Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/275 E. 2023/885 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR ESAS NO : 2023/275 Esas KARAR NO : 2023/885 BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... DAVACILAR : 1- ... (T.C. ...) 2- ... (T.C. ... ) 3- ... (T.C. ... ) 4- ... (T.C. ... 5- ... (T.C. ... ) VEKİLLERİ : Av. ... - ... Av. ... - ... DAVALI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... -.... Av. ... -.... DAVA : Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkının Kullanılması DAVA TARİHİ : 12/07/2023 KARAR TARİHİ : 21/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkının Kullanılması davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıların davalı şirketin %10 payla azlık hissedar ortakları olduğunu, davalı şirketin 28.02.2023 tarihinde yapılması planlanan 2022 yılı olağan genel kurulundan önce gönderilen .... Noterliğinin 21.02.2023 tarih ... yev nolu ihtarname ile bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında talepte bulunulduğunu, genel kurul toplantısında ihtarnameye konu bilgi ve belgeler azlık ortaklara sunulmadığından TTK 420 gereğince bilanço ertelemesi yoluna gidildiğini, ertelenen genel kurulun 15.05.2023 tarihinde yapılacağına ilişkin ilanın ardından bu defa davalı şirkete .... Noterliğinin 05.05.2023 tarihi ... yev nolu ihtarnamesi ile 2022 yılı olağan gelen kurulunda finansal tablolarda ve yönetim kurulu faaliyet raporunda yer almayan hususlarda yönetim kurulunca davacı azlık ortaklara bilgi verilmesinin istenildiğini, 15.05.2023 tarihinde genel kurul toplantısı gerçekleştirildiğini, ihtarnamelerde belirtilen taleplerin yerine getirilmediğini, bu nedenle 09.06.2023 tarihinde .... Noterliğinin 09.06.2023 tarih ... yev nolu ihtarnamesi ile yönetim kurulunca davacı azlık ortaklara bilgi verilmesi talebinin keşide edildiğini, davalı şirketçe bu ihtarnameye de cevap verilmediği gibi talep edilen bilgi ve belgelerinde sunulmadığını, davacıların bilgi alma talebinin cevapsız bırakılmasının davacıların haklarını ihlal ettiğini ve hukuk aykırılık teşkil ettiğini belirterek ihtarnamelerde somut bir şekilde belertilen hususlar ile 2022 yılına ait finansal tablolar ve yönetim kurulu faaliyet raporunda yer almayan hususlar hakkında ihtarnamelerde belirtilen bilgi ve belgelerin davalı şirket tarafından fiziki veya elektronik ortamda mahkemeye ibrazı bu doğrultuda davacı tarafça görevlendirilecek bir yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir uzman vasıtasıyla incelenmek üzere TTK 437/5 kapsamında bilgi alma ve inceleme haklarının kullandırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıların .... Noterliğinin 21.02.2023 tarih ... yev nolu ihtarnamesi ile ihtarnamede yazılı 56 maddelik talep dilekçesini öne sürdüğünü ve bilgi edinme hakkını kullanmak istediklerini belirttiğini, ihtarnamenin tebliğ tarihini 23.02.2023 olduğunu, 15.05.2023 tarihli ertelenen olağan genel kurul toplantısında ikinci gündem maddesi ile ihtarnamede yazılı hususlardan şirket faaliyet raporunda ve ortakların incelemesine sunulan bilanço ve gelir tablosunda bulunanlar ile şirket ortakları veya üçüncü kişilerin özel hayatları ile ilgili olanlara yanıt verilmeyeceğinin belirtildiğini, bunun dışında kalan sorulara ise 21 maddelik yeterli yanıt verilmiş olduğunu, taleplerin bir kısmın karşılandığından dava konusu edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, kalan kısmının ise 15.05.2023 tarihli ertelenen genel kurul toplantısında reddedildiğinden 12.07.2023 tarihinde açılan bu dava ile kanunda yer alan 10 günlük dava açma süresinin geçirildiğini, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmış olması nedeniyle reddi gerektiğini, davacı tarafından keşide edilen .... Noterliğinin 21.02.2023 tarihli ... yev numaralı ihtarnamede bilgi edinme hakkı kapsamı dışında kalan 56 maddelik taleplerin çoğunu bilgi edinme hakkı ile ilgisinin bulunmadığını, sübjektif değerlendirmeler içerdiğini, soru dahi teşkil etmediğini, bir kısmının ise şirket faaliyetleri ile ilgili olmayıp yönetim kurulu üyelerinin ve üçüncü kişilerin özel hayatları ile ilgili bilgi talebi içerdiğini, davacıların 2022 yılı olağan genel kurul öncesi bilanço gelir tablosu faaliyet raporunun elden teslim aldıklarına dair tutanakların ekte sunulduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davalı şirketin sicil özeti ile sicil dosyası örneği .... temin edilmiş, yargılama safahatında davacılardan ...'in vefatı nedeniyle sunulan veraset ilamının tetkikinde mirasçılarının işbu davada davacı sıfatıyla yer aldığı görülmüştür. Dava; TTK 437/5 maddesine dayalı anonim şirket ortağının şirket hakkında bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına izin verilmesi talebine ilişkindir. TTK 437. maddesi ''( 1)Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir. (2)Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz. (3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. (4)Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir. (5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir. (6)Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.”şeklinde düzenlenmiştir. Bilgi alma hakkı, şirketin bağlı şirketler dahil, diğer işletmelerle ve kişilerle olan tüm işlemleri ve iş ilişkilerini kapsar. Pay sahibinin bilgi alma talebine ilişkin kayıtlar finansal tablolarda ve faaliyet raporlarında yer alsa bile, bu belgelerde ki bilgiler pay sahibinin yeterli derecede aydınlatılmasına ve haklarını bilinçli bir şekilde kullanabilmesine imkan verecek derecede değil ise bilgi alma talebinde bulunulabilecektir. Yasal düzenleme bilgi alma hakkının sınırını da belirlemiştir. Buna göre şirket yöneticileri ve denetçiler, pay sahibinin bilgi alma hakkını kullanırken istediği bilgileri vermekten ancak “şirket sırrı” ve “korunmaya değer şirket menfaatleri” kriterlerine uygun bir gerekçe ile kaçınabilirler. Genel olarak anonim şirketin rekabet gücünü azaltacak ve açıklanması ya da kullanılması halinde şirkete zarar verecek bilgiler sır olarak kabul edilebilir. Bilgi alma talebinin, şirket organları tarafından reddedilmesinin haklı sayılabilmesi için, şirket sırlarının ifşa olması ve bundan dolayı şirket menfaatlerinin zarar görmesi veya tehlikeyle karşı karşıya kalması gerekir. Bilgi alma hakkının kullanılmasının diğer bir sınırı da TMK 2. maddesinde ifadesini bulan dürüstlük kuralına aykırı talepte bulunulmasıdır. Hakkın kötüye kullanılması yasağı burada da geçerli bir sınır oluşturmaktadır. Buna göre, pay sahibinin, talep ettiği bilgiyi almasında korunmaya değer güncel bir menfaatinin bulunmadığı ve talebin hakkın kötüye kullanılması teşkil ettiği durumlarda bilgi vermekten kaçınılması haklı kabul edilmelidir. İnceleme hakkı ise pay sahibinin açık talebi üzerine, kendisini veya vekili tarafından bizzat yapılacak inceleme sonucu bilgi sahibi olmasını sağlamaya yönelik, paya bağlı ve kanundan doğan bilgi alma hakkını tamamlayan ve destekleyen nitelikte bir haktır. İnceleme hakkı, genel kurulda kullanılan bilgi alma hakkına bağlı olmayıp, her pay sahibine tanınan bağımsız, bireysel bir hak niteliğinde olup Anonim şirketin ticari defterleri ve yazışmaları üzerinde inceleme yapılabilmesi genel kurulun açık iznine veya yönetim kurulunun kararına bağlıdır; bu özelliğinden dolayı inceleme hakkı nispi müktesep hak olarak nitelendirilmektedir. İnceleme konusu, kural olarak sadece pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarda şirketin ticari defterleri ile yazışmalarıdır. Bu hakkın kullanılmasında somut ve belirli konu yada olaylara dayanılması gerekmekte olup ölçüsüz ve konusu belirsiz inceleme hakkının kullanılması yasal düzenlemeye uygun değildir. Bilgi alma ve inceleme talebi cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen veya ertelenen pay sahibi, sorduğu sorulara cevap verilmesi veya talep ettiği incelemeye izin verilmesi için, talebinin reddini izleyen on gün içinde ya da açıkça reddedilmemesine rağmen bilgi verilmesinin sebepsiz sürüncemede bırakılması ya da gerekçesiz bir biçimde inceleme hakkının kullanımının ertelenmesi hallerinde makul bir süre sonra mahkemeye müracaat edebilir. Sürenin başlangıcı, pay sahibince yapılan talebin şirketin yetkili organları tarafından reddedildiği ya da redde eşdeğer olacak biçimde yeterince karşılanmadığı gündür. Bu tarih, bilgi alma hakkının genel kurulda kullanıldığı durumda, genel kurul toplantısının yapıldığı gün; genel kurul dışında yönetim kuruluna müracaat edildiği durumda ise yönetim kurulunun talebi reddettiği tarihtir. Talebin açıkça reddedilmemesine rağmen, cevapsız bırakılarak kullanımının ertelendiği hallerde ise, makul bir süre beklendikten sonra dava açılması gerekir. Bu durumda sürenin başlangıcı belirsiz olduğundan, makul bir süre hakkın kullandırılmasını beklemek ve makul sayılabilecek süre geçtikten sonra dava hakkının düşeceğini kabul etmek gerekir. Somut uyuşmazlıkta; davacıların 2022 yılı faaliyet raporu ve finansal tablolarda yer almayan hususlarda bilgi verilmesi talebini içeren .... Noterliğinin 21.02.2023 tarih ... yev nolu ihtarnamenin davalı şirkete keşide edildiği, yine .... Noterliğinin 05.05.2023 tarihi ... yev nolu ihtarnamede 21.02.2023 tarihli ihtarnameye atıf yapılarak aynı hususlarda bilgi verilmesi talebinde bulunulduğu, davalı şirketin 15.05.2023 tarihinde gerçekleştirilen genel kurul toplantısının 2. gündem maddesinde davacıların 21.02.2023 tarihli ihtarnamelerinde yer alan bir kısım hususların sübjektif değerlendirmelere ilişkin soru teşkil etmediği, bazı hususların şirket faaliyetleri ile ilgili olmadığı ve bazı hususlarında ortakların incelemesine sunulan bilanço ve gelir tablosunda yer aldığından yanıt verilmeyeceği belirtilerek diğer hususlarda bilgi verildiği, toplantı tutanağında davacılar vekilinin açıklamaları yeterli bulmadıklarını ifade ettiği görülmüş, davacılar tarafından davalı şirkete keşide edilen .... Noterliğinin 09.06.2023 tarih ... yev nolu ihtarname içeriğinde 21.02.2023 tarihli ihtarnameye atıf yapılarak bilgi alma taleplerinin yinelendiği anlaşılmış, cevap dilekçesi ekinde sunulan dava tarihinden sonrasına ilişkin davalı şirketin 20.07.2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağının tetkikinde ikinci gündem maddesinde davacıların 21.03.2022 tarihli ihtarnamelerinde yer alan hususlara ilişkin bir kısım bilgi talepleri reddedilerek diğer talepler yönünden bilgi verildiği tespit edilmiştir. Davacıların TTK 437. maddesi kapsamında ortağı oldukları davalı şirket hakkında bilgi alma ve inceleme talepleri .... Noterliğinin 21.02.2023 tarih ... yev nolu ihtarname içeriğine dayanmakta olup davalı şirketin 15.05.2023 tarihli olağan genel kurul toplantısının ikinci gündem maddesinde bu ihtarnamede maddeler halinde sıralanan bir kısım hususlara cevap verilerek bir kısmının reddedildiği, tutanak içeriğinde davacılar vekilinin açıklamaları yeterli bulmadıklarını ifade ettiği anlaşılmakla 15.05.2023 günü yapılan genel kurul toplantı tarihinde yasal süresinin başladığı, işbu davanın 12.07.2023 tarihinde açılmış olması karşısında TTK 437/5 maddesinde öngörülen 10 günlük yasal sürede dava açılmadığı gibi makul sürenin de geçirilmiş olduğu değerlendirilerek tüm dosya kapsamı uyarınca yasal süresinde yapılmayan talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Talebin reddine, 2-Alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 269,80 TL harcının mahsubu ile bakiye 0,50 TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca takdiren 17.900,00 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, TTK 437/5 maddesinin son cümlesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/12/2023 Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 05.01.2024 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...