Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/584 E. 2024/715 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/584 Esas - 2024/715 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/584 Esas KARAR NO : 2024/715 BAŞKAN : ..... ÜYE : ..... ÜYE :..... KATİP : ..... DAVACI : ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : ..... VEKİLLERİ : Av. ..... Av. ..... DAVA : Alacak (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 11/09/2022 KARAR TARİHİ : 07/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/11/2024 GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigorta ettiren/sigortalı ... Şirketi arasında lehtarın davalı ... Anonim Şirketi olduğu ... Poliçeleri düzenlendiğini, bu poliçelere dayanılarak davalıya Kefalet Senetleri verildiğini, davalı tarafından dava dışı sigortalı ... tarafından poliçede yazılı işlerin sözleşmeye uygun olarak bitirilmiş, geçici kabullerinin yapılmış olmasına rağmen sigorta ettirenin taahhütlerini yerine getirmediğinden bahisle kefalet senetlerinin nakde çevrilmesinin davacı sigorta şirketinden talep edildiği ve bunun üzerine davalıya 07.02.2022 tarihinde kefalet senetleri kapsamında toplam 31.950.000TL ödeme yapıldığını, dava dışı ... ile davalı arasında akdedilen sözleşmelerin Genel Şartları'nın teminata ilişkin hükümlerinde; anlaşma kapsamında verilen bütün işlerin geçici kabullerinin yapılması akabinde kesin teminatın yarısının, sözleşmede düzenlenen bütün işlerin kesin kabulünün tamamlanmasından itibaren ise kesin teminatın diğer yarısının iade edileceği düzenlendiğini, davacı sigorta şirketinin ... Poliçeleri ve Kefalet Senetlerindeki sorumluluğunun azami poliçe limit tutarını (kefalet senetlerindeki azami miktarı) aşmamak kaydı ile sigortalının sorumluluğuyla sınırlı olduğunu, davacı tarafça düzenlenen ve davalı tarafından kabul edilen Kefalet Senetlerinin hukuki niteliğinin ve dolayısı ile davacı sigorta şirketinin hukuki sorumluluğunun Kefalet Senetlerinin dayanağı olan ... Poliçesi'nin tabi olduğu, ... Genel Şartları'na göre tespit edilmesi gerektiğini, temin edilen borcu aşan tahsilatın davacıya iadesi gerektiğini, davalının asıl borçlunun borcu olmamasına rağmen (yahut asıl borcu aşan şekilde) Kefalet Senetlerinin nakde çevrilmesini talep ederek haksız tahsilatta bulunduğu, dava dışı/sigortalı ...'in işleri tam ve eksiksiz olarak teslim etmediği kabul edilse dahi, sözleşme genel şartları uyarınca geçici kabullerin yapılması akabinde teminatın yarısının iade edilmesi gerekirken, teminatın tamamının nakde çevrilmesi hukuka uygun olmadığını , dava dışı ... Şirketi'ne, kefalet senetleri kapsamında ödemelerin 07.02.2022 tarihinde yapılmasını takiben ..... esas numaralı dosyası kapsamında 08.02.2022 tarihinde geçici konkordato mühleti verildiğini ve mahkemece 16.06.2022 tarihinde ... A.Ş:'nin iflasına karar verildiğini, ... A.Ş., dava dışı ... A.Ş.'ye, geçici konkordato mühleti içerisinde iken dava konusu kefalet senetleri kapsamındaki işlerden ötürü 29.000.000TL'den fazla ödeme yaptığını ve davalı ... A.Ş.'nin de aralarında bulunduğu ... tarafından dava dışı ... A.Ş.'ye poliçelere konu işler hakkında nakde çevirme işlemi yapıldıktan sonra teminatsız olarak yeni ihale verildiğinin şifahen tespit edildiğini fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile haksız olarak nakde çevrilen kefalet senetleri nedeniyle şimdilik 15.975.000,00TL'sinin, 07.02.2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini , yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir. DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından ileri sürülen İşlerin tamamlanıp tamamlanmaması, geçici kabullerin yapılıp yapılmaması ve benzeri konular, işveren durumundaki davalı ile dava dışı ... arasındaki sözleşmeden kaynaklanan defiler olup, sözleşmenin tarafı olmayan davacı tarafça bu defilerin ileri sürülmesi mümkün olmadığını, taraflar arasındaki ilişkinin mahiyetinin "Kesin Kefalet Senedi" isimli belgelerin metinlerine ve işveren durumundaki davalı ile dava dışı ... arasındaki akdedilen ihale sözleşmelerine göre belirlenmesi gerektiğini, teminat amacıyla verilen bu belgelerin hangi amaçla düzenlendiği, neyi teminat altına aldığı ve sair hususlar senet metni ile sözleşme ve eklerinin teminata ilişkin hükümlerinde açıkça düzenlenmiş olduğunu, dava konusu senetlerle dava dışı ... için kefalet değil, garanti verildiğini dolayısıyla da davacı tarafından düzenlenmiş bir garanti taahhüdünün bulunduğunun açıkça anlaşıldığını, garantinin ana ve en önemli özelliği asli ve bağımsız bir taahhüt olması; başka bir ifadeyle garanti verenin taahhüdünün geçerliliğinin, asıl borcun geçerliliğine veya varlığına tâbi olmaması olduğunu, davaya konu senet metninden görüleceği üzere, davalı firmaya karşı temel ilişkide bir borç altına girmiş olan dava dışı ... ...'in borcu garanti edilmekle birlikte. garanti veren durumundaki davacının yükümlülüğü, teminat altına alınan borçtan, temel sözleşme ilişkisinden tamamen bağımsız olduğunu, davacı taraf, söz konusu belge ile davalının ilk yazılı talebinde herhangi bir kayıt ve şart ileri sürmeden, kesin, asli ve bağımsız olarak ödeme yapacağını taahhüt ettiğini, dava dışı ... ile davalı arasındaki yapım sözleşmeleri ve eklerine bakıldığında da, teminata ilişkin tarafların ortak iradelerinin kefalet olmadığının görüleceğini, TBK m. 19 uyarınca da tarafların iradesinin teminat mektubu ile aynı amaca, yani garantiye yönelik olduğu açık olduğunu, TBK m. 581 vd. hükümlerinde belirtilen şekilde yapılmış bir kefalet sözleşmesi olmadığından, bu sebeple de kefaletin varlığından bahsedilmesi mümkün olamayacağını, davacı ile dava dışı şirket arasında düzenlenen sözleşme, poliçe ve poliçe özel şartlarında belirlenen hükümler ile ... Genel şartları ancak davacı ve dava dışı ... bakımından bağlayıcı olduğunu, dava dışı ... ile aralarındaki sözleşme ilişkisi gereği davacı tarafça iş sahibi durumundaki davalıya teminat verilmesi, davalıyı o sözleşmenin tarafı haline getirmeyeceğini, dolayısı ile borç ilişkisine hâkim olan nisbilik ilkesi gereği davacı ile dava dışı ... arasındaki sözleşmenin, o sözleşmenin tarafı olmayan davalı şirket bakımından sonuç doğurması mümkün olmadığını, dava konusu somut olayda, davacı ile davalı arasındaki tek ilişki garanti veren / garanti alan ilişkisi olduğunu, davalı şirkete sırf teminat verilmesinden dolayı, davacı ile davalı arasında bir kefalet sözleşmesinin kurulduğu söylenemeyeceğini, ortada TBK m. 581 ve devamı hükümlerine uygun bir kefalet ilişkisi de mevcut olmadığını , davacı tarafça kefalet senetlerinin banka teminat mektuplarından ayrıldığını, kefalet senedinde meydana gelen gerçek zarar ödenmesine karşın, banka teminat mektuplarında zararın miktarına ilişkin bir araştırma yapılmadan mektup bedelinin alacaklıya ödendiği ileri sürülmekte ise de sözü edilen durum teminat müessesinin işleyişine aykırı olması yanında, davacının senet metnindeki ilk talepte, derhal ve gecikmeksizin ödeme taahhüdü ile de çeliştiğini, sözleşme hükümlerine göre, işlerin geçici kabulünün yapılması veya tamamlanması teminatların iadesi için yeterli olmayıp, bunun yanında yüklenicinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğinin belgelendirilmesini, iş sahibi davalı şirkete borcunun bulunmaması ve ilişiksizlik belgesi getirmesi gibi birtakım şartların da gerçekleşmesi gerektiğini , kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının dayandığı ... genel şartlarında dahi sigorta şirketinin yaptığı ödeme tutarınca davalı şirketin yerine geçeceği ve davalı şirketin borçluya karşı olan haklarına halef olacağı düzenlendiğini, dolayısıyla, davacının dayandığı genel şartlara göre dahi, davacı tarafça davalıdan talepte bulunulması mümkün olmadığını, dava dışı şirkete teminatların nakde çevrilmesinden sonra gerek davalı şirket gerekse ... Grubunun diğer şirketleri tarafından yapılan ödemeler hakkediş ödemesi olmayıp, sözleşme kapsamında verilen avansa ilişkin tahakkuk ettirilen bir kısım faiz iadesi ile 01.01.2022 tarihinden önce imzalanan bazı sözleşmelere, yani önceden yapılmış bir kısım işlere fiyat farkı ödenmesine ilişkin ... (...) tarafından alınan 24.03.2022 tarihli karara istinaden yapılan fiyat farkı ödemelerinden ibaret olduğunu, kefalet senetleri kapsamındaki işlerden dolayı yapılan bir ödeme olmadığını, İflas masasına alacak kaydı talebinde bulunan davacının, aynı alacak için mükerrer olacak şekilde davalı aleyhine dava açması da kötü niyet göstergesi olduğundan bahisle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Dava; davacının dava dışı ... A.Ş. ile imzaladığı ... poliçesi kapsamında davalıya verdiği kefalet senetlerinin haksız olarak paraya çevrildiği iddiası ile açılan alacak davası niteliğindedir. Taraflar arasında davacı tarafından davalıya verilen toplam 31.950.000,00TL bedelli kefalet senetlerinin paraya çevrildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamakta olup uyuşmazlık "Kesin Kefalet Senedi" isimli belgelerin dava dışı ... A.Ş. ile davalı arasında düzenlenen 05.01.2021 tarihli sözleşmeye istinaden davacı tarafından kefil olarak mı yoksa garantör olarak mı verildiği, davalı tarafından kefalet senetlerinin haksız olarak nakde çevrilip çevrilmediği, nakde çevrilmiş ise ödenen bedellere nedeni ile davacının alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacak miktarının ne kadar olduğu, davacı sigorta şirketinin tazmin ettiği bedeller nedeniyle böyle bir dava açıp açamayacağı, hususlarına ilişkindir. Davalı ile dava dışı ... A.Ş. Arasında 05.01.2021 tarihinde " 13. Bölge Zonguldak Muhtelif tesis Yapım İşleri " sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme bedeli 30.000.000,00TL olarak kararlaştırılmış ve bu tutarın %75 'inin iş sahibinin alım garantisi altında olduğu , sözleşmenin 2. maddesinde de aşağıda sayılı dokümanların sözleşmeni ayrılmaz parçasını teşkil edeceği , 3. maddesinde de dokümanlar arasında tutarsızlık olması durumunda önceliğin madde 2 'deki sıralamaya göre olacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin eki olan ve 2. maddede 2. sırada sayılan Özel Şartların 1. Maddesinde sözleşme konusu işlerin yapılması için gerekli tüm işçilik Müteahhit tarafından sağlanacağı, "İş Sabi Birim Fiyat vc Malzeme Listesinde" iş sahibinin sorumluluğunda olduğu belirtilen malzemelerin iş sahibi tarafından tedarik edileceği kararlaştırılmıştır. 7. maddede " Teminata İlişkin Şartlar" başlığı altında "Bu sözleşme kapsamında verilecek olan teminatlar Genel Şartların 13. maddesinde belirtilen şartlara uygun olacaktır. Müteahhit sözleşme bedelinin % 10'u.... oranında kesin teminat ve % 25 oranında ... malzeme teminatı verecektir. Müteahhit malzeme teminatı olarak nakit, sigorta şirketinden alınmış kefalet senedi veya kesin teminat mektubu verebilir. Kefalet senedi olarak sunulması halinde özel ruhsata sahip olan sigorta şirketlerinden teminat sağlanması zorunludur. Malzeme Teminat mektubunun veya kefalet senedinin tercih edilmesi halinde, söz konusu mektuplar iş sahibinin verdiği örneğe uygun olacaktır. İş bu sözleşmeye göre verilecek malzemem teminatlarının tamamı, sözleşmenin imzalanması anında İş sahibine sunulacaktır. İş Sahibi tarafından temin edilerek Müteahhide verilecek olan malzemelerden artan malzemeler, sözleşmenin bitimini müteakip İŞ sahibinin ambarlarına teslim edilir. Söz konusu malzemeler teslim edilmediği taktirde, teslim edilmeyen malzemeler karşılığında İş sahibinin yapacağı piyasa araştırması sonucu belirleyeceği birim fiyatlar üzerinden bedel hesaplaması yapılacak ve bu tular Müteahhit’e fatura edilecektir. Bahse konu ödemenin, eksik malzemelerin tespitinden itibaren 15 gün içinde yapılmaması halinde İş Sahibi, malzeme teminatını nakde çevirerek teslim edilmeyen malzeme bedelini tahsil eder." hükümleri bulunmaktadır. Sözleşmenin eki olan ve sözleşmenin 2. ve Özel şartların 7.maddesine atıf yapılan Yapım Sözleşmesi Genel Şartlarının 13. maddesinde de "Teminatın kesin teminat mektubu şeklinde verilmesi durumunda, temin edilecek kesin teminat mektubunun süresi sözleşme süresine sözleşmede tanımlanan garanti süresi eklenerek bulunacak süre sonuna kadar olacaktır. İşbu sözleşmeye göre verilecek kesin teminatların tamamı Sözleşmenin imzalanması anında İŞ SAHİBI’ne sunulacaktır. Anlaşma kapsamında verilen bütün işlerin Geçici Kabullerinin yapılmasından itibaren 14 (ondört) gün içinde: müteahhidin başta ... primleri, fark işçilik primleri, ücret ve diğer işçilik hak ve alacaklarını eksiksiz olarak ödemiş olması, işçilerinin ya da üçüncü şahısların tazminat taleplerini karşılamış olması, her türlü idari para cezasını ödemiş ve bunlarla sınırlı olmamak üzere işbu Sözleşme ve mevzuattan kaynaklanan tüm yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini belgelendirmesi, İŞ SAHİBİ ’ne borcu bulunmadığının tespiti ve ...'na ve ...’ne borcunun bulunmadığını gösterir belgeyi İŞ SAHİBİ’ne sunmasından sonra kesin teminatın yarısı. Sözleşme ‘de düzenlenen bütün işlerin Kesin kabulünün tamamlanmasından itibaren ise kesin teminatın diğer yarısı İade edilir." hükmü mevcuttur. Davacı ile dava dışı ... A.Ş. arasında 05.01.2021 tarihinde 05.01.2021-30.06.2022 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde lehtarı ... A.Ş , sigortalısı ... A.Ş. olan poliçelerin " Sigorta Konusu Risk Bilgileri " bölümünde sözleşme tarihi ve işin adın kısmında yazılı olan sözleşmelerden kaynaklanan riskleri konu alan ve kefalet limitleri farklı toplam 6 adet Kefalet Poliçesi düzenlenmiştir. 7. Poliçenin 01.02.2021 tarihinde düzenlendiği, 01.02.2021- 30.06.2022 tarihlerini kapsadığı ve bu poliçede" Sigorta Konusu Risk Bilgileri " bölümünde işin adının yazılı olmadığı görülmüştür. Poliçele incelendiğinde; 7 adat Kefalet poliçesinin toplam limitinin 31.950.000,00TL olduğu ve her poliçe için kefalet limiti kadar " Kesin Kefalet Senedi " düzenlenerek davalı tarafa verildiği, davalının 04.02.2022 tarihinde kefalet senetlerinin paraya çevrilmesini talep etmesi üzerine dava tarafından 07.02.2022 tarihinde her bir kefalet senedi için kefalet miktarı kadar ayrı ayrı ödeme yapıldığı, toplam ödemenin 31.950.000,00TL olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; Davalının ticari defter kayıtlarında 07.02.2022 tarihi itibariyle dava dışı şirketten 83.650.423 TL alacaklı göründüğü; dava dışı şirket tarafından davalıya toplam 116.996.750,00TL tutarlı teminat mektubu verildiği, dava konusu teminatlar mektupları dahil davalı tarafından 116.996,750,00TL teminatın nakde dönüştürüldüğü (116.996,750,00 -83.650,423,00) =33.346.327,00 TL dava dışı şirkete borçlu olduğu, Dava dışı ... A.Ş.'nin 2022 Yılı kayıtları göre 07.02.2022 tarihinde davalıya 35.718.327,48 TL borçlu olduğu, davalının 07.02.2022 tarihinde 122.824.250,00TL teminat mektupları nakde çevirmesi neticesinde (122.824.25,00 - 35.718.327,48) =87.105.922,52 TL dava dışı şirketin davalıdan alacaklı göründüğü, Sözleşme süresi 31.12.2021 tarihinde sona ermekte olup, dava dışı ... bu tarih itibariyle işi tamamlamakla bilahare ambarında mevcut sözleşme kapsamındaki işlerle ilgili kullanmadığı malzemeler ile tüm demontaj malzemeleri davalı ...'a iade etmekle yükümlü olduğu, Sözleşme Genel Şartları “Kesin Teminat” başlıklı 13. maddesinde; “ (6) Anlaşma kapsamında verilen bütün işlerin Geçici Kabullerinin yapılmasından itibaren 14 (ondört) gün içinde: müteahhidin Sözleşme ve mevzuattan kaynaklanan tüm yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini belgelendirmesi, İŞ SAHİBİ ’ne borcu bulunmadığının tespiti ve ...'na ve ...’ne borcunun bulunmadığını gösterir belgeyi İŞ SAHİBİ’ne sunmasından sonra kesin teminatın yarısı, Sözleşme ‘de düzenlenen bütün işlerin Kesin kabulünün tamamlanmasından itibaren ise kesin teminatın diğer yarısı İade edilir." hükmüne yer verildiği, taraflar arasında akdedilen 7 ayrı sözleşmenin Özel Şartlar “teminata İlişkin Şartlar" başlıklı 7.2. maddesinde her sözleşme için yüklenicinin sağlayacağı teminatlar; sözleşme bedelinin % 10’u oranında olmak üzere Kesin teminat ve % 25 oranında Malzeme teminatı alınması öngörülmüştür. 7 ayrı sözleşme incelendiğinde davacının temin ettiği ve davalı tarafından nakde çevrilen teminatların tutarları bire bir her sözleşmedeki Malzeme Teminatı ile aynı miktardadır. Buna göre, davacının dava konusu ettiği teminatların sözleşme kesin teminatı olmadığı Malzeme teminatı olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerle sözleşme kesin teminatı ile malzeme teminatları birbirlerinden ayrılmış olup, sözleşme hükümlerine göre her hangi bir nedenle nakde .çevrilecek veya geçici kabul ile kesin kabulde iade edilecek teminat, Özel Şartlar 7.4. maddesinde yer aldığı gibi sözleşme kesin teminatıdır. Malzeme teminatı, her sözleşme kapsamında, sözleşmenin ekinde yer alan listelerdeki malzemelerin davalı tarafından sağlanan bedellerinin % 25’i oranında alındığı, davalı ... tarafından nakde çevrilen 31.950.000 TL tutarındaki 7 ayrı teminatın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşme kesin teminatından ayrı sözleşmeye göre emanet verilen malzemelerle ilgili malzeme bedeli teminatı olduğu, sözleşme hükümlerine göre malzeme teminatının emanet verilen malzemelerin tamamı iade edildiği taktirde iadesinin söz konusu olacağı, dava dışı yüklenicinin üstlendiği işin bir kısmının kesin kabulleri bir kısmının geçici kabulünün yapılmamış olduğunun tesbit edildiği, taraf defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda, davaya konu malzeme teminatının nakde çevrildiği 07.02.2022 tarihi itibariyle; davalı ... kayıtlarına göre ...’ın 83.050.423 TL alacaklı olduğu, dava dışı ... kayıtlarına göre de davalı ...’ın 35.718.327,48 TL alacaklı olduğu, bu kalemler içinde iade edilmeyen malzeme bedelinin yer almadığı, davanın asıl konusu nakde çevrilen kefalet senedinin (malzeme teminatının) fazlasının iadesine ilişkin olduğundan taraf kayıtlarındaki alacak borç farklılığının irdelenmesine ihtiyaç duyulmadığı, davaya konu malzeme teminatının nakde çevrildiği 07.02.2022 tarihi itibariyle; davalı ...’ın iadesi yapılmayan malzemelerle ilgili olarak nakde çevrilen teminat tutarının 5.053.874.15 TL fazlası ile 37.003.874,15 TL alacaklı olduğu, ... tarafından kefalet senetlerinin nakde çevirme şartlarının 07.02.2022 tarihi itibariyle mevcut olduğu ancak teminat mektuplarının nakde çevrilmesi akabinde dava dışı ... tarafından iade edilen malzemeler sonrası davalı ... uhdesinde 7.831.725,85 TL fazladan malzeme bedeli kaldığı görüş ve kanaati bildirilmiş ve bilirkişi raporu mahkememizce yeterli bulunmuştur. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ile davacı arasındaki sözleşmenin sözleşme konusu işlerin işçilik kısmının yapımına ilişkin olduğu, malzemenin davalı şirket tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığı, dava konusu teminat senetlerininde davacı ile dava dışı şirket arasında imzalanan Kefalet Poliçelerine istinaden sözleşmenin eki olan Özel Şartların 7. ve Yapım Sözleşmesi Genel Şartların 13. Maddesi gereğince davalı tarafından dava dışı şirkete teslim edilen malzemenin teminatı olarak verildiği ve davalı tarafından sağlanan bedellerinin % 25’i oranında düzenlendiği, Kefalet Senetlerinin dayanağı olan ... Poliçcsi'nin tabi olduğu ... Genel Şartları A.l. Maddesinde bulunan "Bu sigorta sözleşmesi ile sigortacı, borçlunun poliçede tanımlanan borç yükümlülüğünü yerine getirememesi rizikosuna karşı, bu genel şartlarda ve poliçe özel şartlarında belirtilen hüküm ve şartlar çerçevesinde, borçluya kefil olarak poliçede belirtilen lehdara teminat sağlar" hükmüne göre bu tür poliçelerde sigortacı borçluya kefil sıfatıyla teminat sağlamakta olup davacınında bu poliçelerle teminat altına alınan malzeme bedelleri ve poliçe limitleri kadar dava dışı şirkete kefil sıfatı ile teminat sağladığı, garanti veren konumunda olmadığı , davacı şirketin sorumluluğunun, somut olayda "kefilin sorumluluğuna" göre belirlenmesi gerektiği ve kefilin sorumluluğu, TBK 589 ve devamı maddeleri gereğince asıl borçlunun sorumluluğunu aşamayacağından davacı sigorta şirketinin sorumluluğu da poliçe limitlerini aşmamak kaydı ile asıl borçlunun/sigortalının borcu ile sınırlıdır. TTK'nun 1472 ve ... Genel Şartlarının B5.maddesi gereğince Sigortacı sigorta tazminatını ödediği taktirde hukuken sigortalının yerine geçer ve lehtarın borçluya karşı olan haklarına halef olur. Somut olayda davacı sigorta şirketi şirketi sigorta poliçesi kapsamında sigorta tazminatını ödemiş olduğundan halefiyet ilkesi gereğince bu davayı açmakta hukuki yaranını ve aktif dava ehliyetinin ( husumet ) bulunmaktadır. Teminat mektuplarının paraya çevrildiği tarih olan 07.02.2022 tarihi itibarıyla davalının teminat mektuplarını paraya çevirmekte haklı olduğu ancak dava tarihi itibarıyla ve teminat mektuplarının paraya çevrilmesinden sonra dava dış şirket tarafından teminat mektupları kapsamında bir kısım malzemenin davalıya iade edildiği , iade edilen kısım yönünden davalının uhdesinde 7.831.725,85 TL fazladan malzeme bedeli kaldığı, TTK'nun 1472. Maddesi kapsamında davacının bu bedelin iadesini talep edebileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 7.831.725,85TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 534.985,19 TL harçtan, dava açılışında alınan 272.813,07TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 262.172,12TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 3-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, 795,21 TL'sinin davacıdan; 764,79 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 121,00 TL tebligat ücreti, 100.000,00 TL bilirkişi ücreti, 8,75 TL posta gideri, 7,50 TL diğer giderler toplamı 100.137,25 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 49.092,17 TL nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 5- Davacı tarafından peşin olarak ödenen 272.813,07 TL peşin, 80,70 TL Başvurma harcından oluşan 272.893,77TL nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 . Maddesi uyarınca taktir edilen 638.951,78 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 . Maddesi uyarınca taktir edile 648.298,22 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2024 Başkan ..... E-İmzalıdır Üye ..... E-İmzalıdır Üye ..... E-İmzalıdır Katip..... E-İmzalıdır