sigortaya ilişkin poliçe incelendiğinde belirtilen otoyolda bağlantı ve yollarının üst yapı onarım işinin sigortalandığını, ancak konu hasarların poliçe kapsamında ödene bilmesini mümkün olmadığını, asıl sorumluluğun diğer davalılar olduğunu, hasarın diğer davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, tespit edilecek hasar ve tutarda davalı araç sürücüsünü, araç malikinin ve araç trafik sigortacısının sorumlu olması gerektiğini, aksi halde poliçe teminatı kapsamına giren bir hasarın mevcut olup olmadığının incelenmesi gerektiğini, belirtilen köprünün açılıp açılmadığının geçici kabulünün yapılıp yapılmadığının teminat kapsamında kalıp kalmadığının, teminat şartlarının incelenmesi gerektiğini, bakım devresi içerisinde taşın çarpması sonucu oluşan tüm zararların teminat dışında olacağını, belirtilen hususların incelerek uzman bir eksper tarafından oluşturulan ekspertiz raporunda ki incelemelerin değerlendirilmesi gerektiğini, fiziki hasar bulunan 9 kiriş haricinde diğer 8 kirişe ilişkin de talepte bulunulduğunu, ancak talep edilen tutarın faiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından poliçe kapsamında bir ödeme yapılmayacağının açık olduğunu, ancak ispat edilecek olan gerçek zarar ile sorumlu tutulabileceğini bilirkişi incelemesi ile zararın tespit edilmesi gerektiğini, köprü ve viyadük hasarlarında her bir hasarın %10'nu minimum 350.000,00 TL tenzili muafiyet uygulanacağının buna göre hasar bedelinden muafiyet oranı üzerinden tenzil edilmesi gerektiğini, ayrıca faize hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faiz istenilebileceğini, belirtilen nedenlerle davanın reddini savunmuştur. Diğer davalı ...'a usulüne uygun şekilde dava dilekçesi tebliğ edilmesine rağmen cevap vermemiştir. Davalı ... Lojistik şirketi cevap dilekçesinde davanın ... Sigorta A.Ş , Zurich sigorta A.Ş ve ... sigorta A.Ş 'ye ihbarını HMK'nun 61. Maddesine göre talep etmiş olup, ... Sigorta A.Ş davanın davalı olarak tarafı bulunduğundan davalı ... Lojistik vekili tarafından ... Sigorta A.Ş , Zurich Sigorta A.Ş yönünden davayı ihbar dilekçesini sunması nedeniyle ihbar dilekçesi ile beraber dava ve cevap dilekçelerinin ihbar olunan sigorta şirketlerine duruşma gün ve saati ile beraber tebliğ edilmiş olup ihbar olunan ... Sigorta A.Ş ile Zurich Sigorta A.Ş. Cevap dilekçesi sunmadıkları gibi duruşmaya da katılmadıkları anlaşılmıştır. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, davacıların yapımını üstlendiği otoyoldaki köprüye, çekici- dorsenin üzerinde bulunan excavatörün çarpması neticesi köpründe meydana gelen maddi zararın aracın sürücüsü, işleteni ile aracın sigortacısı ve köprünün inşaat işinin sigortacısına karşı açılan maddi tazminat davasına ilişkindir. Davacı vekilinin dava dilekçesi ile talep ettiği ihtiyati tedbir talebinin HMK 389 ve devamı maddelerine göre şartları bulunmadığından tensip aşamasında reddine karar verilmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş 'ye müzekkere yazılarak ... plakalı aracın kazaya neden olduğu 11/10/2021 tarihli ZMMS trafik poliçesi ile birlikte köprüye çarpmasından dolayı davacılara yapılan bir ödeme var ise ödeme belgeleri ile hasar dosyasının gönderilmesinin istenilmiş olup gelen belgeler dosya içine alınmıştır. Davalı ... Sigorta A.Ş. ye 112273732 nolu poliçeyle ZMMS sigortası ile sigortalı olduğu, kaza tarihi olan 11/10/2021 tarihini kapsayan 18/11/2020 ile 18/11/2021 tarihleri arasında geçerli olan ZMMS trafik poliçesinin olduğu tespit edilmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş'ye müzekkere yazılarak davacılar tarafından İnşaat Bütün Riskler ( All Risk )sigortası kapsamında 11/10/2021 tarihinde geçerli olan All Risk sigorta poliçesi ile birlikte 11/10/2021 tarihinde ... plakalı aracın Tarsus Adana Gaziantep otoyolundaki köprüye üzerinde iş makinesi varken çarpmasından dolayı All Risk sigortası kapsamında sigorta yaptıran davacılara bir ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ödeme belgeleri ile hasar dosyasının gönderilmesinin istenilmiş olup gelen belgeler dosya içine alınmıştır. müvekkili şirketlerce üstlenilen işin diğer davalı ... Sigorta A.Ş. ye, 0001-0910-00543803 nolu İnşaat Bütün Riskler (All Risk) sigortası kapsamında sigortalı olduğu, kaza tarihi olan 11/10/2021 tarihini kapsayan 06/05/2020 ile 18/08/2026 tarihleri arasında geçerli olan İnşaat Bütün Riskler (All Risk) sigorta poliçesinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak ... plakalı aracın kaza tarihi olan 11/10/2021 tarihinde malikini gösteren trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyaya eklenmiştir. ... plakalı aracın ticari araç yarı römork-dorse cinsi olarak kaza tarihi itibariyle davalı ... Lojistik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ltd. Şti.'nin üzerine kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Davalı ... Şirketi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş yetki itirazında bulunmuş ise de mahkememizin öninceleme duruşmasının 2.nolu ara kararı ile; dava trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat davası olup bir kısım davalılar için sigorta poliçesine dayandığından sigorta ticaret kanununda düzenlenmiş bulunduğundan KTK'nun 110. Maddesine göre sigorta şirketlerinin bölge müdürlüklerinin bulunduğu yerde yetkili olduğundan İç Anadolu Bölge Müdürlükleri ...'da bulunduğundan davada da birden çok davalı bulunduğundan HMK'ya göre davalılardan birinin bulunduğu yerleşim yerinde dava açabileceğinden buna göre belirtilen davalıların yetki itirazının reddine karar verilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğüne müzekkere yazılarak Tarsus Adana Gaziantep Otoyolunun Bahçe Kavşağı (198+100) Gaziantep Doğu Kavşağı (302-065) Gaziantep Doğu Kavşağı 0+000 9. Bölge Sınırı 41+500 Arasında ve Gaziantep Çevre Otoyolunda Muhtelif Kesimlerin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı Yapım İşine ilişkin dava konusu trafik kazasına ilişkin bu yerde bulunan kaza tarihi olan 11/10/2021 tarihinde köprünün faaliyete açılıp açılmadığı, geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, ayrıca bu köprüye ilişkin geçici kabullere ilişkin ilgili belgelerin suretleri istenilmiş olup gelen belgeler dosya içerisine alınmıştır. Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğünün 02/08/2022 tarihli 891447 sayılı yazısında, kazanın 12/10/2021 tarihinde meydana gelmiş olduğunu, köprülüğü kavşağın yapım çalışmalarının devam ettiği için üst geçik köprüsünün halen trafiğe açılmamış olduğunu. Üst geçit köprüsü ve kavşak kollarının yapımı tamamlanmadığı için işin geçici kabulünün henüz yapılmadığı belirtilmiştir. Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 31/10/2022 tarihli raporda özetle; davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı bulunan 27 F 7466 plakalı lowbet dorsede bulunan ekskavatör tipi iş makinasının oto yol üst geçidine çarptığının sabit olduğu, Gabari yükseklik olan 4,00 m dikkate alındığında Lowbet'e yüklenen iş makinasının Lowbet yüksekliği ile birlikte 4,00 m'yi aştığının anlaşıldığı, olay yerini trafik zabıtası tarafından yüksekliğin 5,57 m, yükün köprüye ilk çarptığı noktanın yerden yüksekliğinin 5,30 m olarak tespit edildiği, bu durumda üst geçit yüksekliğinin nakile uygun olduğunu, somut olayda davalı sürücünün sevk ve idaresindeki çekiciye bağlı bulunan Lowbet'e yüklenen ekskavatörün yüksekliğinin gabari sınırı aşmasıyla davalı sürücü olay yerini inceleyen trafik zabıtası tarafından tamamen kusurlu bulunduğu, dava konusu olayda, davalı sürücü yeterli sürücü belgesine sahip olmakla Lowbet'e yüklenen ekskavatörün gabari dışı aşmasıyla bu şekilde trafiğe çıkmaması gerektiği, davalı sürücü ...'ın gabari dışı yüklemeye karşı çıkmaması, yola gereken dikkatini vermemesi, hızını kullandığı aracın yük, teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamasıyla gabari dışı yüklediği yükün otoyol üst geçidine çarpmasıyla neden olduğu olayda %75 oranında kusurlu olduğu, davalılardan ... Lojistik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. davalı sürücünün sevk ve idaresindeki çekici ve bağlı bulunan Lowbet'in maliki ve yükü taşıtan konumda olduğu, davalı ... Lojistik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yükün başkası tarafından yüklendiğine dair bir iddia ileri sürülmediği, bu durumda; davalı taşıyıcı ... Lojistik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin taşıdığı iş makinesinin teknik özelliklerine uygun taşıma aracını tercih etmemesi ya da ekskavatörü taşırken bom kısımlarını sökerek gabari sınırın altında tutmaması, güvenli taşıma için gerekli tedbirleri almaması, gabari dışı yük yükleyerek neden olduğu olayda %25 oranında kusur olduğu, olaya asli kusuru ile neden olan davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici 112273732 numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 18/11/2020-18/11/2021 devresi için davalılardan ... Sigorta A.Ş.'ne sigortalı olduğundan davalı sigorta şirketinin davalı sürücünün kusuru oranında, araç maliki davalı ile birlikte meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunabileceği, 112273732 nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin; 18/11/2020 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. ile sigortalı davalı ... Lojistik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ldt Şti arasında akdedildiği, poliçenin başlangıç tarihinin 18/11/2020 ve bitiş tarihinin 18/11/2020 olduğu, sigortanın ... plakalı 2013 model Ford Otosan Çekici Cargo 1846T 4x2 araç için yapıldığı, bu çerçevede 11/10/2021 tarihli kazanın zaman ve konusu bakımından poliçe kapsamında olduğu, bir aracın karayollarında işletilmesi sırasında üçüncü bir kimsenin bedensel veya maddi olarak zarara uğraması halinde aracın mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışında alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen kişi, aracın uzun süreli kiracısı, uzun süreli ariyet alanı veya uzun süreli rehin sahibi olan kişilerin tamamının malikiyle birlikte; sürücü veya yardımcı kişilerin kusuru oranında müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, işbu uyuşmazlık konusu kazada ... plakalı araç sürücüsü davalı ... olmakla birlikte araç işleteni olan davalı ... Lojistik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ldt Şti de dava dışı sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, araç dışındaki maddi varlıklara ilişkin tazminatlar için kaza başına maddi teminat limiti esas alınmakta olup kazanın gerçekleştiği 11.10.2021 tarihi itibarıyla geçerli kaza başına maddi teminat limitinin 86.000,00-TL olduğu, öte yandan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.92'de trafik sigortası teminatı dışında kalan haller sayılmış olup m.92/1-k uyarınca “Gelir kaybı, kâr kaybı, gibi dolaylı zararlar”ın teminat dışında olduğu, bu çerçevede davalı ... Sigorta A.Ş.nin kaza sebebiyle köprüde oluşan zarardan 86.000,00-TL ile sınırlı sorumlu olduğu şantiye gideri ve idari sözleşme içinde süre kaybı vb. dolaylı zararlardan teminat dışında olması sebebiyle sorumlu olmadığı, 0001-0910-00543803 no.lu İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesinin; 22/06/2020 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. ile sigorta ettiren davacılar ... Grup A.Ş.-Ek-Pet İnşaat Ltd.Şti. İş Ortaklığı arasında akdedildiği, poliçenin başlangıç tarihinin 06/05/2020 ve bitiş tarihinin 18/08/2026 olduğu, bu çerçevede 11/10/2021 tarihli kazanın zaman ve sigorta konusu bakımından poliçe kapsamında olduğu, poliçenin “Teminatlar” Bölümünde; “İnşaat All Risk” teminatı sigorta bedeli 340,908,099.80-TL olarak belirlendiği, poliçenin “Muafiyetler” Klozunda; “Köprü Ve Viyadük Hasarları: Her bir hasarın %10'u minimum 350,000.00 TL tutarında tenzili muafiyet uygulanacaktır. ” hükmüne yer verildiği, poliçenin 24.sayfasında yer alan “Kar Kaybı İstisnası” klozunda yer alan; “Her türlü kar kaybı teminat haricidir. Ayrıca sisteme elektrik verilmesi sonucunda çevredeki 3. şahıslara ait elektrikle çalışan cihazlarda oluşacak netice hasarları teminat haricidir. Ahşap rizikolar bu teklif kapsamına dahil değildir.” hükmüne istinaden davacıların dolaylı zararının teminat dışında bırakıldığının anlaşıldığı, eksper raporunda belirtilen hasar çalışmasındaki durumlar incelendiğinde, bir işin ihale edilirken ki fiyatı ile sözleşme birim fiyatı arasında yüklenicinin kırım yaptığı bilinen bir durum olduğu, bu nedenle oluşan hasarın iş başında imzalanan sözleşmedeki birim fiyatlar ile hesaplanması gerçek hasarın tespitinde yetersiz kalacağı, kaza tarihine güncellenen fiyatlar bir nebze gerçeği yansıtsa da sözleşme birim fiyatlarının kırımlı halinin güncellenmesi olduğundan gerçek tutara yaklaşabileceği, gerçek hasar tespitinde KGM pozlarının yayınlanan birim fiyatları ile analiz yapılması gerektiği, yapılan analizde söz konusu birim fiyatların yüklenici karı ve genel giderler oranı olan %25'ten arındırılması gerektiği, hasar tutarlarının yerinde olduğu, köprüde oluşan toplam hasarın 3.619.562,32-TL olduğu, poliçede yer alan muafiyet özel şartı uyarınca köprü hasarlarında en az 350.000,00-TL olmak üzere her bir hasarın %10'u kadar tenzili muafiyet uygulanması gerektiği, bu çerçevede hasarın %10'u olan 361.956.23-TL tenzili ile talep edilebilir toplam hasarın 3.257.606,08-TL olduğu tespit edildiği, poliçe özel şartları ve sigorta genel şartları kapsamında uyuşmazlık bakımından tazminata uygulanabilecek başka bir indirim, muafiyet veya teminat dışında kalan hale rastlanmadığı belirtilmiştir. Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları sonucunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından düzenlenen ek raporda özetle; ... plakalı çekici ve bağlı bulunan ... plakalı Lowbet tipi dorse sürücüsü davalı ...'ın % 75 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı çekici ve bağlı bulunan ... plakalı Lowbet tipi dorse maliki ve taşıyıcı davalı ... Lojistik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %25 (Yüzde Yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, davalılardan ... Lojistik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı sürücüsünün sevk ve idaresindeki çekici ve bağlı bulunan Lowbet'in maliki olmakla takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, gerek sürücünün ve gerekse kendi kusuru oranında meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunacağını, ... plakalı çekicinin davalılardan ... Sigorta A.Ş.'ne sigortalı olduğundan davalı sigorta şirketinin davalı sürücünün kusur oranında, araç maliki davalı ile birlikte meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunabileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacı vekili tarafından sunulan 12/05/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla oluşan zararın davalılar ... ve ... Lojistik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 3.619.562,32- TL siyle, davalı ... Sigorta A.Ş. nin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi kapsamında 86.000.-TL siyle sınırlı olarak, davalı ... Sigorta A.Ş.nin İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında 3.257.606,08-TL'siyle sorumlu tutulmasını, her bir davalının zarar yönünden, sorumlu olduğu miktar üzerinden, müştereken - müteselsilen sorumluluğuna, olayda ZMMS sahibi davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden, KTK nun 97. Maddesi gereği, sigortanın kendisine yapılacak başvurudan itibaren 15 gün içinde ödeme yapma sorumluluğu bulunduğundan 17.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte İnşaat Tüm Riskler sigortası kapsamında davalı ... Sigorta A.Ş.'den 04.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte, davalı ...'ın eylemi haksız fiil teşkil ettiğinden, diğer davalı işvereni ise adam çalıştıranın sorumluluğu kuralları gereği, zarar tarihinden itibaren kusursuz sorumlu olduğundan, her iki davalı yönünden haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 11.10.2021 tarihinden itibaren, davalı ... yönünden yasal faizle, davalı ... Lojistik Ltd. Şti. yönünden avans faizle birlikte tahsili ile müvekkilleri şirkete ödenmesini talep ederek ıslah harç makbuzunu dosya sunmuştur. Islah dilekçesi davalı taraf ve vekilleri ile ihbar olunan taraflara tebliğ edilmiştir. Mahkememizin 07/06/2023 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile artırılan dava değeri bakımında dosya heyete tevdi edilmiştir. Toplanan delilleri ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; Karayolları Trafik Kanunun 85 maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” Motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu ayrıca birden fazla kişinin zararı tazminat ile yükümlü olması durumunda zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtmiştir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ile sigortacının, trafik poliçesinde belirtilen aracın işletilmesi sırasında, bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir. Yine TBK 61. Maddesinde “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” demekle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. TBK 61. Maddesine göre müteselsil sorumluluk ya aynı sebebe ya da değişik sebeplere dayanabilir. 1-Birden çok kişinin aynı zarara birlikte sebep olmalarından doğan müteselsil sorumluluk: Birden çok kişinin aynı zarara birlikte sebep olmalarından doğan zarar aynı sebebe dayanan zarardır. Müteselsil sorumluluğu doğuran “aynı sebep” veya “birlikte sebep” kusur olabileceği gibi sözleşme veya kanundan olabilir. 2-Birden çok kişinin aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olması Birden çok kişinin aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumluluğu söz konusu olabilir. Aynı zararı doğuran çeşitli sebepler kusur sorumluluğu (haksız fiil), sözleşme veya kusursuz sorumluluk (kanun) olabilir. Bu suretle birden çok zarar verenden biri aynı zararı haksız fiil diğeri sözleşme bir başkası da özen veya tehlike sorumluluğuna göre tazmin zorundadır. Örneğin bir işletmenin şoförü tarafından kullanılan motorlu araç yolculardan birine veya mala zarar vermişse aracın işleteni Karayolları Trafik Kanunu madde 85 gereğince tehlike sorumluluğuna (kusursuz sorumluluk) göre, aracı kullanan şoför Türk Borçlar Kanunu madde 49 uyarınca kusur sorumluluğuna (haksız fiile), sigortacı ise sözleşmeye (poliçe) ilişkisine göre gerçekleşen zararı tazmin etmek zorundadır. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 04/404/2017 tarihli 2016/9059 Esas, 2017/3659 Kararı) Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk son tutanağı ile Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğünden celp edilen ihale dosyası ile Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen ZMMS trafik sigortası poliçesi, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen İnşaat Bütün Riskler (All Risk) sigortası poliçesi ile toplanan deliller dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı bulunan 27 F 7466 plakalı lowbet dorsede bulunan ekskavatör tipi iş makinasının oto yol üst geçidine çarptığının sabit olduğu, Gabari yükseklik olan 4,00 m dikkate alındığında Lowbet'e yüklenen iş makinasının Lowbet yüksekliği ile birlikte 4,00 m'yi aştığının anlaşıldığı, olay yerini trafik zabıtası tarafından yüksekliğin 5,57 m, yükün köprüye ilk çarptığı noktanın yerden yüksekliğinin 5,30 m olarak tespit edildiği, bu durumda üst geçit yüksekliğinin gabarisinin nakile uygun olduğu, alınan bilirkişi kurulunun kök ve ek raporlarında; ... plakalı çekici ve bağlı bulunan ... plakalı Lowbet tipi dorse sürücüsü davalı ...'ın olayda % 75 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı çekici ve bağlı bulunan ... plakalı Lowbet tipi dorse maliki ve taşıyıcı davalı ... Lojistik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin olayda % 25 oranında kusurlu olduğu, Davalıların sorumluluk oranlarının iç işlerinde geçerli olacağı, 2918 sayılı Kanun uyarınca davacılara karşı ileri sürülemeyeceği, ... Lojistik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki çekici ve bağlı bulunan Lowbet'in maliki olduğundan sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı, davacıların talepleri bakımından davalı ... Lojistik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'ın müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, Davacıların 11/10/2021 tarihinde oluşan zararının 3.619.562,32.-TL olduğu, Davalı ...'ın ve Davalı ... Lojistik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 3.619.562,32-TL zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu. Davalı ... Sigorta A.Ş.nin 112273732 no.lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi kapsamında 86.000,00-TL ile sınırlı sorumlu olduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş.nin 0001-0910-00543803 no.lu İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında 3.257.606,08-TL ile sınırlı sorumlu olduğu tespit edilmiş olup bilirkişi kurulunun dosyaya sunduğu kök ve ek raporları denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek, bu kapsamda somut olayda davalı sürücünün sevk ve idaresindeki çekiciye bağlı bulunan Lowbet'e yüklenen ekskavatörün yüksekliğinin gabari sınırı aşmasıyla kusurlu bulunduğu. Dava konusu olayda, davalı sürücü yeterli sürücü belgesine sahip olmakla Lowbet'e yüklenen ekskavatörün gabari dışı aşmasıyla bu şekilde trafiğe çıkmaması gerektiğinden, davalı sürücü ...'ın gabari dışı yüklemeye karşı çıkmaması, yola gereken dikkatini vermemesi, hızını kullandığı aracın yük, teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamasıyla gabari dışı yüklediği yükün otoyol üst geçidine çarpmasıyla kazaya neden olduğu tespit edilmiş olduğundan, davalı ... araç sürücüsü, davalı ... Lojistik... Şirketi ticari aracın işleten, davalı ... Sigorta A.Ş. çarpan aracın ZMMS trafik poliçesini tanzim eden sigortacısı, davalı ... Sigorta A.Ş. İse İnşaat Bütün Riskler (All Risk) sigorta poliçesinin sigortacısı olduğundan, yukarıda açıklanan Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 04/404/2017 tarihli 2016/9059 Esas, 2017/3659 Kararı ile TBK 61. Maddesinde belirtildiği üzere, Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulacağından, buna göre davanın kabulü ile, davacıların oluşan 3.619.562,32 TL zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ... Sigorta AŞ 86.000,00 TL'lik kısmından 22/03/2022 dava tarihinden itibaren işleyecek, davalı ... Sigorta AŞ 3.257.606,08 TL kısmından 04/11/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile sorumlu olmak üzere) davalılar ... ve ... Lojistik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 11/10/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiştir. Kazaya karışan ... plakalı Lowbet tipi dorse ticari araç olduğundan faizi olarak avans faize hükmedilmiş olup ayrıca davalı araç sürücüsü ... ile davalı araç maliki ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden dava haksız fiil sorumluluğundan kaynaklandığından, hükmedilen tazminatın faiz başlangıcı olarak bu davalılar yönünden kaza tarihi, davalı sigorta şirketleri yönünden ise sigorta sözleşmesi sorumluluğundan kaynaklandığından, hükmedilen tazminatın faiz başlangıç tarihi, temerrüte düşürülmüş ise temerrüt tarihinden yoksa dava tarihinden itibaren başlayacağından, davalı ... Sigorta AŞ için temerrüt tarihi,Davalı ... Sigorta için dava tarihi kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlere göre; Davanın KABULÜ ile, 3.619.562,32 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ... Sigorta AŞ 86.000,00 TL'lik kısmından 22/03/2022 dava tarihinden itibaren işleyecek, davalı ... Sigorta AŞ 3.257.606,08 TL kısmından 04/11/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile sorumlu olmak üzere) davalılar ... ve ... Lojistik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 11/10/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte alınarak davacılara ödenmesine, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 247.252,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 853,88 TL harç ile 60.960,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 61.813,88‬ TL'nin mahsubu ile bakiye 185.438,42‬ TL harcın davalılardan (Davalı ... Sigorta AŞ 4.405,98 TL'sinden, davalı ... Sigorta 166.894,58 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.600,00. TL arabulucu ücretinin davalılardan (Davalı ... Sigorta AŞ 38,02 TL'sinden, davalı ... Sigorta 1.440,00 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacılar yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 310.586,87 TL vekalet ücretinin davalılardan (Davalı ... Sigorta AŞ 7.379,48 TL'sinden, davalı ... Sigorta 279.528,18 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacılara ödenmesine, Davacılar tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 853,88 TL peşin harç, 60.960,00 TL ıslah harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 549,5‬0 TL tebligat ve posta gideri ve 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 67.469,68‬ TL yargılama giderinin davalılardan (Davalı ... Sigorta AŞ 1.603,06 TL'sinden, davalı ... Sigorta 60.722,71 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, Davacılar tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekili Av. HAYRİ ŞAHİN'in yüzüne karşı davalılar vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/11/2023