Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/38 E. 2022/529 K.

T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T. C. A N K A R A ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR ESAS NO : 2015/38 KARAR NO : 2022/529 BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... ..- VEKİLLERİ : Av. .... Av. ... - ... DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - ... DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/01/2015 KARAR TARİHİ : 22/06/2022 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/06/2022 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin hakim ortaklarından olan...'un, kılavuz başı olarak inşaat işleri yaptığını, çoğunlukta .... semtinde inşaatlarda kalıp, demir ve beton işlerinin işçiliklerini yapmak üzere müteahhitlerle anlaşmalar yaptığını, bu işleri de.... ilinden gelen işçilerle birlikte yürüttüğünü, davalı kooperatifin üyelerine konut tahsis etmek amacı ile .... ... parselin malikleri ile yaptığı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yaptığı inşaatın işçiliklerini 2004 yılından itibaren Musa Mumsuz'a kılavuz başı olarak verdiğini,...'un 16 Bloktan ibaret olan ve 188 konut, 4 adet kapıcı konutu ve diğer bodrum ve sair müştemilatlardan oluşan inşaatların hafriyat hariç tüm diğer kalıp, demir ve beton işçilikleri ile çatılarının yapılması işlerinin işçiliklerini yapmak üzere anlaştıklarını, bu işlerin bir kısmı için yazılı sözleşme yapıldığını, bir kısmı için de şifahi anlaşma ile işçiliklerini yaptığını , 30/06/2009 tarihli taşeronluk sözleşmesinin 3.madesinde belirtilen "İnşaatların Fiziki Durumu" başlığı altında açıklanan fiziki gerçekleşmeler 2004 yılından itibaren işbu sözleşme tarihine kadar geçen sürede tamamen ....un kılavuz başı olarak, bulunduğu hemşerisi olan işçilerle yapmış olduğu işler olduğunu, kooperatifin işveren olarak işçilerin çoğunun ... kaydını yapmadığını ve bugüne kadar ücretlerini ödemediğini , bu işçilerle de halen daha nizalarının devam ettiğini, Emanet usulü ile...a yaptırdıkları işlerin fiziki durumlarının 30/06/2009 tarirli sözleşmenin 3.maddesinde açıklandığını, Kooperatif yöneticilerinin ...'dan , kendi yakınlarının ortağı olduğu, ... ...Ünvanlı şirketin hisselerini devir alıp, şirketin sahibi olarak şirket adına işleri yapmasını talep ettiklerini ve şirket hisselerinin tamamına yakınını ..'a devrettiklerini, ...da müdürü olduğu bu şirketle Kooperatif arasında 30/06/2009 tarihli sözleşmeyi imzaladığını ve bu şekilde kalan işlere başladığını, davacı şirketin sözleşmede kararlaştırılan tüm işleri yapıp teslim ettiğini, halen teslim edilen konutlarda oturulduğunu, sözleşmede olmayan bazı işlerin de ek iş olarak davacı tarafça yapıldığını, sözleşmede kararlaştırılan bedelin büyük bir kısmının davacıya ödendiğini, ancak sözleşmeden sonra devam eden J ve L nolu bloklara malzemeleri olarak yapılan işlerin hiçbirinin bedelinin ödenmediğini, davacının yaklaşık 4.000.000,00 TL alacağı kaldığını belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 100.000,00 TL nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 06/01/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerinin arttırarak, davasını 2.297.983,12 TL ye yükseltmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin davacı yükleniciye karşı herhangi bir borcunun olmadığını,...e müvekkili kooperatif arasında 15.03.2003 tarihli karşılıklı iş anlaşması ile (KDV hariç) 38.600,00 YTL lık imalatın, 23.01.2007 tarihli götürü bedel karşılıklı iş anlaşması ile (KDV hariç) 1.287.776,00YTL lık imalatın bedellerin, üye ve kooperatif senetleri ile davacıya ödendiğini, 20.03.2008 tarihli (KDV,...ve mali giderlerin kooperatife ait olmak üzere) 861.600,00YTL götürü bedelli karşılıklı iş anlaşmasının, davacının talebi üzerine çalışanı ... ile imzalandığını ve işin bedelinin davacıya verilen kooperatif ve üye senetleri ile ödendiğini, davacı şirket ile 30.06.2009 tarihinde akdedilen KDV dahil 3.408.465,00-TL tutarlı taşeron sözleşmesi, 30.12.2009 tarihli J ve L Bloklarında yapılan imalatlarla ilgili KDV dahil 1.193.250, 00TL tutarlı sözleşme ve daha sonra 28.06.2010 tarihli KDV dahil 3.805.000,00 TL tutarlı taşeron sözleşmeleri ile kooperatif binalarında davacı tarafından yapılan tüm işlerin belirtildiğini ve bunların bedellerinin davacıya ödendiğini, davacının herhangi bir alacağını bulunmadığını, yine kooperatife yapılan son işte (30/12/2009 tarihli ve 2009/39 sayılı karar ile yapılan ) iş tutarının %32 oranında iskontaya tabi tutulduğunu, bu husustaki taahhütname ile iskonto sonrası kalan miktarın ödendiğine dair ibranamenin dosyaya sunulduğunu, davacı ile aralarında yapılan tüm işlerin bedellerinin kooperatifin defterlerinde ve cari hesaplarında yer aldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir. DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsil istemine ilişkindir. Davacı tarafından , davanın , Kapatılan .... esasında açılması üzerine, mahkemece verilen 05/08/2013 tarihli ve ....Karar sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi ve dosyanın ... Mahkemesine gönderilmesi üzerine, adı geçen Mahkemece verilen 12/03/2014 tarih ve ...esas ... Karar sayılı, karşı görevsizlik kararınında kesinleşmesi ve merci tayini için ... Dairesine gönderilmesi sonrasında , ilgili Dairenin ... Karar sayılı ilamıyla, kapatılan..yargı yeri olarak belirlenmesi ve söz konusu dosyasının, Mahkememize devri nedeniyle yukarıdaki esasımıza kaydı yapılarak yargılamasına devam edilmiştir. Davacı vekili delil olarak; 30/06/2009 tarihli sözleşmeye, faturalara, hakediş raporlarına, tanık beyanları, ticari defter ve kayıtlara, resimlere, taşeron şirketin kullandığı malzemelerin davalı kooperatifin sahasına getirildiğini ve teslim edildiğini gösteren kayıtlar ve irsaliyelere, keşif ve bilirkişi incelemesine, davalı vekili ise; tarafların defter kayıt ve belgelerine, kooperatifin 30/12/2009 tarihli 2009/39 sayılı karar gereğince taraflar arasında imzalanan 30/12/2009 tarihli yüklenici sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin olarak verilen 10/01/2010 tarihli taahhütname başlıklı ve 25/08/2011 tarihli ibraname başlıklı belgelere, 28/06/2010 tarihli 2010/13 sayılı karara istinaden taşeron sözleşmesi başlıklı 28/06/2010 tarihli taraflar arasında imzalanan sözleşmeye, yine bu sözleşmeye ilişkin verilen 10/10/2011 tarihli ibraname başlıklı belgeye ve tarihsiz taahhütname başlıklı belgeye, yine 30/06/2009 tarihli ... Karar sayılı taşeron sözleşmesi başlıklı belgeye, kasa tediye fişlerine, tediye belgelerine, yazarkasa fişi fotokopilerine, faturalara, tanık, bilirkişi incelemesi vs. Ödeme belgelerine dayanmıştır. Taraflar arasındaki ilişki 5 adet sözleşmeye dayanmakta olup, bu sözleşmeler; 30.06.2009 tarihinde akdedilen KDV dahil 3.408.465,00-TL tutarlı taşeron sözleşmesine, 30.12.2009 tarih ve 2009/39 sayılı karar gereği yapılan J ve L Bloklarında yapılan imalatlarla ilgili KDV dahil 1.193.250, 00TL tutarlı sözleşme ve daha sonra 28.06.2010 tarih ve 2010/13 sayılı karar gereği yapılan 28.06.2010 tarihli KDV dahil 3.805.000,00 TL tutarlı taşeron sözleşmeleri ile davacının 16.11.2015 tarihli dilekçe ekinde mahkemeye sunduğu; 28.06.2010 tarih ve 2010/13 karar gereği yapılan 28.06.2010 tarihli “Karşılıklı İş Sözleşmesi” başlıklı KDV hariç 680.000,00 TL bedelli ve 01.08.2010 tarihli “Taşeron Ek Sözleşmesi”dir. 30.06.2009 tarih ve 2009/13 karar sayılı “Taşeron Sözleşmesi”: Davalı kooperatif ile yüklenici ... arasında imzalandığı , bu sözleşmenin 2.maddesinde; kooperatif inşaatlarının mevcut fiziki seviyelerinin üstüne ve sözleşmenin ilerleyen maddelerinde gösterilen imalatların, yüklenici tarafından malzemeli ve işçilikli olarak yapılması işi olduğu; 3.maddesinde; 16 bloktan oluşan inşaat işinin fiziki durumu; 4.maddesinde; yüklenici tarafından yapılacak 25 kalem imalatın blok ve daire bazında miktarları ile her bir kalem imalatın bedelleri belirtilmiştir. Yine sözleşmenin 9. maddesinde; 25 kalemden oluşan imalatların KDV dahil tutarının 3.408.465,00 TL olduğu; 10.maddesinde; sözleşme bedelinin ödenmesine ilişkin olarak düzenlenecek kambiyo senetlerinin ödeme vade ve tutarları ile sözleşme bedelinin 1.120.000,- TL'lik bölümünün yüklenicinin belirleyeceği 8 adet bağımsız bölümün devri ile ödeneceği, hüküm altına alınmıştır. 30.12.2009 tarih ve 2009/39 karar sayılı J ve L bloklarla ilgili “Sözleşme”: Davalı kooperatif ile yüklenici .... arasında imzalandığı , 2.maddesinde; sözleşmede belirtilen imalatların, yüklenici tarafından malzemeli ve işçilikli olarak yapılması işi olduğu; 3.maddesinde; L blokun temel betonu ve subasman perdesinin atıldığı, tabliye perdesinin atılmamış olduğu, J blokun ise henüz inşaatının başlamamış olduğu; 4.maddesinde, yüklenici tarafından yapılacak 25 kalem (önceki maddede yer alan sözleşmede belirtilen imalat kalemleri ile aynı) imalatın blok ve daire bazında miktarları ile her bir kalem imalatın bedelleri belirtilmiştir. Yine sözleşmenin 9. maddesinde; 25 kalemden oluşan imalatların KDV dahil tutarının 1.193.350,00- TL olduğu; 10.maddesinde; sözleşme bedelinin ödenmesine ilişkin olarak düzenlenecek kambiyo senetlerinin ödeme vade ve tutarları ile sözleşme bedelinin 700.000,00- TL'lik bölümünün 5 adet ödemesiz daire verilmek suretiyle ödeneceği kararlaştırılmıştır. 28.06.2010 tarih ve 2008/13 karar sayılı “Taşeron Sözleşmesi”: Davalı kooperatif ile yüklenici .... arasında imzalanmış olup , bu sözleşmenin 2.maddesinde ; sözleşmede belirtilen imalatların yüklenici tarafından malzemeli ve işçilikli olarak yapılması işi olduğu; 4.maddesinde; yüklenici tarafından yapılacak 15 kalem imalatın ( 30.06.2009 ve 30.12.2009 tarihli sözleşmeler haricindeki imalatlar) blok ve daire bazında miktarları ile her bir kalem imalatın bedelleri belirtilmiştir. Yine sözleşmenin 9. Maddesinde; 15 kalemden oluşan imalatların KDV dahil tutarının 3.805.000,00 TL olduğu, 10.maddesinde; sözleşme bedelinin ödenmesine ilişkin olarak düzenlenecek kambiyo senetlerinin ödeme vade ve tutarları belirtilmiştir. 28.06.2010 tarih ve 2008/13 karar sayılı “Karşılıklı İş Sözleşmesi” başlıklı davacı vekilinin 16.11.2015 tarihli dilekçesi ekinde sunulan sözleşmede ; Davalı kooperatif ile yüklenici ... arasında akdedildiği , sözleşme konusunun; kooperatife ait konutların mermer kaplama imalatları, asansör ray ve kör kasa imalatları Ve dış cephe söve kaplamalarının , asansör ray ve kapı kasaları imalatları 10.000,00- TL/blok; her bloktaki mermer imalatı 24.000,00- TL/blok ve her bloktaki dış cephe söve kaplama imalatları 8.500,00- TL/blok fiyatla, 16 bloktaki KDV dahil toplam iş bedelinin 802.400,00- TL ((10.000+24.000+8.500) x 16 blok) x 1,18) olduğu , iş bedeli ödemesinin; 31.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında her ay 80.000,00- TL olmak üzere toplam 480.000,00- TL, 31.01.2011 tarihinde 42.400,00- TL ve her biri 140.000,00- TL değerinde iki adet daire devrinin yapılması şeklinde olduğu , daire devirlerinin, avanslar düşüldükten sonra alacağın 140.000,00- TL'ye uluşması halinde yapılacağı kararlaştırılmıştır. 01.08.2010 tarihli “Taşeron Ek Sözleşmesi” başlıklı davacı vekilinin 16.11.2015 tarihli dilekçesi ekinde sunulan bu sözleşme, davalı kooperatif ile yüklenici ... Y.... arasında akdedilmiştir. Sözleşmenin konusu; kooperatif inşaatlarının mevcut fiziki seviyelerinin üstüne ve sözleşmenin ilerleyen maddelerinde gösterilen imalatların yüklenici tarafından malzemeli ve işçilikli olarak yapıldığı, yüklenicinin işlerini teslim ettikten sonra, ek tamirat ve tadilat işlerinin verildiği, şeklinde tarif edilmiş , sözleşme kapsamında yüklenici tarafından yapılacak işlerin de; 10 madde halinde, 16 bloktaki eksik işler ve tamiratlar olarak sıralanmıştır. 30.12.2009 tarihli sözleşme bedelinin ödemesine ilişkin olarak düzenlendiği belirtilen 10.01.2010 ve 25.08.2011 tarihli iki adet adi yazılı şekilde düzenlenen belgenin , ... İnş...Ltd Şti kaşesi olmadan adına imzalandığı, 10.01.2010 tarihli " 30.12.2009 tarh 2009/39 sayılı karara istinaden verilen Taahhütname " başlıklı belgede, yüklenici ... İnş.... Ltd Şti tarafından sözleşme tutarında KDV dahil %32 oranında iskonto yapılmasının kabul edildiği , 25.08.2011 tarihli "30.12.2009 tarh 2009/39 sayılı karara istinaden verilen ibraname "başlıklı belgede ise, her biri 156.000,00- TL/daire bedelle 4 adet zemin kat dairenin, 175.000,00- TL bedelle 1 adet normal daire olmak üzere toplam 767.000,00- TL ve kalan 12.478,00- TL'nin nakit olarak alındığı belirtilmiştir. Aynı şekilde 28.06.2010 tarihli sözleşme bedelinin ödemesine ilişkin olarak düzenlendiği belirtilen 10.10.2011 ve bir adet tarihsiz adi yazılı belgelerin , ... İnş... Ltd Şti adına şirket kaşesi olmadan şirket adı altına imza atılmak suretiyle imzalandığı görülmüştür. Bunlardan tarihsiz belgede; 28.06.2010 tarihli sözleşmedeki 463.160,00- TL tutarındaki pissu, temizsu, yağmur suyu alt yapı işinin imalatından vazgeçildiği ve sözleşme tutarında KDV dahil %32 oranında iskonto yapılmasının kabul edilmiştir. 10.10.2011 tarihli "28.06.2010 tarh 2010/13 sayılı karara istinaden verilen ibraname" başlıklı belgede ise ; her biri 182.000,- TL/daire bedelle 11 adet normal kat dairenin (toplam 2.002.000,00 TL), kalan 270.451,20 TL'sinin nakit olarak alındığı, ayrıca sözleşme harici olarak S.S. Yeni Boyut Konut Yapı Kooperatifine yüklenici tarafından satılan 190 daire içi armatür tefrişine (klozet, küvet, duş teknesi, duşakabin, ayaklı lavabo, tüm bataryalar ve bağlantı malzemeleri) ait alacaklarının nakten ve senet olarak alındığı ifade edilmiştir. .... 06.11.2013 tarih yazı ekinde gönderilen 44768 ada 2 ve3 parsellerdeki A,B,G bloklara ait tapu kayıtlarında davacı adına herhangi bir kaydın olmadığı görülmüştür. Yine dava sözleşme kapsamında taşeron davacıya verilmesi kararlaştırılan 24 daireni davacının devrettiği kişilerin kooperatife üye kaydedildiğine dair bir bilgi ve belgeyi davalı tarafça dosyaya ibraz edilmemiştir. Davacı şirketin ticaret sicil özeti celp edilip incelendiğinde, ... 'ün 03.03.2008 tarihli şirket ana sözleşmesine göre 25 yıl süre ile şirketi münferiden temsile yetkili olduğu, yetkisinin 01.11.2011 tarihinde sonlandığı anlaşılmıştır. Davalının sunduğu taahhütname ve ibraname başlıklı tarih içeren belgelerde ki imzanın , davacı şirketin o tarihlerdeki münferit yetkilisi ... e ait olup olmadığı yönünden grafolog bilirkişiden rapor alınmıştır. Sunulan 30.04.2019 tarihli raporda, imzaların adı geçene ait olduğu belirlenmiştir. .... soruşturma sayılı dosyası incelendiğinde; davalı kooperatifin yöneticileri ve yetkilileri aleyhinde kooperatifi zarar uğrattıkları, zimmet ve görevi kötüye kullandıklarından bahisle ceza davasının açılmasına karar verildiği görülmüştür. ... sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair evrak incelendiğinde ;... tarafından, ....aleyhinde, ...Kooperatifinin Yönetim Kurulu üyeleri olan şüphelilerin kooperatifin ilk yerleşim mahalles... adresinde bulanan arsa üzerindeki inşaatı yaptıkları, kendisinin kooperatifte işçi olarak çalışmak üzere 2016 da işe girdiğini, şüphelilerin bu kooperatiften kendilerine iş alamadıkları için kendisi ve ...'in dayısı olan ....yı ortak ettikleri, ... ...i ünvanlı şirket olduklarını, kendisini de şirket müdürü olarak gösterdiklerini, kooperatifin tüm işlerini bu şirkete verdiklerini, kendisine bu işlere ilişkin sözleşmeleri imzalattıklarını, önlerine ne getirilirse imzaladıklarını, kendisinin... 'ya bildirilmediğinin, kendisini mağdur ettiklerini, 2009 yılında şirketi ....'in dayısı olan...'a devrettiklerini ve bu kişinin müdürlük görevini aldığını, 2011 yılının sonuna doğru kendi hisselerini Mustafa Munsuz'a devrettiğini ve şirketle alakasının kalmadığını, 2014 yılında onlardan ayrıldığını, ondan sonra ...,,, şirketinin sahibi Musa Munsuz'un kooperatife sunulan ibra belgelerindeki imzaların kendisine ait olduğunu belirterek, şikayet edeceğini söylediğini, ancak kendisini önüne getirilen belgeleri imzaladığını, böyle bir ibraname vermediğini, boş belgeleri imzalatmış ve sonradan doldurmuş olabileceğini belirterek cezalandırılmaları için şikayette bulunduğu, savcılıkça yapılan soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır. Bu taahhütname ve ibraname içerikli belgelerdeki imzalar, davacı şirketin o tarihteki tek yetkilisi olan ... e ait ise de, şirket kaşesinin kullanılmaması yanında içeriği itibariyle inşaat sektörü yönünden kabulünün olağan olmadığı , müttehitlik karının %10,,,, olduğu bir ortamda kardan vazgeçmenin yanından kendi hesabında karış tarafa iş yapma anlamına gelecek şekilde bir taahhüt ve ibrada bulunmanın olağan olmadığı, yine adı geçen temsilcinin savcılık dosyasındaki ifadelerinde gerçek ortak ve temsilci olmadığını, kooperatifte sigortasız çalışan olduğunu, getirilen belgeleri dolu yada boş olarak imzaladığını, bu içerikte bir belgeyi imzalayıp imzalamadığın bilmediğin belirtmiş olması karşısında , ayırca tarihsiz olup 28.06.2010 tarihli sözleşmeye ilişkin iskonto ve ibranameninde hangi tarihte imzalandığı açık olmadığından şirketi bağlayıcı olmadığı nazara alınarak bu belgeler nazara alınmadan davacı alacağı hesabı gerekmiştir. Taraf delilleri toplandıktan sonra mahkememizce oluşturulan bilirkişi heyetinde alınan 09/03/2015 tarihli raporda; taraf defterleri incelendiğinde, 6 adet sözleşme nedeniyle yapılan iş ve bedelleri nazara alındığında, 2012 yılı sonu itibariyle taraf defter ve kayıtlarına geçen belgelere göre davacının, davalı kooperatiften 42.751,32 TL alacaklı görüldüğü , yine 01/08/2010 tarihli taşeron ek sözleşmesi kapsamında 166 adet dairenin PVC imalatının 290.747,00 TL bedelle, yine 16 blok un yangın boşluklarının pimapen yapılması işini de 28/06/2010 tarihli sözleşme kapsamında 108.000,00 TL ye yapıldığı nazara alındığında 398.000,00 TL lik işin önceki sözleşmeler kapsamına girdiği ve o kapsamda yapıldığı gözetildiğinde 01/08/2010 tarihli taşeron ek sözleşme bedelli 790.000,00 TL den önceki sözleşmeler içinde kalan bedel 398.000,00 TL nin düşümü ile bu sözleşme kapsamındaki iş bedelinin 392.000,00 TL olduğu, bu imalatların yapıldığı ve davacı alacağının 392.000,00 TL olduğunu, yine taraflarca imzalanan 30/12/2009 tarihli sözleşme ve 28/06/2010 tarihli sözleşme bedellerinin sonradan ibraname başlıklı belge ile ve şirket kaşesi olmadan tek taraflı beyan ile %32 tenzilat tutarları hesaplanan (381,872,00 TL + 1.532.548,80 TL = ) 1.914.420,80 TL tenzilatın ödenmediği, o ibranamelerin geçersiz kabul edilmesi halinde kooperatifin toplam alacağının (42.751,32 TL +392.000,00+ 1.914.420,80 TL = ) 2.349.172,12 TL alacağının bulunduğu, taahhütname ve ibraname başlıklı belgelerin geçerli kabul edilmemesi halinde davacı alacağını (42.751,32 TL +392.000,00 =) 434.751,32 TL olacağının tespit edildiği bildirilmiştir. Tarafların rapora beyan ve itirazları üzerine aynı heyetten alınan 30/07/2018 tarihli ek raporda ; 10.01.2010 tarihli ve 28.06.2010 tarihli sözleşme uyarınca düzenlendiği belirtilen ve sözleşmenin kararlaştırılan bedelinden %32 tenzilat yapılmasına ilişkin herhangi bir tarih yer almayan ibranamenin davacı taşeron açısından geçerli olmadığı yönünde kanaatte olunması halinde, davacını ibra sözleşmesindeki iradesi ile bağlı tutulmayacağı nazara alındığından , davacının alacağının (42.751,32 TL +392.000,00+ 1.914.420,80 TL = ) 2.349.172,12 TL , ibranamenin geçerli olduğunun kabulü halinde ise (42.751,32 TL +392.000,00 =) 434.751,32 TL alacağının bulunduğu tespit edilmiştir. Taraf itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla aynı heyetten alınan 09.12.2019 tarihli ikinci ek raporda ise; 30.06.2009 tarihli sözleşmedeki PVC doğrama bedelinin sadece 166 adet daire için olduğu , 30.12.2009 tarihli sözleşmedeki 24 dairenin PVC doğrama bedelinin sehven düşülmediğinden kök raporda , 01/08/2010 tarihli sözleşmede önceki sözleşmelerden yer almayan imalatlar bedeli olarak talep edebileceği bedelin 340.811,00 TL yerine, 392.000,00 TL olarak gösterildiği belirtilerek; ibranamelerin geçersiz kabul edilmesi halinde kooperatifin toplam alacağının (42.751,32 TL +340.811,00+ 1.914.420,80 TL =)2.297.983,12 TL ibranamelerin geçerli kabulü halinde ise; (42.751,32 TL +340.811,00TL = ) 383.562,32 TL alacağının bulunduğu tespit ve hesap edilmiştir. Davalı kooperatif defter ve belgeleri incelenerek rapor hazırlanması talebi üzerin aynı heyetin düzenlediği 24.09.2020 tarihli raporda ; kooperatif defter kayıtların göre 31.12.2014 tarihi itibariyle kooperatifin, davacıdan 148.397,68 TL alacaklı gözüktüğü , davacı defterlerinde ise 153.000,00 TL lik senet iadesiyle 31.12.2014 tarihi itibariyle davalının, davacıdan 43.904,57 TL alacaklı göründüğü ,yine ibranamelerin geçerli kabul edilip edilmemesine göre önceki raporda yapılan tespit ve hesapları aynen tekrar edilmiştir. Tarafların sundukları belgeler ile C.Savcılık soruşturma dosyaları da incelenerek rapor alınması için oluşturulan yenide heyette alınan 31.08.2021 tarihli raporda ise ; Savcılığın kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair kararında da geçtiği üzere iş bedelinden %32 öngören belgede imzası bulunan davacı şirketin zamanın ortağı ve o yıllarda tek imza ile davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili olan dava dışı ...'ün şimdi davacı olan temsil ettiği şirket adına, kendi beyanlarına göre kendi rızası ile tek taraflı açık bir irade beyanıyla imza koyarak, iş bedelinden %32 oranında indirilmiş olmasının davacı şirketi bağlayacağı ancak mahkemece yukarıdaki görüşe itibar edilmeyecek olması ve herhangi bir tarihin yer almadığı ibranamenin davacı taşeron açısından geçerli olmadığı yönünde bir kanaatte olunması halinde davacı şirketin ibraz sözleşmesindeki iradesiyle bağlı tutulmayacağı fakat mahkemece 10/01/2010 tarih ve 28/06/2010 tarihli sözleşme uyarınca düzenlendiği belirtilen ve sözleşmenin kararlaştırılan bedelinden %32 tenzilat yapılmasına ilişkin herhangi bir tarih yer almayan ibranamenin davacı açısından geçerli olmadığı yönündeki kanaati iştirak edilmesi halinde sözleşmedeki iradesinde bağlı tutulmayacağı, bu durumda iş bu dava kapsamında davacı taşeronun davalı yükleniciden talepte haklı alacak tutarının (42.751,32TL+392.000,00TL+1.599.472,00TL=) 2.034.223,32TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, ayrıca mahkemenin yukarıda hesaplanan imalat bedelindeki kanaate iştirak edilmeyip ibranamenin bağlayıcı olduğunun düşünülmesi halinde davacının talep edeceği miktarın (42.751,32TL+392.000,00TL=) 434.751,32TL olacağının hesap edildiği bildirilmiştir. Tarafların rapora itirazlarının tek tek bentler halinde incelenerek ayrıntılı rapor hazırlanması için aynı heyete hesap bilirkişisini eklenerek oluşturulan heyetten alınan 14.02.2022 tarihli raporda ise; 01/08/2013 dava tarihi itibariyle ...'ün davacı şirkete ortak veya müdür sıfatı bulunmadığı, SGK'nın 16/01/2021 tarihli yazılarında Sigorta Hizmet Dökümü'ne gör...ün çalıştığı iş yerleri arasında davalı kooperatifin bulunmadığı, kooperatifte sigortalı işe giriş ya da çıkışına rastlanmadığının anlaşıldığı, ibraname ve taahhütname başlıklı belgelerde ...i ibarelerinin üzerine mavi mürekkepli kalemle tersim olunmuş imzaların ... elinden çıktığının 30/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiğini, bu nedenle belgelerin davacı şirketi bağlayacağı ancak TBK'dan ibranın şekle bağlı olmayan bir sözleşme olduğu ve yargı kararları ile de kabul edildiği gibi bu sözleşmenin şekle bağlı olmadığı, belgelerin sadece ... yapı adına imzalandığı karşı tarafın bu iradeyi kabulü yönünde bir yazının ya da imzanın yer almadığı, ancak davalı tarafın bu belgeleri ibraz ederek kabul ettiğinden geçerli oldukları yine TBK'nın 28. Maddesi kapsamında taahhütname belgelerindeki %32 indirime ilişkin ifadenin davalı lehine aşırı yararlanma durumu oluşturduğunun ve bunun davacı açısında zor durum yarattığı, hususunda ispata yarar belgelerin sunulmadığı ancak yüksek fen kurulu kararlarında değinilen ve sektörel uygulama haline dönüşmüş olup ... Kararları'nda yer ve işaret edilen %15'lik genel giderler ile %10'luk yüklenici karının toplamı olan %25'ten daha fazla olacak şekilde ve her bir taşeron sözleşmesinin imzasından kısa bir süre sonra sözleşme bedelinden %32 oranında iskonto uygulanacağını iş sahibi davalı kooperatife taahhüt etmesini ve bu taahhüt nedeniyle kâr etme ihtimalinin bir yana zarar etme olasılığının oldukça yüksek olması nazara alındığında yine her iki taşeron sözleşmesinde iş bedelinin götürü bedel olarak belirlendiği ve hiç bir koşulda bu bedel haricinde yükleniciye bir ödeme yapılmayacağı yüklenicinin de herhangi bir talepte bulunmayacağının düzenlendiği, tüm bu nedenlerle sözleşme ile kararlaştırılan bedellerden %32 oranında iskonto uygulanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu hususunda takdiri mahkemeye bıraktıklarını belirterek, ibraname ve taahhütnamenin geçerli olduğunu kabulü halinde davacının talep edeceği miktarının (42.751,32TL+392.000,00TL=) 434.751,32TL olacağını, aksi halde ibraname ve taahhütnamenin geçerli olmadığının kabulü halinde ise kabule edeceği miktarın, (42.751,32TL+392.000,00TL+1.599.472,00TL=) 2.034.223,32TL olacağı bildirilmiştir. Tarafların itirazları üzerine aynı heyetten alınan 15.05.2022 tarihli raporda ise ; 10.01.2010 tarihli ve 28.06.2010 tarihli sözleşme uyarınca düzenlendiği belirtilen ve sözleşmenin kararlaştırılan KDV dahil bedelinden %32 tenzilat (yukarıda ayrıntılı açıklanan hususlar çerçevesinde) yapılmasına ilişkin sayın mahkemenin kabulü veya reddi konusundaki muhtemel kanaatine göre terditli olarak; a) tenzilata ilişkin ibranamenin kabul edilmemesi halinde davacının talepte haklı olabileceği alacak tutarının (42.751,32 TL + 392.000,00 TL + 1.599.472,00 TL =) 2.034.223,32 TL olduğu,, b) Senetlerin iade edilmesi alternatif hesaplamaya göre alacak - tutarının (392.000,00 TL + 1.599.472,00 TL - 110.248,68 TL =) 1.923.974,64 TL olduğu, tenzilata ilişkin ibranamenin bağlayıcı olduğunun düşünülmesi halinde; a)davacının işbu dava kapsamında talepte haklı olduğu alacağının (42.751,32 TL + 392.000,00TL=) 434.751,32 TL'si olacağı, davacı alacağının 153.000,00 TL tutarındaki senetlerin ödendiği kabul edildiği alternatif hesaplamaya göre ise (42.751,32 TL + 392.000,00 TL - 110.248,68 TL koop. alacağı düşüldüğünde=) 281.751,32 TL'si olacağı yönünde görüş bildirilmiştir. Davalı vekili bilirkişilerin iş bedeli olarak taşerona verilen toplam bedeli 166.000,00 TL bedelli senetlerin kooperatife iade edilmediği yönünde itirazda bulunulmuş ise de, bilirkişi incelemesinde davacı defter ve kayıtlarına göre davalı kooperatife iade edildiği tespit edilen bu senetler bedellerinin ödendiğini ispatı gerektiği ancak bu yönde bir delilin dosyaya davalı tarafça sunulmadığı nazara alınarak bu senet bedellerinin ödemediği kabul edilerek sonuca gidilmiştir. Tüm dosya kapsamı , dava , cevap , sözleşmeler , ibraname ve taahhütname başlıklı belgeler ile hüküm kurmaya elverişli son bilirkişi heyetinin hazırladığın rapor ve ek rapor birlikte değerlendirildiğinde ; taraflar arasında yukarıda belirtilen 5 adet eser sözleşmesinin imzalandığı , davacının işi yapıp teslim ettiği , iş bedelinin bir kısmı için öngörülen dairelerin teslim edilmediği, ödeme için verilen bir kısım senetler bedelinin ödenmemesi nedeniyle iade edildiği , yine ibraname ve taahhütname başlıklı belgelerde, şirket kaşesinin bulunmaması , sözleşmede açıkça yetki verilmedikçe sözleşme bedelinin tek taraflı irade beyanı ile değiştirilemeyeceği , yine yapı yaklaşık birim maliyetleri tebliğine göre birim fiyatın %10 nin müteahitlik karının ve %15 nin genel gider olmasına rağmen %32 iskonto beyanının TBK nun 28 maddesi kapsamında edimler arasında aşırı oransızlık yarattığı ve bunun C. Savcılığı kovuşturma dosyası kapsamında şirket adına imza atan yetkili kişinin beyanları nazara alındığında kötü niyetli işlemler neticesinde oluşturulduğu ve gerçek irade beyanının yansıtmadığı dikkate alınarak, geçersiz kabul edilmesi gerektiği , davacının 01/08/2010 tarihli taşeron ek sözleşmesi içinde kalan ve bedeli 398.000,00 TL olan işlerin önceki sözleşmeler kapsamında yapıldığı ve bu sözleşmede yer almasının mükerrerlik oluşturduğu da anlaşılmakla , davacının 01/08/2010 tarihli sözleşme dışında kalan önceki sözleşmeler nedeniyle davalı kooperatiften bakiye 42.751,32 TL alacağı bulunduğu , yine 01/08/2010 tarihli taşeron ek sözleşmesi kapsamında yapılan ( önceki sözleşmelerden yer aldığından mükkerrer olan kalemlerin mahsubu neticesinde) ve karşılığı ödenmeyen imalat bedeli olarak 392.000,00 TL ile ibraname ve taahhütname başlıklı şirket kaşesi olmadan tek taraflı beyan ile oluşturulan iş bedelinden yapıldığı iddia edilen %32 oranındaki tenzilat tutarları nazara alınarak davacıya ödenmeyen tenzilat tutarları ( 30.12.2009 tarihli sözleşme nedeniyle 1.193.350,00 - 811.478,00 (%32 tenzilat miktarı )= 381.872,00 TL ve ( 28.06.2010 tarihli sözleşme nedeniyle 3.805.000,00 - 2.587.400,00 (%32 tenzilat miktarı ) =1.217.600,00TL olmak üzere toplamı ( 381,872,00 TL + 1.217.600,00 TL =)1.599.472,00 TL nin ödenmediği anlaşılmakla, davacının, davalıdan alacak toplamının ( 42.751,32 TL + 392.000,00 TL+ 1.599.472,00 TL =) 2.034.223,32 TL olduğu kabul edilerek aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yönünde hüküm kurulmuştur. Ayrıca dava tarihinden önce davalıyı temerrüde düşürücü nitelikte bir ihtarname vs davacı tarafından sunulmadığından dava dilekçesindeki miktar yönünden dava ve ıslahla arttırılan miktar yönünden ise ısah tarihinden itibaren tarafların tacir olduğu kabul edilerek avans faiziyle birlikte davalınadan tahsiline karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE; 2.034.223,32-TL'nin 100.000,00-TL'sine dava tarihi olan 01/08/2013 tarihinden itibaren bakiye kısmının ise ıslah tarihi olan 06/01/2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine, 2-Alınması gereken 138.957,79-TL harçtan peşin alınan 1.707,75-TL harç ve 37.537,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 99.713,04-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 100.441,02-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 26.913,19-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 24,30-TL başvuru harcı, 1.707,75-TL peşin harç, 3,75-TL vekalet harcı, 37.537,00-TL ıslah harcı toplamı 39.272,8‬0-TL ile, Davacı tarafından yapılan 425,50-TL posta masrafları, 13.750,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.175,5‬0-TL'nin kabul/red oranına göre 12.548,45-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliğiyle verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/06/2022 Başkan ... ✍e-imzalıdır Üye ... ✍e-imzalıdır Üye ... ✍e-imzalıdır Katip ... ✍e-imzalıdır